II GSK 1902/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) Protokolant asystent sędziego Agata Skorupska po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 18 sierpnia 2022 r. sygn. akt I SA/Ke 123/22 w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 9 grudnia 2021 r. nr BP.501.1615.2021.0993.LD5151067 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od M. M. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 675 (sześćset siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 18 sierpnia 2022r., sygn. akt I SA/Ke 123/22 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz.U.2026.143 t.j., dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę M. M. (dalej też: "strona", "skarżący") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie (dalej też: "GITD", "organ") z 9 grudnia 2021r., nr BP.501.1615.2021.0993.LD5151067 w przedmiocie kary pieniężnej. Za podstawę orzekania Sąd I instancji przyjął następujący stan faktyczny i prawny. W dniu 12 kwietnia 2021r. w P. T. podczas kontroli drogowej pojazdu marki M. o nr rej. (...)oraz naczepy rodzaju (...) wyprodukowanej w V. M. B. oznaczonej numerem seryjnym podwozia 163 stwierdzono wykonywanie przewozu drogowego naczepą nieposiadającą ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego zdatność do ruchu drogowego. Pojazdem kierował Ł. S.. Kierowca nie posiadał przy sobie żadnych dokumentów potwierdzających dopuszczenie naczepy do ruchu drogowego. W chwili zatrzymania kontrolowanym zespołem pojazdów przewożony był żuraw dźwigowy. Kontrolowany przewóz wykonywany był na rzecz i w imieniu M. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą B (...). Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli z 12 kwietnia 2021r., nr WITD.DI.P.V 0122/30/21. Decyzją z 20 sierpnia 2021r., nr WITD.DI.0152.V0122/11/21 Łódzki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (organ I instancji) nałożył na M. M. karę pieniężną w wysokości 2.000 zł. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z 9 grudnia 2021r., nr BP.501.1615.2021.0993.LD5151067 utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 6 września 2001r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2021r., poz. 919, dalej: "u.t.d." w tym art. 4 pkt 22 lit. l, art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7, art. 92c, art. 71 ust. 1, art. 81 ust. 1 i 5 ustawy z 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2021r., poz. 450, dalej: "p.r.d". GITD wyjaśnił, że w sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto, w ocenie organu, zastosowania nie znajdzie również art. 189e k.p.a. oraz art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te bowiem zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92 b ust. 1 tej ustawy. Wskazał, że reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 a § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a. WSA oddalił skargę. W ocenie Sądu I instancji samo ustalenie, że naczepa (...) marki V (...) oznaczona numerem seryjnym podwozia 163, którą w dniu kontroli wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy, w imieniu i na rzecz B (...) nie posiadała aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jej zdatność do ruchu drogowego, jest prawidłowe i nie było kwestionowane w postępowaniu administracyjnym oraz w skardze. Kluczową kwestią, warunkującą możliwość nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za stwierdzone w trakcie kontroli 12 kwietnia 2021r. t.j. naruszenie lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d., było ustalenie, że skarżący jest podmiotem wykonującym przewóz drogowy. Wynika to bezsprzecznie z akt sprawy administracyjnej, w której znajduje się potwierdzona za zgodność z oryginałem kserokopia wypisu nr (...) z zezwolenia nr (...) na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego przez przedsiębiorcę: M (...). Sporna jest natomiast w niniejszej sprawie kwestia podstaw faktycznych i prawnych zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., przewidującego możliwość uwolnienia się od odpowiedzialności administracyjnej za stwierdzone naruszenie. Wskazał, że skarżący w istocie poprzestał na twierdzeniu, że jako przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie stwierdzonego naruszenia, a wyłącznie winnym jest kierowca. W ocenie WSA brak jednakże było podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., a w konsekwencji umorzenia postępowania na tej podstawie, bowiem powołany przepis odnosi się jedynie do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot zarządzający przewozem drogowym, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. W rozpoznanej sprawie skarżący powinien wiedzieć, że posiadał w dyspozycji do wykonywania transportu drogowego naczepę, która nie miała aktualnego badania technicznego i nie była zarejestrowana zgodnie z obowiązującymi przepisami (została zarejestrowana po raz pierwszy dopiero 16 kwietnia 2021r. w Starostwie Powiatowym w C.). W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie: I. Naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy to jest: 1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. oraz z art 77 § 1 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli instancyjnej utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego, mogły przechylić szalę na korzyść skarżącego. Sąd przyjął uzasadnienie organu oparte głównie o materiał dowodowy świadczący na niekorzyść skarżącego. Sąd nie dostrzegł, że materiał dowodowy powinien być uzupełniony. Tym samym Sąd winien był, sprawując kontrolę legalności, zastosować środek określony w ustawie i uchylić zaskarżoną decyzję na zasadzie art. 145 § l pkt 1 lit. c) p.p.s.a.; 2. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 8 k.p.a. i tym samym naruszenie zasady zaufania do organu władzy publicznej poprzez usankcjonowanie działania organu polegającego na rozpatrzeniu istotnych sprzeczności co uczyniono z pominięciem słusznego interesu społecznego. II. Naruszenie prawa materialnego: 1. niewłaściwe zastosowanie art. 92c ust.1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym i przyjęcie, że nie ma podstawy do jego zastosowania poprzez przyjęcie, że strona nie miała wpływy na powstanie naruszenia, a strona to naruszenie mogła przewidzieć; 2. art. 189e k.p.a. oraz art. 189f. k.p.a. poprzez przyjęcie, że nie ma podstawy do ich zastosowana i odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ wskazane w niej zarzuty nie były usprawiedliwione. Zgodnie z art. 183 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Żadna z przyczyn nieważności postępowania określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej skonstruowane zostały w oparciu o obydwie podstawy przewidziane w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Na wstępie podkreślić należy, że wynikające z art. 183 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy postawione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. Nie ma on natomiast prawa badania, czy w sprawie wystąpiły inne niż podniesione w skardze kasacyjnej naruszenia prawa, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zakres kontroli wyroku wyznacza sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa i w jaki sposób zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania czy korygowania postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków, jak i zakresu zaskarżenia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że ze względu na ograniczenia wynikające z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny nie może przy rozpoznaniu skargi kasacyjnej wyjść poza sformułowane w niej podstawy kasacyjne i we własnym zakresie konkretyzować jej zarzuty, uściślać je, bądź w inny sposób korygować. To do autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem, należy przede wszystkim wskazanie podstaw kasacyjnych (art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), rozumiane jako podanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2021r., sygn. akt I OSK 2256/20, te i kolejne cytowane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenie tych okoliczności jest konieczne ze względu na sposób sformułowania zarzutów skargi kasacyjnej. Przede wszystkim podnosząc zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. oraz z art 77 § 1 k.p.a., skarżący zarzucił Sądowi I instancji niewłaściwą kontrolę instancyjną. Wskazał, że Sąd przyjął uzasadnienie organu oparte głównie o materiał dowodowy świadczący na jego niekorzyść nie dostrzegając, że materiał dowodowy powinien być uzupełniony. Zarzucił też naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 8 k.p.a. poprzez usankcjonowanie działania organu polegającego na rozpatrzeniu istotnych sprzeczności co uczyniono z pominięciem słusznego interesu społecznego Zarzuty te są niezasadne. Wskazać należy, że w postępowaniu administracyjnym, w myśl zasady prawdy obiektywnej, ustanowionej w art. 7 k.p.a. i doprecyzowanej w art. 77 § 1 k.p.a., na organach administracji publicznej spoczywa obowiązek podejmowania, z urzędu lub na wniosek stron, wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, jak i obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Art. 80 k.p.a. wprowadza zaś zasadę swobodnej oceny dowodów. Z powołanej wyżej zasady prawdy obiektywnej wywieść należy, że podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy wymaga w pierwszym rzędzie rozważenia, jakie fakty mają w sprawie znaczenie. O tym decydują zaś normy prawa materialnego. Natomiast skarżący kasacyjnie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej w żadnym momencie nie uzasadnił zarzutu naruszenia wskazanych przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.), kwestionując ogólnie, że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości. Strona skarżąca kasacyjnie nie wskazała natomiast, na czym miałoby polegać naruszenie art. 8 k.p.a. regulującego zasadę zaufania do władzy publicznej. O skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie decyduje każde im uchybienie, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem Sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia w takim stopniu, że gdyby do nich nie doszło, to wyrok Sądu I instancji byłby inny, czego we wniesionej skardze kasacyjnej zabrakło. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wskazano na czym konkretnie poza odmienną od przyjmowanej przez skarżącego kasacyjnie oceną ustalonych okoliczności faktycznych polega zarzucane naruszenie przepisów postępowania. Nie uzasadnia uwzględnienia skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Sąd I instancji nie mógł naruszyć art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., ponieważ przepis ten może zastosować jedynie organ odwoławczy w toku postępowania administracyjnego i jest to przepis materialnoprawny stanowiący podstawę prawną decyzji ostatecznej w rozumieniu art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. Aby zakwestionować zasadność zastosowania przez organy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. konieczne byłoby uprzednie skuteczne wykazanie, że do wydania decyzji przez organ odwoławczy doszło z naruszeniem określonych przepisów prawa materialnego lub procesowego, czego skarga kasacyjna nie czyni skutecznie. Zgodnie też z art. 3 § 1 p.p.s.a. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oddalenie skargi było konsekwencją nie stwierdzenia przez Sąd I instancji istnienia przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1) p.p.s.a. Zastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny środka określonego w ustawie przy jednoczesnym nie zastosowaniu innego środka, nie jest naruszeniem prawa o jakim mowa w art. 174 pkt 2) p.p.s.a. W związku z tym, że autor skargi kasacyjnej nie zakwestionował w sposób skuteczny ustaleń stanu faktycznego, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie, podstawą orzekania jest stan faktyczny, ustalony przez organy administracji i zaakceptowany przez Sąd I instancji. W konsekwencji skoro zatem stan faktyczny sprawy nie został skutecznie podważony, to nie mogły odnieść skutku prawnego zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego wskazane w pkt I. petitum skargi kasacyjnej. W rozpoznanej sprawie ustalono, że w dniu kontroli pojazd nie posiadał aktualnego badania okresowego. Za nieusprawiedliwione uznać zarzuty naruszenia prawa materialnego wskazane w pkt II ppkt 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej sprowadzające się do nierozważenia zastosowania wobec skarżącego przepisów działu IVa k.p.a. Zgodnie z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d. na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Stosownie natomiast do art. 189 § 2 k.p.a. w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu (tj. działu IVa k.p.a.) w tym zakresie nie stosuje się. Ustalenia wymaga, czy instytucja uwolnienia od należnej stronie postępowania administracyjnego kary pieniężnej uregulowana w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. jest jedną z instytucji "uregulowanych odrębnie" względem działu IVa k.p.a., a więc, czy konkuruje z którąś z instytucji zwalniających osobę popełniającą delikt ujęty w katalogu art. 189a § 2 pkt 1-6 k.p.a. i z mocy art. 189a § 2 zd. końcowe k.p.a. zostaje do niej zamknięta droga w postępowaniu toczącym się w przedmiocie wymierzenia kary. Wbrew ocenie skarżącego, z taką konkurencyjnością, skutkującą wyłączeniem stosowania art. 189a § 2 k.p.a. w sprawie mamy do czynienia. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 czerwca 2025r., II GSK 2394/24 (CBOSA), użyte w art. 189a § 2 zd. końcowe i art. 189a ab initio k.p.a. wyrażenia "przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się" oraz "w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych" nie obrazują wyłącznie semantyki nazw instytucji prowadzących do uwolnienia od kary, raz to przyjmującej postać niewszczynania lub umorzenia postępowania (art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a.), raz to odstąpienia od nałożenia kary (art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a.), raz to udzielenia ulgi osobie ukaranej (art. 189 § 2 pkt 6 k.p.a.). Wolą ustawodawcy było, aby rozstrzygające znaczenie miał "zakres" ("w tym zakresie nie stosuje się"; art. 189a § 2 zd. końcowe k.p.a.). Ten "zakres" to nie nazwa instytucji, procesowej czy materialnoprawnej, ale skutek jurydyczny, efekt mierzony głębokością ingerencji w sytuację prawną osoby naruszającej prawo i zasługującą a limine na ukaranie. Jeżeli ten zakres obejmuje uwolnienie od kary pomimo ustalenia faktów prawotwórczych rodzących odpowiedzialność administracyjnoprawną strony, to jest to ten sam zakres. A jeżeli jest to ten sam zakres, to dochodzi do konkurencji obydwu ustaw niedającej się pogodzić w postępowaniu jurysdykcyjnym i wymagającej - z mocy wyraźnego nakazu ustawowego płynącego z art. 189a § 2 zd. końcowe k.p.a. - udzielenia pierwszeństwa regulacji pozakodeksowej, którą na tle badanej sprawy jest art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Podstawą zakazu stosowania regulacji działu IVa k.p.a. w sprawach o wymierzenie kary za przewóz z naruszeniem przepisów u.t.d. jest upadek skutku ukarania, na jakie w świetle ustaleń orzekającego organu, zasługuje adresat decyzji. Ten rezultat ustawodawca realizuje na różne sposoby, wykorzystując konstrukcje materialnoprawne, np. tworząc samoistne instytucje, zwolnienia (raz przyznawane już w trakcie procesu, jak ma to miejsce w wypadku odstąpienia od wymierzenia kary, innym razem po skutecznym nałożeniu kary, jak ma to miejsce w wypadku ulg). Może jednak do tego samego celu wykorzystać konstrukcje prawa procesowego, jak ma to miejsce w wypadku niewszczynania postępowania (co jest "urzędowym" odpowiednikiem odmowy wszczęcia postępowania z art. 61a k.p.a.) lub umorzenia postępowania, a więc decyzji z art. 105 § 2 k.p.a. Zakres treściowy i aksjologia wszystkich tych instytucji są wspólne. To względy natury losowej (brak wpływu na naruszenie, niezawiniona niemożność przewidzenia wydarzeń z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.; ważny interes strony z art. 189k § 1 k.p.a.) lub stopnia negatywnego oddziaływania deliktu na relacje społeczne w tym konkretnym przypadku (znikoma waga naruszenia z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., interes publiczny z art. 189k § 1 k.p.a.) - w drodze wyjątku od zasady ponoszenia odpowiedzialności za naruszenia prawa, przesądzają o końcowym uwolnieniu strony od ciężaru, jakim jest kara pieniężna. Metodyka wartościowania ustawodawcy jest dla wszystkich tych rozwiązań wspólna; opiera się na zatamowaniu konieczności wykonania kary ze względu na wyjątkowe położenie życiowe sprawcy naruszenia. Niewątpliwie rozwiązania takie świadczą o tym, że ustawodawca nie generuje kar administracyjnych w sposób mechaniczny, ale organom administracji publiczne powierzył jeszcze dodatkowo ocenę, czy aby inne doniosłe dla porządku prawnego wartości (o aksjologii równie mocnej, jak nakaz ponoszenia odpowiedzialności za sprowadzenie ryzyka, niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia człowieka uczestniczącego w ruchu drogowym), nie ulegną wskutek wymierzenia i wykonania kary zatracone. Zakres takich wyjątków pozwalających uniknąć kary nie może być zbyt szeroki, na co wskazuje art. 189a § 2 zd. końcowe k.p.a.. Relacja zachodząca pomiędzy art. 92c u.t.d. i art. 189a i n. k.p.a. była już wielokrotnie przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd m.in. w wyroku z 12 lutego 2025r., II GSK 1777/21 (CBOSA) jednoznacznie stwierdził, że art. 92c u.t.d. jest odrębną regulacją w rozumieniu art. 189a § 2 k.p.a.; obydwie te bowiem regulacje normują sytuacje, w których pomimo popełnienia deliktu administracyjnego podmiot unika kary pieniężnej. Z kolei w wyroku z 12 września 2024r., III FSK 370/24 (CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wyłączenie stosowania regulacji kodeksowej z mocy art. 189a § 2 k.p.a. następuje już z tego powodu, że przepis odrębny reguluje substancjalnie tożsamą instytucję z tą wynikającą z wyliczenia art. 189a § 2 k.p.a. W rozpoznawanej skardze kasacyjnej nie wykazano, że w sprawie wystąpiły przesłanki z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Brak było podstaw by uznać, że skarżący wykazał wystąpienie okoliczności nadzwyczajnych, niespodziewanych, które miałyby bezpośredni wpływ na powstanie stwierdzonych naruszeń, a których doświadczony i profesjonalny podmiot, organizując przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie byłby w stanie przewidzieć. W tym zakresie nie wskazano, aby zgodnie ze starannością właściwą dla profesjonalnego podmiotu zostały podjęte działania, które zapobiegłyby tego rodzaju sytuacji w praktyce. Sąd I instancji również rozważając kwestię ewentualnego braku wpływu na naruszenie wyjaśnił, że to przedsiębiorca posiadał w dyspozycji do wykonywania transportu drogowego naczepę, która nie miała aktualnego badania technicznego i nie była zarejestrowana zgodnie z obowiązującymi przepisami (została zarejestrowana po raz pierwszy dopiero 16 kwietnia 2021r. w Starostwie Powiatowym w Częstochowie). W związku z tym należy uznać, że ustawa o transporcie drogowym reguluje w art. 92c ust. 1 pkt 1 i 2 odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w rozumieniu art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. w przypadku kar pieniężnych, o których mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d. W rezultacie do tych kar nie ma zastosowania art. 189f § 1-3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz § 2 pkt 3) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023r., poz. 1935).