Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II GSK 23/22

II GSK 23/22 - Wyrok NSA z 2022-03-25

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
25 marca 2022
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 października 2021 r. sygn. akt III SA/Łd 436/21 w sprawie ze skargi M. P. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia [...] stycznia 2021 r. nr 1/2021 w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia odwołania w sprawie kary pieniężnej za niezastosowanie się do obowiązku poddania się kwarantannie oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 14 października 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 436/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; powoływanej dalej jako p.p.s.a.), po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z [...] stycznia 2021 roku nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania, uchylił zaskarżone postanowienie, a także zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Piotrkowie Trybunalskim (dalej: PPIS) wydał w dniu [...] maja 2020 r. decyzję nr [...] nakładającą na M. P. administracyjną karę pieniężną za niezastosowanie się do obowiązku poddania się kwarantannie w związku z przekroczeniem w dniu [...] kwietnia 2020 r. granicy państwowej w celu udania się do swojego miejsca zamieszkania lub pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 kwietnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 697 ze zm.). M. P. w piśmie z dnia [...] listopada 2020 r. złożyła odwołanie (data wpływu do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Piotrkowie Trybunalskim – [...] listopada 2020 r.) wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Wniesienie odwołania po terminie umotywowała tym, że decyzja PPIS z [...] maja 2020 r. nigdy nie została jej doręczona. O istnieniu przedmiotowej decyzji dowiedziała się dopiero dniu [...] listopada 2020 r., gdy zauważyła obciążenie rachunku bankowego tytułem egzekucji administracyjnej związanej z wykonaniem ww. decyzji. Podniosła naruszenie przez organ art. 391 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej:k.p.a.), bowiem nie wyraziła zgody na doręczenie decyzji drogą elektroniczną. Tym samym, jako osoba stale zamieszkująca za granicą Polski, to jest w Niemczech, nie miała szansy zapoznania się z treścią decyzji, która nakłada na nią wysoką karę finansową, dotyczącą odbywania kwarantanny. W swoim miejscu zamieszkania (w Niemczech) stale kontroluje skrzynkę pocztową i nie odnotowała wpływu przedmiotowej decyzji, ani awiza dotyczącego niniejszej sprawy. Zdaniem strony nie ponosi ona winy w braku doręczenia decyzji przez organ i tym samym zachodzą wszelkie przesłanki do przywrócenia terminu do otwarcia drogi odwoławczej w sprawie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: ŁPWIS) na podstawie art. 59 i art. 134 k.p.a., odmówił przywrócenia terminu do złożenia ww. odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że w dniu [...] maja 2020 r. drogą mailową zwrócił się do M. P. z prośbą o potwierdzenie aktualności adresu mailowego do korespondencji. W wiadomości zwrotnej wysłanej w dniu [...] maja 2020 r. z adresu mailowego ...@...... strona potwierdziła adres mailowy do korespondencji z PPIS. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że PPIS w dniu [...] maja 2020 r. przesłał na potwierdzony przez stronę adres mailowy decyzję z dnia [...] maja 2020 r. Ponadto w dniu [...] maja 2020 r. przedmiotowa decyzja została nadana przesyłką pocztową za pośrednictwem Poczty Polskiej za potwierdzeniem odbioru na adres: [...]-[...] P. T., ul. W. [...] m. [...] (adres, pod którym M. P. miała odbywać obowiązkową kwarantannę). Adnotacja listonosza "Mieszkanie zamknięte" – dnia [...] maja 2020 r. Następnie przesyłkę awizowano powtórnie w dniu [...] maja 2020 r., adnotacja listonosza "Zwrot, nie podjęto w terminie" – dnia [...] maja 2020 r. Przesyłka została poprawnie i czytelnie zaadresowana. Zdaniem ŁPWIS, na przesyłce i potwierdzeniu odbioru zamieszczone są wszystkie wymagane informacje do uznania za skuteczne doręczenie korespondencji w trybie art. 44 k.p.a. W zaistniałej sytuacji błędne jest twierdzenie, że skarżącej nie została dostarczona przedmiotowa decyzja, gdyż została ona wysłana jednocześnie przesyłką pocztową, jak i drogą mailową. Zdaniem ŁWPIS, M. P., przekraczając w dniu [...] kwietnia 2020 r. granicę Rzeczypospolitej Polskiej była świadoma, że zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 kwietnia 2020 r. zostanie na nią nałożony 14-dniowy obowiązek kwarantanny. Ponadto z akt przedmiotowej sprawy wynika, że strona w dniu [...] kwietnia 2020 r. (tj. po opuszczeniu miejsca kwarantanny) zwróciła się do PPIS z prośbą o skrócenie kwarantanny. Do prośby strona dołączyła oświadczenie, w którym przyznała, że dnia [...] kwietnia 2020 r. około godz. 21:00 przekroczyła granicę polsko-niemiecką. PPIS po rozpatrzeniu prośby pismem z dnia [...] maja 2020 r. odmówił skrócenia okresu kwarantanny. Skarżąca po obciążeniu jej rachunku bankowego z tytułu egzekucji administracyjnej nie zwróciła się do PPIS o wyjaśnienie sprawy, jednakże w przesłanym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania i odwołaniu powołuje się na sygnaturę przedmiotowej decyzji, co świadczy o tym, że skarżąca otrzymała drogą mailową ww. decyzję. W pouczeniu zaskarżonego postanowienia z dnia [...] stycznia 2021 r. ŁPWIS stwierdził, że na to orzeczenie przysługuje zażalenie do Głównego Inspektora Sanitarnego za pośrednictwem ŁPWIS w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia. Postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] Główny Inspektor Sanitarny (dalej: GIS) na podstawie art. 61a § 1 i 2, art. 107, art. 141 § 1 w zw. art. 144 k.p.a. oraz art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2021 r. poz. 195) odmówił wszczęcia postępowania w związku z zażaleniem z [...] stycznia 2021 r. wniesionym przez M. P. na postanowienie ŁPWIS z [...] stycznia 2021 r. W uzasadnieniu postanowienia GIS stwierdził, że na zaskarżone postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji PPIS nie służy zażalenie. Jednak ŁPWIS błędnie pouczył stronę o służącym jej środku odwoławczym, tj. prawie do wniesienia do GIS zażalenia na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu wniesienia odwołania od decyzji. Skarżone postanowienie nie zawierało natomiast wymaganego składnika rozstrzygnięcia administracyjnego, jakim jest pouczenie o prawie do wniesienia na ostateczne rozstrzygnięcie skargi sądowoadministracyjnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, o sposobie i terminie jej wniesienia, wysokości wpisu od wniesienia skargi sądowoadministracyjnej i sposobie jego wniesienia oraz służącym prawie do ubiegania się przez stronę o zwolnienie od kosztów sądowych albo o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W skardze z dnia [...] kwietnia 2021 r. (nadanej na poczcie niemieckiej w dniu [...] kwietnia 2021 r.) M. P.zaskarżyła postanowienie ŁPWIS z dnia [...] stycznia 2021 r. w całości. Zaskarżonym wyrokiem z dnia [...] października 2021 r. WSA w Łodzi rozpoznał skargę, pomimo wniesienia jej z upływem okresu 30 dni wskazanego w art. 53 § 1 p.p.s.a. uznając, że uchybienie terminowi wynikało z błędnego pouczenia strony przez organ, że przysługuje jej nie skarga do sądu administracyjnego, lecz zażalenie do Głównego Inspektora Sanitarnego (GIS). Odnosząc się zaś do meritum sprawy WSA uznał, że organ odwoławczy nie przeprowadził prawidłowego postępowania w zakresie ustalenia skutecznego doręczenia stronie skarżącej decyzji organu I instancji. W ocenie sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza doręczenia stronie, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, decyzji z dnia [...] maja 2020 r. o nałożeniu kary pieniężnej. W aktach administracyjnych znajduje się kopia maila skierowanego w dniu [...] maja 2020 r. przez organ administracji I instancji na adres elektroniczny skarżącej. Zgodnie z jego treścią, w załączeniu znajduje się zawiadomienie o wszczęciu postępowania oraz decyzja. Organ informuje ponadto, iż po zapoznaniu się z treścią załącznika należy potwierdzić odbiór mailowo, dla przykładu "Potwierdzam odbiór i zapoznanie się z decyzją Nr [...], data i podpis". W aktach przedstawionych sądowi nie znajduje się potwierdzenie skarżącej o odbiorze ww. maila. Znajdują się natomiast kopie dwóch maili z dnia dnia [...] maja 2020 r. (z godziny 3:11 i 14:34). Skarżąca potwierdza w nich swój adres mailowy, który będzie używany w dalszej korespondencji. W ocenie sądu, maile skarżącej wysłane w dniu [...] maja 2020 r. nie mogą dowodzić doręczenia stronie korespondencji organu wysłanej dopiero następnego dnia. Dlatego brak było uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że strona otrzymała drogą elektroniczną decyzję wraz z prawidłowym pouczeniem o możliwości wniesienia odwołania. Podobnie organ nie wykazał, by istniały podstawy do uznania, że doręczono stronie decyzję przesyłka pocztową. Na załączonej do akt kopercie, zawierającej decyzję z dnia [...] maja 2020 r., wskazano adresata: M. P., ul. W. [...] [...]-[...] P. T. Jak twierdzi strona, nie jest to jej adres zamieszkania, lecz wskazany podczas kontroli granicznej adres odbywania kwarantanny. Zamieszkuje ona na stałe na terenie Niemiec. Organ I instancji miał świadomość, że strona po dniu [...] kwietnia 2020 r. przebywała poza granicami Polski. Powyższa okoliczność wynikała z oświadczenia strony (z dnia [...] kwietnia 2020 r.), przedstawionego organowi w dniu [...] kwietnia 2020 r. wraz z prośbą o zwolnienie z odbywania kwarantanny. Uwzględniając powyższe okoliczności Sąd stwierdził, że organ odwoławczy rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania naruszył przepisy art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. Nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, a w konsekwencji nie wyjaśnił prawidłowo jej stanu faktycznego. Tym samym nie wykazał, że stronie została doręczona decyzja, od której zamierzała się odwołać. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA złożył organ, zaskarżając to orzeczenie w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a konkretnie: 1. art. 145 § 1 ust. 1 lit c p.p.s.a. poprzez bezzasadne jego zastosowanie i uchylenie zaskarżonego postanowienia, podczas gdy prawidłowo powinien zostać zastosowany art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 53 § 1 p.p.s.a. i skarga odrzucona na skutek wniesienia jej po upływie trzydziestodniowego terminu od dnia doręczenia zaskarżonego postanowienia, 2. art. 145 § 1 ust. 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 86 § 1 zd. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 87 § 1-2 p.p.s.a. i w zw. z art. 112 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, że pomimo złożenia po terminie skargi Sąd może przywrócić termin do jej rozpoznania bez złożenia przez skarżącą wniosku w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu i bez uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, podczas gdy prawidłowe procedowanie w zakresie przywrócenia terminu powinno zmierzać do odrzucenia skargi z powodu uchybienia terminu do jej złożenia ze względu na brak wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia, 3. art. 145 § 1 ust. 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 86 § 1 zd. 2 i § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 78 i art. 176 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r., nr 78, poz. 483 z późn. zm.) poprzez zaniechanie wydania zaskarżalnego postanowienia w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia skargi i przystąpienie do ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, przez co strony zostały pozbawione możliwości obrony swoich praw procesowych, 4. art. 145 § 1 ust. 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 41 § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że skarżąca prawidłowo zawiadomiła organ administracji publicznej o zmianie swojego adresu w sytuacji, gdy wskazała jako miejsce swojego stałego zamieszkania Niemcy bez określenia konkretnego adresu, co skutkowało bezzasadnym uwzględnieniem skargi, 5. art 145 § 1 ust. 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 391 § 1 – 1b k.p.a. poprzez bezzasadne uwzględnienie skargi na skutek bezzasadnego zastosowania regulacji, dotyczącej doręczenia decyzji z [...].05.2020 r., za pomocą środków komunikacji elektronicznej, pomimo tego, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Piotrkowie Trybunalskim (dalej też: PPIS w Piotrkowie Trybunalskim albo organ I instancji) nie zwracał się do skarżącej o wyrażenie zgody na doręczanie jej pism w formie dokumentu elektronicznego w niniejszej sprawie, 6. art. 145 § 1 ust. 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 44 k.p.a. w zw. z art. 42 § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że doręczenie decyzji organu I instancji o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie obowiązkowej kwarantanny nie mogło nastąpić w mieszkaniu skarżącej w Piotrkowie Trybunalskim przy ul. W. [...] pomimo tego, że skarżąca wskazała ten właśnie adres jako adres odbywania pod nim przedmiotowej kwarantanny, co skutkowało bezzasadnym uwzględnieniem skargi, 7. art. 145 § 1 ust. 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez bezzasadne uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia, pomimo że organ II instancji podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy dokonując swobodnej, lecz nie dowolnej oceny całokształtu materiału dowodowego w zakresie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Mając powyższe na uwadze organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i odrzucenie skargi, ewentualnie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Z ostrożności procesowej, w przypadku nieuwzględnienia zarzutów z pkt 1 – 3 powyżej, skutkujących odrzuceniem skargi, na podstawie art. 188 p.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, a także o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumenty na poparcie postawionych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 1. Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. 2. Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem postanowienia Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie (odmowy) przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł za niezastosowanie się do obowiązku poddania się kwarantannie stwierdził, że postanowienie to nie jest zgodne z prawem, co uzasadniało jego uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – najogólniej rzecz ujmując – wynika, że błędne pouczenie strony odnośnie do przysługującego jej środka prawnego służącego zakwestionowaniu wymienionego postanowienia – w związku z tym, że nie mogło szkodzić stronie, albowiem zastosowała się ona do tego pouczenia – w relacji do daty wniesienia skargi na to postanowienie nie mogło prowadzić do wniosku o braku dopuszczalności, a co za tym idzie, skuteczności tej skargi, a w konsekwencji do wniosku odnośnie do braku podstaw poddania kontroli legalności tak zaskarżonego postanowienia, które – wobec zaktualizowania się przesłanek umożliwiających przeprowadzenie jego kontroli – należało uznać za niezgodne z prawem. Przede wszystkim z tego powodu, że materiał dowodowy sprawy nie potwierdzał, aby decyzja, od której strona złożyła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, została jej doręczona, czy to za pomocą środków komunikacji elektronicznej, czy to przesyłką pocztową, co nie mogło pozostawać bez wpływu na wniosek odnośnie do braku zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. 3. Zarzuty skargi kasacyjnej wyznaczające, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadniają twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w jego krytycznej ocenie, której konsekwencją powinno być jego uchylenie. Wyrok ten bowiem odpowiada prawu, a mankamenty jego uzasadnienia – co w tym też miejscu (o czym mowa jeszcze dalej) należy podnieść w odpowiedzi na stawiany w uzasadnieniu skargi kasacyjnej (por. s. 6) zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. – nie stanowią i nie mogą stanowić podstawy jego uchylenia. 3.1. Zwłaszcza, gdy w tej mierze odwołać się do wszystkich konsekwencji wynikających z art. 184 in fine p.p.s.a. Jak stanowi przywołany przepis prawa, Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną również wtedy, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, a w jego rozumieniu, zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, gdy rozstrzygnięcie sądu administracyjnego I instancji pozostaje w zgodności z treścią uzasadnienia i wnioskami wynikającymi z tego uzasadnienia, natomiast ewentualne błędy w nim zawarte dotyczą wykładni prawa, czy też nawet podstawy prawnej, a nie ulega wątpliwości, że po ich usunięciu – co odnieść trzeba również do deficytów argumentacji prawnej, która może przecież podlegać korekcie – sentencja nie uległaby zmianie (por. w tej mierze np. wyroki NSA z: 14 października 2020 r., sygn.. akt II GSK 428/18; 9 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 682/15; 11 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 1334/13; 19 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 852/12; 13 października 2009 r., sygn. akt I FSK 657/08). 3.2. Co więcej – w odpowiedzi na argumentację podważającą zgodność z prawem zaskarżonego wyroku z pozycji zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. – w korespondencji do powyższego trzeba również podnieść, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (zob. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn., akt II FPS 8/09) lub sporządzone jest w taki sposób, że nie jest możliwa kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, albowiem funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda jego kontroli, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej. Jeżeli więc – co trzeba podkreślić – uzasadnienie kontrolowanego wyroku sądu administracyjnego I instancji zawiera konieczne elementy konstrukcyjne, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a., a przedstawione w nim argumenty obrazują tok rozumowania Sądu I instancji, co powoduje, że nie jest niemożliwe (lub utrudnione) przeprowadzenie kontroli zgodności z prawem tego wyroku, to tym bardziej nie sposób jest twierdzić o zaistnieniu stanu naruszenia przywołanego przepisu prawa. Zwłaszcza – co też nie jest bez znaczenia – że zupełnie inną kwestią jest siła przekonywania argumentów zawartych w uzasadnieniu orzeczenia. Brak przekonania skarżącego kasacyjnie organu o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa, czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z jego oczekiwaniami, nie oznacza jeszcze wadliwości uzasadnienia wyroku, i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Fakt więc, że stanowisko zajęte przez sąd administracyjny I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Zwłaszcza w sytuacji, gdy tak jak w rozpatrywanej sprawie, stanowisko to zostało umotywowane w stopniu wystarczającym, aby poddać je merytorycznej kontroli w postępowaniu wywołanym wniesioną skargą kasacyjną, w tym również przy uwzględnieniu konsekwencji wynikających z art. 184 in fine p.p.s.a., o czym mowa była powyżej. 4. Z perspektywy powyżej przedstawionych argumentów trzeba więc stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej, nie podważają trafności stanowiska Sądu I instancji, z którego wynika, że kontrolowane przez ten Sąd postanowienie nie jest zgodne z prawem. 4.1. Zarzuty te nie są uzasadnione, a ich komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie. O takim właśnie ich charakterze, który determinuje proponowany sposób podejścia do oceny ich zasadności trzeba wnioskować przede wszystkim na tej podstawie, że wspólnym mianownikiem stawianych na ich gruncie kwestii – które najogólniej rzecz ujmując zmierzają do podważania zgodności z prawem zaskarżonego wyroku w płaszczyźnie argumentacji odnoszącej się do rozpoznania skargi mimo braku jej dopuszczalności, jako wniesionej po terminie, czemu jednocześnie miałby towarzyszyć brak wystąpienia przez stronę z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, a przez to brak wydania przez Sąd I instancji stosownego (uwzględniającego ten wniosek) postanowienia, co w rezultacie miałoby powodować naruszenie zasady sprawiedliwości proceduralnej (pkt 1 – 3 petitum skargi kasacyjnej), a ponadto w płaszczyźnie argumentów odnoszących się do niezasadnego przypisania organowi administracji naruszenia przepisów o doręczeniach pism w postępowaniu administracyjnym (pkt 4 – 7 petitum skargi kasacyjnej) – jest to, że pomijają one nie dość, że znaczenie tej istotnej okoliczności, że źródłem (tak zarysowanego) sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie były działania samego skarżącego kasacyjnie organu, to również znaczenie konsekwencji wynikających z tychże działań dla możliwości i zarazem efektywności korzystania przez stronę z przysługujących jej uprawnień procesowych. Co więcej – a jest to nie mniej istoty aspekt tego wspólnego mianownika – analiza argumentacji prezentowanej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej oraz formułowane na jej podstawie wnioski uzasadniają twierdzenie, że konsekwencje swoich wadliwych działań podejmowanych w toku postępowania prowadzonego w sprawie, skarżący kasacyjnie organ odwraca i tym samym obarcza nimi stronę skarżącą w celu wykazania braku dopuszczalności, a co za tym idzie skuteczności skargi wniesionej na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu od decyzji nakładającej sankcję administracyjną. 4.2. Tego rodzaju podejście nie może być ocenione inaczej, jak tylko krytycznie. Podważając jego zasadność, a co za tym idzie i jego skuteczność, trzeba mu przede wszystkim przeciwstawić argument z konsekwencji wynikających z zasady jurydyzacji Konstytucji – art. 8 ust. 1 – oraz jej judycializacji, to jest jej bezpośredniego stosowania (współstosowania) – art. 8 ust. 2 – co w praktycznym wymiarze znajduje swoje potwierdzenie chociażby w stanowisku – a jest to jedno z wielu – odnośnie do konieczności przyjmowania takiego znaczenia przepisów, które jest najpełniej zharmonizowane z postanowieniami konstytucyjnymi i aktami międzynarodowymi oraz zdeterminowane dyrektywami ochrony praw jednostki wypływającymi z zasady demokratycznego państwa prawa (zob. np. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 1998 r., sygn. akt I FPS 18/99 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 czerwca 1993 r., sygn. akt III ARN 33/93). W tym też kontekście – zwłaszcza, gdy uwzględnić traktowanie klauzuli demokratycznego państwa prawnego, jako zbiorczego wyrazu wielu zasad i reguł o bardziej szczegółowym charakterze i podkreślić w związku z tym, że art. 2 Konstytucji RP i wynikające z niego nakazy adresowane są do wszystkich organów stosujących prawo – nie można tracić z pola widzenia tego, że zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa dotyczy również – co jest aż nadto oczywiste i co trzeba zaakcentować – tego istotnego aspektu, który odnosi się do procesu stosowania prawa. Jeżeli tak, to za nie mniej oczywiste trzeba uznać to, że podmiot kompetencji stosowania prawa (organ administracji publicznej, sąd) jest zobowiązany uwzględniać wszystkie te konsekwencje wynikające z zespołu cech przysługujących prawu, które zapewniają jednostce bezpieczeństwo prawne, umożliwiają jej decydowanie o własnym postępowaniu w oparciu o pełną znajomość przesłanek działania organów państwowych oraz konsekwencji prawnych poszczególnych zachowań i zdarzeń (por. np. wyrok TK z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie K 45/01), a wszystko to po to, aby nie stwarzać (nawet ryzyka zaistnienia) możliwości nadużywania swojej pozycji wobec obywatela, czy też sytuacji noszącej wszelkie znamiona i cechy prawnej pułapki "zastawianej" na obywatela. Zwłaszcza, że – jak podkreślił Sąd Najwyższy w przywołanym powyżej wyroku, którego stanowisko, jakkolwiek było zorientowane na zagadnienie odnoszące się do decyzji o charakterze uznaniowym, to jednak ma uniwersalny walor – założeniem funkcjonowania administracji w demokratycznym i praworządnym państwie jest oparcie jej wszelkich działań na zasadzie praworządności, a gdyby jej rygory miały zostać rozluźnione, to będzie to wprost prowadzić do zagrożenia podstawowych praw i wolności obywatelskich. Nota bene, z przedstawionym podejściem i formułowanymi na jego podstawie wnioskami korespondują również poglądy doktryny i orzecznictwa, których przykłady przywołuje skarżący kasacyjnie organ (zob. s 7 – 8 skargi kasacyjnej), co w relacji do okoliczności stanu faktycznego sprawy (o czym mowa dalej) oraz istoty rysującej się na ich tle istoty spornej w sprawie kwestii jednoznacznie świadczy o braku konsekwencji, a co za tym idzie i o braku spójności argumentacji zmierzającej do podważenia zgodności z prawem zaskarżonego wyroku. Dowodzi ona bowiem – co jest aż nadto oczywiste – tezy biegunowo przeciwnej niż ta, którą zamierza wykazać skarżący kasacyjnie organ. 5. Przyczyn zaistnienia sytuacji noszącej wszelkie znamiona i cechy prawnej pułapki, w której znalazła się strona skarżąca – a zasadność tego wniosku potęguje okoliczność, że zaskarżonym postanowieniem odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o nałożeniu sankcji administracyjnej – należy poszukiwać w okolicznościach stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, a jeszcze ściślej rzecz ujmując w zaniechaniach i działaniach organu potęgujących negatywne dla strony konsekwencje tego rodzaju sytuacji, które wyrażały się w pozbawieniu lub ograniczeniu możliwości korzystania przez nią z przysługujących jej uprawnień procesowych i środków prawnych. 5.1. W punkcie wyjścia oraz w opozycji do argumentacji prezentowanej w skardze kasacyjnej (zob. s. 9 – 12) trzeba podkreślić, że w rozpatrywanej sprawie nie było tak, jak twierdzi skarżący kasacyjnie organ, a mianowicie, że – a jest to, aż nadto oczywiste zważywszy na istotę, funkcje oraz logikę nakazu zobowiązującego osoby przekraczające granicę państwową do poddania się kwarantannie – organ administracji nie dysponował adresem strony do doręczeń (w tym adresem do doręczeń drogą elektroniczną) w związku z tym, że przekraczając granicę państwa strona skarżąca nie podała tego adresu lecz, że – i abstrahując już nawet od krytycznej oceny odnośnie do zawartej twierdzeniu organu sugestii – nie dysponował tym adresem z tego powodu, że po prostu nie wystąpił o jego podanie przez stronę (świadczy o tym również treść znajdującej się w aktach sprawy mailowej korespondencji organu ze stroną), co – jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć – było konieczne dla potrzeb stworzenia koniecznych warunków egzekwowania konsekwencji naruszenia wymienionego nakazu, a co mogło nastąpić tylko i wyłącznie w postępowaniu administracyjnym (prawidłowo) wszczętym i prowadzonym w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Zwłaszcza, że doręczenie podejmowanej w tym postępowaniu decyzji o nałożeniu sankcji administracyjnej podlegało regulacji ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego. Organ administracji nie miał więc żadnych uprawnionych podstaw, aby domniemywać, że adresem do doręczeń jest adres miejsca odbywania kwarantanny, co, wobec jednoznacznej treści art. 42 § 1 k.p.a. (do którego odsyła również w zawartym w nim wprowadzeniu art. 44 § 1 k.p.a.), świadczy tym samym – co należy podnieść już w tym miejscu – o braku zasadności zarzutu z pkt 6 petitum skargi kasacyjnej. 5.2. O zasadności wniosków stawianych w pkt 5. trzeba również – jeżeli nie przede wszystkim, a to z uwagi na konsekwencje tego stanu rzeczy – wnioskować na tej podstawie, że zaskarżone postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2021 r. – które jest postanowieniem ostatecznym w rozumieniu art. 59 § 2 k.p.a., albowiem jest w nim wprost mowa o tym, że "o przywróceniu terminu [...] postanawia ostatecznie organ właściwy [...]", co oznacza, że nie podlega ono zaskarżeniu w toku instancji w administracji lecz, że jest ono bezpośrednio zaskarżalne skargą do sądu administracyjnego (zob. art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.) – zawierało błędne pouczenie o środku i trybie jego zaskarżenia. Stosując się do tego pouczenia, we wskazanym w nim terminie oraz za pośrednictwem organu, który postanowienie to wydał, strona złożyła na nie zażalenie do Głównego Inspektora Sanitarnego, jako organu wyższego stopnia. 5.3. Co więcej – i abstrahując już nawet od tego, że Główny Inspektor Sanitarny zobowiązany był wydać postanowienie, o którym mowa w art. 134 k.p.a., a mianowicie postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia, co jest aż nadto oczywiste w świetle powyżej przedstawionych uwag – z punktu widzenia istoty sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie oraz propozycji podejścia do jej rozstrzygnięcia nie można tracić z pola widzenia tego, że wydane na podstawie art. 61a § 1 i § 2 k.p.a. postanowienie wymienionego organu z dnia [...] marca 2021 r. "o odmowie wszczęcia postępowania w związku z zażaleniem", zawierając krytyczną ocenę działań Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w szczególności w zakresie odnoszącym się do stosowanego "trybu" doręczenia decyzji oraz jego skutków (zob. s. 8 – 9), zwierało również – co istotne – stosunkowo szerokie pouczenie odnośnie do przysługującego stronie środka prawnego służącego kontroli i (ewentualnemu) wzruszeniu postanowienia wydanego w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o nałożeniu kary pieniężnej (zob. s. 7). Mianowicie, w uzasadnieniu wymienionego postanowienia Główny Inspektor Sanitarny poinformował oraz pouczył o tym, że "Brak [...] wymaganego prawem pouczenia, co do służącego Stronie prawa do wniesienia [...] skargi sądowo – administracyjnej oraz o sposobie i terminie 30 dni jej wniesienia, może być przesłanką dla rozpatrzenia skargi sądowo – administracyjnej przez wojewódzki sąd administracyjny pomimo uchybienia 30 dniowego terminu do jej wniesienia." Przy tym – co jest nie mniej istotne – powyższemu nie towarzyszyła informacja, ani też pouczenie odnośnie do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. To zaś oznacza, że jakkolwiek Główny Inspektor Sanitarny udzielił stronie informacji i pouczeń w stosunkowo szeroki zakresie – co, jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć motywowane było potrzebą sanowania skutków wadliwych pouczeń udzielonych stronie przez Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego – to jednak opisany deficyt informacji i pouczeń adresowanych do strony w relacji do wskazanego celu działania organu wyższego stopnia powodował, że również one nie były prawidłowe, a to wobec tego, że nie były pełne. 5.4. Strona skarżąca – a więc tak, jak miało to miejsce w odniesieniu do pouczenia zawartego w postanowieniu Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2021 r. – zastosowała się do pouczenia zawartego w postanowieniu Głównego Inspektora Sanitarnego i w terminie 30 dni od jego doręczenia (nota bene z akt sprawy nie wynika również, aby nastąpiło to we właściwy sposób – zob. dokument elektroniczny) wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na przywołane powyżej postanowienie wydane w przedmiocie (odmowy) przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o nałożeniu sankcji administracyjnej. Pozostawała bowiem – jak w świetle powyższego należałoby przyjąć, w tym zwłaszcza wobec krytycznej oceny przez organ wyższego stopnia działań podjętych przez Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w zakresie odnoszącym się do stosowanego "trybu" doręczenia decyzji oraz jego skutków – w usprawiedliwionym przekonaniu, że udzielone jej informacje oraz pouczenia są zupełne i zastosowanie się do nich odniesie oczekiwany przez nią skutek. 6. Za uzasadniony trzeba więc uznać wniosek, że kontrolując zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji nie bez usprawiedliwionych podstaw oraz racji odwołał się do znaczenia argumentu z funkcji ochronnej art. 112 k.p.a. oraz skali i zakresu ochrony udzielanej tym przepisem prawa. Zwłaszcza, gdy w korespondencji do argumentów przedstawionych w pkt 4.2., w analizowanym zakresie należałoby zaakcentować znacznie tego rodzaju podejścia do wykładni prawa, które nakazuje uwzględniać – w kontekście jej "naprawczej roli aksjologicznej" – przede wszystkim konieczność liczenia się z zachowaniem pewnych wartości, którym służyć ma prawo, a także znaczenie, jako argumentów walidacyjnych, innych źródeł rekonstrukcji podstaw decyzji stosowania prawa, a mianowicie kryteriów pozaprawnych oraz orzecznictwa (zob. szerzej M. Zieliński, Wybrane zagadnienia wykładni prawa "Państwo i Prawo" 2009, z. 6, s. 3 i n.; L. Leszczyński, Wykładnia operatywna (podstawowe właściwości), "Państwo i Prawo" 2009, z. 6, s.11 i n.). Jak się bowiem podkreśla, nadmierna lub niewystarczająca pojemność reguł może być modyfikowana w procesie stosowania prawa poprzez takie służące temu narzędzia, jak odwoływanie się do celu danej instytucji prawnej, bądź ogólnych zasad prawa (M. Matczak, Formalność prawa a formalizm w jego sądowym stosowaniu, "Przegląd Sądowy" 2007, z. 4, s. 27). 6.1. W związku z powyższym, należy podzielić pogląd prawny wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt II OZ 1206/07, a mianowicie, że skutki prawne błędnego pouczenia o środkach zaskarżenia powinny być jednolite zarówno na drodze postępowania administracyjnego, jak i postępowania sądowego (dla porównania zob. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 193/11; 20 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 840/10), albowiem odmienna wykładnia prowadzi do zbędnego formalizmu i przedłużania postępowania, skoro sąd administracyjny w sytuacji złożenia wniosku o przywrócenie terminu z powodu błędnego pouczenia jest zobowiązany przywrócić ten termin, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że skutkiem prawnym ochrony wynikającej z art. 112 k.p.a. w przypadku wniesienia spóźnionego środka zaskarżenia do sądu, który wpłynął z zachowaniem terminu błędnie podanego w pouczeniu, jest obowiązek wojewódzkiego sądu administracyjnego rozpatrzenia go bez potrzeby wnoszenia wniosku o przywrócenie terminu (zob. również postanowienie NSA z dnia 16 listopada 2018 r., sygn. akt I OZ 1090/18). 6.2. W związku z tym więc, że w przypadku, gdy decyzja nie zawiera pouczenia co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego, należy przyjąć, że strona, która nie korzysta z przysługującego jej prawa odwołania, powództwa lub skargi, jest także adresatem gwarancji przewidzianej w art. 112 k.p.a. (zob. A. Wróbel, art. 122 k.p.a., t. 2, w: Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego LEX/el. 2022), o aktualności, a tym samym możliwości bezpośredniego zaimplementowania przywołanego poglądu prawnego na grunt stanu faktycznego sprawy – w korespondencji do argumentów przedstawionych w pkt 4.2. oraz w pkt 6 i pkt 6.1. – trzeba wnioskować na podstawie uwag zaprezentowanych w pkt 5.1. – 5.4. W ich świetle – obrazują one nie dość, że działania Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, które w zakresie odnoszącym się do adresowanych do strony pouczeń były oczywiście błędne oraz działania Głównego Inspektora Sanitarnego, którego pouczenia nie były z kolei pełne, to również obrazują zachowanie strony, która w dobrej wierze, a co za tym idzie w usprawiedliwionym przekonaniu o prawidłowości tychże pouczeń, stosowała się do nich – za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że 30 dniowy termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na postanowienie w przedmiocie (odmowy) przywrócenia terminu do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg w dniu [...] marca 2021 r., a mianowicie w dniu doręczenia stronie postanowienia Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2021 r., w którym (po raz pierwszy prawidłowo) pouczono ją o przysługującym jej środku prawnym służącym zaskarżeniu ostatecznego postanowienia z dnia [...] stycznia 2021 r. oraz o terminie jego wniesienia. Jeżeli tak – to w korespondencji do argumentów przedstawionych w pkt 4.2. oraz w pkt 6 i pkt 6.1, do których ponownie należy się odwołać – za nie mniej uzasadniony trzeba uznać i ten wniosek, że adresowana do wojewódzkiego sądu administracyjnego skarga na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie odnowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania została wniesiona z zachowaniem terminu, albowiem nadano ją w niemieckiej placówce pocztowej w dniu [...] kwietnia 2021 r. (zob. art. 83 § 3 p.p.s..a.). 6.3. W związku z tym więc – jak w pełni zasadnie trzeba przyjąć – że w rozpatrywanej sprawie nie zaktualizowały się przesłanki odrzucenia skargi, jako wniesionej po terminie, ani też przesłanki skutkujące potrzebą wystąpienia przez stronę z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, z wszystkich przedstawionych powodów zarzuty z pkt 1 – 3 petitum skargi kasacyjnej należało uznać za nieusprawiedliwione. Zwłaszcza, gdy w rekapitulacji przedstawionych argumentów oraz w korespondencji do nich (w szczególności zaś do argumentów z pkt 4.2. oraz pkt 6. – 6.1.) podnieść należy, że konstytucyjne prawo do sądu, a mianowicie prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), jest rozumiane w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego – wraz z zawartym w art. 77 rozwinięciem zakazującym zamykania drogi sądowej do dochodzenia naruszonych wolności i praw – jako: 1) prawo dostępu do sądu, tj. uruchomienia procedury przed sądem (niezależnym, bezstronnym i niezawisłym); 2) prawo do odpowiednio ukształtowanej procedury sądowej, zgodnej z wymaganiami sprawiedliwości i jawności; 3) prawo do wyroku sądowego, tj. prawo do uzyskania wiążącego rozstrzygnięcia sprawy przez sąd; 4) prawo do odpowiedniego ukształtowania ustroju i pozycji organów rozpoznających sprawy. (zob. np. wyroki z dnia: 2 czerwca 2010 r., SK 38/09; 8 grudnia 2009 r., SK 34/08; 10 maja 2000 r. w sprawie K 21/99, OTK 2000 nr 4, poz. 109). Uwzględniając znaczenie tych elementów konstytuujących prawo do sądu, o których mowa w pkt 1) – 3), za nie mniej uzasadniony trzeba uznać wniosek, że w ścisłym związku logicznym pozostaje z nimi art. 78 Konstytucji RP – stanowiący, że każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń oraz decyzji wydanych w pierwszej instancji – skoro aksjologicznie determinowana potrzebą ochrony praw jednostki istota jego treści oraz funkcji wyraża się w ustanowieniu prawa stron każdego postępowania do uruchamiania procedury weryfikującej prawidłowość wszelkich rozstrzygnięć indywidualnych wydawanych przez organ działający w pierwszej instancji, w celu stworzenia możliwości weryfikacji pierwszego rozstrzygnięcia oraz – co w okolicznościach stanu faktycznego sprawy trzeba z całą mocą podkreślić – przeciwdziałania arbitralności oraz ułatwienia unikania pomyłek i krzywd (por. wyroki TK z dnia: 1 grudnia 2008 r., P 54/07; 12 czerwca 2002 r., P 31/01; 16 listopada 1999 r., SK 11/99). 7. Nie są również usprawiedliwione zarzuty z pkt 4 – 7 petitum skargi kasacyjnej, na gruncie których skarżący kasacyjnie organ zmierza do wykazania, że Sąd I instancji niezasadnie przypisał mu naruszenia przepisów k.p.a. o doręczeniach pism w postępowaniu administracyjnym (pkt 4 – 6), oraz przepisów k.p.a. regulujących zasady prowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawy, co w odniesieniu do rozpatrywanej sprawy miałoby odnosić się do niezasadnego przyjęcia, że podstawa faktyczna zaskarżonego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie została wyjaśniona w dostateczny sposób (pkt 7). 7.1. Odnosząc się do tych zarzutów, trzeba w punkcie wyjścia podkreślić znaczenie konsekwencji wynikających z faktu, że na gruncie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego obowiązuje zasada oficjalności doręczeń, a przepisy o doręczeniach pism w postępowaniu administracyjnym realizują przede wszystkim funkcję gwarancyjną, co jest aż nadto oczywiste. Zwłaszcza, gdy w tej mierze trzeba zważyć, że instytucja doręczeń urzeczywistnia zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu, umożliwia bowiem stronie zapoznanie się z czynnościami organu i innych uczestników postępowania albo uczestniczenie w tych czynnościach. Nie bez powodu więc w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, między innymi, że przepisy Rozdziału 8 – "Doręczenia" – Działu I "Przepisy ogólne – ustawy Kodeks postępowania administracyjnego – których przedmiotem regulacji jest czynność doręczenia pism (w tym także decyzji administracyjnej oraz postanowienia) – z uwagi na ich ogólny cel stanowią w istocie gwarancje przestrzegania przez organ administracji publicznej zasady demokratycznego państwa prawnego, albowiem mają one chronić obywatela przed nadużyciami ze strony administracji. Zatem nie mogą być one interpretowane niejako "na szkodę", czy też, innymi słowy, na niekorzyść (zob. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn., akt II GSK 3/08). Co więcej – a należy to podkreślić w kontekście odnoszącym się do znaczenia zasady oficjalności doręczeń – w orzecznictwie sądowoadministracyjnym już od dawna zasadniczo przyjmuje się, że w ogólnym postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, że decyzja administracyjna wywiera skutki prawne od daty jej doręczenia lub ogłoszenia, a dochowanie wszelkich przepisów k.p.a., a zwłaszcza tych, które chronią interes strony jest obowiązkiem organu administracji prowadzącego postępowanie, albowiem strona nie powinna ponosić ujemnych konsekwencji wynikających z zaniedbań organu administracji (zob. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 1989 r., sygn. akt IV SA 455/89. 7.2. Odnosząc się do szczegółowych kwestii stawianych na gruncie omawianych zarzutów kasacyjnych, o braku zasadności zarzutu z pkt 6 petitum skargi kasacyjnej trzeba w pełni zasadnie wnioskować na podstawie argumentów przedstawionych już powyżej w pkt 5.1. Odwołując się do nich trzeba przede wszystkim podkreślić, że jeżeli przepis art. 42 § 1 k.p.a. (do którego odsyła także art. 44 § 1 k.p.a., co nie jest bez znaczenia dla oceny zakresu stosowania tego przepisu odsyłającego) stanowi, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy albo na adres do korespondencji wskazany w bazie adresów elektronicznych, a skarżący kasacyjnie organ w żadnym stopniu ani też zakresie nie wykazał, aby rozpatrywanej sprawie miały zaktualizować się przesłanki stosowania § 3 art. 42 k.p.a. – a co więcej, kwestii tej w ogóle nawet nie podnosił – to w świetle argumentów przedstawionych w pkt 5.1. zarzut naruszenia przywołanych przepisów prawa nie mógł być uznany za uzasadniony (zob. w tej mierze również s. 9 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). 7.3. Powyższe oraz argumenty z pkt 5.1. nie są również bez znaczenia dla oceny odnośnie do braku zasadności zarzutu z pkt 4 petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzutu naruszenia 41 § 1 k.p.a. Uwzględniając treść przywołanego przepisu prawa oraz wynikające z niej konsekwencje za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że ma on zastosowanie w toku postępowania, a więc jeżeli to postępowanie już się toczy, zaś obowiązek, o którym mowa w przywołanym przepisie prawa aktualizuje się w dacie wszczęcia postępowania lub skutecznego zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania administracyjnego. Oceniając zasadność tego zarzutu, nie dość, że należy się odwołać do znaczenia wszystkich konsekwencji wynikających z argumentów zaprezentowanych już powyżej w pkt 5.1., to w korespondencji do nich trzeba też podkreślić, że wszczynając postępowanie z urzędu organ administracji publicznej jest zobowiązany ustalić adres do doręczeń oraz pouczyć stronę o obowiązku poinformowania o zmianie adresu i o konsekwencjach prawnych określonych w art. 40 § 2 k.p.a. (zob. np. wyrok NSA z dnia 12 września 2006 r., sygn. akt I OSK 1339/05). Tym samym, stosowanie tego przepisu prawa, a ściślej rzecz ujmując, "egzekwowanie" naruszenia ustanowionego nim obowiązku w sposób, o którym mowa w jego § 2, jest możliwe jedynie wówczas, gdy strona została prawidłowo pouczona o skutkach wypływających z niedopełnienia tegoż obowiązku (zob. np. wyrok NSA z dnia 23 września 2005 r., sygn. akt I OSK 43/05). Jeżeli z akt sprawy nie wynika, aby organ administracji uczynił zadość omawianym wymogom – i nie wykazał przy tym, aby miało być inaczej – to omawiany zarzut kasacyjny trzeba uznać za niezasadny. 7.4. O braku zaś zasadności zarzutu z pkt 5 petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzutu naruszenia art. 391 § 1 – 1b k.p.a. trzeba wnioskować na podstawie następujących argumentów. Wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie organu, do naruszenia wymienionego przepisu prawa nie mogło dojść w sposób, w jaki przedstawiono to w skardze kasacyjnej, a mianowicie "[...] poprzez bezzasadne uwzględnienie skargi na skutek bezzasadnego zastosowania regulacji, dotyczącej doręczenia [...] za pomocą środków komunikacji elektronicznej, pomimo tego, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Piotrkowie Trybunalskim [...] nie zwracał się do skarżącej o wyrażenie zgody na doręczanie jej pism w formie dokumentu elektronicznego w niniejszej sprawie." Tego rodzaju tezie organu, w jaskrawy wręcz sposób sprzeciwia się bowiem argumentacja prezentowana w uzasadnieniu postanowienia Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Aż nadto jasno i wyraźnie wynika z niej bowiem – co w relacji do konstrukcji oraz uzasadnienia omawianego zarzutu kasacyjnego świadczy, najogólniej rzecz ujmując, o braku spójności działań organu – że wbrew rygorom i wymogom ustanowionym na gruncie art. 391 k.p.a. (zob. w tej mierze np. wyrok NSA z dnia 11 października 2016 r., sygn., akt I OSK 966/15), organ administracji wykorzystał dla potrzeb "doręczenia" decyzji o nałożeniu kary pieniężnej adres mailowy strony służący do korespondencji, a nie do celów dokonywania na ten adres doręczeń pism drogą elektroniczną, co znajduje swoje potwierdzenie w następującym passusie – "[...] PPIS w Piotrkowie Trybunalskim w dniu 05.05.2020 przesłał na potwierdzony przez Stronę adres mailowy decyzję [...] z dnia 04.05.2020 r. nakładającą [...] administracyjna karę pieniężną za niezastosowanie się do obowiązku poddania się kwarantannie [...]" (zob. s. 2, akapit 1, wiersz od 16 do 20 od góry). Sąd I instancji nie bez usprawiedliwionych podstaw zarzucił więc organowi administracji publicznej brak zgodności z prawem opisanego powyżej sposobu działania mającego służyć "doręczaniu" stronie wymienionej decyzji. 7.5. Siłą rzeczy, argumenty przedstawione w pkt 7.1. – 7.4. oraz w pkt 5.1. przekonują o braku zasadności zarzutu z pkt 7 petitum skargi kasacyjnej, albowiem wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie organu Sąd i instancji równie zasadnie zakwestionował prawidłowość faktycznej podstawy postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. 8. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Informacje o sprawie

Data wpływu
12 stycznia 2022
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie Kara administracyjna
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Sędziowie
Cezary Kosterna Joanna Kabat-Rembelska Wojciech Kręcisz /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny