Sygnatura
II GSK 1849/15
Wyrok NSA z 28 kwietnia 2017 r., II GSK 1849/15
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 28 kwietnia 2017
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Wiszniewska-Białecka Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Spółki A z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 2346/14 w sprawie ze skargi Spółki A z siedzibą w W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Spółki A z siedzibą w W. na rzecz Ministra Rozwoju i Finansów 1800 zł (tysiąc osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
II GSK 1849/15 U Z A S A D N I E N I E Wyrokiem z dnia 4 marca 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji), oddalił skargę Spółki A w W. (dalej: Skarżąca), na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju (dalej: MIiR), z dnia [...] czerwca 2014r., wydanej w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu. Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynikało, że: Decyzją z dnia [...] marca 2014r., organ I instancji nakazał Skarżącej zwrot dotacji w łącznej kwocie 125.600zł., z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowej, od daty przekazania środków finansowych, do daty ich zwrotu od kwot 106.760 zł i 18.840 zł. Wskazał, że w dniu [...] marca 2011 r. między Województwem Mazowieckim – Wojewódzkim Urzędem Pracy w Warszawie a Skarżącą, została zawarta umowa dotycząca realizacji projektu p.n. "[...]" w ramach POKL- działania 6.1, Poprawa dostępu do zatrudnienia oraz wspieranie aktywności zawodowej w regionie"- Poddziałanie 6.1.1., Wsparcie osób pozostających bez zatrudnienia na regionalnym rynku pracy. Całkowita wartość projektu wynosiła 607 981,28zł. Umowa powyższa została zmieniona aneksem nr 1 z dnia 29 lipca 2011 r., co do wartości projektu, którą określono w wysokości 598 249,04 zł. W wyniku kontroli ustalono, że w przypadku realizacji zamówienia na "[...]", naruszona została zasada konkurencyjności, wyrażona w § 20 umowy o dofinansowanie projektu. W toku weryfikacji końcowego wniosku o płatność, za okres rozliczeniowy od 1 września 2011 r. do 31 października 2011 r. stwierdzono nieprawidłowości w rozliczeniu otrzymanych zaliczkowo środków na realizację projektu. Zastrzeżenia organu dotyczyły wydatków niekwalifikowanych wykrytych w zatwierdzonym wniosku o płatność za okres od 1 czerwca 2011 r. do 31 sierpnia 2011 r. na kwotę 100.480 zł. Ponadto w końcowym wniosku o płatność, co do kosztu usługi szkoleniowej V edycja, wykryto wydatek niekwalifikowany w kwocie 25.120 zł oraz nieścisłości postępu rzeczowo-finansowego z załącznikiem finansowym. Wydatki w wysokości 125.600 zł (100480 + 25120) zostały uznane za niekwalifikowalne, jako dokonane z naruszeniem zasady konkurencyjności. Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 23 czerwca 2014r. MIiR utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazał, iż ustalono, że Skarżąca naruszyła zasadę konkurencyjności, poprzez wybór wykonawcy bez zachowania bezstronności i obiektywizmu. Powodem stwierdzenia naruszenia zasady konkurencyjności było ustalenie, że pomiędzy nią a wykonawcą szkoleń, B. P. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą A. [...] B. P., istniały powiązania kapitałowo-osobowe. Jak bowiem wynikało z "Protokołu z walnego zgromadzenia udziałowców spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pod firmą Spółka A", z dnia 28 lutego 2011 r. B. P. była prokurentem oraz wspólnikiem posiadającym 60 udziałów tejże spółki. Takie powiązanie spowodowało, że założenie projektu oraz jego wartości finansowe, w tym dotyczące realizacji zakwestionowanego zamówienia usługi szkoleniowej, mogły być B. P. znane. Dostęp do informacji, wcześniejsza znajomość specyfiki projektu oraz dalsza realizacja zamówienia, przez wykonawcę będącego wspólnikiem Skarżącej, jest zdaniem organu, naruszeniem zasady konkurencyjności, która w swym założeniu ma zapewnić bezstronny, obiektywny wybór wykonawcy, w warunkach rynkowej konkurencji, gwarantując równe warunki ubiegającym się o udzielenie zamówienia podmiotom. Natomiast, jeżeli jeden z podmiotów, do których skierowano zapytanie ofertowe, posiadał możliwość uzyskania od przedstawiającego zapytanie, wiedzy oraz szerszych informacji na temat przedmiotu zamówienia, jest naruszeniem zasady uczciwej konkurencji, poprzez niedozwolone uprzywilejowanie jednego podmiotu. Wskazał, że odwołujący udzielił zamówienia, w oparciu o formalne wymogi zasady konkurencyjności, określone w § 20 umowy o dofinansowanie projektu, jednak w sposób naruszający cel, jakiemu zasada ta miała służyć. Stosownie, bowiem do § 20 umowy o dofinansowanie projektu, Skarżąca zobowiązana była do stosowania zasady konkurencyjności, przy udzieleniu zamówień powyżej kwoty 14 tys. euro netto. MIiR zauważył, bowiem, że kwoty wskazane w ofercie A. [...] B. P. są zbieżne z kwotami przeznaczonymi na szkolenia, we wniosku o dofinansowanie projektu, w wersji z 15 marca 2011 r. a więc przed wszczęciem postępowania o udzielenie zamówienia. Jedyną różnicą w ofercie w stosunku do kwot przewidzianych we wniosku o dofinansowanie stanowi pozycja na opracowanie materiałów szkoleniowych, dla uczestników szkoleń (we wniosku zaplanowano kwotę 22 500 zł, natomiast oferta opiewa na kwotę 12 500 zł) Uznał, że zbieżność kwot wskazanych we wniosku o dofinansowanie projektu oraz A. [...] B. P., nie mogła być przypadkowa. Wykonawca, więc, miał dostęp do szczegółowych informacji dotyczących zamówienia, przez co wystąpiło niedozwolone uprzywilejowanie jednego z podmiotów ubiegających się o udzielenie zamówienia. Od powyższej decyzji Skarżąca złożyła skargę, którą Sąd I instancji wyrokiem z dnia 4 marca 2015r. oddalił. W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z § 20 umowy o dofinansowanie, Skarżąca realizując projekt, zobowiązana była do zastosowania zasady konkurencyjności, przy udzielaniu zamówienia powyżej kwoty 14 tys. euro netto. Treść art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych ( Dz.U 2013r. poz. 885 ze zm., dalej: ustawa o finansach publicznych), stanowi, że, w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich, są wykorzystywane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych, podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Natomiast treść art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych stanowi, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Przepis art. 184 ust. 2 tej ustawy stanowi, że przy wydatkowaniu środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 5 lit. c i d, a także środków przeznaczonych na realizację programów finansowych z tych środków stosuje się odpowiednio zasady rozliczania określone dla dotacji z budżetu państwa W ocenie Sądu nie budziło wątpliwości to, iż środki przyznane Skarżącej na podstawie umowy o dofinansowanie, podlegały (m.in. w zakresie ich wydatkowania) zasadom przewidzianym w art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Wykonawcą tychże szkoleń miała być B. P. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą A. [...] B. P. Natomiast z ustaleń dokonanych przez organy wynikało, że wspomnianą firmę łączyły powiązania kapitałowo - osobowe ze Skarżącą. Potwierdzeniem takiego stanu rzeczy, był protokół z walnego zgromadzenia udziałowców Skarżącej, z dnia 28 lutego 2011 r., z którego wynikało, iż B. P. była prokurentem oraz wspólnikiem posiadającym 60 udziałów Skarżącej. W związku z tym, zasadnie uznano, że taki stan rzeczy pozwalał na przyjęcie, iż B. P. znała założenia projektu Skarżącej, i przewidywane w nim koszty, o czym świadczy zbieżność kwot składających się na wydatki szkoleniowe z kwotami przewidzianymi w projekcie. Również treść oferty złożonej przez B. P. i data jej złożenia, wskazuje na znajomość założeń oferty. Oferta ta, była w przypadku trzech kwot określających wartość proponowanej usługi identyczna z treścią wniosku o dofinansowanie. Nadto, B. P. złożyła ofertę w dniu 6 listopada 2011 r., a więc dzień po złożeniu oferty przez drugiego oferenta. Znała, więc warunki, jakie zaproponował ten oferent. Tym samym Skarżąca naruszyła zasady konkurencyjności, o których mowa w § 20 umowy o dofinansowanie. Jeden z oferentów został, bowiem bezzasadnie uprzywilejowany poprzez to, że znał projekt i mógł w związku z tym dostosować swoją ofertę do jego treści, w tym zwłaszcza do określonych w nim wymagań finansowych. W ocenie Sądu uprawnione było stanowisko MIiR, że Skarżąca i firma B. P. w toku postępowania ofertowego, miały zamiar zawrzeć umowę przy uwzględnieniu oferty tej firmy, jako najkorzystniejszej, a zamysł taki w ocenie Sądu, Skarżąca powzięła już na etapie składania wniosku. Zauważył, bowiem, że przed wszczęciem postępowania ofertowego, Skarżąca zgodnie z obowiązującymi ją przepisami ( § 20 ust. 6 umowy) poinformowała Wojewódzki Urząd Pracy o tym, że na rynku istnieje jedynie dwóch potencjalnych wykonawców przewidywanej usługi. Sytuacja taka, zdaniem Sądu I instancji zapewne istniała również już na etapie składania wniosku, o czym wiedzę Skarżąca posiadała. Wynika to z treści wniosku z pkt 3.3., w którym opisując działania podejmowane w projekcie zadanie 3 blok IV wskazuje, że "Z uwagi na dużą intensywność szkoleń i ilość przekazywanego materiału, planuje się organizacje zajęć przez 4 dni w tygodniu. Po ukończeniu szkolenia uczestnicy otrzymają Certyfikaty ukończenia Szkoły Trenerów A. I –go stopnia". Wskazał również, że zapis § 20 umowy dotyczący konkurencyjności, jak również zapisy Wytycznych w zakresie rzetelności wydatkowania środków finansowych (3.1.3 Sekcja 3 pkt 2), jest wystarczający do tego ażeby mieć świadomość, w jaki sposób powinna wyglądać realizacja tej zasady. W ocenie Sądu podmioty funkcjonujące na konkurencyjnym rynku, nawet bez specjalnego zapisu umowy, czy też Wytycznych, powinny mieć świadomość tego, na czym polega równe traktowanie podmiotów w postępowaniu ofertowym, które powinno polegać na zapewnieniu takich samych warunków i dostępie do takich samych danych, co podmiotom decydującym się na złożenie oferty. Pozwoli to na podjęcie świadomej decyzji, co do warunków, jakie zamierzają zaoferować w składanej ofercie. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyła Skarżąca zaskarżając go w całości i zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153 poz. 1269 ze zm. dalej: p.p.s.a.) naruszenie: I. przepisów prawa materialnego, poprzez nietrafną ocenę prawidłowości zastosowania: 1. § 20 umowy o dofinansowanie projektu w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz art. 184 ust. 1 i 2 ustawy o finansach publicznych, poprzez ich błędna wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, to jest błędne uznanie, iż organy nie wprowadziły dodatkowych, nieobowiązujących w dniu podpisana umowy o dofinansowanie, kryteriów dotyczących zasady konkurencyjności, a w konsekwencji błędne uznanie, że Skarżąca jest zobowiązana do zwrotu kwoty dofinansowania 2. art. 5 ust. 6 ustawy z dnia 6 grudnia o zasadach polityki rozwoju, poprzez zastosowanie nieznanego ustawy kryterium kwalifikowalności wydatków i dokonaniem formalnej oceny projektu w sposób naruszający prawo, co skutkowało uznaniem za niekwalifikowane wydatków, które są w rzeczywistości kwalifikowane, 3. przepisu art. 30 ust. 2 ustawy o zasadach polityki rozwoju, poprzez zastosowanie nieopisanego w umowie kryterium kwalifikowalności i dokonaniem formalnej oceny projektu w sposób naruszający prawo poprzez uznanie za niekwalifikowane wydatków, które są w rzeczywistości kwalifikowane, 4. niezastosowanie art. 30 i art. 30a ustawy o zasadach polityki rozwoju i nakazanie zwrotu środków oraz niewypłacenia środków pomimo spełnienia wszystkich warunków, to jest pozytywnego przejścia wszystkich etapów oceny projektu oraz zaakceptowania wniosku o płatność, 5. niezastosowania art. 207 ust. 9 ustawy o finansach publicznych i zaniechanie wydania przez organ decyzji określającej kwotę przypadająca do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki oraz sposób zwrotu środków, 6. niezastosowanie art. 207 ust. 10 ustawy o finansach publicznych i zaniechanie wydania decyzji, pomimo, iż nie dokonano zwrotu środków. II. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy to jest: 1. art. 1 p.p.s.a. poprzez brak objęcia kontrolą decyzji MIiR z dnia 23 czerwca 2014r. oraz brak dostrzeżenia, że wskazana decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art.138 § 2 k.p.a., poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i brak przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji w sytuacji, w której decyzja organu I instancji została wydana z rażącym naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, miał istotny wpływ na jego rozstrzygnięcie, 2.art. 134 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. poprzez błędne oznaczenie granic i przedmiotu sprawy i przyjęcie, że istota sporu sprowadza się wyłącznie do interpretacji § 20 zawartej umowy o dofinansowanie, 3.art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na przedstawieniu sprawy niezgodnie ze stanem faktycznym, poprzez wybiórcze przedstawienie stanu spraw, uchylenie się od wszechstronnej kontroli ustaleń poczynionych w postępowaniu oraz brak wskazania, w jakim zakresie przyjął je za prawidłowe i dlaczego, 4.art. 145 § 1 pkt. 1 lit a i c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności brak dostrzeżenia przez Sąd, iż oferta złożona przez B. P. była złożona na konkurencyjnych warunkach, ale której cena przekraczała budżet posiadany przez Skarżąca i została przyjęta po prowadzonych negocjacjach, które doprowadziły do zbieżności cen. W związku z powyższymi zarzutami wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną MIiR wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od Skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw do stwierdzenia nieważności w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Oceniając skargę kasacyjną przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że żaden z zarzutów kasacyjnych nie był skuteczny. Skarżący oparł skargę kasacyjną na obydwu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a., zarzucając Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania.. W związku z takim sformułowaniem podstaw kasacyjnych rozpatrzenia w pierwszej kolejności wymagają zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych pozostaje, bowiem w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy. W konsekwencji oznaczać to będzie, brak możliwości skutecznego powoływania się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (wyrok NSA z dnia 06.04.2005 r., FSK 692/04, niepubl., wyrok NSA z dnia 13.10. 2004 r., sygn., FSK 548/04, niepubl.). Odnosząc się, więc do wskazanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania, należy wskazać, iż zarzut naruszenia art. 1 p.p.s.a. i art. 138 § 2 k.p.a. jest nieuzasadniony (punkt I.1). Skarżąca nie uzasadniła bliżej powyższego zarzutu. Wskazać przy tym należy, że przepis art. 1 p.p.s.a. nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ jako przepis ustrojowy normuje zakres i kryterium kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne. To, czy ocena legalności zaskarżonej decyzji była prawidłowa, czy też błędna, nie może być utożsamiana z naruszeniem tego przepisu. Jedynie w drodze wyjątku, np., gdy sąd dokonał kontroli zaskarżonej decyzji w oparciu o inne kryterium niż kryterium legalności, czy też orzekał w sprawie, która nie podlegała rozpoznaniu przez sąd administracyjny, przepis ten mógłby stanowić podstawę kasacyjną, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca. Wbrew natomiast twierdzeniom Skarżącej Sąd I instancji objął kontrolą decyzję z dnia [...] czerwca 2014r. Nieuzasadniony okazał się również zarzut naruszenia art. 135 p.p.s.a., poprzez błędne oznaczenie granic i przedmiotu sprawy oraz przyjęcie, iż istota sporu sprowadza się do interpretacji § 20 umowy o dofinansowanie projektu (punkt II.2). W myśl art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i w doktrynie ugruntowany jest pogląd, że przepis art. 135 p.p.s.a. ma zastosowanie w razie uwzględnienia skargi, tj. w przypadku stwierdzenia przez sąd niezgodności z prawem zaskarżonego aktu (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, wyd. 3, Warszawa 2015 r., str. 574; wyroki NSA z dnia 19 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2784/13, wyrok NSA z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1199/12; wyrok NSA z dnia 13 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 91/10, wyrok NSA z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt II FSK 1424/07, (w:) CBOSA). Natomiast w niniejszej sprawie Sąd I instancji oddalił skargę i z tego też powodu, przepis powyższy nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Brak jest również podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 134 p.p.s.a. ( pukt II.2) jak również zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.( punkt II.3). Przepis art. 134 p.p.s.a., stanowi, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.( § 1). Nadto, § 2 tego przepisu wskazuje, że Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść Skarżącego, chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Skarżąca nie wskazała, której ze wskazanych wyżej jednostek redakcyjnych zarzut dotyczy. Analiza uzasadnienia skargi kasacyjnej nie prowadzi również do pozytywnego rezultatu, bowiem liczne wywody tam zawarte, nie są przyporządkowane do naruszonego przepisu prawa. Formułując natomiast zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazywała hasłowo na wybiórcze przedstawienie stanu sprawy, uchylenie się od wszechstronnej kontroli ustaleń poczynionych w postępowaniu administracyjnym oraz brak wskazanie, w jakim zakresie i dlaczego przyjął je za prawidłowe. Zastrzeżeń tych jednak nie skonkretyzowała, ani tez nie wskazała wpływu tego uchybienia na treść orzeczenia, co jest konieczne w przypadku zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Jak wynika natomiast z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej, zaś podmiot występujący ze skargą kasacyjną, obowiązany jest, obok podstaw kasacyjnych, przytoczyć również ich uzasadnienie (art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z powyższego wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny jest władny dokonać kontroli instancyjnej orzeczenia zaskarżonego skargą kasacyjną jedynie pod kątem naruszenia przepisów ujętych w podstawie kasacyjnej i to w sposób opisany w skardze kasacyjnej. Nie jest władny rozpoznawać skargę kasacyjną pod kątem naruszenia przepisu niewskazanego w podstawie kasacyjnej bądź też zastępować stronę przy określaniu sposobu naruszenia przepisu w podstawie kasacyjnej wymienionego (zob. np. wyroki NSA z 20 października 2016 r. I GSK 22/15, z 5 października 2016 r. II FSK 402/15 czy też z 29 września 2016 r. II FSK 272/15). Natomiast Sąd I instancji wskazał i wyjaśnił, iż wypełnienie warunków określonych w § 20 umowy o dofinansowanie nie wystarcza dla uznania, ze Skarżąca dochowała zasady konkurencyjności. Wskazał na postanowienia wytycznych, które nakładają na Skarżącą obowiązek przygotowania i przeprowadzania postępowania o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji. Tym samym wyjaśnił, na jakiej podstawie uznał, iż Skarżąca nie dochowała zasady konkurencji. Tak, więc powyższe zarzuty okazały się nie skuteczne. Nieuzasadniony okazał się również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt. 1 lit a i c p.p.s.a. poprzez nie uwzględnienie skargi mimo naruszenia przez MIiR art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a w szczególności dostrzeżenia, że oferta złożona przez B. P. była złożona na konkurencyjnych warunkach, ale której cena przekraczała budżet posiadany przez Skarżąca, a została przyjęta po prowadzonych negocjacjach, które prowadziły do zbieżności cen. Zauważyć należy, iż zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a. dotyczy zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, a więc winien on być podniesiony w ramach podstawy określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., czyli naruszenia przepisów prawa materialnego. W uzasadnieniu powyższego zarzutu, Skarżąca nie przedstawiła, jaki materiał dowodowy został pominięty w sprawie ograniczając się do wskazania, iż Sąd I instancji zaaprobował brak inicjatywy dowodowej organów i zignorował, że ich decyzje zostały wydane w oparciu dowolnie poczynione założenia i subiektywne przypuszczenia. Natomiast zarzut nie dostrzeżenia, że oferta złożona przez B. P. została przyjęta po prowadzonych negocjacjach, nie przystaje do przedmiotu postępowania, jakim jest określenie kwoty przypadającej do zwrotu, z powodu naruszenia zasady konkurencyjności w wskazany sposób, to jest poprzez wybór wykonawcy bez zachowania bezstronności i obiektywizmu. Nieuzasadnione okazały się również zarzuty naruszenia prawa materialnego. Analiza treści zarzutów naruszenia prawa materialnego oraz uzasadnienia skargi kasacyjnej pozwala na stwierdzenie, iż istota tych zarzutów sprowadza się do zakwestionowania oceny dokonanej przez Sąd I instancji, poprzez uznanie za niekwalifikowane, w części, wydatków przeznaczonych na wynagrodzenie dla B. P., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą A. [...], z uwagi na wybór tego wykonawcy z naruszeniem zasady konkurencyjności. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, w tej kwestii, że ustalone okoliczności pozwalają na uznanie, iż zasada konkurencyjności została naruszona. Z ustaleń dokonanych przez organy wynikało, że wspomnianą firmę łączyły powiązania kapitałowo - osobowe ze Skarżącą. Potwierdzeniem takiego stanu rzeczy był protokół z walnego zgromadzenia udziałowców Skarżącej, z dnia 28 lutego 2011 r., z którego wynikało, iż B. P. była prokurentem oraz wspólnikiem posiadającym 60 udziałów Skarżącej Należy podkreślić, iż z treści oferty złożonej przez B. P. i daty jej złożenia wynika, iż znała ona również złożenia oferty. Oferta ta była w przypadku trzech kwot określających wartość proponowanej usługi identyczna z treścią wniosku o dofinansowanie. Nadto, złożyła ona ofertę w dniu 6 listopada 2011 r., a więc dzień po złożeniu oferty przez drugiego oferenta. Znała, więc warunki, jakie zaproponował ten oferent.. Jak wynika z treści samego wniosku o dofinansowanie projektu "Szkoła [...]", ze środków Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, była ona preferowana, jako wykonawca. Dowodzą tego okoliczności wskazane przez Sąd I instancji. Szkolenia dla uczestników miały być dokumentowane Certyfikatem Ukończenia Szkoły Trenerów A. I-go stopnia. Wskazanie na te certyfikaty, jako dokumentujące ukończenie szkolenia, zawarto w punkcie 3.4 wniosku "Rezultaty i Produkty" (cyt. "min. 76 wydanych Certyfikatów Ukończenia Szkoły Trenerów A. I-go stopnia"). Nie zmienia tej oceny fakt, iż certyfikaty miały być opatrzone logo "Szkoły Trenerów Komunikatu Otwartego P. T." ponieważ B. P. była certyfikowanym podmiotem uprawnionym do szkolenia w tym zakresie, natomiast, co nie budzi wątpliwości, wskazana w treści wniosku nazwa certyfikatu, zawęża wybór wykonawcy do jednego podmiotu. Naczelny Sąd Administracyjny w przeszłości wskazywał na rozumienie zasady konkurencyjności, na tle wytycznych dotyczących kwalifikacji kosztów podobnych do obowiązujących w postępowaniu o udzielenie dofinansowania, jakie odbyło się w sprawie Skarżącej będącej przedmiotem niniejszego postępowania sądowo-administracyjnego (zob. wyr. NSA z 24 lipca 2013 r. II GSK 1258/12 i z 2 września 2015 r. II GSK 1565/14). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, w całości podziela zapatrywania prawne stanowiące podstawę ww. orzeczeń. W szczególności podziela stanowisko o konieczności rygorystycznego przestrzegania zasady konkurencyjności, jako warunku koniecznego dofinansowania. Jak wskazano w wyroku II GSK 1258/12, za elementy ogólnej zasady konkurencyjności, ponad wszelką wątpliwość, uznać należy zasadę uczciwości oraz zasadę równości (równorzędności podmiotów) w zakresie odnoszącym się do traktowania wykonawców, do których adresowana jest konkretna oferta na realizację określonego w niej zamówienia. Ma to, bowiem podstawowe znaczenie z punktu widzenia jego finansowania ze źródła, którym są środki publiczne, a w konsekwencji gwarantowania wolnego i równego dostępu do zamówień finansowanych z tego właśnie źródła. W tym też kontekście, za jej element uznać należy również nakaz takiego formułowania wymagań stawianych wykonawcom usług finansowanych ze środków objętych programem operacyjnym, który nie będzie z założenia zawężał kręgu wykonawców do indywidualnie wytypowanego podmiotu. Istotę oraz sens tak rozumianej zasady konkurencyjności, a także jej cel podważa natomiast sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Próba podważenia prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, co do oceny tej sytuacji, jako naruszającej zasadę uczciwej konkurencji, którą spółka zobowiązana była przestrzegać udzielając zamówienia w warunkach określonych w § 20 umowy o dofinansowanie projektu, nie może być uznana za skuteczną. Spółka, w ramach projektu, który realizowała na podstawie umowy o dofinansowanie, dysponowała środkami publicznymi, których dystrybucja i wykorzystywanie wymaga przestrzegania określonych zasad, w tym między innymi zasady przejrzystości. Wbrew sugestiom zawartym skardze kasacyjnej, zasada konkurencyjności, do której odwołano się w § 20 umowy o dofinansowanie projektu oraz wytycznych, ma zarówno określoną treść, jak i realizuje określony cel, co musiało być Skarżącej wiadome. Jak wskazał Sąd I instancji, Skarżąca zawierając w dniu 3 marca 2011 r. umowę o dofinansowanie projektu w ramach Programu operacyjnego Kapitał Ludzki, zobowiązała się m. in. do stosowania przy wydatkowaniu środków przyznanych w ramach dofinansowania obowiązującej treści wytycznych, w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu operacyjnego Kapitał Ludzki - § 3 ust. 4 w zw. z § 1 pkt 5 umowy. W przepisach wytycznych, przytoczonych w uzasadnieniu wyroku wprost wskazano, że obowiązkiem beneficjenta jest przygotowywać oraz i przeprowadzać zamówienie w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców. W tej sytuacji należało uznać, że takie ukształtowanie działań w ramach projektu, jakie nastąpiło w niniejszej sprawie, wskazuje na preferowanie wyłącznie jednego podmiotu. Świadczyło to o wydatkowaniu środków z naruszeniem zasady konkurencyjności. Przy uwzględnieniu okoliczności opisanych wskazanych wcześniej, należy uznać, że naruszenie zasady konkurencyjności, stanowiło oczywista przesłankę wydania decyzji określającej przypadającą do zwrotu kwotę dofinansowania udzielonego Skarżącej, dla sfinansowania programu "[...]" w części objętej decyzją MIiR. Tym samym nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty naruszenia § 20 umowy o dofinansowanie w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz art. 184 ust. 1 i 2 ustawy o finansach publicznych, jak również art. 5 ust. 6 i art. 30 ust. 2 ustawy o polityce rozwoju (punkt I.1 do I.3.). Nieskuteczny okazał się również zarzut naruszenia art. 30 i 30a ustawy o polityce rozwoju. Skarżąca nie wskazała, której jednostki redakcyjnej, zarówno w odniesieniu do art. 30 jak i 30a ustawy odnosi się zarzut, bowiem przepisy powyższe składają się z wielu jednostek redakcyjnych. Nadto dotyczą one umowy i jej treści oraz odniesienia w stosunku, do jakich projektów jest zawierana, a także sposobu kwalifikacji projektu. Natomiast uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawiera uzasadnienia powyższych zarzutów odnoszących się kwestii regulowanych powyższymi przepisami. Dodać tylko należy, iż zaklasyfikowanie projektu, nie uniemożliwia kontroli kwalifikowalności czynionych wydatków na każdym etapie realizacji projektu. Niezrozumiałe są natomiast zarzuty naruszenia art. 207 ust. 9 i art. 207 ust. 10 ustawy o finansach publicznych (punkt I.5 i I.6.). Organ, bowiem zgodnie z art. 207 ust. 9 ustawy o finansach publicznych wydał decyzję określająca kwotę do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, których naliczenie wskazane jest w art. 207 ust. 9 tej ustawy. Natomiast przepis art. 207 ust. 10 ustawy o finansach publicznych dotyczy sytuacji, gdy beneficjent zwróciłby środki przed wydaniem przez organ decyzji. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, zgodnie z art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a., oraz § 18 ust. 1 pkt. 2 lit. c w zw. § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r., w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j.Dz.U.2013.461 ze zm.), zasądzając na rzecz Ministra Rozwoju i Finansów kwotę 1.800 złotych, za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, bowiem odpowiedź na skargę kasacyjną, pełnomocnik złożył po terminie.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 20 lipca 2015
- Symbol z opisem
- 6559
- Hasła tematyczne
- Środki unijne
- Skarżony organ
- Minister Infrastruktury
- Sędziowie
- Irena Wiszniewska-Białecka /przewodniczący/ Stefan Kowalczyk /sprawozdawca/ Zofia Borowicz
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
art. 134, art. 135, art. 141 § 4, art. 183 § 1 · Dz.U. 2012 poz. 270
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: V SA/Wa 123/17 · 28 kwietnia 2017
Wyrok WSA w Warszawie z 28 kwietnia 2017 r., V SA/Wa 123/17
Sygnatura: II GSK 1837/15 · 28 kwietnia 2017
Wyrok NSA z 28 kwietnia 2017 r., II GSK 1837/15
Sygnatura: III SA/Lu 115/17 · 28 kwietnia 2017
Wyrok WSA w Lublinie z 28 kwietnia 2017 r., III SA/Lu 115/17
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny