II GSK 1972/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.) Sędzia NSA Janusz Zajda Sędzia del. WSA Elżbieta Kowalik- Grzanka po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Go 1088/16 w sprawie ze skargi P. S. na informację Zarządu Województwa Lubuskiego z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Go 1088/16, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę P. S. na informację Zarządu Województwa Lubuskiego z dnia [...] grudnia 2016 r. w przedmiocie negatywnej oceny projektu. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zaskarżając go w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji; w przypadku uznania, iż istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, uchylenie zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi a także zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Skarżący zrzekł się przeprowadzenia rozprawy. Wyrokowi zarzucono naruszenie: 1) naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, tj. naruszenie art. 43 ust. 1 i 2 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r. poz. 217; dalej: ustawa wdrożeniowa) w zw. z podrozdziałem 7. 2 pkt 2) lit. d) IV Wytycznych Ministerstwa Rozwoju w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014-2020 (dalej jako: "Wytyczne") poprzez błędną wykładnię pojęcia "oczywistej omyłki" pisarskiej a w konsekwencji uznanie, iż omyłkowe zaznaczenie check-boxa o ryczałtowym sposobie rozliczenia kosztów w Podsekcji 5.1 Zadania 1 przy jednoczesnym oparciu całego rozliczenia budżetu na niebudzących wątpliwości stawkach jednostkowych nie stanowi oczywistej omyłki pisarskiej, podczas gdy - prawidłowa wykładnia tego pojęcia prowadzi do konstatacji, iż błędne zaznaczenie jednego check-boxa przy jednocześnie prawidłowym wypełnieniu całości wniosku w części merytorycznej pozwala na zakwalifikowanie powyższego jako oczywistej omyłki w rozumieniu art. 43 ustawy wdrożeniowej; - "odznaczenie" kosztów ryczałtowych w Podsekcji 5.1 wniosku nie stanowi "istotnej modyfikacji" wniosku, wobec czego błędne zaznaczenie "check-boxa" stanowi oczywistą omyłkę w rozumieniu art. 43 ust. 1 ustawy wdrożeniowej i uzasadniało obligatoryjne wezwanie przez IOK do jej poprawy; 2) naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, tj. naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w zw. z sekcją VII Instrukcji wypełnienia wniosku o dofinansowanie projektu z Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Osi Priorytetowej 6-8 Regionalnego Programu Operacyjnego - Lubuskie 2020 (dalej jako: "Instrukcja") poprzez błędną wykładnię Regulaminu i Instrukcji i przyjęcie, iż Regulamin Konkursu przewiduje obowiązek uzasadnienia wkładu własnego, w tym wyliczenia metodologii wniesienia wkładu własnego, konkretnej formy jego wniesienia, określenia jego wartości oraz jej udokumentowania, podczas gdy Instrukcja przewiduje obowiązek wskazania metodologii wyliczenia jedynie w przypadku wydatków objętych pomocą publiczną oraz pomocą de minimis, wobec czego wbrew konstatacji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie znajduje zastosowania w przypadku Wnioskodawcy, zaś utrzymanie w mocy decyzji opartej na kryteriach nieuwzględnionych w Regulaminie Konkursu stanowi naruszenie dyspozycji art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, zgodnie z którą właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania; 3) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 ust. 1, ust. 5 i ust. 8 pkt. 2 w zw. z art. 57 w zw. z art. 54 ustawy wdrożeniowej poprzez wyjście poprzez dokonanie przez Sąd kontroli oceny wniosku o dofinansowanie nr RPLB.08.03.00-08-0054/16 poza zakresem wyznaczonym protestem i skargą w konsekwencji uznanie, iż wniosek Skarżącego nie spełniał wymogów dotyczących określenia sposobu określenia wysokości wkładu własnego oraz przedłożenia dokumentów stanowiących podstawę określenia wartości wkładu własnego, podczas gdy Skarżącemu w ocenie wniosku, a w konsekwencji także przy ocenie protestu, odjęto punkty wyłącznie za rzekomo nieprawidłowy brak wskazania metodologii wyliczenia wkładu własnego, zaś dalej idące rozważania Sądu I instancji nie znajdują oparcia zarówno w ocenie wniosku, jak i zaskarżonej decyzji (oddaleniu protestu). 4) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 61 ust. 8 pkt. 2 ustawy wdrożeniowej poprzez niezasadne oddalenie skargi Skarżącego, podczas gdy ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, wobec czego skarga Skarżącego powinna zostać uwzględniona zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny winien przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Organ wniósł o jej oddalenie. Organ nie żądał w przewidzianym terminie przeprowadzenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Stosownie do art. 182 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądają przeprowadzenia rozprawy (§ 2), w składzie trzech sędziów (§ 3). Nadto z uwagi na fakt, że postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte skargą z dnia 21 grudnia 2016 r., to zgodnie z art. 193 zd. drugie p.p.s.a. w brzmieniu nadanym na podstawie art. 1 pkt 56 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658) w uzasadnieniu niniejszego wyroku zostanie przedstawiona ocena zarzutów skargi kasacyjnej bez opisania całościowego przebiegu sprawy. Zgodnie bowiem z powołanym wyżej art. 193 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a więc w granicach, jakie zakreśli strona w ramach podstaw kasacyjnych, o których mowa w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.), która w tej sprawie nie występuje. Skarga kasacyjna oparta została na obydwu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a. Przechodząc do oceny zarzutów podniesionych w niniejszej skardze kasacyjnej należy na wstępie stwierdzić, że wymienione w jej petitum zarzuty naruszenia przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy należy ocenić jako niemające usprawiedliwionych podstaw. To stwierdzenie dotyczy zarzutów wymienionych w pkt 3 i 4 skargi kasacyjnej. Obydwa zarzuty zostały sformułowane z zastosowaniem art. 61 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020. Przepis ten stanowi w ust. 1, że w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia (...) wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do ust. 5 art. 61 ustawy powyższej, który również został powołany w zarzucie, sąd rozpoznaje skargę w zakresie, o którym mowa w ust. 1, w terminie 30 dni od dnia wniesienia skargi, zaś w ust. 8 pkt 2 stanowi, że w wyniku rozpoznania skargi sąd może oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia. Zważywszy na brzmienie tych przepisów w wyniku kontroli zaskarżonego wyroku, nie można uznać, że istnieją jakiekolwiek podstawy pozwalające na stwierdzenie, że doszło do naruszenia tych przepisów. Zarzut nr 3 został skonstruowany również z zastosowaniem art. 57 i art. 54 powołanej wyżej ustawy. Odwołując się do powyższych przepisów autor skargi kasacyjnej zarzuca Sądowi I instancji, że dokonał kontroli oceny wniosku o dofinansowanie poza zakresem wyznaczonym protestem i skargą, uznając w konsekwencji, iż wniosek skarżącego nie spełnia wymogów dotyczących sposobu określenia wysokości wkładu własnego oraz przedłożenia dokumentów stanowiących podstawę określenia wartości wkładu własnego. Pominął zaś rzeczywisty problem interpretacyjny, mianowicie czy po stronie wnioskodawcy istniał obowiązek wskazania metodologii wyliczenia wartości dofinansowania i wkładu prywatnego w świetle zapisu Instrukcji. Mając na uwadze konstrukcję zarzutu nr 3 i powołane w niej przepisy należy stwierdzić, że przedstawione w odniesieniu do tego zarzutu uzasadnienie, zarzutu tego nie usprawiedliwia. Nie jest rzeczą Sądu I instancji wskazywanie dokumentów jakimi skarżący powinien posłużyć się przy przedstawieniu wkładu własnego. Sąd I instancji na podstawie Regulaminu stwierdził trafnie, że "wkład własny niepieniężny musi być należycie potwierdzony dokumentami o wartości dowodowej równoważnej fakturom". W świetle powyższego zapisu to wnioskodawca powinien przedstawić dokumenty potwierdzające wartość wkładu niepieniężnego. Jak zaznaczył Sąd, Regulamin definiuje również pojęcie kosztów pośrednich, stanowiąc, że są to koszty administracyjne związane z obsługą projektu, przy czym Regulamin wymienia wydatki stanowiące koszty pośrednie, a katalog ten ma charakter zamknięty. W tym kontekście uzasadnienie do wkładu własnego zawarte we wniosku, a sprowadzające się do stwierdzenia, że całość wkładu własnego stanowić będą koszty pośrednie, należy uznać za niewystarczające i niespełniające wymogów ani Regulaminu, ani Instrukcji. Nadto w świetle zaprezentowanego przez Sąd I instancji stanowiska nie ma podstaw do uznania, że dokonując kontroli sądowoadministracyjnej Sąd ten wyszedł poza zakres wyznaczony protestem lub skargą. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzut błędnej wykładni pojęcia "oczywistej omyłki", a tym samym błędne uznanie przez Sąd I instancji, że zaznaczenie we wniosku kosztów ryczałtowych zamiast wymaganych konkursem stawek jednostkowych nie stanowi oczywistej omyłki podlegającej sprostowaniu w trybie przewidzianym w Regulaminie konkursu. Naczelny Sąd Administracyjny przyznaje trafność stanowisku Sądu I instancji, który wyjaśniając przyczyny, dla których nie było możliwe zastosowanie trybu przewidzianego konkursem dla uzupełnienia braków wniosku, wyjaśnił, że błąd wnioskodawcy został wykryty na trzecim etapie konkursu podczas oceny formalno-merytorycznej. Sąd zaznaczył, że Regulamin konkursu posługuje się pojęciem "oczywistej omyłki pisarskiej, która nie powoduje istotnych modyfikacji merytorycznych wniosku". Chodzi zatem o błędy i omyłki, które widoczne są bez bliższej analizy treści wniosku. W przypadku jednak tej sprawy dopiero analiza treści wniosku o dofinansowanie mogła doprowadzić do ujawnienia błędu. Wobec tego zastosowanie procedury uzupełnienia wniosku nie było możliwe i zarzut w tym względzie kierowany do organu jest zarzutem nietrafnym. Nietrafny jest również zarzut dotyczący naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Autor skargi kasacyjnej twierdzi, że wnioskodawca nie miał obowiązku uzasadnienia wkładu własnego w świetle zapisów Regulaminu i Instrukcji wypełnienia wniosku. Stanowiska takiego nie można podzielić, gdyż właśnie w świetle Instrukcji wypełnienia wniosków o dofinansowanie projektu z Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Osi Priorytetowej 6-8 Regionalnego Programu Operacyjnego – Lubuskie 2020, wydatki w ramach wkładu własnego opisywane powinny być w uzasadnieniu znajdującym się pod szczegółowym budżetem projektu i dotyczyć przewidzianego w projekcie wkładu własnego a także tego, w jaki sposób wnioskodawca dokonał jego wyceny. We wniosku o dofinansowanie projektu skarżący zapisał, że "wkład własny finansowy w wysokości 10% wartości projektu wniesiony będzie przez wnioskodawcę w ramach kosztów pośrednich. W projekcie nie jest planowane wniesienie wkładu własnego rzeczowego ani pobierania opłat od uczestników". Zapis ten trafnie został oceniony jako niespełniający wymagań przewidzianych Instrukcją wypełniania wniosku, której stosowny zapis został zacytowany powyżej. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjny orzekł jak w sentencji.