II GSK 2257/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 9 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. P. T. C. "R." Sp. z o.o. w P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 3 czerwca 2014 r., sygn. akt III SA/Po 560/14 w sprawie ze skargi G. P. T. C. "R." Sp. z o.o. w P. na pismo Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] marca 2014 r., znak [...] w przedmiocie: odmowy udzielenia środków na wyprzedzające finansowanie pomocy postanawia: oddalić skargę kasacyjną

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. postanowieniem z dnia 3 czerwca 2014 r., sygn. akt III SA/Po 560/14, odrzucił skargę G. P. T. C. "R." Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], w przedmiocie odmowy udzielenia środków na wyprzedzające finansowanie pomocy. Sąd I instancji odrzucając skargę na podstawie art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) orzekł w następującym stanie faktycznym i prawnym: Dyrektor W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. pismem z dnia [...].03.2014 r. (doręczonym stronie [...].03.2014 r.) odmówił skarżącej udzielenia środków przeznaczonych na wyprzedzające finansowanie pomocy. Pismem z dnia [...].04.2014r. nadanym w dniu [...].04.2014 r. pełnomocnik Spółki zawarł wyjaśnienia, a te zostały przez Sąd I instancji uznane jako wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa. Organ administracji publicznej nie ustosunkował się do pisma Spółki wzywającego do usunięcia naruszenia prawa, wobec czego strona pismem nadanym w dniu [...].05.2014 r. wniosła skargę do WSA w P.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. podniósł, że zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia na dany akt lub czynność skargę można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu – do usunięcia naruszenia prawa. W ocenie WSA w P. w rozpoznawanej sprawie tryb ten nie został zachowany, albowiem pismo organu doręczono w dniu [...].03.2014 r., a obligatoryjne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wysłano do organu listem poleconym dopiero w dniu [...].04.2014 r., czyli po przekroczeniu ustawowego 14 dniowego terminu wskazanego w art. 52 § 3 p. p. s. a. G. P. T. C. "R." Sp. z o.o. z siedzibą w P. wniosła skargę kasacyjną na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. W skardze kasacyjnej Spółka zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie w sprawie art. 52 § 4 p.p.s.a., a błędne zastosowanie art. 52 § 3 p.p.s.a. oraz na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania poprzez bezpodstawne przyjęcie, że organ administracji wydał w sprawie właściwe orzeczenie podczas gdy w rzeczywistości pismo organu administracji winno mieć formę decyzji bądź postanowienia spełniając przy tym wszelkie wymogi prawne takiego aktu. W skardze kasacyjnej skarżąca przedstawiła uzasadnienie wniesionych zarzutów oraz stanowisko w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W badanej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji. Wskazać należy, że zaskarżone postanowienie zostało wydane na etapie wstępnego badania skargi przez Sąd, kiedy ocenia się, czy zaistniały lub też zostały zachowane przez skarżącego przesłanki dopuszczalności zaskarżenia aktu lub czynności (bezczynności) organu administracji publicznej. Odrzucenie skargi oznacza, że Sąd nie dokonał merytorycznej oceny jej zasadności, a więc cel zaskarżenia nie został osiągnięty. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 (decyzje, postanowienia) akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Prawo wniesienia skargi uwarunkowane jest, co do zasady, uprzednim wyczerpaniem przez skarżącego środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały mu one w postępowaniu przed organem administracyjnym (art. 52 § 1 p.p.s.a.). Jeżeli zaś ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia, wniesienie skargi do sądu administracyjnego musi być poprzedzone wezwaniem właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Przepis art. 52 § 3 p.p.s.a. przewidujący obowiązek dokonania owego wezwania określa jednocześnie minimum wymogów procesowych, jakie muszą zostać spełnione, aby dane zachowanie uznać za skuteczne wezwanie w rozumieniu tego przepisu. Wymogami tymi są forma pisemna oraz konieczność wniesienia wezwania w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Z kolei termin do zaskarżenia czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a. określony został w art. 53 § 2, zgodnie z którym skargę należy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeśli organ nie udzielił takiej odpowiedzi w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcia naruszenia prawa. Poza sporem pozostaje okoliczność, że skarżąca spółka pismo z dnia [...].03.2014 r. o odmowie udzielenia środków przeznaczonych na wyprzedzające finansowanie pomocy otrzymała - jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru - w dniu [...].03.2014 r. Ponadto z akt sprawy wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że pismo będące wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa skarżąca spółka nadała w dniu [...].04.2014 r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 52 § 3 p.p.s.a. W tym miejscu należy podkreślić, że w doktrynie oraz orzecznictwie NSA prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym termin do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. jest terminem prawa materialnego i jako taki nie podlega przywróceniu. Oczywistym więc jest, że jego upływ wyłącza możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a. (vide Jan Paweł Tarno - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s149, wyrok NSA z 6.02.2008 r. II OSK 112/08, post. z 22.12.2008 I FSK 1993/08, post. z 14.05.2009 II GSK 969/08 niepublikowane). W związku z powyższym podkreślić należy, że z powołanych wyżej regulacji prawnych wynika, iż obowiązkiem skarżącego, przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, jest wyczerpanie stosownego trybu postępowania, w tym przypadku wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa. W ocenie NSA brak jest podstaw do uznania za zasadny zarzut skargi kasacyjnej wskazujący na niezastosowanie przepisu art. 52 § 4 p.p.s.a. Podkreślić należy, że przepis ten odnosi się do innych aktów niż te które zostały wymienione w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a. Natomiast z akt sprawy nie wynika, aby pismo Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z [...].03.2014 r. mogło być zaliczone do innych aktów niż te, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. związku z art. 182 § 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.