II GSK 1969/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Urszula Wilk Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 3310/13 w sprawie ze skargi R. W. na decyzję Głównego Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 grudnia 2014 r. o sygn. akt VI SA/Wa 3310/13, wydanym w sprawie ze skargi R. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia .... września 2013 r. nr .... w przedmiocie kary pieniężnej, oddalił skargę. W sprawie poczyniono następujące ustalenia: W dniu 27 września 2012 r. w W. na ul. Ł. 4, około godz. 8:30, poddano kontroli drogowej pojazd marki M.o nr rej ..., którym kierował R.W., dalej "skarżący". Wykonywał on przewóz taksówką, który pasażerka zamówiła telefonicznie, z ul. T. w W., spod Hotelu G. T., na ul. Ł. 4 również w W.e. Skarżący okazał do kontroli m.in. licencję nr 104 na wykonywanie transportu taksówką, wydaną na obszar miasta P.. Natomiast nie dysponował on licencją wydaną przez Prezydenta W. na wykonywanie transportu taksówką na obszarze W.. Wskazaną na wstępie decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia ... kwietnia 2013 r. nr ..., nakładającą na skarżącego karę pieniężna w wysokości 8.000 zł z tytułu wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganej licencji. Jako podstawę prawną decyzji wskazano m.in. art. 5b, art. 6 ust. 4, ust. 5, art. 92a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U z 2012 r., poz. 1265 ze zm., dalej "utd") oraz lp. 1.1 załącznika nr 3 do utd. W myśl art. 5b ust. 1 utd, podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3 taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Stosownie do art. 6 ust. 4 utd, licencja, o której mowa w ust. 1, udzielana jest na określony pojazd i obszar obejmujący: 1) gminę; 2) gminy sąsiadujące - po uprzednim zawarciu przez nie porozumienia; 3) miasto stołeczne Warszawę. Zgodnie z art. 6 ust. 5 utd, dopuszcza się wykonywanie przewozu z obszaru określonego w licencji poza ten obszar, lecz bez prawa świadczenia usług przewozowych poza obszarem określonym w tej licencji, z wyjątkiem przewozu wykonywanego w drodze powrotnej lub w przypadku złożenia zamówienia przez klienta z innego obszaru. W świetle art. 92a ust. 1 utd, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Stosownie do ust. 6 powołanego artykułu, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. W myśl lp. 1.1 załącznika nr 3 do utd, wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji zagrożone jest karą pieniężną w kwocie 8.000 zł. Rozpoznając skargę na powyższą decyzję, wniesioną przez skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., jak to wskazano na wstępie, skargę tę oddalił. Jak podniósł Sąd pierwszej instancji, powołując przepis art. 5 ust. 1 utd, podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką udzielana jest przedsiębiorcy na określony pojazd i obszar. Dotyczy ona zarówno określonego podmiotu (przedsiębiorcy), jak i przedmiotu (określonego pojazdu i obszaru). Są to istotne elementy licencji, gdyż pozwalają na zidentyfikowanie, zarówno przedsiębiorcy (osoby wykonującej przewóz), jak i pojazdu, na który została udzielona. Zatem, wykonywanie transportu drogowego taksówką na podstawie wymaganej licencji oznacza korzystanie z licencji przez uprawniony podmiot na obszarze określonym w licencji i wymienionym w niej pojazdem. Skarżący skoncentrował swój zarzut na kwestii niezastosowania w sprawie art. 6 ust. 5 utd. Zarzut ten Sąd pierwszej instancji uznał za pozbawiony podstaw. Sąd podzielił pogląd zaprezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 kwietnia 2014 r. sygn. akt II GSK 267/13 (CBOSA), według którego na gruncie przepisu art. 6 ust. 5 utd kurs co najmniej musi zaczynać się lub kończyć na obszarze objętym licencją. Taka zaś sytuacja nie miała miejsca w realiach sprawy. Dlatego, w ocenie Sądu pierwszej instancji, akceptującego pogląd organu, mając licencję na obszar miasta P., skarżący, co do zasady, mógł wykonywać przewozy osób taksówką na terenie tego miasta, a w drodze wyjątku - poza tym obszarem - jedynie w przypadku, gdy punktem początkowym albo końcowym przewozu byłby obszar miasta P.. Przyjmując telefoniczne zlecenie wykonania usługi przewozu skarżący mógł więc wyruszyć z pasażerem do W.i powrócić z W.bezpośrednio na obszar miasta P. z innym pasażerem lub bez niego, bądź też na wezwanie spoza obszaru przywieźć pasażera na teren miasta P.. W ocenie Sądu pierwszej instancji przyjęcie stanowiska prezentowanego przez skarżącego, iż znaczenie ma okoliczność otrzymania przez radio zlecenia pochodzącego od pasażera z W., a więc z innego obszaru niż wskazany w licencji, celem wykonania przewozu w całości realizowanego na terenie W., prowadziłoby do obejścia generalnego zakazu świadczenia usług poza obszarem określonym w licencji. Podważałoby to celowość reglamentacji takich przewozów, czyniąc bezprzedmiotowym cały zapis art. 6 ust. 5 utd. Decyzja nakładająca karę pieniężną z tytułu naruszenia powołanych przepisów ma charakter związany. Dlatego po stronie organu powstaje obowiązek nałożenia sztywno określonej kary pieniężnej. Realizując ten obowiązek organy administracji drogowej zasadnie nałożyły na skarżącego karę administracyjną w wysokości określonej w odnośnych przepisach prawa (art. 92a utd w związku lp.1.1. z zał. nr 3 do tej ustawy). Skarżący wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarga kasacyjna zarzuca w pierwszej kolejności naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 86 kpa, poprzez zaniechanie w postaci nie ustalenia okoliczności złożenia zamówienia przez pasażerów na kurs i przyjęcie tego zamówienia przez stronę, w sytuacji, gdy okoliczności te mogły mieć znaczenie dla zastosowania w sprawie art. 6 ust. 5 utd. Skarga kasacyjna zarzuciła także naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 5 utd, poprzez błędną jego wykładnię stanowiącą, że przepis ten nie dopuszcza wykonywania przewozu w całości poza obszarem określonym w licencji, podczas gdy przepis ten w dwóch wypadkach - zdefiniowanych jako "wyjątki"- na przewóz taki zezwala, dlatego korzystając z tych wyjątków przewóz można wykonać "poza" obszarem określonym w licencji, a więc także w całości poza tym obszarem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest oparta na usprawiedliwionych podstawach. Na wstępie niniejszych rozważań podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 174 ppsa skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ppsa rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Innymi słowy Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznaje sprawy w jej całokształcie, a więc niejako od początku, lecz ocenia legalność zaskarżonego wyroku przez pryzmat zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. Wyjątkiem od tej zasady jest powinność wzięcia pod uwagę z urzędu nieważności postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej w sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych przepisów postępowania. Stan faktyczny sprawy jest niesporny i został należycie przywołany przez Sąd pierwszej instancji, który trafnie zaakceptował poczynione przez organ ustalenia. Istotna sprawy sprowadza się do oceny, czy w okolicznościach faktycznych sprawy doszło do naruszenia zarzucanego w skardze kasacyjnej przepisu art. 6 ust. 5 utd. Jak już wspomniano, a co jest w sprawie bezsporne, w dacie kontroli skarżący realizował przewóz drogowy taksówką po terenie miasta W., od ulicy T. na ul. Ł., w sytuacji gdy posiadał jedynie licencję na obszar miasta P.. Przepis art. 6 ust. 5 utd, którego naruszenie zarzuca skarga kasacyjna, dopuszcza wykonywanie przewozu z obszaru określonego w licencji poza ten obszar, lecz bez prawa świadczenia usług przewozowych poza obszarem określonym w tej licencji, z wyjątkiem przewozu wykonywanego w drodze powrotnej lub w przypadku złożenia zamówienia przez klienta z innego obszaru. W świetle tego przepisu, z czym zgodzić się należy ze Sądem pierwszej instancji, kurs musi, co najmniej zaczynać się lub kończyć na obszarze objętym licencją. W ramach posiadanego zezwolenia brak jest więc podstaw do wykonywania przewozu pasażerów poza obszarem objętym licencją, w sytuacji gdy początek i koniec kursu znajduje się poza tym obszarem. Toteż, w odniesieniu do skarżącego w sprawie nie zaistniał opisany w art. 6 ust. 5 utd wyjątek od zasady wykonywania transportu drogowego taksówką na określonym w licencji obszarze. Skoro bowiem licencja na transport drogowy taksówką została udzielona skarżącemu na obszarze P., to co do zasady mógł on wykonywać przewozy osób taksówką na terenie tego miasta. Jedynie w drodze wyjątku, a ten interpretuje się ścieśniająco (zasada exeptiones non sunt extentendae), skarżący mógłby wykonywać przewóz taksówką na obszarze Warszawy, gdyby punktem początkowym albo końcowym przewozu był obszar miasta Pruszkowa, i to bez względu na okoliczność, gdzie skarżący znajdował się odbierając telefoniczne zlecenie na wykonanie spornego przewozu po W.. Realizując uprawnienia wynikające z posiadanej licencji na obszar P.skarżący nie był więc uprawniony do wykonywania przewozu pomiędzy dwoma punktami zlokalizowanymi w granicach miasta W.. Przyjęcie prezentowanej przez skarżącego wykładni przepisu art. 6 ust. 5 utd czyniłoby zbędnymi przepisy art. 6 ust. 4 utd, które określają granice terytorialne licencji na wykonywanie przewozu taksówką. Nie jest zaś dopuszczalna wykładnia prawa, która czyniłaby zbędnym istnienie innego przepisu prawa. Z powyższych względów, nie posiadając licencji na wykonywanie przewozu taksówką po mieście W., skarżący naruszył prawo, a zatem istniała podstawa do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w kwocie 8.000 zł, stosownie do lp. 1.1 załącznika nr 3 do utd, który to przepis sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia. W tym stanie skarga kasacyjna, jako nie oparta na usprawiedliwionych podstawach, podlega oddaleniu (art. 184 ppsa). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 ppsa.