Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II GSK 2135/22

II GSK 2135/22 - Wyrok NSA z 2026-03-17

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
17 marca 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar Protokolant asystent sędziego Małgorzata Krawiec po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. Sp. k. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 3128/21 w sprawie ze skargi G. Sp. k. w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 26 października 2021 r. nr DT-KJ.ZS.2019.00430.165.2021.19.eklim w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 20 lipca 2022 r., oddalił skargę G., K. I W. Sp. k. w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 26 października 2021 r., w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: G., K. I W. Sp.k. w W., wnieśli sprzeciw wobec zgłoszenia znaku towarowego słownego "X" dokonanego w dniu 11 kwietnia 2019 r. pod numerem [...] przez L. L. H. K. J. Sp.k. w W.. Sprzeciw został skierowany wobec wszystkich towarów i usług objętych zgłoszeniem znaku słownego w klasach: 35, 41 i 45 klasyfikacji nicejskiej tj. audytu, szkolenia z zakresu świadczenia usług prawnych oraz właściwych usług prawnych. Jako podstawę prawną wnoszący sprzeciw wskazał art. 1321 ust. 1 pkt 1 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 286 ze zm., dalej: p.w.p.) powołując się na naruszenie wcześniejszych praw osobistych i majątkowych w postaci prawa do oznaczenia przedsiębiorstwa oraz prawa do charakterystycznego oznaczenia, pseudonimu oraz własnego wizerunku stanowiące trzon jego dóbr osobistych. Decyzją z dnia 15 grudnia 2020 r. Urząd Patentowy RP oddalił w całości wniesiony sprzeciw. W wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ zaskarżoną decyzją z dnia 26 października 2021 r. utrzymał w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie. W ocenie organu zgłoszony znak słowny "X" nie naruszał przesłanek określonych w art. 1321 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Nie doszło również do naruszenia praw wynikających w szczególności z prawa do oznaczenia przedsiębiorstwa, oraz dobra osobistego w postaci prawa do charakterystycznego oznaczenia, pseudonimu oraz własnego wizerunku. Organ uznał, że prawo do oznaczenia "X" jako "oznaczenia przedsiębiorstwa" bądź "charakterystycznego symbolu" nie mają charakteru praw podmiotowych, których ochronę przewiduje art. 1321 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Odnosząc się do argumentu nieposługiwania się przez zgłaszającego oznaczeniem w związku ze zmianą jego nazwy na L. L. H. K. J. Sp.k., organ uznał tą okoliczność za irrelewantną dla sprawy wskazując na związanie podstawą podaną w sprzeciwie i obowiązkiem rozpoznania sprzeciwu wyłącznie w jego granicach. Odnosząc się zaś do przywołanych w sprzeciwie art. 120 ust. 1, art. 129 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 130 p.w.p. organ wskazał, że badanie zdolności odróżniającej znaku odbywa się z urzędu przed opublikowaniem znaku i okoliczności z tym związane nie stanowią kwestii związanych z rozpatrywaniem sprzeciwu. Sąd I instancji oddalając skargę na tą decyzję, na wstępie podkreślił, że rolą organu, w postępowaniu w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszonego znaku towarowego w trybie art. 15217 p.w.p. jest ustalenie stanu faktycznego na podstawie dowodów przedstawionych przez strony, w szczególności zaś dowodów przedłożonych przez wnioskodawcę lub wnoszącego sprzeciw. W ocenie Sądu organ wywiązał się z ciążących na nim obowiązków ustawowych w sposób prawidłowy, wyczerpująco badając wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane ze sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej. Sąd stwierdził przy tym, że strona skarżąca nie wykazała, zasadności zarzutów podniesionych w sprzeciwie opartych na podstawie art. 1321 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Sąd I instancji wskazał, że strona skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wyjaśniła, że wskazując na wcześniejsze prawo do oznaczenia "X" nie miała na myśli prawa do firmy lecz prawo, które odnosi się do używania skrótu "X" jako oznaczenia przedsiębiorstwa, a także niezależnie oznaczenia "X" stanowiącego trzon jej dóbr osobistych w postaci prawa do charakterystycznego oznaczenia, pseudonimu i własnego wizerunku. Strona skarżąca ponosiła, że nie wskazywała na naruszenie prawa do firmy lecz na swoje wcześniejsze prawo do oznaczenia przedsiębiorstwa stanowiącego skrót "X", który stosowała przy reklamowaniu i sprzedaży swoich usług jeszcze przed powstaniem zgłaszającej spółki. Wobec tak sprecyzowanych zarzutów sprzeciwu i skargi, wykluczających prawo do firmy, Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, że zakres normy prawnej art. 1321 ust. 1 pkt 1 p.w.p., nie obejmował zarejestrowania znaku towarowego zawierającego nazwę, pod którą inny podmiot prowadzi działalność gospodarczą, również jej skrótowe oznaczenie, w znaczeniu przedmiotowym, które uzyskują ochronę na podstawie art. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 1233, dalej: u.z.n.k.). Sąd wskazał, że powołany art. 1321 ust.1 pkt 1 p.w.p. nie obejmuje swoją dyspozycją nazwy przedsiębiorstwa oraz pozostałych oznaczeń indywidualizujących przedsiębiorstwo lub jego część, które są chronione na podstawie art. 5 u.z.n.k. Podkreślił przy tym, że przepisy Kodeksu cywilnego w ogóle nie zawierają uregulowań dotyczących ochrony oznaczenia przedsiębiorstwa, gdyż w tym zakresie odsyłają do przepisów ustawy o nieuczciwej konkurencji, które w art. 5 u.z.n.k. wiążą oznaczenie przedsiębiorstwa w zasadzie z nim samym. Sąd wskazał następnie, że jeżeli firma jest użyta także dla oznaczania przedsiębiorstwa, to wówczas mamy do czynienia z dwoma dobrami prawnymi, z jednej strony z firmą, a z drugiej strony z oznaczeniem przedsiębiorstwa. W takiej sytuacji mamy do czynienia z dwiema instytucjami prawnymi podlegającymi odrębnym reżimom prawnym. Z przepisów Kodeksu cywilnego wynika, że przepisy o firmie nie mogą służyć ochronie nazwy przedsiębiorstwa, chyba że firma służy także jako nazwa przedsiębiorstwa (oznaczenie przedsiębiorstwa; oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo). W takim przypadku mamy z jednej strony firmę jako dobro prawne, a z drugiej oznaczenie przedsiębiorstwa tożsame z firmą jako drugie dobro prawne. Każde z nich podlegać będzie ochronie na innej podstawie. Sąd stwierdził, w tym aspekcie, że w sprawie nie zachodziła taka sytuacja, gdyż oznaczenie "X", stanowiące jak wskazywała strona skarżąca oznaczenie przedsiębiorstwa czy też charakterystyczny symbol przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 5 u.z.n.k., nie odpowiadało treściowo firmie G., K. I W. Sp. k., którą się posługuje. Sąd stwierdził ponadto, że wśród przeszkód rejestracji znaku towarowego nie jest przewidziany niezarejestrowany znak towarowy lub inne oznaczenie wyróżniające, którego ochrona powstaje na podstawie wcześniejszego używania. Przepisy u.z.n.k. nie stanowiły zatem przeszkody do rejestracji znaku towarowego, w rozumieniu art. 1321 ust. 1 pkt 1 p.w.p. co, w ocenie Sądu, organ wyjaśnił w skarżonej decyzji. Sąd I instancji stwierdził, że strona skarżąca nie wykazała, że posiada wcześniejsze bezwzględne podmiotowe prawo do oznaczenia "X", które uważa za wizerunek w postaci skrótu literowego X. Sąd wskazał, że oznaczenie to nie mieści się w kategoriach dóbr osobistych osoby prawnej. Nie jest bowiem wizerunkiem osoby prawnej ani wizerunek miejsca jej siedziby, ani osób wchodzących w skład jej organów lub nawet całego ich zespołu. Pojęcie to, jako oznaczające obraz osoby, może odnosić się wyłącznie do osób fizycznych. W ocenie Sądu przyjmując pogląd odmienny, z materiału dowodowego, nie wynikało aby strona skarżąca posiadała prawo osobiste do oznaczenia stanowiącego charakterystyczny symbol (logo) w postaci oznaczenia "X", znak firmowy lub symbol jednoznacznie z nią kojarzony. Wobec tego, zdaniem Sądu, nie można było podzielić zarzutów strony, że przysługiwały jej z tego tytułu dobra osobiste oraz, że doszło do naruszenia jej wizerunku, rozumianego jako dobre imię, reputacja czy renoma jej firmy. Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, że zmiana oznaczenia przedsiębiorstwa zgłaszającego nie miała znaczenia dla sprawy, z uwagi na wynikające z art. 15220 p.w.p. związania organu podstawą podaną w sprzeciwie i rozpoznania sprzeciwu wyłącznie w jego granicach. W podstawie prawnej wyroku podano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). G., K. I W. Sp. k. w W., skargą kasacyjną zaskarżyli w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu: - na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c), art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi na skutek wadliwej oceny ustaleń faktycznych poczynionych przez organ, z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie wskazanych w sprzeciwie podstaw do odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy, którego używanie narusza prawa skarżącego; - na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie art. 1321 ust. 1 pkt 1 p.w.p, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na dowolnym uznaniu, że z tytułu wcześniejszego używania oznaczenia X skarżącemu nie przysługuje ochrona przed działaniami zgłaszającego, który ma na celu utrudnienie lub uniemożliwienie korzystania przez skarżącego z oznaczenia słownego X. Podnosząc te zarzuty strona skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Uczestnik postępowania L. L. H. K. J. Sp.k. w W., w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie zawiera uzasadnionych podstaw. Należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania z powodów wskazanych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w tej sprawie nie występują. Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego wymienionych w skardze kasacyjnej należy uznać je za niezasadne. Skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji naruszenie "art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c), art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi na skutek wadliwej oceny ustaleń faktycznych poczynionych przez organ, z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie wskazanych w sprzeciwie podstaw do odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy, którego używanie narusza prawa skarżącego". Podkreślić należy, iż postępowanie w sprawie sprzeciwu jest postępowaniem w trybie mającym wszelkie cech postępowania spornego. Postępowanie to jest szczególnym rodzajem postępowania przed Urzędem Patentowym RP, którego warunki i przebieg zostały szczegółowo unormowane. W art. 1521⁷ p.w.p przewidziano podstawy i wymagania konieczne do wniesienia sprzeciwu, przy czym na szczególną uwagę, z punktu widzenia niniejszej sprawy zasługuje to, że sprzeciw musi zawierać m.in. wskazanie podstawy faktycznej i prawnej wraz z uzasadnieniem i zakresem sprzeciwu. Co oczywiste, strona wnosząca sprzeciw musi swoje twierdzenia wykazać (udokumentować dowodami). Z kolei w art. 1521⁹ p.w.p. uregulowano przebieg samego postępowania ze sprzeciwu. W myśl tego przepisu (ust. 1, 3, 5 i 6), Urząd niezwłocznie zawiadamia zgłaszającego o wniesieniu sprzeciwu oraz informuje strony postępowania o możliwości ugodowego rozstrzygnięcia sporu w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia informacji. Po upływie tego terminu wzywa zgłaszającego do udzielenia odpowiedzi na sprzeciw w wyznaczonym terminie. W odpowiedzi na sprzeciw zgłaszający przedstawia zarzuty oraz przytacza wszystkie okoliczności faktyczne i dowody na ich poparcie. Urząd przekazuje wnoszącemu sprzeciw odpowiedź na sprzeciw oraz wyznacza mu termin na zajęcie stanowiska i uzupełnienie dowodów. Zgłaszający może odnieść się do dowodów i twierdzeń przedstawionych na podstawie ust. 5 przez wnoszącego sprzeciw w terminie wyznaczonym przez Urząd. Zauważyć w dalszej kolejności należy, że zgodnie z art. 15223 ust. 1 p.w.p., do postępowania w sprawie sprzeciwu przepisy art. 242 ust. 1 i 2, art. 251, art. 252 i art. 253 ust. 1 p.w.p. stosuje się odpowiednio. W myśl zaś art. 252 p.w.p. w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania przed Urzędem Patentowym stosuje się, z zastrzeżeniem art. 253, odpowiednio przepisy k.p.a. W kontekście powyższego nie ma wątpliwości, że w postępowaniu w sprawie ze sprzeciwu, zasada działania organu z urzędu w kwestiach dotyczących ustalania i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy podlega odpowiedniej modyfikacji, stosownie do powołanych wyżej przepisów. Organ w tym postępowaniu powinien przede wszystkim wyczerpująco rozpatrzeć i ocenić materiał dowodowy przedstawiony przez strony, a zwłaszcza przez wnoszącego sprzeciw, który stosownie do art. 1521⁷ ust. 3 p.w.p. już w sprzeciwie winien wskazać jego podstawę faktyczną i prawną wraz z uzasadnieniem i zakresem sprzeciwu. Zgłaszający znak towarowy w odpowiedzi na sprzeciw winien zaś przedstawić zarzuty oraz przytoczyć wszystkie okoliczności faktyczne i dowody na ich poparcie, może również odnieść się do dowodów i twierdzeń przedstawionych przez wnoszącego sprzeciw po otrzymaniu odpowiedzi na sprzeciw (art. 1521⁹ ust. 3 i 6 p.w.p.). W postępowaniu ze sprzeciwu przepisy k.p.a. stosuje się zatem odpowiednio, nie zaś wprost. Urząd, stosownie do art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., powinien więc w tym postępowaniu przede wszystkim wyczerpująco rozpatrzeć i ocenić materiał dowodowy przedstawiony mu przez strony, które powinny z kolei zwalczać wzajemnie prezentowane stanowisko. W konsekwencji należy zauważyć, że Urząd Patentowy, będący arbitrem sporu, nie ma obowiązku poszukiwania z urzędu dowodów w celu wykazania, czy ma zastosowanie w sprawie wskazana przez wnioskodawcę podstawa sprzeciwu, tak jak i nie ma obowiązku niejako antycypować woli strony, poza uwzględnianiem okoliczności oczywistych czy powszechnie znanych (notoriów), opartych na doświadczeniu i wiedzy profesjonalnej organu. W związku z tym, żądania i dowody na okoliczności podnoszone przez daną stronę, powinny zostać przez nią przedłożone, a jej stanowisko dokładnie umotywowane i przede wszystkim jasno sprecyzowane, zakreślając zakres i kierunek badania sprawy przez organ. Oznacza to, że przepisy k.p.a. stosuje się jedynie wtedy i w takim zakresie, gdy brak jest regulacji dotyczących postępowania ze sprzeciwu w pwp (por. analogicznie odnośnie postępowania spornego wyroki NSA z 11 lutego 2026 r., sygn. akt II GSK 1940/22; 28 listopada 2018 r. sygn. akt II GSK 4103/16; 3 sierpnia 2021 r. sygn. akt II GSK 1537/18; 23 maja 2016 r. sygn. akt II GSK 2966/14). Podsumowując, raz jeszcze przypomnienia wymaga, że Urząd Patentowy nie może wyjść ani poza granice sprzeciwu i wskazaną w nim podstawę prawną, określające na tym etapie granice sprawy administracyjnej, ani też działać z urzędu na rzecz którejkolwiek ze stron sporu, także w formie przejęcia leżącej po jej stronie inicjatywy dowodowej, czy antycypowania woli strony jednoznacznie niewyrażonej. Oznacza to, że nie można przenosić do postępowania spornego, poprzez odesłania z art. 15223 ust. 1 i art. 252 p.w.p. wynikających z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., obowiązków w zakresie zbierania i oceny dowodów oraz załatwiania spraw z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Sama natura postępowania ze sprzeciwu oraz postępowań stricte spornych, w których Urząd rozstrzyga spór pomiędzy stronami o przeciwstawnych interesach, bliższa jest pod wieloma względami kontradyktoryjnemu postępowaniu cywilnemu, niż administracyjnemu (por. wyrok z 12 października 2010 r. sygn. akt II GSK 849/09). W ocenie NSA Sąd I instancji nie naruszył zatem przepisów wynikowych wskazanych w ww. zarzucie skargi kasacyjnej, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. i prawidłowo ocenił postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez UP RP: "W ocenie Sądu Urząd Patentowy – rozstrzygając sprawę – oparł się na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku postępowania dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawną określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a." (s. 4-5 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA). Za nie znajdujący uzasadnienia w analizowanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny uznał także zarzut naruszenie przez Sąd I instancji prawa materialnego, tj. "art. 1321 ust. 1 pkt 1 p.w.p, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na dowolnym uznaniu, że z tytułu wcześniejszego używania oznaczenia X skarżącemu nie przysługuje ochrona przed działaniami zgłaszającego, który ma na celu utrudnienie lub uniemożliwienie korzystania przez skarżącego z oznaczenia słownego X." Przypomnieć należy, iż art. 1321 ust. 1 pkt 1 p.w.p. statuuje jedną z tzw. względnych przeszkód rejestracji znaku towarowego. Przepis ten stanowi, że po rozpatrzeniu sprzeciwu uznanego za zasadny nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy "1) którego używanie narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich". Jak podkreśla się w doktrynie w aktualnym stanie prawnym (obowiązującym w tej sprawie) prawa osobiste lub majątkowe nie podlegają już – tak jak było to za czasów dominacji systemu badawczego w postępowaniu zgłoszeniowym – prewencyjnej ochronie prowadzonej przez UP RP (...). Obecnie ta (szczególna) publicznoprawna ochrona praw prywatnych w ramach procedury uzyskiwania wyłączności na znak towarowy została zniesiona i odtąd wymaga inicjatywy zainteresowanego podmiotu." (tak Trzebiatowski M; [w:] Prawo własności przemysłowej, Komentarz, red. J. Sieńczylo-Chlabicz, Wydawn. C.H. Beck, Warszawa, 2020 r., s. 809 i nast. ). Wskazać należy, iż w art. 1321 ust. 1 pkt 1 p.w.p. ustawodawca nie zamieścił nawet przykładowego katalogu tych praw. Zatem rodzajów tychże praw należy poszukiwać jeśli w innych przepisach – np. gdy chodzi o prawa osobiste - dobra osobiste wskazane "w szczególności" w art. 23 k.c., w przepisach ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, czy też w p.w.p. Do takich praw należałoby zatem zaliczyć cześć, czy dobre imię, nazwisko, pseudonim, wizerunek, twórczość naukową, artystyczną, wynalazczą i racjonalizatorską, a ponadto osobiste prawa autorskie. "Wydaje się, że w szczególności prawo do firmy (art. 431 i n. KC) czy oznaczenie przedsiębiorstwa lub w ogóle nazwy handlowej (np. art. 5 ZNKU i art. 8 KonwPar) zasługuje na uznanie za prawo o charakterze mieszanym, czyli osobisto-majątkowe. (...) Natomiast co się tyczy praw majątkowych (jako takich), to chodzi tu o wszelkie prawa mające wartość majątkową. Przykładowo, prawem takim może prawo twórcy do korzystania i rozporządzania oznaczeniem na określonych polach eksploatacji, w sytuacji, gdy oznaczenie spełnia przesłanki utworu (w rozumieniu art. 2 ust. 2PrAut)." (tamże, s. 811-812). Przenosząc te rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji niewadliwie uznał, iż organ patentowy dokonał prawidłowej wykładni wskazanego w sprzeciwie art. 1321 ust. 1 pkt 1) p.w.p. i zasadnie przyjął, że z tytułu wcześniejszego używania oznaczenia X skarżącemu nie przysługuje ochrona przed działaniami zgłaszającego, a zatem nie ma podstaw do uwzględnienia sprzeciwu. Po pierwsze wnosząca sprzeciw Spółka przyznała (we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), że wskazując na wcześniejsze prawo do oznaczenia "X" nie miała na myśli prawa do firmy lecz prawo, które odnosi się do używania skrótu "X" jako oznaczenia przedsiębiorstwa, a także niezależnie oznaczenia "X" stanowiącego trzon jej dóbr osobistych w postaci prawa do charakterystycznego oznaczenia, pseudonimu i własnego wizerunku. Strona skarżąca ponosiła, że nie wskazywała na naruszenie prawa do firmy lecz na swoje wcześniejsze prawo do oznaczenia przedsiębiorstwa stanowiącego skrót "X", który stosowała przy reklamowaniu i sprzedaży swoich usług jeszcze przed powstaniem zgłaszającej spółki. Wobec tak sprecyzowanych zarzutów sprzeciwu i skargi, wykluczających prawo do firmy, Sąd I instancji zasadnie podzielił stanowisko organu, że zakres normy prawnej art. 1321 ust. 1 pkt 1 p.w.p., nie obejmował zarejestrowania znaku towarowego zawierającego nazwę, pod którą inny podmiot prowadzi działalność gospodarczą, również jej skrótowe oznaczenie, w znaczeniu przedmiotowym, które uzyskują ochronę na podstawie art. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 1233, dalej: u.z.n.k.).Sąd I instancji słusznie wskazał, że powołany art. 1321 ust.1 pkt 1 p.w.p. nie obejmuje swoją dyspozycją nazwy przedsiębiorstwa oraz pozostałych oznaczeń indywidualizujących przedsiębiorstwo lub jego część, które są chronione na podstawie art. 5 u.z.n.k. Podkreślił przy tym, że przepisy Kodeksu cywilnego w ogóle nie zawierają uregulowań dotyczących ochrony oznaczenia przedsiębiorstwa, gdyż w tym zakresie odsyłają do przepisów ustawy o nieuczciwej konkurencji, które w art. 5 u.z.n.k. wiążą oznaczenie przedsiębiorstwa w zasadzie z nim samym. Należy także podzielić zdanie WSA, iż w tej sprawie nie doszło również do naruszenia praw wynikających w szczególności z prawa do oznaczenia przedsiębiorstwa, oraz dobra osobistego w postaci prawa do charakterystycznego oznaczenia, pseudonimu oraz własnego wizerunku. Organ prawidłowo uznał, że prawo do oznaczenia "X" jako "oznaczenia przedsiębiorstwa" bądź "charakterystycznego symbolu" nie mają charakteru praw podmiotowych, których ochronę przewiduje art. 1321 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Odnosząc się do argumentu wnoszącej sprzeciw Spółki - nieposługiwania się przez zgłaszającego oznaczeniem w związku ze zmianą jego nazwy na L. L. H. K. J. Sp.k. - organ zasadnie uznał, co zaaprobował Sąd I instancji, iż ta okoliczność jest irrelewantna dla sprawy, wskazując na związanie podstawą podaną w sprzeciwie i obowiązkiem rozpoznania sprzeciwu wyłącznie w jego granicach. Odnosząc się zaś do przywołanych w sprzeciwie art. 120 ust. 1, art. 129 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 130 p.w.p. organ patentowy wskazał, że badanie zdolności odróżniającej znaku odbywa się z urzędu przed opublikowaniem znaku i okoliczności z tym związane nie stanowią kwestii związanych z rozpatrywaniem sprzeciwu. Wobec tak sprecyzowanych zarzutów sprzeciwu i skargi, wykluczających prawo do firmy, Sąd I instancji niewadliwie podzielił stanowisko organu, że zakres normy prawnej art. 1321 ust. 1 pkt 1 p.w.p., nie obejmował zarejestrowania znaku towarowego zawierającego nazwę, pod którą inny podmiot prowadzi działalność gospodarczą, również jej skrótowe oznaczenie, w znaczeniu przedmiotowym, które uzyskują ochronę na podstawie art. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 1233, dalej: u.z.n.k.). WSA podkreślił następnie, że jeżeli firma jest użyta także dla oznaczania przedsiębiorstwa, to wówczas mamy do czynienia z dwoma dobrami prawnymi, z jednej strony z firmą, a z drugiej strony z oznaczeniem przedsiębiorstwa. W takiej sytuacji mamy do czynienia z dwiema instytucjami prawnymi podlegającymi odrębnym reżimom prawnym. Z przepisów Kodeksu cywilnego wynika, że przepisy o firmie nie mogą służyć ochronie nazwy przedsiębiorstwa, chyba że firma służy także jako nazwa przedsiębiorstwa (oznaczenie przedsiębiorstwa; oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo). W takim przypadku mamy z jednej strony firmę jako dobro prawne, a z drugiej oznaczenie przedsiębiorstwa tożsame z firmą jako drugie dobro prawne. Każde z nich podlegać będzie ochronie na innej podstawie. Sąd I instancji słusznie stwierdził, w tym aspekcie, że w sprawie nie zachodziła taka sytuacja, gdyż oznaczenie "X", stanowiące jak wskazywała strona skarżąca oznaczenie przedsiębiorstwa czy też charakterystyczny symbol przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 5 u.z.n.k., nie odpowiadało treściowo firmie G., K. I W. Sp. k., którą się posługuje. WSA stwierdził ponadto, że wśród przeszkód rejestracji znaku towarowego nie jest przewidziany niezarejestrowany znak towarowy lub inne oznaczenie wyróżniające, którego ochrona powstaje na podstawie wcześniejszego używania. Przepisy u.z.n.k. nie stanowiły zatem przeszkody do rejestracji znaku towarowego, w rozumieniu art. 1321 ust. 1 pkt 1 p.w.p. co, w ocenie Sądu, organ wyjaśnił w skarżonej decyzji. Sąd I instancji stwierdził, że strona skarżąca nie wykazała, że posiada wcześniejsze bezwzględne podmiotowe prawo do oznaczenia "X", które uważa za wizerunek w postaci skrótu literowego X. Sąd ten wskazał, że oznaczenie to nie mieści się w kategoriach dóbr osobistych osoby prawnej. Nie jest bowiem wizerunkiem osoby prawnej ani wizerunek miejsca jej siedziby, ani osób wchodzących w skład jej organów lub nawet całego ich zespołu. Pojęcie to, jako oznaczające obraz osoby, może odnosić się wyłącznie do osób fizycznych. W ocenie Sądu przyjmując pogląd odmienny, z materiału dowodowego, nie wynikało aby strona skarżąca posiadała prawo osobiste do oznaczenia stanowiącego charakterystyczny symbol (logo) w postaci oznaczenia "X", znak firmowy lub symbol jednoznacznie z nią kojarzony. Wobec tego, zdaniem Sądu, nie można było podzielić zarzutów strony, że przysługiwały jej z tego tytułu dobra osobiste oraz, że doszło do naruszenia jej wizerunku, rozumianego jako dobre imię, reputacja czy renoma jej firmy. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 pp.s.a., skargę kasacyjną oddalił.

Informacje o sprawie

Data wpływu
25 listopada 2022
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Sędziowie
Gabriela Jyż /sprawozdawca/ Grzegorz Dudar Joanna Sieńczyło - Chlabicz /przewodniczący/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny