II GSK 2046/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 24 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 1001/25 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z 11 lutego 2025 r. nr 407.290/F-22/XV/24 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zarejestrowania pojazdu postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 24 czerwca 2025 r., (sygn. akt II SA/Bk 1001/25) odrzucił skargę T. K. (dalej przywoływana jako: "Skarżąca" "Strona") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z 11 lutego 2025 r. nr 407.290/F-22/XV/24 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zarejestrowania pojazdu. 2. Uzasadniając powyższe rozstrzygniecie Sąd I instancji wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku decyzją z 11 lutego 2025 r. nr 407.290/F-22/XV/24 stwierdziło nieważność decyzji z 21 lipca 2021 r. nr KD-I.5410.6BSKA25.2021.KS, wydanej z upoważnienia Starosty Sokólskiego, którą po rozpatrzeniu wniosku M.Sp. z o.o., zarejestrowano pojazd marki B., nr nadwozia: (...), wydając dowód rejestracyjny seria numer: (...) i tablice rejestracyjne numer: (...) zalegalizowane znakiem legalizacyjnym: (...). 3. W dniu 28 lutego 2025 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją. 4. Decyzją z 9 kwietnia 2025 r. nr 407.177/AH/X/2025; 40.455/X/2025 SKO w Białymstoku, po rozpatrzeniu ww. wniosku, utrzymało w mocy własną decyzję z 11 lutego 2025 r. nr 407.290/F-22/XV/24. 5. Sąd I instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie Skarżący po otrzymaniu decyzji z 11 lutego 2025 r., w dniu 28 lutego 2025 r. zwrócił się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (nazwanym odwołaniem), a następnie w dniu 30 kwietnia wniósł do sądu administracyjnego skargę na tę decyzję. Decyzja Skarżącego o wyborze środka zaskarżenia determinuje dalsze postępowanie w sprawie. W przypadku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy sąd nie może rozpoznać skargi, która dotyczy rozstrzygnięcia wydanego w pierwszej instancji. Dopiero akt administracyjny wydany po rozpatrzeniu złożonego przez stronę środka zaskarżenia, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, otwiera stronie drogę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. 6. W konsekwencji Sąd I instancji uznał, że skarga T. K. złożona na decyzję SKO z 11 lutego 2025 r. podlega odrzuceniu. Skarżącemu przysługuje natomiast prawo do złożenia skargi na decyzję SKO z 9 kwietnia 2025 r. 7. Od przedmiotowego postanowienia Skarżący złożył skargę kasacyjną, zaskarżając orzeczenie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił rażącą obrazę przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na wynik spawy, a to: 1) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (to jest art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) polegające na: a) pominięciu przez Sąd ustawowego obowiązku wezwania Strony do usunięcia ewentualnych braków formalnych skargi przed jej odrzuceniem - to jest naruszenie art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 1 ust. 3 p.p.s.a., b) popełnieniu przez Sąd błędu w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, iż skarżący wniósł skarga do Sądu pierwszej instancji przed wyczerpaniem przysługującego mu środka zaskarżenia - to jest naruszenie art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a., c) błędnym przyjęciu przez Sąd, iż w omawianym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do odrzucenia skargi z powodu niedopuszczalności jej wniesienia - to jest naruszenie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. Na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. oraz art. 203 pkt 1 p.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania, jak również o zasadzenie od Organu II instancji na rzecz Skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. zrzekł się rozpoznania sprawy na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 8. Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy. 9. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego załatwienia sprawy. Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. 10. W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została wniesiona od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku o odrzuceniu skargi, wydanego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. Sąd I instancji odrzucił skargę jako niedopuszczalną, tj. złożoną bez wyczerpania przysługującego Skarżącemu środka zaskarżenia – wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy oraz określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. W myśl art. 52 § 1 p.p.s.a. dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego uwarunkowana jest uprzednim wyczerpaniem środków zaskarżenia służących skarżącemu w postępowaniu przed organem administracji. Przez środek zaskarżenia rozumie się np. odwołanie, czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postawiony w art. 52 § 1 p.p.s.a. warunek dopuszczalności skargi ma charakter bezwzględny. Oznacza to, że niewykorzystanie przez stronę dostępnych środków zaskarżenia powoduje, iż złożona do sądu administracyjnego skarga oceniona zostanie jako niedopuszczalna, co z kolei skutkować będzie jej odrzuceniem, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W niniejszej sprawie Skarżący skorzystał z przysługującego mu środka zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Fakt ten wynika z administracyjnych akt sprawy. Decyzją z 11 lutego 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku stwierdziło nieważność decyzji z dnia 21 lipca 2021 r. którą zarejestrowano pojazd marki B. wydając dowód rejestracyjny. Następnie Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w wyniku którego decyzją z dnia 9 kwietnia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku utrzymało w mocy decyzję z 11 lutego 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucając skargę miał wiedzę odnośnie wykorzystania przez Skarżącego drogi administracyjnej, gdyż wraz ze skargą zostały przesłane do Sądu akta administracyjne sprawy. Z akt administracyjnych wynika, że Skarżący otrzymał decyzję organu II instancji z dnia 9 kwietnia 2025 r. w dniu 18 kwietnia 2025 r., a skargę do Sądu złożył za pośrednictwem organu w dniu 30 kwietnia 2025 r., (data stempla pocztowego). Skargę złożył więc zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji z dnia 9 kwietnia 2025 r., tj. w terminie 30 dni od doręczenia decyzji, wynikającym z art. 53 § 1 p.p.s.a. 11. Mając na uwadze powyższe okoliczności w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucając skargę mimo błędnie wskazanego numeru zastosował zbyt rygorystyczną sankcję. Ze skargi, a także terminu złożenia skargi można było wywnioskować, że Skarżący miał na uwadze zaskarżenie decyzji ostatecznej SKO w Białymstoku, biorąc pod uwagę, że w skardze wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, uchylenie wcześniejszej decyzji organu I instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, mając wątpliwości co do przedmiotu zaskarżenia, powinien na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. oraz art. 6 p.p.s.a. wezwać Skarżącego, występującego bez profesjonalnego pełnomocnika, do złożenia wyjaśnień odnośnie przedmiotu zaskarżenia. 12. Mając na uwadze powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uwzględnił skargę kasacyjną nie przekazując sprawy do ponownego rozpoznania, gdyż w skardze kasacyjnej zostały wyjaśnione wszelkie wątpliwości odnośnie przedmiotu zaskarżenia 13. Odnosząc się do wniosku Skarżącego kasacyjnie o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wskazać trzeba, że przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie (zob. uchwała składu 7 sędziów NSA z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 23).