II GSK 2235/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 maja 2024 r. sygn. akt III SA/Łd 85/24 w sprawie ze skargi T. M. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia 28 listopada 2023 r. nr 190/2023/II w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w związku z niewykonaniem obowiązku szczepień ochronnych oddala skargę kasacyjną.

1. Upomnieniem z 20 kwietnia 2023 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Zduńskiej Woli (dalej: "PPIS w Zduńskiej Woli"), wezwał T. M. (dalej przywoływany jako: "Skarżący", "Strona") do zgłoszenia się z dzieckiem S. M., urodzonym 27 czerwca 2017 r., do podmiotu leczniczego na zaległe szczepienia zgodnie z obowiązującym Programem Szczepień Ochronnych. 2. W związku z dalszym brakiem szczepień dziecka, PPIS w Zduńskiej Woli 22 czerwca 2023 r. wystawił wobec T. M. tytuł wykonawczy, zobowiązując stronę do poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw: wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, krztuścowi, tężcowi, inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu B, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, odrze, nagminnemu zakażeniu przyusznic (śwince) i różyczce oraz wystosował do Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w stosunku do Strony. 3. W dniu 20 lipca 2023 r. Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej przywoływany jako: "ŁPWIS"), nałożył na T.M. grzywnę w wysokości 1100 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku szczepień ochronnych, wynikającego z tytułu wykonawczego z 22 czerwca 2023 r. wystawionego przez PPIS w Zduńskiej Woli. 4. Postanowieniem z 28 sierpnia 2023 r. Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zawiesił postępowanie egzekucyjne wobec Strony w całości od 17 sierpnia 2023 r. 5. Postanowieniem z 14 września 2023 r. PPIS w Zduńskiej Woli oddalił zarzut Strony w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu Organ podniósł, iż procedura poprzedzająca podanie preparatu szczepionkowego jest określona w przepisach. Zgodnie z art. 17 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1284 ze zm., dalej: "u.z.z.ch.z."), wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest zawsze poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym, które ma na celu wykluczenie istnienia przeciwwskazań do wykonania szczepienia. Badanie to musi być wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem. Jeśli badanie takie daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązku szczepienia, lekarz kieruje osobę objętą tym obowiązkiem do konsultacji specjalistycznej. Ostatnie badanie kwalifikacyjne u małoletniego zostało wykonane 12 kwietnia 2023 r. i lekarz nie stwierdził przeciwskazań do szczepień i nie skierował dziecka do poradni specjalistycznej. Pomimo pozytywnego wyniku badania dziecko nie zostało zaszczepione "z powodu decyzji pacjenta wynikającej z nieokreślonych przyczyn". Wierzyciel wystawiając upomnienie, a następnie tytuł wykonawczy uwzględnił także kartę uodpornienia oraz zgłoszenie rodziców uchylających się od obowiązku szczepień ochronnych dziecka, z których wynika, że nie stwierdzono u dziecka przeciwskazań zdrowotnych do szczepień oraz że zobowiązany był kilkukrotnie informowany o obowiązku szczepień jednak z pełną świadomością uchyla się od poddania syna szczepieniom. Organ podniósł także, iż obowiązek wskazania w upomnieniu numeru PESEL został wykonany, tj. zobowiązanym do wykonania obowiązku jest S. M., którego PESEL został w upomnieniu wskazany. Samo upomnienie zaś zostało doręczone przedstawicielowi małoletniego 5 maja 2023 r. 6. Na powyższe postanowienie strona wniosła zażalenie. 7. Postanowieniem z 28 listopada 2023 r. ŁPWIS utrzymał w mocy postanowienie PPIS w Zduńskiej Woli z 14 września 2023 r. oddalające zarzut Zobowiązanego. Organ odwoławczy w uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż wierzyciel w wydanym postanowieniu z 14 września 2023 r. szczegółowo wyjaśnił kwestie podnoszonych przez Zobowiązanego zarzutów dotyczących wykluczenia przeciwskazań do szczepienia. Zobowiązany został zgłoszony przez podmiot leczniczy do wierzyciela jako osoba odmawiająca wykonywania obowiązkowych szczepień ochronnych u jego dziecka. Wierzyciel, wystawiając upomnienie, a następnie tytuł wykonawczy, uwzględnił również kartę uodpornienia dziecka, z której wynika, że u dziecka nie stwierdzono przeciwwskazań do szczepień oraz że zobowiązany był wielokrotnie informowany o obowiązku szczepień. A zatem wierzyciel posiadał dowody, wskazujące na to, że zobowiązany nie wykonuje obowiązku szczepień dziecka. ŁPWIS poinformował, że badanie kwalifikacyjne do szczepień jest częścią procedury wykonania obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym, w związku z tym sam fakt poddania dziecka badaniu kwalifikacyjnemu do szczepień nie jest tożsamy z wykonaniem w całości obowiązku szczepień. ŁPWIS wyjaśnił ponadto, że zgodnie z Komunikatem Wspólnym Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej i Głównego Inspektora Sanitarnego z 23 stycznia 2020 r. dotyczącym przypadków odmowy poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnego, brak jest podstawy prawnej do żądania od lekarza w ramach badania kwalifikacyjnego do szczepienia szczegółowego wyjaśnienia wszelkich wątpliwości dotyczących takich zagadnień, jak: skład i działanie szczepionki, sposób jej produkcji, dystrybucji i przechowywania, możliwych działań niepożądanych, czy szkodliwości szczepionki, statystyka odczynów poszczepiennych i kwestia odpowiedzialności materialnej za powikłania poszczepienne. Podobnie brak jest podstawy prawnej do uzależnienia zgody na wykonanie szczepienia od wypisania przez lekarza zaświadczenia o braku przeciwwskazań do szczepienia, czy też od złożenia przez lekarza pisemnego oświadczenia o gwarancji braku możliwości wystąpienia powikłań poszczepiennych u dziecka. Zdaniem ŁPWIS z powyższego jednoznacznie wynika, że strona z pełną świadomością uchyla się od poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Z wyżej przedstawionych informacji wynikają również celowe działania strony w celu niewykonania szczepień. Organ odwoławczy podkreślił, że dziecko, będąc obecnie w siódmym roku życia, otrzymało tylko pełne szczepienie przeciw gruźlicy. 8. Na ostateczne postanowienie skargę do sądu administracyjnego złożył T. M.. 9. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 14 maja 2024 r., (sygn. akt III SA/Łd 85/24) oddalił skargę T. M. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 28 listopada 2023 roku nr 190/2023/II w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uzasadniając oddalenie skargi Sąd I instancji podkreślił, że zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego jest sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nim okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. Postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutów ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego. Zarzut w postępowaniu egzekucyjnym jest środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. W postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, przedmiotem rozpoznania jest więc wyłącznie jego treść, przy czym zobowiązany może wnieść zarzut tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do ich rozpatrzenia. Sąd I instancji podzielił stanowisko Organów, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa, a uwolnić od niego mogą jedynie konkretne przeciwwskazania lekarskie do szczepienia dziecka. Natomiast szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i przypominającą szczepionki przeciwko chorobom zakaźnym w dacie wystawiania tytułu wykonawczego w tej sprawie był określony w ogłaszanym co roku komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych. Komunikat ten był wydawany w oparciu o art. 17 ust. 11 u.z.z.ch.z. Przy czym o możliwości przeprowadzenia szczepienia każdorazowo decyduje lekarz przeprowadzający kontrolne badanie kwalifikacyjne. Prawodawca nie posłużył się więc konkretnym terminem (datą) jako przesłanką wymagalności obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym, lecz przyjął, że ten obowiązek będzie realizowany w okresie jego aktualności/wymagalności, w ustawowo określonym trybie, a ponadto z poszanowaniem zaleceń określanych Programem Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu. Z przepisów wynika prawna powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tzn. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres (por. np. wyrok NSA z 29 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1494/08). Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych, który egzekwowany jest bez konieczności wydawania w tym przedmiocie jakiegokolwiek aktu administracyjnego, tj. decyzji czy postanowienia. W tej sprawie w oparciu o regulacje prawne wierzyciel w tytule wykonawczym szczegółowo opisał treść podlegającego egzekucji obowiązku, precyzyjnie wskazując kogo i czego dotyczy, z podaniem rodzaju szczepień, które powinny zostać wykonane zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych. Trafnie zatem, w ocenie Sądu I instancji, Organy uznały za niezasadny zarzut określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Ocena powyższa, jak podkreślił Sąd I instancji, pozostaje aktualna również po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 9 maja 2023 r. w sprawie o sygn. akt SK 81/19. W świetle powyższych rozważań, Sąd I instancji nie miał wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie choroby objęte tytułem wykonawczym były objęte obowiązkowym szczepieniem ochronnym, a syn Skarżącego podlegał obowiązkowi tych szczepień. Sąd I instancji za niezasadne uznał twierdzenia Strony dotyczące wygaśnięcia obowiązku wskutek jego wykonania w związku ze stawieniem się Strony z dzieckiem na badanie kwalifikacyjne potwierdzone zaświadczeniem o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym z 12 kwietnia 2023 r. Sąd podkreślił, że badanie kwalifikacyjne dokonywane przez lekarza przed podaniem dziecku szczepienia jest tylko jednym z elementów szeroko rozumianego obowiązku szczepień, o którego realizacji można mówić jedynie w sytuacji, w której po przeprowadzeniu badania i zakwalifikowaniu małoletniej do szczepienia, dziecku podany zostanie preparat szczepionkowy. Taka sytuacja nie wystąpiła w rozstrzyganej sprawie. Przedstawiciele małoletniego nie wypełnili obowiązku szczepień, a jedynie 12 kwietnia 2023 r. zgłosili się z synem na wizytę kwalifikującą do szczepień w swoim podmiocie leczniczym. Mimo pozytywnego wyniku przeprowadzonego badania i zakwalifikowania syna Skarżącego do szczepienia przeciw WZW typu B dziecko nie zostało zaszczepione "z powodu decyzji pacjenta wynikającej z nieokreślonych przyczyn". Rodzice małoletniego nie wyrazili zgody na szczepienie syna. Prawidłowa jest zatem, zdaniem Sądu I Instancji, ocena Organów, że obowiązek wskazany w tytule wykonawczym nie został wykonany. Odnośnie do zarzutu Strony wskazującego na brak wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym z uwagi na brak indywidualnego kalendarza szczepień dla synai Sąd wskazał, że Indywidualny Kalendarz Szczepień to program szczepień ochronnych ustalany przez lekarza dla pacjenta w sytuacji, kiedy doszło do zaburzenia realizacji obowiązującego kalendarza szczepień podanego w Programie Szczepień Ochronnych. Indywidualny Kalendarz Szczepień ustalany jest przez lekarza w celu uzupełnienia brakujących szczepień w najkrótszym możliwym terminie, z minimalnymi odstępami czasu między dawkami szczepionek, z uwzględnieniem wieku i stanu zdrowia dziecka oraz informacji podanych w Kartach Charakterystyk Produktów Leczniczych. Sąd jednocześnie uwypuklił, że choć taka sytuacja ma miejsce w sprawie w związku z nieszczepieniem dziecka przez Stronę, to warunkiem ustalenia indywidualnego toku szczepienia syna Strony jest wyrażenie przez rodziców zgody na poddanie dziecka szczepieniom. W związku z uporczywym uchylaniem się Skarżącego od realizacji tego obowiązku brak było podstaw do opracowania Indywidualnego Kalendarza Szczepień dla syna Skarżącego. W zarzutach skargi Skarżący upatruje brak wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym w odroczeniu obowiązku jego wykonania. Na potwierdzenie powyższego Strona dołączyła do skargi kserokopie zaświadczeń lekarskich z 12 października 2023 r. i 2 stycznia 2024 r. wystawionych przez lekarza endokrynologa pediatrę M. W. z M. Sp. z o.o. (...), w których wskazano na podejrzenie niedoczynności tarczycy w trakcie badań hormonalnych skutkujące zakazem szczepień szczepionkami obowiązkowymi i dodatkowymi do 31 marca 2024 r. Odnosząc się do powyższego zarzutu Sąd I instancji podkreślił, że powyższe zaświadczenia nie zostały przez Stronę złożone do Organu w toku kontrolowanego postępowania. Dokument z 12 października 2023 r. stanowił podstawę wniosku Strony o umorzenie ewentualnie zawieszenie postępowania egzekucyjnego i podlegał ocenie Organu w tamtym postępowaniu. W ocenie Sądu dołączone na etapie skargi do sądu zaświadczenia nie podważają prawidłowości kontrolowanego rozstrzygnięcia. Lekarskie badanie kwalifikacyjne ma na celu ustalenie czy stan zdrowia danej osoby pozwala na jej zaszczepienie, bowiem – stosownie do art. 17 ust. 5 u.z.z.ch.z. - w przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej. W kontrolowanej sprawie, w ocenie Sądu I instancji, z akt nie wynika, że wystawienie 10 października 2023 r. skierowania do poradni specjalistycznej było wynikiem stwierdzenia przeciwwskazań do szczepień i potrzebą ich odroczenia. Przyczyną wystawienia skierowania było nadmierne pocenie uogólnione. Żadne przeciwskazania nie zostały odnotowane w dokumentacji medycznej. Tymczasem na podstawie powyższego skierowania, jak zauważył Sąd, Strona zamieszkała w S. w ciągu 2 dni uzyskała od lekarza z B., u którego jak wynika z akt sprawy nie leczyła wcześniej syna, zaświadczenie o przeciwskazaniu do szczepień. Sądowi z urzędu wiadomym jest, że identycznej treści zaświadczenia w tych samych datach wystawione zostały także dla córki Skarżącego, w stosunku do której Strona również uchyla się do obowiązku wykonania szczepień ochronnych. Powyższe doprowadziło Sąd do konkluzji, że należy sceptycznie podejść do prawdziwości stwierdzonych w nich okoliczności. Sąd podkreślił, że przedstawione zaświadczenia nie są zgodne ze wzorem zaświadczenia określonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia z dnia 18 sierpnia 2011 r. Ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji wynika przy tym, że postawa Skarżącego jest przemyślana, konsekwentna i zmierza do niewykonania obowiązku, bowiem strona pomimo wezwań telefonicznych i listownych oraz braku przeciwskazań do szczepień nie stawiała się z dzieckiem na ich wykonanie. Ponadto Sąd I instancji podkreślił, że obowiązek przesłania zobowiązanemu upomnienia wynika z art. 15 u.p.e.a. Zgodnie z jego treścią, egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Analizując treść upomnienia dostrzec należy, że poza numerem PESEL strony skarżącej, upomnienie z 20 kwietnia 2023 r. posiada wszystkie elementy, które miały znaczenie dla skuteczności wszczętego postępowania egzekucyjnego. Strona skarżąca została wskazana w sposób, który pozwala jednoznacznie stwierdzić o jaki podmiot (o kogo konkretnie) chodzi. Skarżący wiedział jaki organ i w jakiej sprawie do niego występuje, a w konsekwencji, że doręczone mu upomnienie nie jest pomyłką. Upomnienie zawiera przede wszystkim prawidłowe dane osobowe Skarżącego, to jest jego imię i nazwisko oraz adres miejsca zamieszkania. W tym kontekście podstawowy cel upomnienia, jakim jest zapewnienie prawidłowości pouczenia podmiotu zobowiązanego o skutkach niewykonania obowiązku i niezastosowania się do upomnienia, został niewątpliwie zrealizowany, a zatem zarzut Strony prawidłowo został uznany przez Organ za niezasadny. 10. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie postanowienia Organu I i II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie Skarżący zrzekł się rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1). naruszenie prawa materialnego tj.: art. 5 ust 1 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 17 ust. 2, 4 i 5 ustawy z dnia z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi poprzez błędne jego zastosowanie skutkujące uznaniem, że obowiązek jest wymagalny, podczas dla nie zostały wykluczone przeciwwskazania do obowiązkowych szczepień ochronnych, a dziecko było poddawane lekarskim badaniom kwalifikacyjnym i posiada aktualne na dzień wydania orzeczenia przez organ Il instancji postanowienia odroczenie od obowiązkowych szczepień ochronnych, 2). naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi przez Sąd I instancji, w sytuacji, gdy rozstrzygnięcia organów obu instancji obarczone są rażącymi naruszeniami, tj.: A) art. 33 § 2 pkt 6 lit c z uwagi na brak wymagalności obowiązku, w związku z oparciem wymagalności obowiązku na § 5 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, który to przepis w dniu 9 maja 2023 r. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt: 81/19, został uznany za niezgodny z Konstytucją, B) art. 33 § 2 pkt 4 z uwagi na brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 § 3 e ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy I Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu. W uzasadnieniu Skarżący przedstawił argumenty mające wskazywać na zasadność zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw. 11. W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucając zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania. 12. Na usprawiedliwienie nie zasługuje zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. (pkt 2 lit. b petitum skargi kasacyjnej). Według autora skargi kasacyjnej wystawione w dniu 20 kwietnia 2023 r. upomnienie nie zawiera nr PESEL zobowiązanego, dlatego też nie może być uznane za spełniające wymogi określone w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 § 3 e u.p.e.a. w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu. Odnosząc się do tak postawionego zarzutu należy w pierwszej kolejności podkreślić, że autor skargi kasacyjnej nie wykazał, na czym miałby polegać istotny wpływ zarzuconego naruszenia na wynik sprawy, co jest wymagane w ramach naruszeń formułowanych na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Nie każde bowiem naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przed Sądem I instancji. Wynikającym z przepisu art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc, nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny (por. m.in. wyrok NSA z dnia 4 października 2012 r., sygn. akt II FSK 437/11). Zatem już tylko z tego powodu należało tak sformułowany zarzut uznać za niezasadny. Poza tym, jakkolwiek na podstawie art. 15 § 3e u.p.e.a. wydano rozporządzenie w sprawie danych zawartych w upomnieniu, które w § 2 pkt 3 wskazuje, że upomnienie zawiera m.in. znany wierzycielowi numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) zobowiązanego, to jednak brak numeru PESEL w upomnieniu doręczonym Stronie skarżącej, nie może przekreślać skuteczności tego dokumentu, tym bardziej, że osobą zobowiązaną jest Strona skarżąca, a nie jej dziecko, które podlega obowiązkowi szczepień ochronnych zgodnie z ustawą o zwalczaniu chorób zakaźnych, zaś skarga kasacyjna nie zawiera - jak już wspomniano - szerszego rozwinięcia wskazanego zarzutu, poza gołosłownym stwierdzeniem, że upomnienie jest wadliwe i musi zostać potraktowane jako nieistniejące. W realiach rozpoznawanej sprawy prowadzenie egzekucji było możliwe, gdyż na podstawie wystawionego upomnienia nie ma jakichkolwiek wątpliwości, zarówno co do osoby zobowiązanej do wykonania nakazu ustawowego (Skarżący) jak i osoby, która ma zostać poddana temu nakazowi (szczepieniom) - indywidualnie wskazane dziecko Skarżącego. 13. Niezasadny jest także sformułowany w pkt 2 lit. b petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a. Według autora skargi kasacyjnej, brak było wymagalności obowiązku, bowiem nie wykluczono przeciwwskazań do obowiązkowych szczepień ochronnych. Podzielając w tym względzie wyjaśnienia Organów, słusznie zaakceptowane przez WSA, należy krótko wskazać, że Skarżący nie wyraził zgody na zaszczepienie dziecka, mnożąc problemy natury formalnej i prezentując subiektywne wątpliwości, w szczególności zaś błędnie rozumiejąc obowiązek szczepień oraz własne działania. Subiektywna wizja Strony co do prawidłowości wiedzy i decyzji lekarza, czy też zakresu dokonanego badania kwalifikacyjnego nie uzasadnia twierdzenia o wadliwości prowadzonych działań, a przez to braku wymagalności obowiązku z tej przyczyny. Ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych nie przewiduje prawa pacjenta (tu rodzica małoletniego dziecka) do odmowy wyrażenia zgody na szczepienie ochronne. Wręcz przeciwnie, statuuje ogólny obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym, gdy brak jest przeciwwskazań. Jest to działanie w interesie ogółu. Jedynie więc w sytuacji wskazań lekarskich, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.ch.). To więc na rodzicu małoletniego dziecka (opiekunie prawnym) spoczywa prawny obowiązek, wynikający wprost z ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych, zgłoszenia się z dzieckiem do lekarza sprawującego nad nim opiekę profilaktyczną w celu przeprowadzenia badań kwalifikacyjnych w celu potwierdzenia bądź wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego (zob. wyroki NSA z dnia 24 września 2024 r., sygn. akt II GSK 841/24; z dnia 4 lipca 2024 r., sygn. akt II GSK 2216/23). Akta administracyjne sprawy nie zawierają przy tym żadnego uznanego prawem i wydanego przez uprawnionego lekarza dokonującego kwalifikacji, zaświadczenia lekarskiego o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do wykonania szczepień ochronnych. 14. Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego, zawartych w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzutów naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 17 ust. 2, 4 i 5 u.z.z.ch., należy stwierdzić, że są one niezasadne. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do uchylania się przez Skarżącego rodzica małoletniego dziecka od obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym oraz podważania w skardze kasacyjnej istnienia tego obowiązku oraz jego wymagalności. Odnosząc się do wskazanych zarzutów naruszenia prawa materialnego należy wskazać, że normy prawne objęte zarzutami skargi kasacyjnej były przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego, który przywołanym również przez Sąd I instancji wyrokiem z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt SK 81/19 (Dz. U. z 2023 r. poz. 909) stwierdził, że art. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1657, z późn. zm.) w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2172) w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał Konstytucyjny, odwołując się do szeregu wartości demokratycznego państwa prawnego, wynikających z art. 2 Konstytucji, zwłaszcza zasady ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, jak i wymogu ustawowej formy ograniczenia wynikającego z art. 31 ust. 3 Konstytucji, wskazał, że intensywność ingerencji w prawo podmiotowe musi być kontrolowalna przez obywatela, tj. wynikać z prawa powszechnie obowiązującego. Poddanie jednostki obowiązkowi szczepień ochronnych, czy też - w realiach niniejszej sprawy - ponoszenie odpowiedzialności za jego niezrealizowanie przez osobę, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią, stanowi istotną ingerencję w prawa podmiotowe (art. 47 Konstytucji). W wypadku niezrealizowania ciążącego na jednostce obowiązku musi ona liczyć się z poważnymi konsekwencjami. Z tego względu musi być w stanie precyzyjnie ustalić treść ciążącego na niej obowiązku. Sytuacja, gdy jego treść jest współkształtowana komunikatem GIS, niebędącym aktem prawa powszechnie obowiązującego (a contrario art. 87 Konstytucji), jest niedopuszczalna. W rezultacie - termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych powinny być - w ślad za źródłem powszechnie obowiązującego prawa - wskazane w PSO na dany rok. Komunikat GIS nie może stanowić podstawy do rekonstrukcji zakresu nakazów wynikających z obowiązku szczepień ochronnych nałożonego na jednostkę na mocy ustawy. Powyższy wyrok TK nie zmienia jednakże zapatrywania na tę sprawę. Jakkolwiek Trybunał wskazał, że komunikat GIS nie może stanowić podstawy do rekonstrukcji zakresu nakazów wynikających z obowiązku szczepień ochronnych nałożonego na jednostkę na mocy ustawy oraz zaznaczył, że niedopuszczalna jest sytuacja, gdy treść obowiązku jest współkształtowana komunikatem GIS, niebędącym aktem prawa powszechnie obowiązującego, to także dostrzegł, że materia dotycząca obowiązkowych szczepień ochronnych może ulegać potrzebie częstych zmian, co zależy od wielu czynników, w tym aktualnej wiedzy medycznej. Z tego względu Trybunał zasugerował dostosowanie stanu prawnego w pierwszej kolejności poprzez zmianę rozporządzenia. Trybunał stwierdził, że minister właściwy do spraw zdrowia może bowiem rozważyć określenie, w drodze rozporządzenia wydawanego na podstawie art. 17 ust. 10 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych, terminu wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczby dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych. Sugestią Trybunału skierowaną do ministra właściwego do spraw zdrowia było uregulowanie terminu wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczby dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, w formie załącznika do rozporządzenia. Co istotne Trybunał wyraźnie wskazał w uzasadnieniu cyt. wyroku, że powyższe stanowisko nie odnosi się do zagadnienia zgodności z Konstytucją obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym i dlatego - jak zaznaczył Trybunał - konieczne jest zapewnienie stosownych ram realizacji tego obowiązku. Z tych przyczyn Trybunał uznał, że zasadne jest określenie w wyroku innego terminu (6 miesięcy) utraty mocy obowiązującej przepisów we wskazanym zakresie jako niezbędne dla zapewnienia ciągłości realizacji obowiązku szczepień ochronnych. Określono termin utraty mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów - po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. Ponieważ wyrok ogłoszono w Dzienniku Ustaw z 12 maja 2023 r. (Dz.U. 2023 r. poz. 909), termin zawarty w klauzuli odroczenia wejścia w życie skutku derogacyjnego, upłynął z dniem 12 listopada 2023 r. Omawiany wyrok TK został wykonany rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. poz. 2077). W załączniku nr 1 do rozporządzenia wskazano termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczbę dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych. Zawarcie klauzuli odraczającej utratę mocy obowiązującej przepisu - w świetle art. 190 ust. 3 Konstytucji RP - ma charakter wyjątkowy, ponieważ zasadą pozostaje wejście w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dniem jego ogłoszenia. Oznacza to, że realizacja przez sądy gwarancji konstytucyjnych - na gruncie istniejącego stanu normatywnego zakładającego przez określony czas obowiązywanie niekonstytucyjnego przepisu - stawia zarazem wyzwania i możliwości wyboru przez same sądy takiego środka proceduralnego, który najlepiej pozwoli na osiągnięcie efektu najbliższego nakazowi wykładni i stosowania prawa w zgodzie z Konstytucją (por. wyrok TK z dnia 27 października 2004 r., sygn. akt SK 1/04, OTK-A 2004 Nr 9, poz. 96). Z tych też przyczyn w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, zgodnie z którym sądy, dokonując wyboru odpowiedniego środka procesowego, zobowiązane są brać pod uwagę przedmiot regulacji objętej niekonstytucyjnym przepisem, przyczyny naruszenia i znaczenie wartości konstytucyjnych naruszonych takim przepisem, jak i powody, dla których Trybunał Konstytucyjny odroczył termin utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnego przepisu, a także okoliczności rozpoznawanej przez sąd sprawy i konsekwencje stosowania lub odmowy zastosowania niekonstytucyjnego przepisu (por. wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OSK 87/18 i powołane w nim orzeczenia). Podkreślenia wymaga, że regulacja objęta wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. (sygn. akt SK 81/19) dotyczy szczególnie istotnej ze względów społecznych i medycznych kwestii zapobiegania chorobom zakaźnym. Prawidłowa realizacja szczepień ochronnych zapewnia wysoki odsetek osób posiadających odporność przeciw chorobom zakaźnym, a tym samym zmniejsza ryzyko szerzenia się tych chorób. Na powyższe okoliczności zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny wyjaśniając, że cyt. wyrok nie odnosi się do zagadnienia zgodności z Konstytucją obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym. Odroczenie terminu utraty mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów wynika z konieczności zapewnienia ciągłości obowiązkowych szczepień. Ewentualne przyjęcie, że w rozpoznawanej sprawie nie mogą być stosowane zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny przepisy, których termin utraty mocy obowiązującej odroczono, byłoby równoznaczne z akceptacją postaw rodziców niezgłaszających się na szczepienia ochronne dzieci, choć szczepienia te w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego są obowiązkowe i istnieje konieczność zapewnienia ich ciągłości. Podkreślenia wymaga, że takie stanowisko Trybunału jest wyrazem ochrony nadrzędnych chronionych konstytucyjnie wartości, jak: ochrona zdrowia publicznego oraz zwalczanie chorób zakaźnych, o których stanowi art. 68 ust. 1 i 4 Konstytucji. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że Trybunał w pkt II. tezy do cyt. wyroku stwierdził, że: "Przepisy wymienione w części I, w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej". Z powyższego wynika, że te zakwestionowane przepisy mają zastosowanie do przeszłych stanów faktycznych i prawnych, gdy postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte i prowadzone w okresie do utraty ich mocy obowiązującej z dniem 12 listopada 2023 r. Trybunał w cyt. wyroku upoważnił organy i sądy do stosowania zakwestionowanych przepisów ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych oraz rozporządzenia z 2011 r. w zakresie, w jakim pozwalają one na ustalenie terminu wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczby dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, na podstawie PSO na dany rok, ogłaszanego przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu. Co istotne odmowa zastosowania zakwestionowanych przepisów, szczególnie wobec odroczenia przez Trybunał utraty ich mocy, spowodowałaby zakłócenie procesu wykonywania obowiązkowych szczepień ochronnych. Zatem - mając na uwadze materię objętą tym postępowaniem, w tym wskazaną w wyroku TK potrzebę zapewnienia ciągłości realizacji szczepień ochronnych, jak również utratę mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów z dniem 12 listopada 2023 r. - Naczelny Sąd Administracyjny w składzie obecnie orzekającym doszedł do przekonania, że obowiązek wykonania szczepienia ochronnego w rozpoznawanej sprawie był wymagalny. 15. Jednocześnie dodać należy, że składowi sądu rozpatrującemu niniejszą sprawę znane jest także stanowisko odmienne prezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w innych tego rodzaju sprawach (wyroki NSA z dnia: 4 lipca 2024 r. sygn. akt: II GSK 2215/23, II GSK 2217/23, II GSK 2214/23, II GSK 2216/23; 9 lipca 2024 r., sygn. akt II GSK 2029/23 i II GSK 2129/23; 20 sierpnia 2024 r., sygn. akt: II GSK 2134/23, II GSK 2021/23, II GSK 2024/23, II GSK 554/24, II GSK 931/24, II GSK 2017/23, II GSK 2288/23), jednakże Naczelny Sąd Administracyjny w tym składzie wyrażanych tam poglądów nie podziela, ze względów wyżej przedstawionych. 16. Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a. Orzeczenia sądów administracyjnych przywoływane w uzasadnieniu pochodzą z bazy dostępnej pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl