II GSK 2077/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T K od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 73/17 w zakresie odrzucenia skargi T K na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] października 2016 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić skargę kasacyjną

Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: WSA w Gliwicach) odrzucił skargę T K (skarżący) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej: SKO) z dnia [...] października 2016 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Sad I instancji podał, że SKO zaskarżonym postanowieniem utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Katowice z dnia 18 lipca 2016 r. w przedmiocie zarzutów, które skarżący zgłosił w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Chorzowie na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 10 lutego 2016 r. WSA w Gliwicach wyjaśnił, że art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: p.p.s.a., został zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658) z mocą obowiązującą od dnia 15 sierpnia 2015 r. Zgodnie z jego aktualnym brzmieniem sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Sąd I instancji odrzucił skargę uznając, że w obecnym stanie prawnym nie ma możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowienia przedmiotem którego jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. T K wniósł skargę kasacyjną na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. Wnoszący skargę kasacyjną wskazał na naruszenie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 45 ust. 1 i art. 184 Konstytucji RP poprzez niezasadne odrzucenie skargi i pozbawienie skarżącego możliwości sądowoadministracyjnej kontroli wydawanych w jego sprawie rozstrzygnięć administracyjnych. W ocenie skarżącego nie ulega wątpliwości, że art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r. wyłącza możliwość wniesienia skargi na postanowienia w przedmiocie postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zarzutów oraz postanowień wierzyciela, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Jednak skarżący zwrócił uwagę, że jest on częściowo niezgodny z Konstytucją RP, w zakresie w jakim pozbawia skarżącego możliwości sądowoadministracyjnej kontroli wydanych w jego sprawie rozstrzygnięć. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W brzmieniu obowiązującym do 15 sierpnia 2015 r. art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowił, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. został zmieniony ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658). Od 15 sierpnia 2015 r. art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Od powołanej wyżej daty ustawodawca wyraźnie wyłączył możliwość kontrolowania przez sąd administracyjny postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W rozpoznawanej sprawie skarga została wniesiona w dniu 8 grudnia 2016 r. zatem Sąd I instancji zastosował prawidłowe przepisy i zasadnie odrzucił skargę. Sam kasator we wniesionym środku zaskarżenia stwierdził, że nie ulega wątpliwości, że art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r. wyłącza możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na wymienione postanowienia. Jednak Skarżący twierdzi, że art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. jest częściowo niezgodny z Konstytucją RP, w zakresie w jakim pozbawia skarżącego możliwości sądowoadministracyjnej kontroli wydanych w jego sprawie rozstrzygnięć. NSA tego poglądu nie podziela i zwraca uwagę, że w przypadku postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu konstytucyjne prawa jednostki są chronione poprzez możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięć wydanych w sprawie głównej. NSA nie znalazł podstaw do skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, niepodzielając obaw strony co do zamknięcia drogi sądowej w sprawie postanowień w przedmiocie bezzasadności zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Wprowadzone z dniem 15 sierpnia 2015 r. zawężenie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych poprzez wykluczenie możliwości sądowej kontroli m.in. postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, nie pozbawia strony skutecznej ochrony swoich praw, lecz możliwość uzyskania tej ochrony przenosi na późniejszy etap postępowania. Incydentalny charakter postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela zadecydował o uznaniu zasadności kontroli tego rodzaju aktu w drodze zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowień organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów. Innymi słowy, rezygnacja przez ustawodawcę z możliwości bezpośredniego zaskarżenia postanowienia wierzyciela zapadłego w przedmiocie zgłoszonych zarzutów nie oznacza, że rozstrzygnięcie to zostało wyłączone spod sądowej kontroli. Na zasadzie wyrażonej w art. 135 p.p.s.a. podlega ono weryfikacji z punktu widzenia jego zgodności z prawem w ramach kontroli postanowienia organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.