II GSK 1736/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 30 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi Spółki A o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2018 r. sygn. akt II GSK 1115/16 w sprawie ze skargi kasacyjnej Spółki A od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 667/15 w sprawie ze skargi Spółki A na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym postanawia: 1) odrzucić skargę o wznowienie postępowania; 2) zwrócić Spółce A ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpis od skargi o wznowienie postępowania uiszczony w wysokości 225 zł (dwieście dwadzieścia pięć złotych).

Pismem z 19 lutego 2021 r. Spółka A (dalej zwana "Skarżącą") złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej zwanego "WSA") skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem WSA z 15 września 2015 r. (sygn. akt VI SA/Wa 667/15). Skarżąca powołała się na art. 19 ust. 1 - 3 ustawy z 18 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 54). Skarga o wznowienie postępowania została podpisana przez prezesa zarządu Skarżącej - inż. L. D. Od skargi o wznowienie postępowania został uiszczony wpis sądowy w wysokości 225 zł. Postanowieniem z 15 czerwca 2021 r. (sygn. akt VI SA/Wa 672/21) WSA stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę według właściwości Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. W uzasadnieniu postanowienia WSA wskazał, że od wyroku WSA z 15 września 2015 r. (sygn. akt VI SA/Wa 667/15), którego dotyczy skarga o wznowienie postępowania sądowego, została wniesiona przez Skarżącą skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która wyrokiem z 8 lutego 2018 r. (sygn. akt II GSK 1115/16) została oddalona. Wobec tego WSA uznał, że do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania sądowego właściwy jest - stosownie do art. 275 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej zwanej "ppsa") - Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd, który ostatnio orzekał w sprawie. Postanowienie WSA z 15 czerwca 2021 r. o przekazaniu sprawy według właściwości nie zostało zaskarżone i stało się prawomocne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu. Z art. 276 ppsa wynika, że do skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej, jednakże, gdy do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, stosuje się odpowiednio przepisy art. 175. Wspomniany art. 175 ppsa w § 1 wprowadza obowiązek sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2-3. Z kolei z art. 175 § 2-3 ppsa wynika, że obowiązek sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego jest wyłączony, jeśli skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka, a także wówczas, gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej oraz gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej, jak również w przypadkach, gdy skargę kasacyjną sporządza doradca podatkowy (w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami) lub rzecznik patentowy (w sprawach własności przemysłowej). Podkreślenia wymaga, że w art. 19 ustawy z 18 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw, który reguluje postępowanie w sprawie wznowienia postępowania przed sądem administracyjnym w związku z orzeczeniem przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej niezgodności przepisów krajowych nakładających obowiązek posiadania zezwoleń umożliwiających poruszanie się po drogach publicznych pojazdów o nacisku pojedynczej osi do 11,5 t z dyrektywą Rady 96/53/WE z 25 lipca 1996 r. ustanawiającą dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym, nie określono reguł związanych ze sporządzeniem skargi o wznowienie postępowanie. Wobec tego zgodnie z art. 19 ust. 8 tej ustawy w zakresie nieuregulowanym w ust. 1-7, do postępowania, o którym mowa w ust. 1, stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 oraz z 2020 r. poz. 2299 i 2320). Tym samym w niniejszej sprawie możliwe było zastosowanie art. 276 w zw. z art. 175 ppsa. W świetle prawomocnego postanowienia WSA z 15 czerwca 2021 r. do rozpoznania skargi Skarżącej o wznowienie postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, ponieważ to ten Sąd ostatnio orzekał w sprawie (art. 275 zdanie drugie ppsa). Wobec tego - stosownie do treści powołanych wyżej przepisów art. 276 w zw. z art. 175 ppsa - skarga o wznowienie postępowania musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego z wyłączeniami, o których mowa w art. 175 § 2-3 ppsa. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że niedopełnienie tego wymogu skutkuje odrzuceniem skargi o wznowienie postępowania zakończonego orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. m.in. postanowienie NSA z 9 marca 2005 r. o sygn. akt I GSK 359/05, ONSAiWSA 2005/5/98; J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 628; T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 928; J. Drachal, A. Wiktorowska, K. Wojciechowska, [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 3. wydanie, Warszawa 2015, s. 1121). W rozpoznawanej sprawie Skarżąca wniosła skargę o wznowienie postępowania sporządzoną przez prezesa jej zarządu L. D. i nie wykazała, że osoba ta należy do grupy osób uprawnionych do sporządzenia tego środka odwoławczego. Fakt ten, a więc posiadanie uprawnień do wykonywania wyżej wymienionych zawodów, musi być udokumentowany wraz ze złożeniem skargi o wznowienie postępowania zakończonego orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego lub przed upływem terminu do wniesienia takiej skargi. Wobec tego skarga o wznowienie postępowania sporządzona przez prezesa zarządu Skarżącej podlegała odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie 1. sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 193 i art. 276 ppsa. O zwrocie wpisu od skargi o wznowienie postępowania orzeczono w punkcie 2. sentencji na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa, który nakłada na sąd obowiązek zwrotu stronie całego uiszczonego wpisu od pisma odrzuconego do dnia rozpoczęcia rozprawy. PG