II GSK 2067/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia WSA (del.) Stefan Kowalczyk po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 9 maja 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 66/18 w sprawie ze skargi M. M. na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie sprostowania z urzędu wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. M. na rzecz Ministra Przedsiębiorczości i Technologii 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego

Wyrokiem z dnia 9 maja 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę B. M. przedstawiciela ustawowego M. M. na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] listopada 2017 r., w przedmiocie sprostowania z urzędu wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: w związku z pismem z dnia 16 października 2017 r., K. M. zarządcy majątkiem odziedziczonym przez M. M. po zmarłym ojcu, do którego dołączono zgłoszenie aktualizacyjne na formularzu NIP-2, którym wykreślono ze spółki cywilnej zmarłego wspólnika M. M. z dniem 20 kwietnia 2016 r. (data zgonu), a w miejsce zmarłego z dniem 21 kwietnia 2016 r. wstąpiły małoletnie dzieci zmarłego: Z. M. i M. M., które odziedziczyły po połowie majątek spadkowy, w tym udziały w spółce, Urząd Miasta w R., w dniu 13 listopada 2017 r. złożył wniosek o sprostowanie wpisu małoletniego M. M. w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej w zakresie daty rozpoczęcia działalności gospodarczej. Wskazano, że małoletni M. M. odziedziczył po zmarłym ojcu M. M. udziały w spółce cywilnej L. – N. s.c.. Na podstawie danych z rejestru CEIDG ustalono, że w dniu 6 listopada 2017 r. dokonano wpisu do CEIDG małoletniego M. M. z datą rozpoczęcia prowadzenia działalności: 6 listopada 2017 r. Objętym skargą postanowieniem Minister Rozwoju i Finansów, z urzędu sprostował wpis w ewidencji dotyczący przedsiębiorcy M. M., zawierający niezgodność ze stanem faktycznym wynikającym z innych rejestrów publicznych: W rubryce "Data rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej" zostało wpisane: "2017-11-06", a powinno być wpisane "2016-04-21". Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 35 ust. 3 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalność gospodarczej (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1829 ze zm.; dalej u.s.d.g.). W uzasadnieniu organ wskazał, że zgromadzony materiał dowodowy w sprawie pozwolił na przyjęcie, że wniosek o sprostowanie w CEIDG daty rozpoczęcia działalności gospodarczej był w pełni uzasadniony. Sąd I instancji oddalając skargę na to postanowienie wskazał, że wpisu małoletniego M. M. do CEIDG dokonał w dniu 6 listopada 2017 r. K. M.. Jako datę rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej wskazano na wniosku o wpis dzień 6 listopada 2017 r. Z uwagi na fakt, iż określona data była niezgodna z rzeczywistym stanem rzeczy oraz stanem faktycznym wynikającym z innych rejestrów publicznych, wobec wstąpienia małoletniego M. M. w miejsce zmarłego przedsiębiorcy M. M. z dniem 21 kwietnia 2016 r., K. M., w ocenie Sądu prawidłowo, wystąpił do Ministra Rozwoju i Finansów o dokonanie sprostowania we wpisie małoletniego M. M. daty rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej z daty "2017-11-06" na dzień "2016-04-21". Zgłoszenie złożone w Urzędzie Miasta R., zostało poprzez system CEIDG przekazane Ministrowi Rozwoju i Finansów w dniu 13 listopada 2017 r. Do żądania dokonania zmiany w zakresie daty rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej przedłożono, odpis zupełny aktu zgonu M. M. wystawiony na dzień 26 kwietnia 2016 r., nr [...] oraz kopię aktu notarialnego z dnia 23 maja 2016 r. Repertorium A numer [...] Protokół otwarcia i ogłoszenia testamentu. K. M. do wniosku o sprostowanie daty rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej dołączył zgłoszenia aktualizacyjne (formularz NIP-2), których treść została przyjęta przez Urząd Skarbowy w R.. Na formularzu NIP-2 w rubryce D.3. widniała informacja, że przedsiębiorca M. M. z dniem 20 kwietnia 2016 r. (data zgonu) wystąpił ze spółek cywilnych (NIP: [...]. NIP: [...]), których był wspólnikiem. Jednocześnie formularz zawierał informację o wstąpieniu z dniem 21 kwietnia 2016 r. w miejsce zmarłego przedsiębiorcy do spółek cywilnych jego dzieci M. M. oraz Z. M.. W takim stanie faktycznym, zdaniem Sądu I instancji, organ prawidłowo sprostował w CEIDG datę rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej z daty złożenia wniosku o wpis do CEIDG, tj. dnia 6 listopada 2017 r., na datę rzeczywistego rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej, tj. na dzień 21 kwietnia 2016 r. Sąd wskazując na treść art. 35 ust. 3 u.s.d.g. podkreślił, że wyłącznym przedmiotem postępowania było ustalenie, czy zachodziły podstawy do sprostowania wpisu M. M. w CEIDG w zakresie daty rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej z daty "2017-11-06" na datę "2016-04-21". Wskazał, że przedmiotem prowadzonego na podstawie powołanego przepisu postępowania nie było rozstrzyganie nad zasadnością wpisu małoletniego do CEIDG dokonanego przez K. M. w dniu 6 listopada 2017 r. Sąd podzielił stanowisko organu, że twierdzenia skarżącej w przedmiocie zasadności dokonania wpisu do CEIDG jak i rozstrzyganie w kwestii posiadania przez K. M. uprawnienia do dokonania w myśl przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wpisu do CEIDG (rejestracji małoletniego M. M. w CEIDG), nie były przedmiotem niniejszego postępowania, a złożone w tym zakresie przez skarżącą wyjaśnienia nie miały wpływu na rozstrzygnięcie organu zapadłe na podstawie art. 35 ust. 3 u.s.d.g. Wbrew twierdzeniom skarżącej, organ nie dokonywał w niniejszym postępowaniu weryfikacji, czy rejestracja przedsiębiorcy w CEIDG, dotyka sfery praw osobistych czy majątkowych małoletniego, a także czy sama materialno-techniczna czynność dokonania wpisu do CEIDG przez K. M. była poprawna. W podstawie wyroku Sąd I instancji podał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.). M. M. reprezentowany przez B. M. – przedstawiciela ustawowego, skargą kasacyjną zaskarżył wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie: I. przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 14 ust. 1 u.s.d.g. polegającą na błędnym przyjęciu, wbrew jego literalnemu brzmieniu, iż przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą wcześniej niż w dniu złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej oraz, że wniosek o wpis do CEIDG złożony przez nieuprawnioną osobę wywołuje skutki prawne określone w tym przepisie i w związku z tym – niewłaściwe zastosowanie art. 35 ust. 3 u.s.d.g. poprzez jego zastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; II. przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. polegające na bezpodstawnym przyjęciu przez WSA bezwzględnie obowiązujących przepisów art. 101 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który wymaga dla dokonania czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu dotyczącego majątku małoletnich, zezwolenia sądu opiekuńczego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W. oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Przedsiębiorczości i Technologii wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uczestnik postępowania K. M. również wniósł w odpowiedzi na skargę kasacyjną o jej oddalenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega oddaleniu, albowiem nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Sformułowane w petitum skargi kasacyjnej zarzuty, zarówno naruszenia przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania, w swej istocie sprowadzają się do kwestii dokonania wpisu w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej przez nieuprawnioną, w ocenie przedstawiciela ustawowego skarżącego kasacyjnie, osobę, którą był zarządcą majątkiem małoletniego M. M.. Zdaniem Kasatora, co wynika bezpośrednio z treści zarzutów jak i ich uzasadnienia, złożenie wniosku o wpis do CEIDG przez osobę do tego nieuprawnioną, z pominięciem zezwolenia sądu opiekuńczego, stanowiło w konsekwencji niewłaściwe dokonanie sprostowania w trybie art. 35 ust. 3 u.s.d.g. dokonane objętym skargą postanowieniem. Mając na uwadze tak sformułowane zarzuty oraz przedmiot sprawy administracyjnej poddanej kontroli sądu administracyjnego, rację przyznać należy organowi, który niewadliwie dokonał sprostowania wpisu w ewidencji. W konsekwencji za prawidłowy uznać należy również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., który zaskarżonym kasacyjnie wyrokiem oddalił skargę B. M. – przedstawiciela ustawowego M. M. - którego dotyczył wpis w CEIDG oraz jego korekta. Przepis, który stanowił podstawę prawną postanowienia Ministra Rozwoju i Finansów, art. 35 ust. 3 u.s.d.g., stanowi, że organ - minister właściwy do spraw gospodarki, z urzędu sprostuje wpis zawierający oczywiste błędy, niezgodności z treścią wniosku przedsiębiorcy lub stanem faktycznym wynikającym z innych rejestrów publicznych. Ma kanwie tego przepisu prawidłowo, Sąd I instancji jak i organ wywodzili, że weryfikacja wpisu w ewidencji, dokonywana w trybie powołanego przepisu, ma charakter kontroli następczej zaś jej przedmiotem nie jest ocena czynności polegającej na rejestracji przedsiębiorcy w ewidencji, o której mowa w art. 14 u.s.d.g. Sprostowanie przewidziane w omawianej regulacji ma na celu doprowadzenie do zgodności informacji ujawnionych w ewidencji z informacjami zgromadzonymi w innych rejestrach publicznych. Samo zaś sprostowanie ma charakter bezwzględnie związany, co wynika z niedopuszczalności aby informacja o danym podmiocie była odmiennie publikowana w różnych rejestrach i była niezgodna ze stanem faktycznym. Innymi słowy, sprostowanie w trybie art. 35 ust. 3 u.s.d.g., ma na celu doprowadzenie istniejących w ewidencji informacji o danym podmiocie do stanu zgodnego ze stanem rzeczywistym (faktycznym) i jednolitym z informacjami zawartymi w innych rejestrach publicznych, usunięcie oczywistych błędów oraz niezgodności zaistniałych w ewidencji w stosunku do treści złożonego przez przedsiębiorcę wniosku. Jak słusznie podniósł organ w motywach odpowiedzi na skargę kasacyjną oraz wywodził Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku, celem sprostowania, o którym mowa w omawianym przepisie, nie jest ocena czynności dokonania rejestracji przedsiębiorcy w ewidencji, złożenia wniosku o wpis do CEIDG, ale wyłącznie jego korekta w zakresie zawartych w nim danych, w przypadku stwierdzenia, iż wniosek obarczony jest którąkolwiek z niezgodności wymienionych w art. 35 ust. 3 u.s.d.g. Zauważyć należy, w kontekście zarzutu sformułowanego w punkcie I petitum skargi kasacyjnej, że art. 35 ust. 3 u.s.d.g., jako przepis wzajemnie uzupełniający się z regulacją z art. 14 ust. 1 u.s.d.g., a stanowiący swoiste odstępstwo od zasady działania organu na wniosek przedsiębiorcy, jest narzędziem organu służącym do jednolitego w stosunku do innych rejestrów i ewidencji, przechowywania i udostępniania danych odnośnie podmiotów podejmujących działalność gospodarczą. Wobec powyższego brak jest podstaw, jak sugeruje to strona skarżąca kasacyjnie, do kwestionowania prawidłowości czynności składania wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, a więc czynności o której mowa w art. 14 ust. 1 u.s.d.g., w sytuacji gdy przedmiotem sprawy administracyjnej jest dokonanie korekty istniejącego już w ewidencji wpisu. Na marginesie wskazać należy, że skarżąca kasacyjnie, kwestionując uprawnienia osoby (zarządcy majątkiem małoletniego M. M.), która faktycznie dokonała wpisu w ewidencji, a następnie złożyła wniosek o korektę tego wpisu, może zainicjować postępowanie o wykreślenie wpisu w CEIDG, o którym mowa w art. 34 ust. 2 pkt 5 u.s.d.g. To w ramach tego postępowania strona może kwestionować fakt dokonania wpisu do ewidencji przez osobę nieuprawnioną lub nie posiadającą odpowiedniego umocowania w orzeczeniu sądu do dysponowania majątkiem małoletniego ponad zakres przekraczający zwykły nim zarząd. Reasumując, w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy, wynikającym ze zgromadzonych dowodów, w tym przede wszystkim z treści wniosku o zmianę danych w ewidencji dotyczących daty podjęcia działalności gospodarczej przez małoletniego M. M. i załączonych do niego dokumentów, brak było podstaw do uznania, że postanowienie organu prostujące wpis w CEIDG odnośnie wymienionego małoletniego obarczone było wadami kwalifikującymi to rozstrzygnięcie do wyeliminowania go z obrotu prawnego. Słusznie wobec tego Sąd I instancji nie uwzględnił wywiedzionej w sprawie skargi uznając, że organ zasadnie sprostował sporny wpis w ewidencji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach, jak w punkcie 2 sentencji wyroku, postanowiono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804).