II GSK 2128/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Korycińska sędzia NSA Wojciech Kręcisz sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 25 lipca 2024 r. sygn. akt I SA/Ke 238/24 w sprawie ze skargi H. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 28 marca 2024 r. nr SKO.RD/52/1013/52/2024 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2. oddala skargę w całości, 3. zasądza od H. Z. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

I. Decyzją z 4 grudnia 2023 r. (w rzeczywistości datę decyzji stanowi data jej podpisania, tj. 21 grudnia 2023 r.) znak KT-II.5410.17.739.2022.MA, Starosta Kielecki, działając na podstawie art. 140 mb pkt 2 oraz art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1047 ze zm. - PRD) nałożył na H. Z. (skarżący) karę pieniężną w kwocie 200 zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia starosty w terminie nieprzekraczającym 30 dni (180 dni w badanym przypadku) o nabyciu pojazdu marki lveco o nr rej. [...], nr VIN: [...] który był zarejestrowany na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. II. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach decyzją z 28 marca 2024 r. znak SKO.RD/52/1013/52/2024 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. III. Wyrokiem z 25 lipca 2024 r. sygn. akt I SA/Ke 238/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz orzekł o kosztach postępowania. Zdaniem WSA poza sporem jest fakt, że zawiadomienie o zbyciu pojazdu (w rzeczywistości o jego nabyciu - przyp. NSA) zostało złożone po terminie. Skarżący zbył bowiem samochód 6 lipca 2021 r., natomiast zgłoszenie zbycia miało miejsce 11 maja 2022 r. (w istocie skarżący nabył pojazd 24 listopada 2020 r., zaś fakt ten zgłosił 24 maja 2022 r. - przyp. NSA). WSA zakwestionował przyjęte przez organy założenie, że zawsze tam gdzie występuje naruszenie art. 78 ust. 2 pkt 1 PRD, zawsze tam będzie wymierzona kara. W związku z tym Sąd pierwszej instancji podzielił podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności towarzyszących zbyciu przedmiotowego pojazdu i niezgłoszeniu tego w wymaganym w terminie (ponownie należy wyjaśnić, że chodzi o nabycie pojazdu - przyp. NSA). Zdaniem WSA, organ oceniając wagę naruszenia prawa nie uwzględnił kryteriów, według których należy ocenić stopień naruszenia prawa w kontekście art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Rozważając przesłanki odstąpienia od wymiaru kary organy uwzględniły w rzeczywistości jedynie kryteria wymiaru kary z art. 140n ust. 4 PRD, tj. zakres naruszenia, sprowadzając go wyłącznie do kwestii czasu trwania naruszenia oraz powtarzalności tych naruszeń, odnotowując, że skarżący nie odniósł korzyści majątkowej w związku naruszeniem. Jedynym kryterium mającym znaczenie w kontekście art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. ocenionym przez organy był rodzaj naruszonego dobra. Organy eksponowały bowiem, że znaczne opóźnienie w wypełnieniu ustawowego obowiązku przez skarżącego mogło mieć negatywny wpływ na poprawę warunków legalnego obrotu pojazdami. Organ nie ocenił natomiast takich kryteriów, spośród wyżej wskazanych, jak sposób i okoliczności popełnienia naruszenia, zamiar, motywacja skarżącego, czy zachowanie po powzięciu informacji o naruszeniu prawa, co czyni dokonaną przez organ ocenę w tym zakresie niepełną. Ze stanu faktycznego sprawy wynika natomiast, że strona dokonała zgłoszenia zbycia pojazdu (nabycia - przyp. NSA) natychmiast po uzyskaniu informacji o ciążącym na niej obowiązku i przed wymierzeniem kary. Co więcej, po otrzymaniu pierwszego zawiadomienia o wszczęciu postępowania (zawiadomienie dotyczyło innego samochodu), skarżący uzupełnił "dobrowolnie" zawiadomienia o zbyciu i nabyciu ponad stu pojazdów. Dla oceny stopnia naruszenia prawa, zdaniem sądu istotny jest również fakt, że ta eksponowana przez organ skala naruszeń nie obejmowała sytuacji, w których skarżący celowo, pomimo wiedzy o ciążącym na nim obowiązku lekceważy obowiązki prawne i nagminnie powtarza zachowania naruszające obowiązek, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 PRD. Naruszenia dotyczyły natomiast okresu od wprowadzenia przepisu o karze do pierwszego zawiadomienia skarżącego o wszczęciu postępowania w przedmiocie kary, z którego to zawiadomienia skarżący dowiedział się o ciążącym na nim obowiązku. Wprawdzie nieznajomość przepisu przez przedsiębiorcę, profesjonalistę, działającego w branży motoryzacyjnej od ponad 10 lat nie usprawiedliwia naruszenia prawa, to jednak zdaniem sądu może mieć znaczenie przy ustalaniu stopnia naruszenia prawa. Z kolei w kwestii ustaleń, czy naruszenie prawa przez skarżącego spowodowało znaczne negatywne skutki w obszarze dóbr prawem chronionych WSA wskazał, że niewątpliwie kara wynikająca z art. 140mb pkt 2 PRD ma na celu ochronę legalnego obrotu pojazdami. Omawiana kara ma jednak przede wszystkim istotne znaczenie z punku widzenia skutecznej implementacji unormowań unijnych w zakresie ochrony środowiska naturalnego i ochrony zdrowia. Dlatego też znaczenie przy ocenie rodzaju i skutków naruszonego dobra chronionego prawem może mieć ustalenie, czy obowiązek wynikający z art. 78 ust. 2 pkt 1 PRD dotyczył samochodu importowanego, wycofanego z eksploatacji oraz czy obowiązek zgłoszenia został wypełniony przez nabywcę pojazdu. Jak zauważa się bowiem w orzecznictwie przy ocenie wagi naruszenia powinno się wziąć pod uwagę, to czy chronione przepisami prawa interesy publiczne zostały faktycznie naruszone, jeśli wobec dokonania zgłoszenia przez nabywcę samochodu, pozwalało to już samo w sobie na odnotowanie w stosownych rejestrach zmiany właściciela pojazdu (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2022 r. sygn. II GSK 376/22). Nadto, w ocenie WSA, nie sposób opóźnienia w zgłoszeniu zbycia pojazdu (nabycia - przyp. NSA) i ewentualnych negatywnych skutków nie zestawić z czasem reakcji organu na powyższe naruszenie, który był znaczny (decyzja nakładająca karę pieniężną wydana została po upływie 18 miesięcy od zgłoszenia). Zdaniem WSA, organy w ramach oceny omawianych przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary, powinny rozważyć, czy nałożenie na skarżącego kary po upływie znacznego okresu od wypełnienia obowiązku przez samą stronę mogło wpłynąć na poprawę warunków legalnego obrotu pojazdami i referencyjności danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów. Organy winny zatem rozważyć, jaki jest sens zaniechania odstąpienia od nałożenia kary i jej nakładania po tak długim czasie od samodzielnego dokonania zgłoszenia. Nie można tu również pominąć kwestii funkcji kary administracyjnej. Kara ta ma charakter przede wszystkim prewencyjny, gdyż jej zasadniczym celem jest skłonienie konkretnego podmiotu, który narusza prawo administracyjne (prewencja indywidualna), jak i innych potencjalnych sprawców deliktów administracyjnych (prewencja ogólna) do przestrzegania norm administracyjnoprawnych. Trudno mówić o prewencyjnym charakterze kar pieniężnych, jeżeli samo postępowanie administracyjne w przedmiocie kary wszczynane jest po upływie niemal roku od dnia, w którym strona usunęła dobrowolnie naruszenie (zgłosiła zbycie pojazdu), a sama kara nakładana jest jeszcze później - po przeprowadzeniu postępowania. Istotne przy tym jest, co podnosiła strona w skardze, a organ tego nie kwestionował, że skarżący po wszczęciu pierwszych postępowań (w przedmiocie analogicznym jak w kontrolowanej sprawie) zapłacił naliczone mu kary. Nadto nie stwierdzono, aby po dowiedzeniu się przez skarżącego o uchybieniu obowiązkom i po dobrowolnym usunięciu tych naruszeń, zobowiązany dopuścił się jakichkolwiek dalszych uchybień w omawianym zakresie. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji SKO zawiera ponadto sprzeczności. Organ analizuje bowiem przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary, by ostatecznie podnieść, że "w sytuacji stwierdzenia niewykonania opisanego obowiązku w ustawowym terminie, organ ma obowiązek wydać decyzję, która ma charakter związany, co oznacza że organ nie ma żadnego luzu decyzyjnego w kwestii nałożenia kary". Takie postępowanie podważa zaufanie strony do organu oraz nie realizuje zasady przekonywania, co narusza art. 8 § 1 i art. 11 k.p.a. IV. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł organ odwoławczy kwestionując to orzeczenie w całości i zarzucając: 1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - obrazę art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935) w zw. z art. 78 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 140 mb pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2023r. poz. 1047 ze zm.) w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024r, poz. 572) poprzez błędną wykładnię i uznanie przez Sąd, że w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, naruszenie prawa przez stronę powinno zostać uznane de facto za znikome i wystąpiły przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary, w sytuacji gdy naruszenia prawa przez stronę w żadnym razie nie można uznać za znikome z uwagi przede wszystkim na skalę analogicznych naruszeń prawa (ponad 100 przypadków znanych Sądowi z urzędu z uwagi na ich procedowanie przed WSA w Kielcach) przez stronę oraz posiadany przez stronę status przedsiębiorcy trudniącego się od wielu lat obrotem pojazdami, co oznacza, że od H. Z. - przedsiębiorcy należy oczekiwać podwyższonej staranności uwzględniającej zawodowy charakter prowadzonej działalności gospodarczej; - obrazę art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935) w zw. z art. 78 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 140 mb pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1047 ze zm.) w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024r. poz. 572) poprzez błędną wykładnię i przyjęcie przez Sąd, że znikomym naruszeniem prawa przemawiąjącym za odstąpieniem od nałożenia kary nie jest jedynie celowe i nagminne powtarzanie zachowań naruszających obowiązek z art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w sytuacji gdy również inne przypadki i okoliczności mogą przemawiać w kontekście konkretnej sprawy za nieuznaniem danego naruszenia prawa za znikome, a także z uwagi na fakt, że z powyższego przepisu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. nie sposób wywieść wskazanej przez Sąd normy prawnej, biorąc pod uwagę, że przepisy o odstąpieniu od nałożenia kary pieniężnej powinny być interpretowane ściśle; - obrazę art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935) w zw. z art. 78 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 140 mb pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1047 ze zm.) w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572) poprzez błędną wykładnię i uznanie przez Sąd, że czas reakcji organu na opóźnienie w zgłoszeniu nabycia pojazdu ma wpływ na dokonanie oceny, czy nastąpiły przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary, w sytuacji gdy okoliczność ta nie powinna mieć wpływu na dokonanie takowej oceny, bowiem ocenie poddawane jest niezgodne z prawem zachowanie strony, a nie sposób i okres prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej; 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - obrazę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935) w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572) poprzez błędne przyjęcie przez Sąd, że w stanie faktycznym sprawy zarówno Kolegium, jak i uprzednio Starosta Kielecki nie dokonały pełnej analizy wszystkich okoliczności, w jakich do naruszenia prawa przez H. Z. doszło, a także oceny, czy wywołało ono znaczne skutki w obszarze dóbr chronionych, w sytuacji gdy organy dokonały takowej analizy i oceny i w rezultacie uznały, że naruszenie prawa wywołało skutki w obszarze dóbr chronionych, bowiem w wyniku zaniechania przez stronę dokonania w terminie zgłoszenia nabycia pojazdu, doszło do sytuacji, w której w bazie Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, z której korzystają m.in. Policja, Straż Graniczna, sądy mogły znajdować się nieaktualne dane, co z kolei mogło mieć wpływ na czynności podejmowane przez te podmioty; - obrazę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935) w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572) poprzez błędne przyjęcie przez Sąd, że w stanie faktycznym sprawy zarówno Kolegium, jak i uprzednio Starosta Kielecki, nie uwzględniły kryteriów wymiaru kary określonych w art. 189d pkt 1 k.p.a. według których należy ocenić stopień naruszenia prawa w kontekście art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., w sytuacji gdy organy obu instancji jedynie nie przywołały wprost treści tego przepisu w swoich rozstrzygnięciach, co nie oznacza a priori, naruszenia w/w przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem na stronę została właśnie po rozważaniu przesłanek z art. 189d pkt 1 k.p.a. nałożona kara w najniższej przewidzianej przez ustawodawcę wysokości; - obrazę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935) w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572) poprzez błędne przyjęcie przez Sąd, że w stanie faktycznym sprawy zarówno Kolegium, jak i uprzednio Starosta Kielecki dokonały oceny jedynie rodzaju naruszonego dobra jako kryterium mającego znaczenie w kontekście art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., a zaniechały oceny takich kryteriów jak sposób i okoliczności popełnienia naruszenia, zamiar, motywacja skarżącego, czy zachowanie po powzięciu informacji o naruszeniu prawa, co czyni dokonaną przez organy ocenę niepełną w sytuacji, gdy organy dokonały wystarczającej oceny zachowania strony w kontekście powyższych kryteriów; - obrazę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935) w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572) poprzez błędne przyjęcie przez Sąd, że w stanie faktycznym sprawy zarówno Kolegium, jak i uprzednio Starosta Kielecki prowadziły postępowanie w przedmiocie naruszenia obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu przede wszystkim w celu fiskalnym, jako działanie sprzeczne z prewencyjnym charakterem kary pieniężnej, mającej chronić określone dobro i zapobiegać działaniom naruszającym to dobro, w sytuacji gdy w żadnej mierze nie można zrzucić organom obu instancji orzekającym w sprawie prowadzenia postępowania w celu fiskalnym, gdyż organy działały w granicach prawa uznając instytucję odstąpienia od nałożenia kary jako wyjątek od zasady i wymierzając karę w najniższej możliwej wysokości, - obrazę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935) w związku z art. 8 § 1 i art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572) poprzez błędne przyjęcie przez Sąd, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji Kolegium zawiera sprzeczność, w sytuacji gdy faktycznie takowej sprzeczności w uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium brak, - obrazę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), poprzez wadliwe uzasadnienie przez Sąd pierwszej instancji skarżonego wyroku i błędne wskazanie w tym uzasadnieniu zdarzenia skutkującego nałożeniem przez organ administracji publicznej kary pieniężnej, tj. podaniem przez Sąd, że doszło do niezgłoszenia w terminie staroście zbycia pojazdu, w sytuacji gdy w stanie faktycznym sprawy organy orzekały w przedmiocie wymierzenia kary za niezgłoszenie w terminie nabycia pojazdu, a także poprzez błędne wskazanie przez Sąd daty zdarzenia, daty zgłoszenia zdarzenia staroście oraz okresu pozostawania przez stronę w stanie niezgodności z przepisami. SKO wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Kielcach do ponownego rozpoznania. W obu przypadkach wniosło także o orzeczenie o kosztach postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: V. Skarga kasacyjna jest uzasadniona. Na wstępie należy zauważyć że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu prawa. W niniejszej sprawie nie zachodzi nieważność postępowania pierwszoinstancyjnego. VI. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, organy administracji publicznej, również wobec czasu ich reakcji na zaistniałe naruszenie, nie uwzględniły w dostatecznym stopniu, że strona nie uchylała się od obowiązku zgłoszenia nabycia pojazdu, albowiem niezwłocznie po uzyskaniu informacji o ciążącym na niej obowiązku i przed nałożeniem kary pieniężnej dokonała zgłoszenia jego nabycia, zaś przyjmując, że waga naruszenia prawa nie jest znikoma nie dokonały pełnej analizy wszystkich okoliczności, w jakich doszło do przypisanego stronie naruszenia prawa, ani też oceny, czy naruszenie to wywołało znaczne skutki w sferze prawem chronionych dóbr, co w konsekwencji miałoby nie pozostawać bez wpływu na potrzebę rozważenia oceny zaktualizowania się w rozpatrywanej sprawie przesłanek zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 oraz art. 189d pkt 1 k.p.a. Zarzuty skargi kasacyjnej, wyznaczające - zgodnie z zasadą dyspozycyjności - granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, uzasadniają potrzebę uchylenia zaskarżonego wyroku i oddalenia skargi. Skarga kasacyjna trafnie bowiem podważa prawidłowość stanowiska Sądu pierwszej instancji. W punkcie wyjścia należy zwrócić uwagę, że jak wynika z art. 16 ustawy z 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz.U. z 2023 r. poz. 1394), do postępowań w sprawach nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 140mb PRD, wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2024 r., stosuje się przepisy ustawy zmienianej w brzmieniu dotychczasowym. Zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 1 PRD, właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o zbyciu lub nabyciu pojazdu, zaś z art. 140mb pkt 2 tej ustawy wynika, że każdy, kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1.000 zł. Jakkolwiek faktem jest, że penalizowanie naruszenia obowiązku, o którym stanowi art. 78 ust. 2 pkt 1 PRD nastąpiło z dniem 1 stycznia 2020 r. wraz z wejściem w życie zmian wprowadzonych art. 4 ustawy z 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1579) i co, jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy, było motywowane koniecznością "[...] poprawy warunków legalnego obrotu pojazdami i referencyjności danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów" oraz "[...] wynikiem zarzutów formalnych Komisji Europejskiej dotyczących uchybienia zobowiązaniom transpozycji dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/WE z dnia 18 września 2000 r. w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji, dotyczących m.in. braku sankcji za niezarejestrowanie importowanego pojazdu oraz niewyrejestrowanie pojazdu wycofanego z eksploatacji", która uznała, że "[...] Rzeczpospolita Polska nie zapewniła skutecznego stosowania art. 5 ust. 2 i art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/53/WE, a tym samym uchybiła obowiązkom wynikającym z art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej przez brak kar mających zastosowanie w przypadku naruszenia obowiązków zarejestrowania pojazdu sprowadzanego do Polski oraz niepoinformowania właściwego organu o nabyciu lub zbyciu pojazdu w terminie 30 dni", a w konsekwencji potrzebą "[...] usunięcia ww. uchybienia i uniknięcia ewentualnego wystosowania wobec Polski uzasadnionej opinii oraz skierowania sprawy przeciwko Polsce do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.", to jednak trzeba podkreślić, że sam obowiązek zawiadomienia właściwego organu o zbyciu lub nabyciu pojazdu nie jest obowiązkiem nowym, albowiem datuje się go od dnia wejścia w życie ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - a więc, od 1 stycznia 1998 r. - a co więcej, istniał również na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy z 1 lutego 1983 r. Prawo o ruchu drogowym (por. jej art. 61 ust. 2). Długi i nieprzerwany okres obowiązywania adresowanego do właściciela zarejestrowanego pojazdu obowiązku zawiadomienia właściwego organu, w terminie nieprzekraczającym 30 dni, o jego zbyciu lub nabyciu, nie jest bez znaczenia dla wniosku, że za uzasadnione należało uznać zarzuty z pkt 1 tiret pierwsze i drugie petitum skargi kasacyjnej, na gruncie których skarżący kasacyjnie organ podważa prawidłowość stanowiska Sądu pierwszej instancji w zakresie odnoszącym się do oceny stopnia naruszenia prawa przez przyjęcie, że był on znikomy. Zwłaszcza, gdy w tym też kontekście podkreślić - co nie jest w sprawie kwestionowane - że skarżący od ponad 10 lat profesjonalnie zajmuje się sprzedażą i nabywaniem pojazdów, co siłą rzeczy uzasadnia oczekiwanie odnośnie do potrzeby zachowania koniecznych wymagań związanych z zawodowym charakterem prowadzonej działalności i przestrzegania obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa (por. wyroki NSA z 30 stycznia 2024 r. sygn. akt II GSK 1056/23; 23 września 2021 r. sygn. akt II GSK 476/21), w tym przepisów prawa, które wymieniony obowiązek nakładają w sposób jasny i czytelny. W tym też kontekście wymaga podkreślenia, że w rozpatrywanej sprawie - co pomimo błędów Sądu pierwszej instancji w relacjonowaniu przebiegu postępowania, nie jest w istocie sporne - nabycie przez skarżącego pojazdu nastąpiło 24 listopada 2020 r., zaś termin wykonania obowiązku, o który stanowi art. 78 ust. 2 pkt 1 PRD, wobec zmiany ustawowej wprowadzonej art. 1 pkt 17 ustawy z 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 568) wydłużającej do 180 dni termin zgłoszenia, upłynął w dniu 24 maja 2021 r. Fakt nabycia pojazdu został zaś zgłoszony 3 maja 2022 r. Co więcej, z punktu widzenia oceny odnośnie do znikomego stopnia naruszenia prawa, a co za tym idzie z punktu widzenia potrzeby rozważenia możliwości odstąpienia od nałożenia kary, nie mogła mieć znaczenia okoliczność odnosząca się do daty wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej, która to data miałaby wskazywać na opóźnioną reakcję organu na naruszenie prawa. W opozycji do stanowiska Sądu pierwszej instancji trzeba stwierdzić, że czas reakcji organu administracji nie ma w tym przypadku znaczenia. Zwłaszcza, że nie była to - o czym trzeba wnioskować na podstawie art. 189g § 1 k.p.a. - rekcja spóźniona, co nie pozostaje bez wpływu na wniosek, że za uzasadniony należało również uznać zarzut z pkt 1 tiret trzecie petitum skargi kasacyjnej. Jakkolwiek więc zgłoszenie nabycia pojazdu nastąpiło przed wszczęciem postępowania administracyjnego w rozpatrywanej sprawie (30 marca 2023 r.), to jednak w zestawieniu z datą 24 maja 2021 r., w której upływał termin wykonania obowiązku zgłoszenia nie sposób jest twierdzić, że mogłoby to mieć jakiekolwiek znaczenie z punktu widzenia oceny odnośnie do znikomego stopnia naruszenia prawa. Zwłaszcza, gdy w korespondencji do argumentu o profesjonalnym charakterze działalności prowadzonej przez stronę - a co za tym idzie, wobec uzasadnionego założenia odnośnie do wiedzy o treści obowiązku adresowanego do nabywcy pojazdu oraz o nieprzekraczalnym terminie jego wykonania - podkreślić, że realizacja obowiązku zgłoszenia nabycia pojazdu służy zapewnieniu właściwych warunków legalnego obrotu pojazdami i referencyjności danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów, zaś penalizacja naruszenia tego obowiązku służy poprawie tychże warunków co - jak podniesiono powyżej - wynika z uzasadnienia projektu ustawy z 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw oraz koresponduje z celami dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2000/53/WE. Za uzasadniony trzeba więc uznać wniosek, że to wzgląd na potrzebę zapewnienia efektywnej ochrony wymienionych wartości oraz dóbr decydował o ustaleniu minimalnej wysokości kary pieniężnej za brak zawiadomienia starosty, w terminie określonym ustawą, o nabyciu lub zbyciu pojazdu w wysokości 200 zł. Zasadniczą funkcją tak ustanowionej sankcji administracyjnej jest więc funkcja ochronna oraz funkcja pomiaru wagi chronionego dobra mierzona stopniem dolegliwości sankcji administracyjnej w relacji do społecznej wagi chronionych wartości, o czym w odniesieniu do tej ostatniej przekonuje również ten argument, że wymierzając karę pieniężną, o której mowa w art. 140mb pkt 2 PRD, organ administracji nie jest pozbawiony możliwości operowania w określonym tym przepisem prawa przedziale wysokości nakładanej kary. Przy tym, przy uwzględnieniu znaczenia konsekwencji wynikających z art. 140n § 4 tej ustawy - który wobec treści przywołanego na wstępie art. 16 ustawy zmieniającej z 7 lipca 2023 r. - a mianowicie określonych nim dyrektyw wymiaru kary, to jest zakresu naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowych uzyskanych z tytułu naruszenia ustawy - co siłą rzeczy, wobec treści art. 189a k.p.a. oraz zastrzeżeń zawartych w jego § 2 i § 3 podważa prawidłowość stanowiska Sądu pierwszej instancji odnośnie do naruszenia kontrolowaną decyzją art. 189d pkt 1 k.p.a., czyniąc tym samym uzasadnionym zarzut z pkt 2 tiret drugie petitum skargi kasacyjnej. W związku z powyższym - i abstrahując w tej mierze od tego, że w innych okolicznościach stanu prawnego sprawy nałożenie kary pieniężnej za stwierdzony i przypisany stronie delikt w najniższej wysokości przewidzianej ustawą nie mogłoby, jak należałoby przyjąć, prowadzić do wniosku o naruszeniu art. 189d k.p.a. - trzeba stwierdzić - podkreślając przy tym, że obowiązek, o którym jest mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 PRD jest adresowany zarówno do zbywcy, jak i nabywcy pojazdu, co oznacza, że każdy z nich oraz niezależnie od siebie ponosi odpowiedzialność za przypisane mu naruszenie - że w relacji do celu realizacji obowiązku zgłoszenia nabycia pojazdu, a mianowicie zapewnienia właściwych warunków legalnego obrotu pojazdami i referencyjności danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów, nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 200 zł (w najniższej jej wysokości) dowodzi, że wobec potrzeby zapewnienia efektywnej ochrony wymienionych wartości oraz dóbr organ administracji wszechstronnie rozważył i ocenił wszystkie konsekwencje ich naruszenia, w tym również odnoszące się do stopnia ich naruszenia, co prowadzi do wniosku, że za uzasadniony należało również uznać zarzut z pkt 2 tiret pierwsze i tiret czwarte petitum skargi kasacyjnej, a co za tym idzie - w tym w korespondencji do argumentów przedstawionych powyżej w uzasadnieniu trafności zarzutu naruszenia art. 189d k.p.a. (pkt 2 tiret drugie petitum skargi kasacyjnej) - także zarzut z pkt 2 tiret trzecie petitum skargi kasacyjnej. Uzasadniony jest również zarzut z pkt 2 tiret 5 petitum skargi kasacyjnej. WSA uznał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera sprzeczności, bowiem SKO z jednej strony analizuje przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary, a następnie wskazuje, że "w sytuacji stwierdzenia niewykonania opisanego obowiązku w ustawowym terminie, organ ma obowiązek wydać decyzję, która ma charakter związany, co oznacza że organ nie ma żadnego luzu decyzyjnego w kwestii nałożenia kary". Powyższe stwierdzenie jest znacznym uproszczeniem stanowiska organu wyrażonego w tym zakresie. Należy bowiem zauważyć, że jeżeli ustalone zostanie, że doszło do naruszenia, to organ jest zobowiązany do nałożenia kary (jest to zasada). Uwzględnić w tego rodzaju sytuacji należy jednak przesłanki uzasadniające odstąpienie od jej nałożenia, jak również przesłanki wymiaru samej kary (wszak jest ona ustalona "widełkowo"), które pozwalają organowi "miarkować" samą wysokość kary, dostosowując ją do okoliczności sprawy. Nie ma zatem sprzeczności w tym, że w sytuacji zbadania przesłanek odstąpienia od nałożenia kary i nie potwierdzenia ich wystąpienia, organ wskazuje, że zobowiązany jest do nałożenia kary. Uzasadniony jest wreszcie zarzut z pkt 2 tiret 6 petitum skargi kasacyjnej, niemniej jednak stanowi on wyłącznie dopełnienie wcześniej omówionych naruszeń, gdyż samoistnie nie uzasadniałby uchylenia zaskarżonego orzeczenia. WSA dopuścił się pomyłek w relacjonowaniu postępowania, w szczególności jeżeli chodzi o podstawę odpowiedzialności, tj. nabycie a nie zbycie pojazdu, oraz kluczowe daty: nabycia pojazdu, prawnego obowiązku raportowania i faktycznego zgłoszenia. Jakkolwiek jest to naruszenie prawa, niemniej jedynie uzupełniające wcześniejsze, dalej idące zarzuty. W powyższej sytuacji należało stwierdzić, że skarga kasacyjna zasadnie, a co za tym idzie skutecznie, podważa zgodność z prawem zaskarżonego wyroku, który podlegał uchyleniu. Wobec dostatecznego wyjaśnienia istoty sprawy oraz spornej w niej kwestii - a co za tym idzie, wobec zaktualizowania się przesłanek stosowania art. 188 p.p.s.a. - Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę strony na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zgłoszenia nabycia pojazdu stwierdzając, że w świetle wszystkich przedstawionych argumentów nie jest ona usprawiedliwiona, co uzasadniało jej oddalenie, o czym orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.).