II GSK 2185/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz (spr.) Sędzia del. WSA Dorota Dąbek Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] Związku [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 3139/14 w sprawie ze skargi [...] Związku [...] na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia zmiany statutu 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od [...] Związku [...] na rzecz Ministra Sportu i Turystyki 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 stycznia 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 3139/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] Związku [...] na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia zmian statutu [...] Związku [...]. Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] Minister Sportu i Turystyki, działając na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. Nr 127, poz. 857 ze zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku Zarządu [...] Związku [...], zatwierdził zmiany statutu [...], uchwalone przez Nadzwyczajny Walny Zjazd Delegatów [...] w dniu [...] lutego 2014 r. Organ podał, że decyzja w całości realizuje wniosek [...], bowiem stosując kryterium legalności, organ nie stwierdził, by zmiany statutu naruszały obowiązujące przepisy prawa. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Zarząd [...] Związku [...] wniósł o powtórne przeanalizowanie materiału dowodowego pod kątem zgodności z obowiązującym prawem uchwał Nadzwyczajnego Walnego Zjazdu Delegatów [...] z dnia [...] lutego 2014 r. Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. Minister Sportu i Turystyki utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podnosząc, że fakt, iż organ wykonawczy Związku nie zgadza się z przyjętymi zmianami, wcale nie oznacza, że zmiany te naruszają obowiązujące przepisy. Organ zaznaczył, że zastosowane kryterium legalności nie pozwala uznać, by przyjęte na Zjeździe zmiany naruszały obowiązujący porządek prawny. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Zarząd [...] Związku [...] zarzucił jej m.in. naruszenie art. 21 ust. 2 ustawy o sporcie w związku z art. 10 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. Nr 79, poz. 855 ze zm.), poprzez zatwierdzenie zmian statutu pomimo podjęcia uchwały z naruszeniem postanowień statutu (§ 27 ust. 2) i braku kompetencji Nadzwyczajnego Zjazdu do podjęcia uchwały w zakresie zmian statutu w brzmieniu zatwierdzonym zaskarżoną decyzją, a także naruszenie art. 21 ust. 2 ustawy o sporcie, poprzez zatwierdzenie zmian statutu [...], pomimo uznania przez organ, że wprowadzone zmiany pozostają w sprzeczności z innymi postanowieniami statutu i są niewykonalne oraz art. 16 ust. 3 pkt 2 i art. 16 ust. 3a ustawy o sporcie, poprzez zatwierdzenie zmian statutu [...] bez podjęcia uprzednio czynności dotyczących kontroli zgodności działalności Związku, w szczególności jednego z jego organów (Walny Zjazd Delegatów [...]), z postanowieniami statutu [...], pomimo poinformowania organu nadzoru o uchybieniach w procesie podejmowania uchwały dotyczącej zmian statutu, która to uchwała została wydana z rażącym naruszeniem postanowień statutu. Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podniósł, że jak wynika z art. 21 ust. 2 ustawy o sporcie, jedynym kryterium oceny postanowień statutu polskiego związku sportowego lub zmian w jego treści jest kryterium legalności. Organ, podejmując decyzję w przedmiocie zatwierdzenia lub odmowy zatwierdzenia statutu, ocenia postanowienia statutu, ewentualnie uchwalone zmiany w jego treści, pod kątem ich zgodności z prawem. Zdaniem Sądu I instancji, organ zasadnie uznał w rozpoznawanej sprawie, że zmiany statutu [...] Związku [...], uchwalone przez Nadzwyczajny Walny Zjazd Delegatów [...] Związku [...] w dniu [...] lutego 2014 r., nie naruszają obowiązujących przepisów prawa i dotychczasowej treści tego statutu. Zmiany te w istocie doprecyzowują jedynie brzmienie dotychczasowych przepisów statutu. Spełnienie kryterium legalności pozwala uznać uchwalone zmiany za zgodne z prawem, co w praktyce oznacza, że organ wykonawczy Związku jest obowiązany je honorować i stosować po ich zatwierdzeniu. Sąd I instancji podkreślił, że Minister nie ma obowiązku ustalania powodów, dla których Zarząd Związku kwestionuje rozwiązania przyjmowane na Zjeździe Delegatów [...], jak również nie jest zobowiązany do ustalania przyczyn istniejącego między organami Związku konfliktu. Tylko bowiem stwierdzenie naruszenia prawa lub treści statutu pozwala Ministrowi na podejmowanie środków nadzorczych. W rozpoznawanej sprawie nie ma jednak ku temu podstaw. Zarząd [...] Związku [...] złożył od wyroku WSA w Warszawie z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 3139/14 skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć wpływ na wynik sprawy tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na zawarciu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku niepełnych wyjaśnień podstawy prawnej rozstrzygnięcia i braku odniesienia się do zarzutów skargi, co uniemożliwia instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku. Skarżący postawił również zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, tj.: a) art. 21 ust. 2 ustawy o sporcie w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 5 ustawy - Prawo o stowarzyszeniach, poprzez uznanie, że zatwierdzenie zmian Statutu [...] Związku [...] uchwalone przez Nadzwyczajny Walny Zjazd Delegatów [...] w dniu [...] lutego 2014 r. nie nastąpiło z naruszeniem postanowień Statutu (tj. § 27 ust. 2) i braku kompetencji tego Zjazdu do podjęcia uchwały w zakresie zmian Statutu, i nie mogło to stanowić podstawy do odmowy zatwierdzenia tych zmian przez Ministra Sportu i Turystyki, b) art. 16 ust. 3 pkt 2 oraz art. 16 ust. 3a ustawy o sporcie, poprzez uznanie, że Minister Sportu i Turystyki, wydając decyzję o zatwierdzeniu zmian Statutu [...] Związku [...] uchwalonych przez Nadzwyczajny Walny Zjazd Delegatów [...] w dniu [...] lutego 2014 r., nie miał podstaw do wszczęcia kontroli w zakresie działalności polskiego związku sportowego i jego organu, jakim jest Walny Zjazd Delegatów [...], pod względem zgodności z postanowieniami Statutu, pomimo poinformowania organu nadzoru o uchybieniach w procesie podjęcia uchwały dotyczącej zmian Statutu prowadzących do podjęcia tejże uchwały z rażącym naruszeniem postanowień Statutu (tj. § 27 ust. 2 Statutu). W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że Sąd I instancji nie zawarł w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku żadnych wyjaśnień w zakresie ewentualnej bezzasadności zarzutów skargi, ograniczając się jedynie do określenia kompetencji i uprawnień organu w zakresie oceny postanowień Statutu pod kątem ich legalności. Sąd bez merytorycznej argumentacji przyznał jedynie, że skoro organ nadzoru nie stwierdził, że zmiany statutu są sprzeczne z prawem, to brak było podstaw do wydania decyzji o odmowie ich zatwierdzenia. Skarżący stwierdził, że zawężenie obowiązku organu tylko i wyłącznie do badania samej treści postanowień i braku sprzeczności ich treści z przepisami prawa kreuje sytuację, w której spod jakiejkolwiek kontroli wyłączony jest proces ich uchwalania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż postawione w niej zarzuty nie są trafne. W zaskarżonym wyroku Sąd I instancji, w ślad za organem, skupił się w swoich rozważaniach na kwestii zgodności z prawem dokonanych w dniu [...] lutego 2014 r. przez Nadzwyczajny Walny Zjazd [...] zmian statutu Związku. Tego zagadnienia dotyczą również postawione w skardze kasacyjnej zarzuty, zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego. Skarżący kasacyjnie, zarzucając bowiem Sądowi I instancji naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w istocie podejmuje polemikę z tezami przyjętymi w uzasadnieniu przez Sąd I instancji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ocena legalności zatwierdzonych zmian Statutu [...] na etapie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz skargi do sądu administracyjnego była przedwczesna, gdyż w pierwszej kolejności zarówno organ, jak i Sąd I instancji powinni ustalić, czy Zarząd [...] miał kompetencję do złożenia w imieniu Związku do Ministra Sportu i Turystyki wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją zatwierdzającą zmiany statutu. [...] Związek [...] ma osobowość prawną (art. 12 ust. 1 ustawy o sporcie). W myśl art. 38 kodeksu cywilnego osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie. Jej organy działają natomiast w zakresie kompetencji przyznanych im przepisami prawa i statutem tej osoby prawnej. Oświadczenie woli organu osoby prawnej może być zatem uznane za oświadczenie woli osoby prawnej, jeżeli mieści się w granicach kompetencji przypisanych temu organowi. Zgodnie z § 29 ust. 1 Statutu [...] Zarząd jest odpowiedzialny za całokształt działalności Związku i działa w jego imieniu w kontaktach z innymi osobami i organizacjami. Szczegółowe kompetencje Zarządu [...] do działania w imieniu Związku wynikają z odpowiednich przepisów tego Statutu. Otóż w myśl § 29 ust. 2 pkt 1 i 10 statutu do kompetencji Zarządu należy w szczególności wykonywanie uchwał Walnego Zjazdu, a także wykonywanie wszelkich decyzji związanych z działalnością Związku, a nie zastrzeżonych dla innych władz Związku. Statut w § 24 ust. 1 pkt 4 stanowi z kolei, że do kompetencji Walnego Zgromadzenia należy w szczególności podejmowanie uchwał w sprawie zmian w statucie związku. Jak wynika z powyższego, do podstawowych zadań Zarządu należy wykonywanie uchwał Walnego Zgromadzenia, a zatem podejmowanie działań zmierzających do urzeczywistnienia woli Walnego Zgromadzenia wyrażonej w uchwałach tego organu. Zarząd był wobec tego zobowiązany do niezwłocznego przedstawienia Ministrowi uchwały Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia [...] wprowadzającej zmiany w statucie Związku, w celu ich zatwierdzenia w trybie art. 21 ustawy o sporcie. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 ustawy o sporcie, minister właściwy do spraw kultury fizycznej zatwierdza, w drodze decyzji, statut polskiego związku sportowego oraz jego zmiany, które polski związek sportowy przedstawia niezwłocznie po ich uchwaleniu. Należy zaznaczyć, że Zarząd [...] wykonał ten obowiązek. Nie ulega natomiast wątpliwości, że zaskarżenie decyzji Ministra zatwierdzającej dokonane przez Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie [...] zmiany w statucie nie mieści się w granicach kompetencji organu wykonawczego związku. Nie stanowi bowiem "wykonywania uchwały Walnego Zjazdu". Wręcz odwrotnie - zmierza do w istocie do wyeliminowania z obrotu prawnego uchwały Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia [...] w sprawie zmian statutu. Prowadzi to do wniosku, że w tej sprawie Zarząd wykroczył poza swoje statutowe kompetencje, co oznacza, że jego działania zmierzające do zakwestionowania uchwały Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Związku nie mogą być zarachowane na poczet działań Związku. W tej sytuacji badanie zasadności zarzutów Zarządu jest zbędne, a skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Mając to wszystko na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.).