II GSK 2110/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska (spr.) Sędziowie NSA Hanna Kamińska Magdalena Bosakirska Protokolant Marta Podoba po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 maja 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 607/11 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 31 maja 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 607/11 oddalił skargę [...] (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia [...] marca 2011 r. w przedmiocie przyznania płatności. I Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia. [...] złożył w dniu 11 maja 2006 r. w siedzibie Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] wniosek o przyznanie płatności bezpośredniej do gruntów rolnych (dalej OB.) na rok 2006 obejmujących jednolitą płatność obszarową (JPO) i uzupełniającą płatność obszarową (UPO). Wniosek złożony został przez [...], jednak na nazwisko [...]. Podczas kontroli wniosku stwierdzono, ze dane zawarte we wniosku odnośnie działek Nr [...] i powiązanych z nimi działek rolnych są niezgodne z informacjami zawartymi w Ewidencji Gruntów i Budynków, co spowodowało wezwania [...] do złożenia wyjaśnień. Decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] umorzono postępowania w sprawie przyrzynania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 w całości. Przyczyną wydania rozstrzygnięcia było stwierdzenie okoliczności, które uniemożliwiały [...] ubieganie się o przedmiotowe płatności w imieniu własnym oraz w imieniu swojej matki [...] lub też przejęcie tych płatności po zmarłej, z powodu braku rejestracji skarżącego jako producenta rolnego. Skarżący w dniu 1 sierpnia 2007 roku złożył odwołanie od decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] Dyrektor [...] OR ARiMR odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 7 października 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 854/09 uchylił zaskarżone postanowienie stwierdzając, że organ odwoławczy nie dość wnikliwie przeanalizował okoliczności nieterminowego wniesienia odwołania. Dyrektor [...] OR ARiMR postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. przywrócił skarżącemu termin do wniesienia odwołani od decyzji nr [...], a następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...]utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje organu I instancji, od której skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego w Krakowie. Wyrokiem z dnia 22 października 2010 r. sygn. akt I SA/Kr 819/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzje organu II instancji, wskazując, że zaskarżona decyzja została podpisana przez tą samą osobę, która podpisała decyzje organu I instancji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor [...] OR ARiMR decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że skarżący usiłował uzyskać płatności bezpośrednie do gruntów na 2006 r., nie będąc zarejestrowanym producentem rolnym, gdyż złożony wniosek był opatrzony danymi matki skarżącego, podczas gdy [...] zmarła w dniu 25 grudnia 2004 r. Organ II instancji podkreślił, że numer producenta jest niepowtarzalny i nie przechodzi na następcę prawnego a [...] do dnia dzisiejszego nie zarejestrował się jako producent rolny, co skutecznie uniemożliwia mu ubieganie się o wsparcie ARiMR w imieniu własnym. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie [...] zarzucił organowi rażące naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, a to art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 156 § 1 pkt 2 i 7 oraz art. 163, art. 107 § 3, art. 156 § 1 pkt 5, art. 105 § 1 oraz art. 67 § 5 i art. 39 pkt 1 "p.p.s.a." Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 31 maja 2012 r., oddalił skargę. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż istota sporu w przedmiotowej sprawie koncentruje się wokół kwestii czy rolnikowi, który nie posiada własnego numeru identyfikacyjnego przysługują płatności bezpośrednie. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż rolnik ubiegający się o przyznanie płatności obszarowych musi spełnić wszystkie przesłanki/wymagania wynikające z obowiązujących przepisów prawa. WSA w Krakowie podkreślił, iż nadanie numeru identyfikacyjnego jest warunkiem koniecznym przysługiwania rolnikowi płatności bezpośredniej w danym roku, jest to czynność materialno-techniczna organu administracji publicznej, która może być dokonana jedynie wówczas, gdy podmiot spełnia warunki przewidziane w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, gospodarstw rolnych oraz wniosków o przyznanie płatności. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2012, poz. 86) producent podlega wpisowi do ewidencji producentów na podstawie wniosku złożonego do właściwego kierownika biura powiatowego Agencji, przy czym jednocześnie z wpisem do ewidencji producentów nadaje się numer identyfikacyjny, który jest niepowtarzalny i nie przechodzi na następcę prawnego (art. 12 ust. 1 i ust. 2 ustawy). W ocenie Sądu pierwszej instancji organy administracji publicznej (ARiMR) prawidłowo umorzyły postępowanie w sprawie przyznania [...] płatności na 2006 r. W ocenie WSA stanowisko organów było trafne, gdyż zgodnie z art. 12 ust. 1 powołanej ustawy numer identyfikacyjny nadany w trybie ustawy jest niepowtarzalny i nie przechodzi na nadstępce prawnego. Oznacza to, że skarżący nie może przejąć numeru identyfikacyjnego swojej zmarłej matki i wykorzystywać go w dalszym ciągu jako własny. Wbrew temu, co utrzymywał skarżący numer identyfikacyjny, o który toczy się spór nie jest przydzielany do gospodarstwa rolnego, lecz jest nadawany producentowi rolnemu. Ewidencja gospodarstw rolnych zawiera numer identyfikacyjny o którym mowa w art. 12, a więc numer nadany producentowi rolnemu (art. 8 pkt 1 w/w ustawy). WSA w Krakowie za bezsporny uznał fakt, iż skarżący nie został zarejestrowany jako producent rolny, a w konsekwencji nie uzyskał własnego indywidualnego numeru producenta rolnego, gdyż takiego wniosku nie złożył, pomimo pouczenia go przez organy o takim obowiązku. II Skargę kasacyjną złożył pełnomocnik, działający w imieniu [...]. Wyrok zaskarżył w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez jego niezastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi tj. art. 106 p.p.s.a. poprzez nie przeprowadzenie przez Sąd dowodu uzupełniającego z dokumentów, a to składanych przez skarżącego wniosków o nadanie numeru identyfikacyjnego w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstwo rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, co było konieczne dla wyjaśnienia podniesionego przez skarżącego w skardze na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] dwukrotnego występowania przez skarżącego o nadanie numeru identyfikacyjnego przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...]. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej kasator podkreślił, iż organ ARiMR zanim podejmie decyzję w przedmiocie przyznania lub odmowy przyznania płatności bezpośrednich i uzupełniających powinien formalnie zakończyć postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem w przedmiocie wpisu do ewidencji producentów rolnych. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw i jako taka podlega oddaleniu. Zgodnie z art.183 § 1 zd. 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nieważność postępowania w rozumieniu art. 183 § 2 p.p.s.a. nie występowała. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania sformułowanego, w pkt. 2 skargi kasacyjnej dotyczącego obrazy art. 106 p.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez Sąd pierwszej instancji dowodu uzupełniającego z dokumentów przedstawianych przez skarżącego, należy stwierdzić, iż jest on niezasadny. Należy zauważyć, iż [...] złożył wniosek o przyznanie płatności 11 maja 2006 r. Jak wynika z akt sprawy w tym okresie nie złożył wniosku o wpis do ewidencji. Sąd pierwszej instancji wobec stanowiska skarżącego, w zaskarżonym wyroku wyjaśnił, że konieczną przesłanką warunkującą uzyskanie płatności bezpośrednich i uzupełniających jest otrzymanie przez rolnika numeru identyfikacyjnego nadawanego jednocześnie z wpisem do ewidencji producentów. Numer identyfikacyjny nadany producentowi jest niepowtarzalny i nie przechodzi na następcę prawnego - stosownie do art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2003 r. o krajowym systemie producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm.), a zatem nie istnieje możliwość korzystania przez producenta z numeru identyfikacyjnego zmarłej matki. Każdy producent rolny może mieć tylko jeden indywidualny numer identyfikacyjny, który nie przechodzi na następcę prawnego, a co za tym idzie nie może on być przejmowany po poprzednim producencie. Sąd pierwszej instancji słusznie przyjął, iż skarżący nie został zarejestrowany jako producent rolny, a w konsekwencji nie uzyskał indywidualnego numeru producenta rolnego. Należy zauważyć, iż z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], wielokrotnie informował skarżącego, że nie wystąpił on w prawidłowy sposób o własny, indywidualny i niepowtarzalny numer identyfikacyjny producenta rolnego, w związku z czym nie mógł się ubiegać o przyznanie płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W konsekwencji zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma podstaw do przyjęcia, iż mimo że organy zdaniem skarżącego naruszyły wskazane w skardze kasacyjnej przepisy postępowania, to Sąd pierwszej instancji wadliwie ocenił legalności zaskarżonej decyzji, oddalając skargę. Zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez jego niezastosowanie, kasator uzasadnia tym, iż Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił czy skarżący złożył wniosek o nadanie numeru identyfikacyjnego. Zarzut ten jest niezasadny. Nie jest bowiem kwestionowane, że skarżący nie posiadał wpisu do ewidencji rolników i nie nadano mu numeru ewidencyjnego. W dniu wniesienia wniosku o dopłaty tj. z 11 maja 2006 r. skarżący nawet nie złożył wniosku o nadanie mu numeru identyfikacyjnego. We wniosku wskazał numer identyfikacyjny zmarłej matki i przez cały czas postępowania wskazywał, iż ma prawo posługiwania się tym numerem, występując o dopłaty bezpośrednie. W dniu wniesienia wniosku obowiązywała ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru oraz ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, a w dniu wydania decyzji przez organ II instancji ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Obowiązek posiadania numeru ewidencyjnego prze rolnika ubiegającego się dopłaty bezpośrednie wynikał z ustaw obowiązujących w dacie wniesienia wniosku o dopłaty, jak również w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Skarżący nie kwestionował, iż nie nadano mu numeru ewidencyjnego. Reasumując powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zarzuty skargi kasacyjnej nie są zasadne i mając powyższe na względzie na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.