II GSK 1816/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Marcin Kamiński (spr.) Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej I. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 marca 2024 r. sygn. akt III SA/Wr 153/23 w sprawie ze skargi I. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 23 marca 2023 r. nr 0201-IOA.4246.11.2023.6 w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach bez koncesji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od I. D. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu 4050 (słownie: cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

I. Przedmiot kontroli kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 26 marca 2024 r., sygn. akt III SA/Wr 153/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę I. D. (skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (DIAS, organ II instancji, organ) z dnia 23 marca 2023 r. nr 0201-IOA.4246.11.2023.6 w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach bez koncesji. II. Stan sprawy wynikający z kontrolowanego wyroku. W dniu 3 czerwca 2022 r. funkcjonariusze Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu przeprowadzili kontrolę w lokalu o nazwie "[...]" w miejscowości K. (budynek [...], [...] P.) w zakresie przestrzegania przepisów prawa regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych. W trakcie powyższych czynności w lokalu obecna była skarżąca, prowadząca w nim działalność gospodarczą, która okazała kontrolującym klucze otwierające automaty oraz klucze serwisowe (2 szt.). Ze sporządzonej na tę okoliczność dokumentacji, m.in. pisma przekazującego zebranego materiały procesowe organowi prowadzącemu postępowanie przygotowawcze, protokołu przeszukania i oględzin automatu, a także protokołu eksperymentu procesowego, wynika, że w przedmiotowym lokalu znajdowało się urządzenie podłączone do źródła zasilania i gotowe do prowadzenia gier. W wyniku poddania przedmiotowego urządzenia eksperymentowi, kontrolujący ustalili, że cechy psychomotoryczne gracza, w tym zdolności manualne i umiejętności grającego, nie mają żadnego wpływu na przebieg rozgrywanych gier, w szczególności na zatrzymanie wirujących bębnów w konfiguracjach realizujących ustawienie znaków dających punkty premiowe bądź bonusy, zgodnie z wolą gracza, lecz toczą się poza jego wolą, sterowane przez program komputerowy urządzenia. Wynik gry jest więc losowy. Na podstawie ustaleń kontrolujących stwierdzono, że oferowane przez powyższe urządzenia gry są znanymi oraz typowymi grami hazardowymi, w związku z czym zachodziło uzasadnione podejrzenie o naruszenie przepisów art. 2 ust. 3 lub ust. 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (u.g.h.). Decyzją z 13 stycznia 2023 r. Naczelnik Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu (organ I instancji) wymierzył skarżącej karę pieniężną w wysokości 100.000 zł. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięciu, organ pierwszej instancji wyjaśnił, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy przesądził, iż w dniu 3 czerwca 2022 r. w spornym lokalu, w którym skarżąca prowadziła działalność gospodarczą, ujawniony został niezarejestrowany automat iSTARS (bez numeru), służący do rozgrywania gier hazardowych w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. Organ ten stwierdził także, że przedmiotowy automat do gier był urządzeniem elektronicznym, na którym zainstalowano gry o charakterze losowym, czyli gry, których wynik zależy od przypadku (art. 2 ust. 1 u.g.h.). Przypisując skarżącej status urządzającego gry hazardowe, organ I Instancji wyjaśnił, że na podstawie zawartej pomiędzy skarżącą a A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. umowy najmu skarżąca oddała w najem część powierzchni (2 m kw.) spornego lokalu. W wykonaniu tej umowy najemca zainstalował w lokalu automat do gier, natomiast jej obsługą zajmowała się skarżąca oraz zatrudnieni przez nią pracownicy. Po analizie materiału dowodowego organ uznał, że skarżąca oraz jej pracownicy utrzymywali urządzenie do gier w stanie aktywności, dokonywali czynności zmierzających do wypłaty środków pieniężnych dla graczy w razie wygranej, wyjmowali środki zgromadzone w automacie, a także prowadzili dokumentację środków w nich zgromadzonych oraz ewentualnych wygranych. Z zeznań świadków (pracowników skarżącej) wynika również, że byli oni przeszkoleni przez skarżącą w zakresie sposobu kasowania punktów na automacie w celu wypłacenia graczom ewentualnej wygranej. Na tej podstawie organ I instancji przyjął, że zachowanie skarżącej, polegające na udostępnieniu odpowiedniego miejsca do zainstalowania automatu do gier i zapewnieniu energii elektrycznej do jego prawidłowej pracy, oraz zaangażowanie pracowników skarżącej do jego obsługi, świadczy o podejmowaniu przez nią aktywnych czynności w urządzaniu gier hazardowych, a tym samym w pełni odpowiada ona definicji urządzającego, zawartej w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. Na powyższą decyzje skarżąca wniosła odwołanie. Decyzją z dnia 23 marca 2023 r. organ II instancji utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ stwierdził, że urządzenie, będące przedmiotem eksperymentu, spełnai definicyjne przesłanki automatu do gier określone w art. 2 ust. 3 u.g.h., zgodnie z którym "grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości". W tym zakresie organ przyjął na podstawie przeprowadzonego eksperymentu procesowego, że gracz nie ma wpływu na przebieg rozgrywanych gier, w szczególności na zatrzymanie wirujących bębnów w konfiguracjach realizujących ustawienie znaków dających punkty premiowe, bonusy, zgodnie z wolą gracza, co oznacza, iż w odniesieniu do tego rodzaju gier spełnione zostały wskazane w art. 2 ust. 3 u.g.h. przesłanki (gry zawierały element losowości) oraz były grami o wygrane pieniężne lub rzeczowe, o których mowa w art. 2 ust. 4 u.g.h. Ponadto, urządzenia były wykorzystywane w celach komercyjnych (art. 2 ust. 3 u.g.h.). Odnosząc się natomiast do powołanych w odwołaniu okoliczności dotyczących możliwości sprawdzenia wyniku gry przyszłej, organ II instancji, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, wyjaśnił, że nagroda (np. w postaci punktów) w każdej grze nie została uzależniona od prawidłowego zapamiętania wyniku gry, ale była związana z konkretnym układem wygrywającym, wygenerowanym przez algorytm i ustalonym z góry dla każdej gry, na którą gracz nie miał żadnego wpływu. Znajomość sekwencji kolejnych układów może co najwyżej wpłynąć na długofalową strategię gracza przy obstawianiu kolejnych gier lub na decyzję o rozegraniu kolejnej gry. Gracz nie ma jednak wpływu na wynik żadnej z gier, może co najwyżej zdecydować czy grać dalej, czy zakończyć grę. Organ wyjaśnił, że kwestię losowości należy rozważać nie w kontekście przewidywania wyniku gry, lecz możliwości wpływu na ten wynik. Przewidzenie z pełną pewnością wyniku gry zarówno losowej, jak i opartej na cechach fizyczno-psychicznych osoby grającej, jest bowiem niemożliwe. Natomiast gry, w których te cechy fizyczne i psychiczne gracza są istotne tym się różnią od gier losowych, że w przypadku tych pierwszych wynik gry zależy od osoby grającej i jej cech istotnych w danej grze, podczas gdy w tych drugich wpływ taki nie istnieje, gdyż gracz nie może w żaden zgodny z regułami gry sposób ingerować w to, w jakiej konfiguracji zatrzymają się bębny z umieszczonymi na nich symbolami, ani jakie karty otrzyma w wyniku rozdania. Zatem gra, której wynik, tak jak w rozpoznawanej sprawie, jest niezależny od poczynań grającego i zależy od sposobu zaprogramowania urządzenia, ma charakter losowy. Z powyższego wynika, że stwierdzenie obecności w grze elementu losowości nie tylko stanowi wypełnienie pierwszej z przesłanek wynikających z art. 2 ust. 3 u.g.h., ale także samodzielnie świadczyć może o jej hazardowym charakterze. Zgromadzony materiał dowodowy był w ocenie Dyrektora IAS wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Zgromadzono bowiem wystarczające dowody na okoliczność potwierdzenia zasad działania przedmiotowych urządzeń, które potwierdziły w sposób nie budzący wątpliwości ustawowe cechy gier na przedmiotowych automatach, jak i na okoliczność wykazania, że podmiotem urządzającym gry hazardowe była skarżąca. Na powyższą decyzję strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. III. Ocena prawna wyrażona w kontrolowanym wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu opisanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę. Sąd I instancji wskazał, że organy obu instancji prawidłowo dokonały w niniejszej sprawie ustaleń na podstawie materiałów zgromadzonych podczas kontroli, w tym przede wszystkim na podstawie okoliczności ujawnionych w protokole z przeprowadzonego eksperymentu procesowego, polegającego na odtworzeniu możliwości prowadzenia gier na zatrzymanym automacie. Sąd Wojewódzki stwierdził, że podstawą dokonanych ustaleń były przeprowadzone podczas kontroli oględziny automatu i odtworzenie możliwości gry, które - co należy podkreślić - wykonane zostały w granicach uprawnień organu, wyznaczonych w art. 64 ust. 1 pkt 3 i pkt 14 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej. Wskazane przepisy stanowią wprost o kompetencji funkcjonariuszy wykonujących kontrolę do dokonania oględzin oraz przeprowadzania w uzasadnionych przypadkach, w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automacie lub gry na innym urządzeniu. Uzasadniony przypadek, o którym mowa wyżej, zaistnieje niewątpliwie w sytuacji stwierdzenia, że gry odbywają się na urządzeniu, które nie zostało zarejestrowane oraz które znajduje się w lokalu niespełniającym ustawowych warunków. Nie ma więc przeszkód do korzystania w postępowaniu prowadzonym przez organy krajowej administracji skarbowej z dowodu w postaci eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy tych organów. Dowód ten najlepiej odzwierciedla stan automatu i charakter przeprowadzanych na nim gier oraz jego możliwości, które są uzależnione od konkretnego oprogramowania. Sąd I instancji wskazał, że na podstawie przeprowadzonego eksperymentu bezsprzecznie ustalono, że zasady gier prowadzonych na zatrzymanym automacie nie zależą od umiejętności uczestnika gry, jego predyspozycji fizycznych lub intelektualnych, lecz mają charakter losowy. Po wniesieniu odpowiedniej opłaty i uruchomieniu mechanizmu, grający nie ma już żadnego wpływu na ustawienie się bębnów w odpowiedniej konfiguracji. Odnosząc się do kwestii braku uwzględnienia przez organy wniosku strony o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu informatyki, pomimo że ustalenie, czy gra komputerowa zawiera element losowości wymaga wiedzy specjalnej z zakresu tej dziedziny nauki, Sąd I instancji stwierdził, że zgodnie z art. 180 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (o.p.) jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z art. 188 o.p. wynika natomiast, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te są stwierdzone wystarczająco innym dowodem. Sąd Wojewódzki zauważył, że nie ma przeszkód prawnych w opieraniu się przez organy podatkowe na dowodach pozyskanych w innych postępowaniach i nie świadczy to o naruszeniu zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Dowodem w postępowaniu może być bowiem wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. WSA we Wrocławiu wskazał, że dowód z przeprowadzonego eksperymentu był miarodajny i wystarczający do dokonania ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy bez potrzeby dopuszczania dowodu z opinii biegłego. Sąd Wojewódzki podniósł, że skarżąca, zarzucając naruszenie przepisów o.p., wskazała na ekspertyzy i opinie prywatne, które miały na celu głównie wyjaśnienie zasad działania automatów, podczas gdy ta kwestia była przedmiotem postępowania dowodowego i została wyczerpująco zbadana, wyjaśniona i oceniona przez organy. WSA we Wrocławiu podniósł, że nie było więc potrzeby prowadzenia dalszego postępowania dowodowego, zarówno przez organy, jak i Sąd, tym bardziej, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. W sprawie istotne wątpliwości, jak już wyżej wskazano, zostały wyjaśnione. Zdaniem Sądu I instancji dokonane przez organy ustalenia były wystarczające do przesądzenia charakteru gier rozgrywanych na automacie ujawnionym w lokalu skarżącej, dlatego też nieuzasadnione okazały się wszystkie dalsze wskazane w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 191 oraz art. 233 § 1 pkt 1 o.p. Sąd I instancji podzielił także ocenę organów w zakresie ustalenia, czy skarżąca prawidłowo została uznana za urządzającego gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. WSA we Wrocławiu podkreślił, że zważywszy na rolę skarżącej w procesie urządzania gier hazardowych, organy zdecydowały się na przypisanie stronie statusu urządzającego gry. Skarżąca nie podlegała zatem odpowiedzialności jako posiadacz zależny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa, a więc na zasadzie art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. WSA we Wrocławiu wskazał, że organy zasadnie przyjęły, że skarżąca była "urządzającym gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. W kontekście zgromadzonego materiału dowodowego przyjęta przez organy kwalifikacja okazała się prawidłowa. Skarżąca nie tylko udostępniała lokal w celu urządzania gier, lecz także zapewniała (wraz z zatrudnionymi pracownikami oraz przy użyciu posiadanych kluczy do urządzenia) jego prawidłowe funkcjonowanie przez utrzymywanie go w stanie gotowości do pracy, wypłatę wygranych, wyjmowanie środki zgromadzone w automacie, a także prowadzenie dokumentacji środków w nich zgromadzonych oraz ewentualnych wygranych. Z zeznań świadków (pracowników skarżącej) wynika również, że byli oni przeszkoleni przez skarżącą w zakresie sposobu kasowania punktów na automacie w celu wypłacenia graczom ewentualnej wygranej. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że opisane wyżej zachowanie skarżącej, połączone z zapewnieniem energii elektrycznej do prawidłowej pracy urządzenia oraz zaangażowaniem zatrudnionych pracowników do jego obsługi, świadczy o podejmowaniu przez nią aktywnych czynności w urządzaniu gier hazardowych, a tym samym w pełni odpowiada definicji zawartej w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. IV. Skarga kasacyjna i jej zarzuty. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca, zaskarżając go w całości, wnosząc o jego zmianę poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1) naruszenie art. 191 o.p., polegające na błędnej ocenie dowodu z eksperymentu procesowego, przeprowadzonego w dniu 3.06.2022 r., poprzez pominięcie okoliczności, że tego rodzaju dowód nie jest przydatny do stwierdzenia okoliczności, że dana gra komputerowa zawiera element losowości, ponieważ ocena oprogramowania wymaga wiedzy specjalnej z zakresu informatyki; 2) naruszenie art. 191 o.p., polegające na błędnej ocenie dowodu z wydanych w postępowaniu karnym opinii biegłego sądowego, poprzez pominięcie okoliczności, że opinia ta została przeprowadzona w sposób wadliwy, bowiem nie dostarcza żadnych informacji z zakresu wiedzy specjalnej i stanowi jedynie opis nagrania eksperymentu procesowego, a biegły nie przeprowadził jakichkolwiek badań oprogramowania; 3) naruszenie art. 187 § 1 o.p. w zw. z art. 188 i art. 197 § 1 o.p., polegające na nieuwzględnieniu wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu biegłego z zakresu informatyki, pomimo że ustalenie czy gra komputerowa zawiera element losowości wymaga wiedzy specjalnej z zakresu tej dziedziny nauki, a okoliczność, której wykazaniu miał służyć ten dowód, nie została uprzednio udowodniona zgodnie z twierdzeniem skarżącej; 4) naruszenie art. 191 o.p., polegające na dowolnym przyjęciu, że gra na zatrzymanych urządzeniach polega na zatrzymaniu obracających się symboli w chwili, gdy ułożą się one w wygrywającą sekwencji, podczas gdy zadaniem gracza jest dostosowanie stawki i liczby kredytów do ustalonego przez niego za pomocą odpowiednich obliczeń układu plansz, tak aby osiągnąć z góry zaplanowaną kwotę nagrody, o czym gracz jest informowany w regulaminie, który należy zaakceptować przed rozpoczęciem gry i co faktycznie ma możliwość uczynić, bowiem oprogramowanie pozwala na sprawdzenie kolejności wszystkich plansz w grze i poznania ich wyglądu, nawet przed rozpoczęciem gry i wpłaceniem jakichkolwiek pieniędzy, a obracanie się symboli nie stanowi elementu rozgrywki lecz jedynie ozdobnik graficzny, mający ją uatrakcyjnić wizualnie; 5) naruszenie art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych (u.g.h.), poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że o zawieraniu przez grę elementu losowości decyduje niezależność jej wyniku od zręczności gracza, podczas gdy prawidłowa wykładania tego przepisu, z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego, prowadzi do wniosku, że istnieją gry niezawierające żadnego elementu losowości, a zarazem niewymagające od gracza żadnej zręczności; 6) naruszenie art. 191 o.p., polegające na sprzecznym z zasadami doświadczenia życiowego i prawidłowego rozumowania przyjęciu, że o losowym charakterze gry może decydować świadome pominięcie przez gracza jej zasad i skorzystania z możliwości prowadzących do wygranej; 7) naruszenie art. 191 o.p., polegające na sprzecznym z zasadami doświadczenia życiowego i prawidłowego rozumowania przyjęciu, że jakakolwiek gra może polegać na dowolnym wyborze rezultatu przez gracza, a gra, która nie posiada takiej cechy, ma charakter losowy; 8) oddalenie skargi w całości, a w konsekwencji błędne zastosowanie art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., wynikające z wadliwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, podczas gdy zebranie pełnego materiału dowodowego zgodnie z art. 187 § 1 o.p. i jego ocena zgodnie z art. 191 o.p. powinna prowadzić do kategorycznego wniosku, że badane w niniejszej sprawie urządzenia nie zawierają gier, w których występuje element losowości, a zatem nie podlegają regulacji u.g.h. Ponadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci: a) opinii Wojskowego Instytutu Łączności z dnia 26 września 2018 r.; b) raportu nr MA-00-YUG-20-01_l - analizy kodu źródłowego i rozgrywki urządzenia na urządzeniach "Futura", sporządzonego przez GLl Europę B.V.; c) opinii nr 3/2019/ĆR sporządzonej przez Instytut Inżynierii Sądowej Uniwersytetu Żylińskiego w Żylinie; d) opinii biegłego sądowego A. W.; e) opinii biegłego sądowego Z. S.; f) opinii biegłego sądowego B. B.; g) opinii biegłego sądowego M. M.; h) postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt I KK 5/24 wraz z uzasadnieniem; i) wyroku z dnia 14 lipca 2023 r. Sądu Okręgowego w Koninie, II Wydział Karny, sygn. akt II Ka 158/23; j) wyroku z dnia 26 stycznia 2023 r. Sądu Rejonowego w Słupcy, II Wydział Karny, sygn. akt II K 440/22; k) postanowienia z dnia 20 marca 2024 r. Sądu Najwyższego, Izba Karna, sygn. akt III KK 252/23; l) wyroku z dnia 28 listopada 2022 r. Sądu Okręgowego w Krakowie, IV Wydział Karny Odwoławczy, sygn. akt IV Ka 138/22; m) wyroku z dnia 30 listopada 2021 r. Sądu Rejonowego w Wadowicach, II Wydział Karny, sygn. akt II K170/21; n) wyroku z dnia 15 maja 2024 r. Sądu Okręgowego w Krakowie, IV Wydział Karny Odwoławczy, sygn. akt IV Ka 1282/21; o) wyroku z dnia 15 lutego 2024 r. Sądu Okręgowego w Sosnowcu, V Wydział Karny Odwoławczy, sygn. akt V Ka 890/23; p) wyroku z dnia 28 marca 2024 r. Sądu Okręgowego w Koninie, II Wydział Karny, sygn. akt II Ka 379/23; q) wyroku z dnia 15 marca 2022 r. Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie, VIII Wydział Karny, sygn. akt VIII K 1038/20; r) wyroku z dnia 30 października 2023 r. Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie, VI Wydział Karny Odwoławczy, sygn. akt VI Ka 960/22; s) wyroku z dnia 14 marca 2022 r. Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu, II Wydział Karny, sygn. akt II K103/21; t) wyroku z dnia 2 sierpnia 2022 r. Sądu Okręgowego we Wrocławiu, IV Wydział Karny Odwoławczy, sygn. akt IV Ka 644/22; u) wyroku z dnia 28 lutego 2022 r. Sądu Okręgowego w Poznaniu, IV Wydział Karny Odwoławczy, sygn. akt IV Ka 19/22; v) wyroku z dnia 29 grudnia 2022 r. Sądu Rejonowego w Dąbrowie Górniczej, II Wydział Karny, sygn. akt II K130/20; w) wyroku z dnia 12 października 2022 r. Sądu Rejonowego w Nowym Targu, II Wydział Karny, sygn. akt II K 489/19; x) wyroku z dnia 17 lutego 2023 r. Sądu Okręgowego w Nowym Sączu, II Wydział Karny, sygn. akt II Ka 631/22 – na okoliczność wykazania, że gry działające na urządzeniach Futura nie mają charakteru losowego. V. Stanowisko strony przeciwnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. VI. Uzasadnienie prawne wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: 1. Skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu. 2. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu – niezależnie od powyższych granic – nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie zarzutów kasacyjnych. 3. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstawy nieważności postępowania sądowego, jak również nie stwierdzono przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej do weryfikacji zarzutów kasacyjnych, uznając ich bezzasadność. 4. Oddaleniu podlegały – poddane zbiorczej ocenie – zasadnicze zarzuty naruszenia art. 191 o.p. oraz art. 187 § 1 w zw. z art. 188 i art. 197 § 1 o.p. w zw. z zarzutem błędnej wykładni art. 2 ust. 3 u.g.h. Za pośrednictwem powyższych zarzutów strona skarżąca kasacyjnie zmierzała do podważenia prawidłowości pozytywnej oceny legalności proceduralnej zaskarżonej decyzji na tle przyjętej wersji interpretacyjnej pojęć losowości lub charakteru losowego, o których mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h. Podniesione w tym zakresie ekscepcje – niezależnie od ich wadliwości formalnej i konstrukcyjnej – są jednak pozbawione zdolności do zakwestionowania ocen prawnych kontrolowanego Sądu Wojewódzkiego nie tylko ze względu na deficyty treściowe i argumentacyjne, lecz także w związku z podjętą bezskutecznie próbę zakwestionowania ugruntowanego już orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego na tle problematyki sposobu interpretacji i stosowania pojęć losowości i charakteru losowego gier na automatach, o których mowa w art. 2 ust. 3-5 u.g.h., oraz zakresu i źródeł dowodowych ustaleń faktycznych koniecznych do stwierdzenia, czy i w jakim zakresie konkretna gra generowana przez dane urządzenie mechaniczne, elektromechaniczne lub elektroniczne może być uznana za grę na automacie w rozumieniu art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h. W rozważanej grupie orzeczeń NSA przyjęto przede wszystkim, że pojęcie losowości użyte w kontekście gier hazardowych należy wiązać z zasadniczą zależnością wyniku danego typu gry od przypadku rozumianego jako zdarzenie lub zjawisko, których nie da się przewidzieć lub na które grający nie ma realnego wpływu. Wystąpienie tego rodzaju zdarzenia losowego oznacza, iż wynik gry jest nieprzewidywalny w normalnych warunkach rozkładu prawdopodobieństwa oraz z punktu widzenia grającego, a zatem nie zależy wyłącznie od jego możliwości, wiedzy lub umiejętności. Dodatkowo przyjmuje się, że do zakwalifikowania gry do gier losowych wystarczy stwierdzenie wystąpienia w grze elementu losowości wpływającego bezpośrednio na wynik gry. Nie wyklucza to więc współistnienia w ramach danego typu gry pewnych elementów wymagających wiedzy, refleksu, spostrzegawczości gracza oraz elementów losowości (przypadkowości), jeżeli końcowy wynik gry nie jest możliwy do przewidzenia (por. np. wyroki NSA: z 4 lutego 2016 r., II GSK 1202/14; z 15 listopada 2017 r., II GSK 3754/15; z 18 kwietnia 2018 r., II GSK 4234/17; z 17 maja 2018 r., II GSK 119/18; z 19 lipca 2022 r., II GSK 533/19, LEX nr 3448348; z 15 marca 2023 r., II GSK 1130/20, LEX nr 3604863; z 21 marca 2023 r., II GSK 1182/20, LEX nr 3594186; z 18 lipca 2023 r., II GSK 1411/22, LEX nr 3593659; z 8 sierpnia 2023 r., II GSK 597/20). Odnosząc powyższe uwagi do elementów stanu sprawy i podniesionych na ich tle zarzutów naruszenia prawa procesowego, należy stwierdzić, że ocena legalnościowa Sądu a quo w przedmiocie prawidłowości ustalenia podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji w pełni uwzględniła miarodajne orzecznictwo NSA, trafnie uznając, że z zebranego przez kontrolowane organy materiału dowodowego, w tym protokołu eksperymentu procesowego z dnia 3 czerwca 2022 r., protokołu oględzin i protokołu z otwarcia automatu z dnia 3 czerwca 2022 r. oraz protokołów przesłuchania świadków (A. B., B. S. i I. D.) z dnia 3 czerwca 2022 r., jednoznacznie wynika, że określone w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. przesłanki materialnoprawne nałożenia na skarżącą administracyjnej kary pieniężnej zostały spełnione. W konsekwencji oczywiście bezzasadne są zarzuty naruszenia przez kontrolowane organy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191 o.p.) w zakresie eksperymentu procesowego z dnia 3 czerwca 2022 r. oraz cech generowanych przez sporne urządzenie gier (zarzuty nr 1, 4, 6 i 7 petitum skargi kasacyjnej). Z kolei zarzut nr 2 jest niezrozumiały, gdyż organy orzekające nie dokonywały w przedmiotowej sprawie oceny opinii biegłego sądowego. Strona skarżąca kasacyjnie nie zauważyła również, że kwestionowany przez nią dowód z eksperymentu procesowego został dopuszczony na podstawie art. 181 o.p. w zw. z art. 211 k.p.k. oraz art. 113 § 1 k.k.s. i wobec braku podstaw do podważania prawidłowości jego przeprowadzenia oraz pozytywnie zweryfikowanej wiarygodności i mocy dowodowej stał się on zasadniczym źródłem ustaleń faktycznych w zakresie charakteru gier generowanych przez sporne urządzenie. W związku z powyższym w pełni prawidłowe było oddalenie wniosku strony skarżącej o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu informatyki na okoliczność dalszego badania charakteru powyższych gier. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się bowiem jednolicie, że wynikający z art. 122 i art. 187 § 1 o.p. obowiązek organów podatkowych co do gromadzenia materiału dowodowego nie jest nieograniczony czasowo i przedmiotowo, a jego realizacja jest limitowana innymi zasadami procesowymi. Jeżeli zatem organy orzekające w sprawie uzyskały pewność co do ustalenia charakteru spornego urządzenia (co zostało pozytywnie następczo zweryfikowane przez sąd administracyjny) i brak było uzasadnionych i racjonalnych podstaw do kontynuowania badań w tym zakresie (w szczególności strona skarżąca nie przedstawiła przekonujących i istotnych wątpliwości lub argumentów podważających dotychczasowe wyniki postępowania dowodowego), to obowiązkiem kontrolowanych organów było zakończenie postępowania dowodowego. Na tle zarzutów i wątpliwości strony skarżącej kasacyjnie trzeba ponadto ponownie podkreślić, że zgodnie z prawidłowo zebranym i rozpatrzonym materiałem dowodowym wynikającym z akt sprawy gry generowane przez sporne urządzenie miały charakter losowy, albowiem ich ostateczne wyniki były niezależne od sposobu zachowania grającego, natomiast zależały do struktury i cech programów kierujących grami. Oceny tej nie zmienia fakt, że osoba grająca, znając sekwencje określonych układów symboli, mogła podejmować próby opracowywania swoistych strategii dalszego udziału w grze lub jej przerwania. Nie oznacza to jednak, że osoba ta miała wpływ na końcowy wynik gry. Również cząstkowe wygrane rzeczowe (np. w postaci dodatkowych punktów) nie zostały uzależnione od prawidłowego zapamiętania wyniku gry, lecz były związane z konkretnym układem wygrywającym, wygenerowanym automatycznie zgodnie z algorytmem komputerowym i ustalonym z góry dla każdej gry. Wyniki rozgrywanych gier były więc ostatecznie nieprzewidywalne, natomiast sugerowana "możliwość" zapoznania się z wynikiem, z jakim zakończy się gra "o kolejnym numerze w stosunku do rozgrywanej", jest czysto iluzoryczna, skoro analiza ilości możliwych kombinacji układów symboli przekracza w normalnych warunkach zdolności percepcyjne i czasowe gracza (np. w przypadku spornego urządzenia iSTARS dla pewnych typów gier ilość ta wynosiła ok. 2.000.000 lub 1.000.000). W świetle powyższych ocen i wniosków oddaleniu musiały także podlegać zarzuty błędnego zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. jako konsekwencji naruszenia przepisów art. 187 § 1 i art. 191 o.p., co do których zarzuty kasacyjne zostały już uznane za bezzasadne. Oddaleniu podlegały wreszcie wnioski dowodowe zawarte w punkcie III. petitum skargi kasacyjnej (lit. a-v, s. 2-3 skargi kasacyjnej). Niezależnie bowiem od tego, że znaczna ich część stanowiła już przedmiot pozytywnie zweryfikowanej oceny Sądu a quo (lit. a-c, s-t), strona skarżąca kasacyjnie nie wykazała, że ich dopuszczenie na etapie postępowania kasacyjnego miałoby istotne znaczenie dla oceny prawidłowości zaskarżonego wyroku lub – w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej – oceny legalności zaskarżonej decyzji. 5. W tym stanie rzeczy, mając na względzie całość podniesionej argumentacji oraz działając na podstawie art. 184, art. 204 pkt 1 oraz art. 207 § 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. a) i w zw. z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej oraz zasądzeniu od strony skarżącej kasacyjnie na rzecz skarżonego organu kwoty 4.050 (cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. ----------------------- 2