Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II GSK 2208/21

II GSK 2208/21 - Wyrok NSA z 2025-04-10

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
10 kwietnia 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant asystent sędziego Agata Skorupska po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. Sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 maja 2021 r. sygn. akt III SA/Gl 779/20 w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 30 września 2020 r. nr 2401-IOA2.48.14.2020.KA w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. Sp. z o.o. w K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach 900 (słownie: dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 25 maja 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 779/20, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako: p.p.s.a.) oddalił skargę A. Sp. z o.o. w K. (dalej jako: skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 30 września 2020 r. w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją Naczelnika Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach z 30 kwietnia 2019 r. wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm.; dalej jako: o.p.), w związku z przepisami ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 859; dalej jako: ustawa SENT) nałożono na skarżącą karę pieniężną w kwocie 5000 zł, w związku z tym, że transport towaru odbywał się pod zgłoszeniem [...], w którym stwierdzono brak wpisu w polu "środek transportu: numer zezwolenia drogowego". Na skutek odwołania skarżącej, decyzją z 30 września 2020 r. Dyrektor lzby Administracji Skarbowej w Katowicach utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego złożyła skarżąca. Sąd pierwszej instancji skargę oddalił. W uzasadnieniu Sąd po pierwsze odniósł się do kwestii nałożenia na skarżącą kar pieniężnych innymi odrębnymi decyzjami w związku z jedną kontrolą drogową. Sąd wyjaśnił, że jakkolwiek pierwotnie Naczelnik Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach w trzech odrębnych decyzjach nałożył na skarżącą trzy kary pieniężne po 5000 zł, to jednak dwie spośród tych decyzji zostały uchylone. Ponadto decyzją z 4 sierpnia 2020 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach nakładającą na stronę karę pieniężną w kwocie 20 000 zł z powodu braku zgłoszenia w systemie dokonywanego tym samym transportem 2.500 litrów oleju napędowego. Wskutek wywiedzenia przez skarżącą skargi, tutejszy Sąd wyrokiem z 17 lutego 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 619/20, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach. Wyrok ten na dzień wyrokowania był już prawomocny, a zatem w obrocie prawnym pozostała tylko jedna decyzja, stanowiąca przedmiot niniejszego rozpoznania. W związku z tym jakkolwiek można było uznać, iż wymierzenie w rzeczywistości czterech kar w związku z jedną kontrolą drogową mogło naruszać zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do obywateli to uchybienie to w stanie niniejszej sprawy straciło na aktualności. Po drugie Sąd wskazał, że ustalenia faktyczne organu oraz materialnoprawna podstawa zaskarżonej decyzji nie jest sporna, spór dotyczy zaś ustaleń faktycznych dotyczących sytuacji majątkowej spółki w kontekście wystąpienia przesłanki ważnego interesu podatnika, jak i interesu publicznego. Sąd zaznaczył, że w rozpoznawanej sprawie organ oceniając zaistnienie przesłanki "ważnego interesu przewoźnika" wziął pod uwagę argumenty dotyczące sytuacji majątkowej skarżącej, a także skutki ekonomiczne które wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania. Sąd przypomniał, że organy w tym zakresie wezwały również stronę do wykazania jej sytuacji majątkowej, W ocenie Sądu organ prawidłowo dokonał analizy również przesłanki "interesu publicznego", nie tylko w oparciu o płaszczyznę ekonomiczną (odnoszącą się do ekonomicznej sytuacji zobowiązanej skarżącej), lecz też na płaszczyźnie pozaekonomicznej, a więc także związanej z takimi wartościami jak sprawiedliwość, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej czy też sprawność działania aparatu państwowego. Oceniając spełnienie przez skarżącą przesłanki "interesu publicznego" na płaszczyźnie pozaekonomicznej zdaniem Sądu organ prawidłowo dokonał również analizy popełnionego przez skarżącą błędu w stosunku do takich wartości jak: przestrzeganie przez wszystkich uczestników rynku przepisów ustawy czy też ratio legis ustawy SENT i uznał, że organy słusznie stwierdziły, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka interesu publicznego przemawiająca za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej. II Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożyła skarżąca, zaskarżając orzeczenie w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1) naruszenie art. 22 ust. 3 ustawy SENT polegające na nieprawidłowej ocenie przesłanki w postaci interesu publicznego, wynikającej z nieuwzględnienia z urzędu dyrektywy postępowania nakazującej mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów państwa, zasady etyki, sprawność działania aparatu państwowego; 2) naruszenie art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie konstytucyjnego prawa do sądu i wydanie rozstrzygnięcia niekorzystnego dla strony skarżącej z powodu skutecznego zaskarżenia przez spółkę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach decyzji organu wydanej w innym postępowaniu w związku z tą samą kontrolą, jak również wobec wniesienia przez spółkę odwołań od dwóch innych decyzji wydanych w związku z tą samą kontrolą i nakładających na spółkę kary po 5000 zł, które doprowadziły do uchylenia decyzji przez organ administracji; 3) naruszenie przepisów postępowania, a to art.151 p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 i 2 k.p.a. przejawiające się w niedostrzeżeniu przez Sąd naruszenia przez organ administracji zasady zaufania obywateli do organów państwa, poprzez: – nieuwzględnienie faktu, iż po wniesieniu odwołań od trzech decyzji wymierzających karę, doszło do nałożenia na spółkę w drodze decyzji kolejnej czwartej kary w związku z tą samą kontrolą i to w kwocie 20 000 zł, – odstąpienie od praktyki i pomimo zaistnienia niemalże identycznego stanu faktycznego w trzech sprawach, uchyleniu dwóch z wydanych decyzji na skutek odwołania, a utrzymaniu w mocy tylko jednej z nich - będącej przedmiotem postępowania, w wyniku czego Sąd zaniechał uchylenia decyzji i oddalił skargę: 4) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 133 § 1 p.p.s.a polegające na naruszeniu przez Sąd obowiązku wydania wyroku na podstawie akt sprawy i oparciu ustaleń prowadzących do oddalenia skargi na fakcie skutecznego zaskarżenia przez pełnomocnika skarżącej decyzji organu administracji nakładającej na skarżącą karę pieniężną w kwocie 20 000 zł w związku z tą samą kontrolą i prawomocnym uchyleniu tej decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie sygn. akt III SA/Gl 619/20 wyrokiem z 17 lutego 2021 r., w wyniku czego sąd oddalił skargę, mimo, iż jak można wywieść z treści uzasadnienia, gdyby treść rozstrzygnięcia w powołanej sprawie była inna lub gdyby pełnomocnik skarżącej nie wywiódł skargi do sądu, Sąd w sprawie niniejszej uchyliłby decyzję. Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego w tym postępowaniu według norm prawem przepisanych. III Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach wnosząc o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. IV Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Istota sporu prawnego jaki zaistniał w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Na wstępie należy wskazać, że Naczelnik Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach po stwierdzeniu naruszenia ustawy SENT, w ramach tej samej kontroli drogowej nałożył na skarżącą trzy kary pieniężne po 5 000 zł. Dwie z tych decyzji zostały uchylone przez organ odwoławczy, natomiast jedna, tj. decyzja z 4 sierpnia 2020 r. została utrzymana przez ten organ w mocy. Na skutek skargi strony skarżącej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 17 lutego 2021 r., sygn. akt III SA/Gl, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego. W chwili wydania zaskarżonego wyroku z 25 maja 2021 r. ww. wyrok WSA był prawomocny, a zatem w obrocie prawnym pozostawała już tylko jedna decyzja - z 30 września 2020r., stanowiąca przedmiot niniejszego postępowania. Skarga kasacyjna zawiera zarzuty oparte na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. W pierwszej kolejności należy odnieść się łącznie do zarzutów skargi kasacyjnej zawartych w punktach 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej, sprowadzających się do kwestionowania wyroku Sądu pierwszej instancji w związku z nieuwzględnieniem opisanego powyżej faktu skutecznego zaskarżenia przez skarżącą innych nałożonych kar pieniężnych przez Naczelnika Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach na skutek stwierdzenia naruszenia ustawy SENT w ramach tej samej kontroli drogowej. Podkreślenia wymaga, że te zarzuty nie zostały sformułowane prawidłowo. W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżąca zarzuca naruszenie przepisu art. 8 § 1 i 2 k.p.a., pomimo że w tej sprawie zastosowanie miała Ordynacja podatkowa, a nie k.p.a. Po drugie zaś stwierdzić należy, że te zarzuty zostały sformułowane na tyle ogólnie, że nie wiadomo w istocie, w czym konkretnie skarżąca spółka upatruje naruszenia wskazanych przepisów tj. art. 8 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 45 Konstytucji. Skarżąca nawiązuje w tych zarzutach do innego postępowania wskazując, że po wniesieniu odwołań od trzech decyzji wymierzających karę, doszło do nałożenia na spółkę, w drodze decyzji kolejnej czwartej kary w związku z tą samą kontrolą w kwocie 20 tys. zł, ale nie wiadomo jaki jest dokładnie cel powołania się na tę okoliczność, w następnym bowiem zdaniu zarzuca "odstąpienie od praktyki pomimo niemalże identycznego stanu faktycznego". Skarżąca nie podważa jednak ustaleń faktycznych ani ocen prawnych w niniejszej sprawie, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że Sąd naruszył prawo, bo nie uwzględnił skargi, biorąc pod uwagę tamte sprawy. Tak skonstruowane zarzuty skargi kasacyjnej nie mogą zostać uwzględnione. W tej sprawie, toczącej się na podstawie Ordynacji podatkowej, Sąd pierwszej instancji nie mógł naruszyć zasady postępowania administracyjnego przewidzianej w art. 8 § 1 i 2 k.p.a. Wbrew zarzutowi skargi nie doszło też do naruszenia konstytucyjnego prawa do sądu w rozumieniu art. 45 Konstytucji RP. To, że skutecznie zaskarżono "decyzję organu wydaną w innym postępowaniu w związku z tą samą kontrolą" nie może być uznane za powód do stwierdzenia, że w niniejszej sprawie naruszono prawo do sądu w rozumieniu art. 45 Konstytucji. Chybiony jest również zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. (pkt 4 petitum skargi kasacyjnej). Przepis ten reguluje powinność sądu administracyjnego orzekania "na podstawie akt sprawy" co oznacza, że sąd bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają. Do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. mogłoby dojść, gdyby sąd wyszedł poza ten materiał znajdujący się w aktach sprawy, wydał wyrok mimo niekompletnych akt sprawy, pominął istotną część tych akt lub też oparł orzeczenie na własnych ustaleniach, nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy (por. wyrok NSA z: 26 maja 2010r., sygn. akt I FSK 497/09; 19 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1645/09; 5 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 763/12). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego taka sytuacja nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie. Sąd pierwszej instancji nie naruszył tego przepisu, gdyż orzekał na podstawie akt sprawy, rozpatrując sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji, której okoliczności były odzwierciedlone w aktach sprawy. Sąd pierwszej instancji nie dokonywał ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną, natomiast oceniał, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organ, którego decyzja została zaskarżona, odpowiadają prawu. Sąd dokonał analizy odnoszącej się do pozostałych decyzji wydanych wobec skarżącej w wyniku tej samej kontroli drogowej. Sąd ustalił, że na skutek wywiedzenia przez skarżącą skargi w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 619/20, Sąd wyrokiem z 17 lutego 2021 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach. Wyrok ten na dzień wyrokowania sprawy był już prawomocny. Ustalono także, że pozostałe dwie decyzje zostały uchylone przez organ odwoławczy, powodując tym samym, że w obrocie prawnym pozostała tylko decyzja stanowiąca przedmiot niniejszego postępowania. Zdaniem NSA Sąd pierwszej instancji prawidłowo poddał analizie skutki decyzji wydanych przez organ w związku z jedną (tą samą) kontrolą drogową wskazując, że obciążająca spółkę obecnie jedna kara w kwocie 5000 zł jest adekwatna do przewinienia, nie narusza interesu przewoźnika ani interesu publicznego i nie podważa zaufania obywateli do organów państwa. Tym samym sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty, ogólne, niekonsekwentne i niespójne logicznie, nie mogły zostać uwzględnione. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 22 ust. 3 ustawy SENT (pkt 1 petitum skargi kasacyjnej). Skarżąca kwestionuje stanowisko Sądu pierwszej instancji akceptujące stanowisko organów o braku podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, zarzucając nieprawidłową ocenę przez Sąd pierwszej instancji przesłanki ważnego interesu publicznego. Na wstępie należy wskazać, że także ten zarzut nie jest prawidłowo sformułowany. Skarżąca nie powiązała go z odpowiednimi przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, lecz jedynie wskazała przepis ustawy SENT, który został w jej ocenie naruszony przez Sąd pierwszej instancji. Powyższe nie uniemożliwia przeprowadzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny kontroli (por. uchwałę pełnego składu NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09), ale ogranicza jej zakres ze względu na niesprecyzowanie w czym konkretnie upatruje skarżąca kasacyjnie naruszenia tego przepisu przez Sąd. Po zrekonstruowaniu treści tego zarzutu na podstawie jego uzasadnienia, NSA rozpoznał go jako zarzut wadliwej kontroli przez Sąd polegającej na zaakceptowaniu błędnego stanowiska organu, że w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy nie istniały przesłanki do zastosowania w sprawie regulacji prawnej opisanej w art. 22 ust. 3 ustawy SENT, to jest odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na ważny interes publiczny. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ten zarzut jest niezasadny. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że organy dokonały prawidłowej wykładni i właściwie zastosowały art. 22 ust. 3 ustawy SENT uznając, że w rozpoznawanej sprawie nie została spełniona przesłanka interesu publicznego uzasadniającego w myśl art. 22 ust. 3 ustawy SENT odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej. Art. 22 ust. 3 ustawy SENT przewiduje, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2a, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Przepis ten przewiduje zatem kolejny w stosunku do opisanego w ust. 1-2a, i zarazem obligatoryjny, etap postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, w ramach którego kompetencje organu administracji oparte zostały na konstrukcji uznania administracyjnego, albowiem w warunkach nim określonych "organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej", zaś same warunki oraz dyrektywy korzystania z tak określonej kompetencji zostały opisane przy wykorzystaniu zwrotów oraz pojęć niedookreślonych i nieostrych - "uzasadniony przypadek", "ważny interes przewoźnika", "interes publiczny". Na organy stosujące prawo został zatem nałożony obowiązek odczytania treści wyrażających istotę "interesu publicznego" i "ważnego interesu przewoźnika". Powinny to czynić szczególnie rozważnie w sprawach, w których prawodawca określił sankcje w postaci administracyjnych kar pieniężnych w sposób bezwzględnie oznaczony (art. 22 ust. 2a ustawy SENT). Wymaga to od organu każdorazowo rozważenia, czy nałożenie kary nie doprowadzi do naruszenia w procesie stosowania prawa zasady proporcjonalności, tj. czy wymierzenie kary pieniężnej w określonej wysokości będzie przydatne do osiągnięcia zamierzonych skutków (celów) danej regulacji oraz czy zachowana została właściwa dla demokratycznego państwa prawa proporcja między efektem wymierzonej sankcji pieniężnej a jej dolegliwością. Sankcja niewspółmiernie dolegliwa naruszałaby bowiem zasadę proporcjonalności, w wyniku czego klauzula interesu publicznego nakazywałaby odstąpienie od nałożenia kary. Rozważenie przewidzianej w art. 22 ust. 3 ustawy SENT przesłanki interesu publicznego, jako uzasadniającej odstąpienie od nałożenia kary, powinno nastąpić z uwzględnieniem celów tej ustawy, tj. tego, że ma ona za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów, stanowiąc narzędzie do walki z nieuczciwymi podmiotami dokonującymi nielegalnego obrotu paliwami płynnymi, alkoholem całkowicie skażonym oraz suszem tytoniowym, bez odprowadzania do budżetu państwa należnych podatków, dokonujących wyłudzeń niezapłaconych podatków (uzasadnienie do projektu ustawy, druk nr 1244, Sejm VIII kadencji). Kary przewidziane w ustawie SENT nie mają więc charakteru represyjnego, ale przede wszystkim prewencyjny. Natomiast charakter represyjny przepisów tej ustawy winien odnosić się do podmiotów nieuczciwych, dokonujących przestępstw gospodarczych. Nie leży natomiast w interesie publicznym, aby nakładać na przewoźnika działającego legalnie dolegliwą karę pieniężną tylko z tej przyczyny, że dopuścił się on pewnych uchybień. W orzecznictwie brano przy tym pod uwagę, czy stwierdzone uchybienia nie stanowiły realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa (por. np. wyroki NSA z: 18 lipca 2020 r., sygn. akt II GSK 220/20; 27 listopada 2020 r., sygn. akt II GSK 790/20). W niniejszej sprawie transport towaru odbywał się pod zgłoszeniem [...], w którym stwierdzono brak wpisu w polu "środek transportu: numer zezwolenia drogowego". Sąd pierwszej instancji rozważył charakter braku w zgłoszeniu do rejestru SENT w stosunku do takich wartości jak: przestrzeganie przez wszystkich uczestników rynku przepisów ustawy czy też ratio legis ustawy SENT. W sposób prawidłowy Sąd pierwszej instancji uznał, że naruszenie ustawy SENT w tej sprawie nie stanowiło oczywistej omyłki, lecz było wynikiem niedopełnienia obowiązków ciążących na skarżącej wprost z przepisu ustawy. Zasadnie Sąd pierwszej instancji oraz organy wskazały, że możliwość zamknięcia zgłoszenia bez uzupełnienia danych określonych w art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy SENT wynika z konieczności umożliwienia dokonania zgłoszenia podmiotom, które wykonują przewóz środkiem transportu o masie niższej niż 3,5 tony. W takim przypadku nie jest wymagane podanie w zgłoszeniu danych. Natomiast skarżąca takiemu obowiązkowi podania danych podlegała, ale ich nie uzupełniła. Takie zachowanie nie może być postrzegane jako zgodne z interesem publicznym, w szczególności uwzględniając, że skarżąca jest podmiotem zajmującym się profesjonalnie przewozem towarów i powinna posiadać rozeznanie co do obowiązków jakie w tym zakresie nakłada na nią ustawa. Tym samym odmowa odstąpienia od ukarania nie była sprzeczna z interesem publicznym, w tym z zasadą proporcjonalności i takimi wartościami jak sprawiedliwość i bezpieczeństwo. Należy przy tym podkreślić, że naruszenia art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy SENT skarżąca kasacyjnie nie zarzuca. Mając na uwadze powyższe, skoro zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienia, skargę kasacyjną należało oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a. jako niemającą usprawiedliwionych podstaw. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.). Zasądzona kwota stanowi wynagrodzenie pełnomocnika organu, który reprezentował organ przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz sporządzenie i wniesienie w terminie przewidzianym w art. 179 p.p.s.a. odpowiedzi na skargę kasacyjną (por. uchwałę NSA z 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12).

Informacje o sprawie

Data wpływu
6 października 2021
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Sędziowie
Dorota Dąbek /sprawozdawca/ Izabella Janson Marcin Kamiński /przewodniczący/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny