II GSK 2374/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 15 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku A. Z. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej A. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 25 czerwca 2014 r. o sygn. akt I SA/Łd 550/14 w sprawie ze skargi A. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie ustalenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. wyrokiem z dnia 25 czerwca 2014 r., oddalił skargę A. Z. prowadzącego działalność oświatową pod nazwą O. [...] w C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] marca 2014 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej kwotę dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu Powiatu R.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia WSA wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. zaskarżonym postanowieniem stwierdziło, że odwołanie A. Z. z [...] stycznia 2014 r. od decyzji Starosty R. ustalającej kwotę dotacji przypadającej do zwrotu w wysokości 165.312,82 zł – zostało wniesione z uchybieniem terminu. Powyższa decyzja została doręczona stronie [...] grudnia 2013 r., a zatem termin wniesienia odwołania upłynął [...] stycznia 2014 r. Odwołanie zostało nadane w Urzędzie Pocztowym w Ł. [...] stycznia 2014 r. (odcisk datownika na kopercie), a więc 3 dni po upływie ustawowego terminu. W tej sytuacji, zdaniem WSA, organ odwoławczy prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Na tej podstawie Sąd I instancji w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedno. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę. II Skargą kasacyjną A. Z. zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc między innymi o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że był przygotowany na merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Teraźniejsze skuteczne żądanie zwrotu dotacji, przy ewentualnym wykazaniu w przyszłości przez stronę prawidłowości działania i uchyleniu zaskarżonej decyzji Starosty spowoduje, że trudne będzie pokrycie z dotacji wydatków już zrealizowanych, albowiem nie będą to już wydatki bieżące w rozumieniu przepisów ustawy o finansach publicznych. W tym zakresie, w świetle przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., zachodzi bardzo duże prawdopodobieństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyż nawet jeżeli skarżący wykaże swoją rację, a dojdzie do wcześniejszego obowiązku zwrotu dotacji, to i tak nie będzie on mógł najprawdopodobniej, już rozliczyć z poprzednio otrzymanej dotacji, będącej przedmiotem sporu, kosztów, które poniósł. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. daje Sądowi możliwość wstrzymania wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu bądź czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być naprawiona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Przesłanka w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody jest utożsamiana z zagrożeniem dla już istniejącej, aktualnej sytuacji gospodarczej (ekonomicznej) strony postępowania administracyjnego. Trudne do odwrócenia skutki powstają zwykle tam, gdzie po wykonaniu decyzji jest niemożliwy powrót do pierwotnego stanu sprawy. W obu sytuacjach chodzi o wyjątkowe zagrożenie odpowiadające szczególnej kategorii ochrony tymczasowej strony postępowania. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z § 1 tego przepisu, w myśl którego wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Należy zaznaczyć, że wykonanie decyzji dotyczącej należności pieniężnej nie łączy się w każdym wypadku z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub z trudnymi do odwrócenia skutkami, lecz zależy to od okoliczności sprawy, takich jak wysokość kwoty, której dotyczy decyzja, czy wielkość obrotów wnioskującego przedsiębiorcy. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy. Podkreślić należy, iż do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, aby zaistniały ustawowe przesłanki wstrzymania zaskarżonej decyzji. We wniosku nie wskazano na fakty, które mogłyby uprawdopodobnić zaistnienie przesłanek potrzebnych do wstrzymania wykonania decyzji, a więc trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody. Samo stwierdzenie skarżącego, że "trudne będzie pokrycie z dotacji wydatków już zrealizowanych, albowiem nie będą to już wydatki bieżące w rozumieniu przepisów ustawy o finansach publicznych, przez co nastąpią trudne do odwrócenia skutki, gdyż nawet jeżeli skarżący wykaże swoją rację, a dojdzie do wcześniejszego obowiązku zwrotu dotacji, to i tak nie będzie on mógł najprawdopodobniej, już rozliczyć z poprzednio otrzymanej dotacji, będącej przedmiotem sporu, kosztów, które poniósł" bez wskazania konkretnych okoliczności mogących doprowadzić do którejś z wymienionych w uzasadnieniu okoliczności, nie jest wystarczający do uznania, iż zostały uprawdopodobnione przesłanki, o których mowa w powołanym art. 61 § 3 p.p.s.a. Powołując w uzasadnieniu wniosku określone okoliczności, skarżący powinien chociażby uprawdopodobnić ich wystąpienie, wykraczając w ten sposób poza gołosłowne i ogólnikowe twierdzenia. Na marginesie zauważyć należy, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do zwrotu środków dofinansowania pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Walor ochronny ma również prawna możliwość zmiany lub uchylenia przez sąd w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącego, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.