Sygnatura
II GSK 1685/22
Wyrok NSA z 5 grudnia 2025 r., II GSK 1685/22 – dopuszczenie pojazdu do ruchu
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 5 grudnia 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Ostrowska Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Protokolant asystent sędziego Magdalena Czyżewska po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S.G., D.G. i W.G. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego S.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 maja 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 54/22 w sprawie ze skargi S.G., D.G. i W.G. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego S.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 28 października 2021 r. nr KO.480.143.2021 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zarejestrowania pojazdu oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 11 maja 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 54/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę S.G., D.G. oraz W.G. - reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego S.G., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 28 października 2021 r. nr KO.480.143.2021 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zarejestrowania pojazdu. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Decyzją z 22 maja 2017 r. Starosta Powiatu Piotrkowskiego zarejestrował na rzecz B.G. i S.G. pojazd marki [...], nr nadwozia [...], wydając dowód rejestracyjny [...], tablice rejestracyjne nr [...] zalegalizowane znakiem legalizacyjnym nr [...] oraz nalepkę kontrolną i kartę pojazdu nr [...]. Pismem z 5 maja 2021 r. Starosta Powiatu Piotrkowskiego zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim o rozważenie możliwości stwierdzenia nieważności ww. decyzji z 22 maja 2017 r. Zdaniem tego organu, wyżej wymieniony pojazd został zarejestrowany pomimo dokonania w nim zmian konstrukcyjnych, na które nie wyraził zgody producent pojazdu. Dopuszczalna masa całkowita nadana przez producenta pojazdu wynosiła 3500 kg. Tymczasem analiza akt administracyjnych przeprowadzona przez Starostę Powiatu Piotrkowskiego wykazała, że ubiegając się o rejestrację ww. pojazdu, wnioskodawcy przedstawili wystawione przez skarżącego dokumenty, z których wynika, że dopuszczalna masa całkowita nadana przez producenta wynosi 4600 kg, ponadto załączyli zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym wraz z dokumentem identyfikacyjnym pojazdu oraz opisem zmian dokonanych w pojeździe wystawionym przez skarżącego, jako uprawionego diagnostę oraz opinię techniczną nr [...]. Do akt sprawy załączony został akt zgonu B.G. oraz postanowienie Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z 15 grudnia 2020 r. sygn. akt I Ns 678/20 stwierdzające, że spadek po zmarłej B.G. nabyli mąż S.G. oraz córki D.G. i W.G. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 15 czerwca 2021 r. stwierdziło z urzędu nieważność decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 22 maja 2017 r. W uzasadnieniu decyzji Kolegium przytoczyło treść art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm., dalej "p.r.d.") oraz § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1038 ze zm., dalej "rozporządzenie" lub "r.r.p.") oraz wskazało, że Starosta Powiatu Piotrkowskiego wydał decyzję z 22 maja 2017 r. w sprawie zarejestrowania pojazdu marki [...] bez przedstawienia przez stronę oświadczenia wystawionego przez producenta marki lub przedstawiciela producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Organ wskazał, że żaden z dokumentów przedstawionych przez stronę nie stanowi oświadczenia wystawionego przez producenta marki lub przedstawiciela tego producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi (§ 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia). Cechą wspólną tych dokumentów jest natomiast to, że wystawione zostały bezpośrednio lub pośrednio przez skarżącego "autora" dokonanych modyfikacji, niebędącego producentem pojazdu, ani jego przedstawicielem. W konsekwencji, zdaniem Kolegium, stwierdzić należy, że weryfikowana decyzja wydana została z naruszeniem art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d. w zw. z § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia, a naruszenie to ma charakter rażący. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpili D.G. i S.G. (w imieniu własnym i jako przedstawiciel ustawowy córki W.G.), zarzucając naruszenie prawa materialnego, a także przepisów postępowania poprzez ich błędną wykładnię niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 oraz 157 § 1 k.p.a., a także § 14 ust. 4 rozporządzenia poprzez nieprawidłowe uznanie, że przedmiotowe rozstrzygnięcie Starosty może zostać unieważnione, jako wydane z rażącym naruszeniem prawa, a także art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. przez niewystarczające i niepełne rozważenie materiału dowodowego, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego i prawnego sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności. Decyzją z 28 października 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy własną decyzję z 15 czerwca 2021 r. W uzasadnieniu, powołując się na treść art. 156 § 1 k.p.a. wskazało, że organ prowadzący postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zajmuje się kwestiami ściśle prawnymi. W tym postępowaniu nie ma proceduralnej możliwości poszerzenia materiału dowodowego, a tym samym nie wchodzi w grę również poczynienie dodatkowych – uzupełniających ustaleń faktycznych, wobec czego organ opiera się wyłącznie na materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy. Kolegium odwołując się do treści art. 72 ust. 1 p.r.d. oraz § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia wyjaśniło, że wnioskiem z 28 kwietnia 2017 r. B.G. i S.G. wystąpili do Starosty Powiatu Piotrkowskiego o rejestrację pojazdu marki [...], nr nadwozia [...]. Wraz z wnioskiem przedstawiono organowi rejestracyjnemu następujące dokumenty: umowę kupna-sprzedaży, dokument [...] (dot. innego pojazdu), dowód rejestracyjny nr [...] wraz z tłumaczeniem z języka angielskiego, zaświadczenie nr [...] o badaniu technicznym pojazdu (okresowym i dodatkowym) przeprowadzonym przez uprawnionego diagnostę S.G. w dniu 21 marca 2017 r. wraz z dokumentem identyfikacyjnym pojazdu i opisem zmian dokonanych w pojeździe, opinię techniczną nr [...], oświadczenie o braku tablic rejestracyjnych pojazdu sprowadzonego z zagranicy, świadectwo zdatności do ruchu drogowego i poświadczenie przeprowadzenia badania zdatności do ruchu wystawione przez A. GmbH, wraz z certyfikatem of conformity no. [...] wystawionym przez [...] i A GmbH. Kolegium wskazało, że z dowodu rejestracyjnego załączonego do wniosku o rejestrację wynika, że technicznie dopuszczalny ciężar całkowity wskazanego wcześniej pojazdu wynosił 3500 kg, ilość miejsc łącznie z miejscem kierowcy: 3, rodzaj pojazdu: furgonetka (pojazd do lekkich towarów). Ponadto w aktach sprawy znajduje się pismo M. Sp. z o.o. z 16 listopada 2020 r., w którym wskazano, iż pojazd ten został wyprodukowany z dopuszczalną masą całkowitą 3500 kg, liczba miejsc 3. W piśmie tym wskazano również, iż był on wyprodukowany na zamówienie z rynku brytyjskiego - kierownica po prawej stronie, przystosowany do ruchu lewostronnego. Podniesiono również, że producent nie udostępnia technologii umożliwiającej zmianę położenia kierownicy i przystosowania do ruchu po zakończeniu procesu produkcji danego pojazdu, co oznacza, że nie przewiduje zmiany tego typu. Przedmiotowy pojazd był wyprodukowany jako samochód ciężarowy kategorii NZ, w oparciu o świadectwo homologacji europejskiej nr [...], wariant – [...], wersja [...]Tymczasem strony, składając wniosek o rejestrację pojazdu, przedstawiły dokumenty wskazujące, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu (na skutek modyfikacji konstrukcyjnych dokonanych przez stronę) wzrosła do 4600 kg, a liczba miejsc siedzących (z kierowcą) wzrosła do 24. Zmieniono przy tym rodzaj pojazdu na autobus. Zgodnie z § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia strona powinna przedstawić oświadczenie wystawione przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzające, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Żaden z dokumentów przedstawionych przez stronę przy rejestracji nie stanowi oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela tego producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. W tej sytuacji decyzja Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 22 maja 2017 r. w sprawie zarejestrowania na rzecz B.G. i S.G. pojazdu marki [...] została wydana z rażącym naruszeniem § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia w zw. z art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d. Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Kolegium podniosło, że bez wpływu dla stwierdzenia nieważność ww. decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego była okoliczność, czy firma [...], która, jak podają skarżący, zgodnie z rejestrem działalności gospodarczej posiada następujące kody PKD 29.10.C - produkcja autobusów oraz 45.20.Z - konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych, i w związku z tym była uprawniona do dokonania zmian konstrukcyjnych pojazdu podlegającego rejestracji, na podstawie art. 66 ust. 4 pkt 6 lit. b p.r.d. Podstawę stwierdzenia nieważności decyzji pierwszoinstancyjnej stanowiła okoliczność braku przedstawienia przy rejestracji pojazdu oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi, o czym mowa w § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia. Organ odwoławczy podkreślił, że z pisma spółki M. z 29 lipca 2020 r. wynika, że firma [...] nie jest partnerem M. w zakresie zabudów i nie współpracuje z tą firmą. M. opracował wytyczne dla firm zabudowujących, w których nie są przewidziane możliwości zmiany dopuszczalnej masy całkowitej, rozstawu osi oraz zwisu (długości pojazdu) dla pojazdów tego typu. Wprawdzie powyższe pismo sporządzone zostało już po dacie wydania weryfikowanej decyzji organu I instancji, to jednak potwierdza, że firma [...] nie jest przedstawicielem producenta pojazdu. Kolegium wskazało także na brak możliwości zastąpienia oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela producenta, o którym mowa w § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia, innymi dokumentami, w tym badaniami przeprowadzonymi na zlecenie [...] przez O. Sp. z o.o.". Organ odwoławczy nie zgodził się także ze stanowiskiem skarżących, że w oparciu o definicję zawartą w art. 3 pkt 40 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i (WE) nr 595/2009 oraz uchylającego dyrektywę 2007/46/WE (Dz. U. UE. L 151/1), a także w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 168/2013 z dnia 15 stycznia 2013 r. (Dz. U. UE. L 60/52) w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów dwu- lub trzykołowych oraz czterokołowców, S.G. może być uznany za producenta zgłoszonego do rejestracji pojazdu, w którym dokonano zmian konstrukcyjnych. Przepisy te nie dają podstaw do innej oceny weryfikowanej decyzji w kontekście okoliczności sprawy. Nie można bowiem uznać, że S.G., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...], był producentem pojazdu, w sytuacji gdy firma ta dokonywała jedynie zmian konstrukcyjnych w pojeździe o ustalonych i objętych homologacją parametrach, którego faktycznym producentem była firma M.. W tej sytuacji zarejestrowanie pojazdu, w którym skarżący dokonał zmian konstrukcyjnych mogło nastąpić na podstawie oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Tymczasem z oświadczenia faktycznego producenta wynika, że firma [...] nie była przedstawicielem producenta, ani jego partnerem. Kolegium nie zgodziło się ze skarżącymi, że dopuszczenie pojazdu po zmianach konstrukcyjnych, w tym wykonanie dla nich odpowiednich badań technicznych na stacji kontroli pojazdów, należy uznać, za zdefiniowaną w rozporządzeniach europejskich procedurę indywidualnego dopuszczenia pojazdu lub procedurę uzyskiwania zezwoleń dla części i wyposażenia. Wskazało przy tym, że skoro skarżący nie można uznać w świetle prawa europejskiego za spełniającego definicję producenta, to nie można zgodzić się z twierdzeniem, że "produkował swoje pojazdy fabrycznie, a w konsekwencji mógł dokonywać, jako producent zgodnie z prawem, ustalenia ich mas". Organ podkreślił, że przepis § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, nie wystąpiły trudności w interpretacji przepisu prawa lub kwalifikacji prawnej okoliczności wynikających z ustalonego stanu faktycznego. Wnioskodawcy na etapie składania wniosku o rejestrację pojazdu nie przedstawili wszystkich dokumentów wymaganych przepisami prawa do jego rejestracji, skutkiem czego nie mogli otrzymać pozytywnej decyzji. Nie może funkcjonować w obrocie prawnym decyzja o rejestracji pojazdu, w stosunku do której ustalono, że została wydana na podstawie wadliwych dokumentów, tudzież gdy takich dokumentów w ogóle nie pozyskano, zwłaszcza w sytuacji gdy brak taki wynika z niezastosowania przepisów, które organ zobligowany był zastosować. W sprawie nie zaszła także negatywna przesłanka stwierdzenia nieważności z art. 156 § 2 k.p.a. Decyzja z 22 maja 2017 r. dotknięta jest kwalifikowaną wadą prawną w postaci rażącego naruszenia § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia w zw. z art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d. W ocenie organu odwoławczego pozostawanie w obrocie prawnym decyzji o zarejestrowaniu pojazdu, w którym dokonano zmian konstrukcyjnych bez stosownego oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi, naruszając w sposób rażący wskazane przepisy prawa wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania w praworządnymi państwie, dlatego należało ją wyeliminować z obrotu prawnego. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją z 15 czerwca 2021 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając naruszenie: 1. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 156 § 1 pkt 2 oraz 157 § 1 k.p.a. a także § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia poprzez nieprawidłowe uznanie, że przedmiotowe rozstrzygniecie Starosty może zostać unieważnione jako wydane z rażącym naruszeniem prawa; 2. procedury administracyjnej, tj. art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewystarczające i niepełne rozważenie materiału dowodowego, w tym brak rozstrzygnięcia zarzutów składanych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego i prawnego sprawy co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie Wskazanym na wstępie wyrokiem z 11 maja 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. WSA wskazał, że w rozpoznawanej sprawie stan faktyczny jest bezsporny B.G. i S.G. składając, wniosek o rejestrację pojazdu [...] przedstawili dokumenty wskazujące, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu zmieniła się z 3500 kg na 4600 kg (wskutek dokonanych przez S.G. zmian konstrukcyjnych z pojazdu specjalnego na autobus). Strona przedłożyła wystawione przez skarżącego dokumenty, z których wynika, że dopuszczalna masa całkowita nadana przez producenta (po zmianach) wynosi 4600 kg, ponadto załączyła zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym wraz z opisem zmian dokonanych w pojeździe wystawione przez S.G., jako uprawionego diagnostę oraz opinią techniczną. Strona przedstawiła ponadto opisane wcześniej zaświadczenia o przeprowadzonych badaniach technicznych przez skarżącego, jako diagnostę oraz świadectwo zdatności do ruchu drogowego i poświadczenie przeprowadzenia badania zdatności do ruchu wystawione przez A. Gmbh, wraz z certyfikatem of conformity no. [...]* wystawionym przez "[...] i A. Gmbh. Na tej podstawie organ I instancji wydał 22 maja 2017 r. decyzję o rejestracji przedmiotowego pojazdu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim stwierdziło nieważność ww. decyzji, uznając, że została ona wydana z rażącym naruszeniem art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d. i § 14 ust. 4 pkt 2 ww. rozporządzenia. W ocenie Kolegium, wnosząc o rejestrację przedmiotowego pojazdu nie przedstawiono oświadczenia producenta lub jego przedstawiciela, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Załączone do wniosku dokumenty nie są oświadczeniami, o których mowa w § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia. WSA podzielił stanowisko organu, że w obrocie prawnym nie może znajdować się decyzja, która wydana została wbrew wyraźnemu nakazowi wynikającemu z wydanego na podstawie ustawy rozporządzenia, tzn. mimo nieprzedstawienia przez wnioskodawczynię przy rejestracji pojazdu obowiązkowych oświadczeń w zakresie homologacji pochodzących od producenta lub przedstawiciela producenta. Zasadnie zatem organ zastosował tryb z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem decyzja z 22 maja 2017 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa. WSA wskazał, że stosownie do powołanego wyżej § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia, wnosząc o rejestrację przedmiotowego pojazdu, w którym dokonano zmian danych technicznych w zakresie masy pojazdu oraz dopuszczalnej masy całkowitej, wnioskodawca zobowiązany był do przedstawienia oświadczenia producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. WSA podzielił stanowisko organu, że przedstawione przez stronę dokumenty nie stanowią wymaganego przez § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia oświadczenia producenta lub przedstawiciela tego producenta. Z przedłożonych dokumentów nie wynika, aby skarżący był przedstawicielem producenta lub producentem. W aktach sprawy znajduje się natomiast pismo M. Sp. z o.o. w W. z 16 listopada 2020 r., z którego wynika, że firma [...] nie jest partnerem [...] w zakresie zabudowy i z nią nie współpracuje. Producent pojazdów marki [...] opracował wytyczne dla firm zabudowujących, w których nie są przewidziane możliwości zmiany dopuszczalnej masy całkowitej, rozstawu osi oraz zwisu (długości pojazdu) dla pojazdów tego typu. W piśmie z 21 października 2020 r. [...] wskazał dodatkowo, że nie produkuje autobusów na bazie pojazdów [...]. Stąd zasadnie, zdaniem WSA, organ przyjął, że decyzja z 22 maja 2017 r. wydana została z rażącym naruszeniem art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d. i § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia, co stanowiło podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Sąd nie podzielił zatem zarzutu skarżących naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 k.p.a. WSA podniósł, iż w zakresie dokonanych w pojeździe zmian konstrukcyjnych wypowiedział się tutejszy Sąd w wyroku z 9 kwietnia 2021 r. III SA/Łd 1048/20 dotyczącym skargi S.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 9 października 2020 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów. Sąd oddalając skargę wskazał, że zgodnie z treścią art. 2 pkt 54 p.r.d. dopuszczalna masa całkowita oznacza największą określoną właściwymi warunkami technicznymi masę pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze. W myśl art. 2 pkt 61 p.r.d. maksymalna masa całkowita oznacza największą masę pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, określoną przez producenta pojazdu. Zmiana dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu ponad maksymalną masę pojazdu przewidzianą przez producenta jest niemożliwa bez uprzedniej zgody producenta pojazdu na zmianę maksymalnej masy pojazdu. Kwestię tę wyjaśnia pismo Instytutu Transportu Samochodowego w Warszawie z dnia 23 marca 2020 r. i Sąd w obecnym składzie podzielił argumentację w nim przedstawioną. Skarżący natomiast zwiększył dopuszczalną masę całkowitą pojazdu bez uprzedniej zgody producenta. Z całą pewnością takiej zgody też nie przedstawił. WSA wskazał, że zgodnie z art. 66 ust. 4 pkt 6 p.r.d. zabrania się dokonywania zmian konstrukcyjnych zmieniających rodzaj pojazdu, z wyjątkiem: a) pojazdu, na którego typ zostało wydane świadectwo homologacji typu lub inny równoważny dokument, o którym mowa w art. 70j ust. 1, art. 70k ust. 1, art. 70o ust. 1, art. 70zo ust. 1, art. 70zp ust. 1 albo art. 70zu ust. 1, b) pojazdu, w którym zmian konstrukcyjnych dokonał przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w tym zakresie. W wyroku III SA/Łd 1048/20 Sąd podniósł, że skarżący dokonywał zmian rodzaju pojazdu z samochodu ciężarowego na autobus, o czym była mowa we wcześniejszych rozważaniach. Zmiany takie są dopuszczalne po spełnieniu wymogów określonych w § 9d rozporządzenia z 31 grudnia 2002 r., a jednym z nich jest uzyskanie wyników badania jednostki uprawnionej co do spełnienia odpowiednich wymagań technicznych. WSA wskazał również, że skarżący przed dokonaniem zmian nie wystąpił do producenta pojazdu o zgodę na dokonanie zmian konstrukcyjnych. WSA zwrócił uwagę, że z pisma spółki M. z 16 listopada 2020 r. wynika, że pojazd był wyprodukowany jako samochód ciężarowy kategorii N2, w oparciu o stosowne świadectwo homologacji europejskiej. Homologacja to procedura, w wyniku której organ udzielający homologacji zaświadcza, że typ pojazdu, układ, komponent lub oddzielny zespół techniczny jest zgodny z obowiązującymi przepisami administracyjnymi i wymogami technicznymi. W procesie homologacji całopojazdowej homologację uzyskuje m.in. układ hamulcowy dla konkretnej masy całkowitej pojazdu, a normy bezpieczeństwa technicznego dla samochodów do przewozu osób i ich bagażu (M3 – autobus) są bardziej restrykcyjne niż dla samochodów skonstruowanych głównie do przewozu ładunków (kategoria N). Zmiana dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu jest więc istotną zmianą mającą niewątpliwie wpływ na bezpieczeństwo w ruchu drogowym, a zwłaszcza zdrowie i życie ludzi. Z kolei stosownie do art. 70za ust. 9 p.r.d. minister właściwy do spraw transportu ogłasza, w drodze obwieszczenia, przygotowany przez Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego wykaz jednostek uprawnionych do przeprowadzania badań homologacyjnych oraz badań potwierdzających spełnienie odpowiednich warunków lub wymagań technicznych danego pojazdu w celu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu. Skarżący nie przedstawił dokumentu wystawionego przez jednostkę uprawnioną do przeprowadzania tego rodzaju badań wymienioną w wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 70za ust. 9 p.r.d. obwieszczeniu Ministra Budownictwa z dnia 23 lutego 2016 r. w sprawie wykazu jednostek uprawnionych do przeprowadzania badań homologacyjnych oraz badań potwierdzających spełnienie odpowiednich warunków lub wymagań technicznych danego pojazdu w celu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu (Dz. Urz. MIiB poz. 12). Firma [...] nie została także w powyższym obwieszczeniu wskazana jako podmiot uprawniony do przeprowadzania takich badań. Na uwzględnienie, zdaniem WSA, nie zasługiwały więc twierdzenia skarżących, że dopuszczenie pojazdu po zmianach konstrukcyjnych, w tym wykonanie dla nich odpowiednich badań technicznych na stacji kontroli pojazdów, należy uznać́ za zdefiniowaną w rozporządzeniach europejskich procedurę indywidualnego dopuszczenia pojazdu lub procedurę uzyskiwania zezwoleń dla części i wyposażenia. W ocenie WSA nie mają racji skarżący podnosząc, że w świetle przepisów europejskich S.G. może zostać uznany za producenta pojazdu. Na podstawie art. 3 pkt 40 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 z 30 maja 2018 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i (WE) nr 595/2009 oraz uchylającego dyrektywę 2007/46/WE (Dz. U. UE. L 151/1), jak również art. 3 pkt 47 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 168/2013 z 15 stycznia 2013 r. (Dz. U. UE. L 60/52) w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów dwu- lub trzykołowych oraz czterokołowców, skarżący nie może być uznany za producenta zgłoszonego do rejestracji pojazdu, w którym dokonano zmian konstrukcyjnych. Marka [...], jako zastrzeżony znak towarowy, należy bowiem do [...], którą należy traktować jako faktycznego producenta przedmiotowego pojazdu. Ponadto pojazd był zarejestrowany jako furgonetka, a przez dokonanie zmian konstrukcyjnych, zmieniono m.in. dopuszczalną masę całkowitą oraz rodzaj pojazdu - na autobus. W świetle powyższych przepisów nie można przyjąć, czego chcieliby skarżący, że po dokonaniu zmian konstrukcyjnych w pojeździe skarżącego stał się jego producentem, gdyż producentem pojazdu pozostaje [...], a skarżący w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej dokonał jedynie zmian konstrukcyjnych przedmiotowego pojazdu. WSA nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. Podkreslił, że nie należy zapominać, że przedmiotowe postępowania toczyło się w nadzwyczajnym trybie stwierdzenia nieważności decyzji. Organ nie prowadzi tu odrębnego postępowania dowodowego, tylko na podstawie pierwotnie zebranego materiału dowodowego konfrontuje podstawę prawną uprzednio wydanej decyzji. Wbrew stanowisku stron zawartemu w skardze, rażące naruszenie prawa polegało w rozstrzyganej sprawie na wydaniu decyzji o rejestracji pojazdu wbrew wyraźnemu nakazowi wynikającemu z § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia, tzn. mimo nieprzedstawienia obowiązkowego oświadczenia producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzających, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi, nie zaś na dopuszczeniu do ruchu niesprawnego technicznie pojazdu, dlatego też kwestia wykonania dodatkowych badań w celu potwierdzenia bezpieczeństwa dokonanych zmian konstrukcyjnych pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. W świetle jego treści proste porównanie zawartości dotychczasowego dowodu rejestracyjnego pojazdu ze zgłoszeniem przez właściciela pojazdu dokonanych zmian, w stanie faktycznym niniejszej sprawy, bezsprzecznie obligowało Starostę Piotrkowskiego do domagania się uzupełnienia przez właściciela dokumentacji pojazdu oświadczenia, o jakim mowa w ww. przepisie rozporządzenia. Nie ulega wątpliwości, że organ tego obowiązku nie dopełnił, a więc przepis ten naruszył w sposób rażący, gdyż go nie zastosował, choć miał taki obowiązek. W sprawie istnieje także niewątpliwie związek przyczynowy między stwierdzonym naruszeniem prawa a treścią decyzji z 22 maja 2017 r. polegający na tym, że gdyby nie doszło do tego uchybienia, to treść decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym byłaby inna. Niezastosowanie wyżej wymienionego przepisu skutkowało rejestracją pojazdu, co do którego istnieją uzasadnione wątpliwości, czy po dokonanych zmianach konstrukcyjnych – nieautoryzowanych przez producenta – w ogóle powinien zostać dopuszczony do ruchu. Potencjalne zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego wynikające z charakteru stwierdzonego naruszenia prawa powoduje, że decyzja o rejestracji przedmiotowego pojazdu nie może być zaakceptowana jako wydana przez organ praworządnego państwa. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli skarżący S.G., D.G. oraz W.G. zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili: 1) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 156 § 1 pkt 2 oraz 157 § 1 k.p.a., 72 ust. 1 p.r.d. a także § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów poprzez nieprawidłowe uznanie, że przedmiotowe rozstrzygniecie Starosty może zostać unieważnione jako wydane z rażącym naruszeniem prawa; 2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. tj. naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wydanie zaskarżonego wyroku nie na podstawie całokształtu akt sprawy lecz w wyniku niedokładnego jej zbadania, niewystarczające i niepełne rozważenie materiału dowodowego, brak rozstrzygnięcia zarzutów składanych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego i prawnego sprawy co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego wydania decyzji o unieważnieniu. Mając powyższe na uwadze skarżący wnieśli o rozpoznanie sprawy na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów poniesionych przed sądem pierwszej instancji. Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W badanej sprawie nie wystąpiły podstawy nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te wyznaczają podstawy określone w art. 174 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez wydanie wyroku, który nie odpowiada całokształtowi akt sprawy, wskutek niedokładnego jej zbadania, niewystarczającego i niepełnego rozważenia materiału dowodowego, a także nierozstrzygnięcia "zarzutów składanych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy" i niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy, co doprowadziło do wadliwego wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o rejestracji pojazdu. Stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. (zd. pierwsze); wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi (zd. drugie). Zarzut naruszenia tego przepisu zmierza do wykazania, że Sąd I instancji nie uwzględnił przy wyrokowaniu jakieś partii akt sprawy. Żadne jednak twierdzenia zawarte w ramach tego zarzutu, jak i w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, nie wskazują, który z dowodów zgromadzonych przez organy nie został przez Sąd I instancji uwzględniony podczas wydawania orzeczenia, albo też który został przez Sąd I instancji w nieuprawniony sposób zakwestionowany co do mocy dowodowej lub wiarygodności. Kolejne wywody zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej odnoszą się do: a) relacji z przebiegu postępowania (s. 2 i 3), b) definicji rażącego naruszenia prawa z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (s. 3 i 4), c) definicji producenta pojazdu (s. 4-6) oraz d) rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony i zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy (s. 6). W świetle art. 176 § 1 pkt 2 i art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać uzasadnienia podstawy zarzutu skargi kasacyjnej, ani też uzupełniać treści tego zarzutu. Skoro więc naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. skarżący nie powiązali z pominięciem przez Sąd I instancji konkretnego dowodu zgromadzonego wcześniej przez organ nadzoru jurysdykcyjnego, zarzut taki nie mógł być uwzględniony. W sprawie nie doszło też do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Stosownie do art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie (zd. pierwsze). Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania (zd. drugie). W badanej sprawie art. 141 § 4 zd. drugie p.p.s.a. nie znajdował zastosowania, bowiem wyrok I instancji oddalał skargę. Nie naruszono też jednak art. 141 § 4 zd. drugie p.p.s.a. W uzasadnieniu wyroku I instancji przedstawiono stan sprawy (s. 1-6 uzasadnienia), przytoczono zarzuty skargi (s. 7-8 uzasadnienia), zaprezentowano stanowisko strony przeciwnej (s. 9), przywołano podstawę prawną (s. 2 i 19 uzasadnienia) oraz ją obszernie wyjaśniono prezentując wyniki wykładni (s. 10-18 uzasadnienia). Nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 k.p.a. oraz art. 72 ust. 1 p.r.d. i § 14 ust. 4 pkt 2 r.r.p., poprzez nieprawidłowe uznanie, że decyzja o rejestracji pojazdu mogła ulec stwierdzeniu nieważności jako wydana z rażącym naruszeniem prawa. Po pierwsze, przepisy stanowiące podstawę decyzji organu nadzoru wydanej w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 k.p.a.) są regulacjami postępowania administracyjnego, nie zaś prawa materialnego. Po drugie, mimo błędnej kwalifikacji ich w skardze kasacyjnej i one nie uległy naruszeniu. Przepis art. 157 § 1 k.p.a. reguluje właściwość organu w sprawie stwierdzenia nieważności, wskazując że jest nim organ wyższego stopnia w stosunku do organu, który wydał decyzję dotychczasową. Niewątpliwie, organem wyższego stopnia w stosunku do Starosty Powiatu Piotrkowskiego było Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim. W ramach zarzutu naruszenia art. 72 ust. 1 p.r.d. nie wskazano, która z wielu jednostek redakcyjnych systematyki wewnętrznej tego przepisu (pkt 1-6a) mogła ulec naruszeniu. Katalog art. 72 ust. 1 p.r.d. obejmuje zestaw dokumentów wymaganych do wydania decyzji o rejestracji pojazdu, ale ani zakres zarzutu, ani uzasadnienie skargi kasacyjnej nie odpowiadają na pytanie, którego z tych dokumentów w postępowaniu prowadzonym w trybie zwykłym zabrakło lub też był przedłożony ale został w nieuprawniony sposób przez organ (a następnie Sąd I instancji) pominięty. Również kluczowa dla wyniku sprawy partia tego zarzutu, tzn. zarzut naruszenia § 14 ust. 4 pkt 2 r.r.p. sprowadzająca się do nieuprawnionego przyjęcia przez Sąd I instancji za organem nadzoru, że naruszenie przez Starostę Powiatu Piotrkowskiego tego przepisu miało walor naruszenia rażącego w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d. minister właściwy do spraw transportu został wskazany jako organ umocowany do wydania rozporządzenia regulującego m.in. warunki i tryb rejestracji pojazdów. Nie ulega kwestii, że zakres delegacji obejmował, przy uwzględnieniu wytycznych z art. 76 ust. 5 p.r.d., materialnoprawne warunki zarejestrowania pojazdu. Na podstawie tego upoważnienia wydano § 14 ust. 4 pkt 2 r.r.p. obowiązującego w dacie orzekania przez Starostę Powiatu Piotrkowskiego w trybie zwykłym (22 maja 2017 r.), zgodnie z którym, w przypadku zgłoszenia przez właściciela pojazdu wniosku o zmianę danych technicznych pojazdu dotyczących mas i nacisków osi, zawartych w dowodzie rejestracyjnym, wynikającą ze zmiany właściwych, określonych w przepisach warunków technicznych, do wniosku dołącza się oświadczenie wystawione przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzające, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Niespornym jest, że S.G. dokonał w samochodzie marki [...], nr nadwozia [...], nr rejestracyjny [...], określonych w § 14 ust. 4 zd. wstępne r.r.p. zmian warunków technicznych pojazdu, bowiem względem rejestracji poprzedzającej, zmianie uległy następujące cechy pojazdu: a) dopuszczalna masa całkowita (z 3 500 kg na 4 600 kg), oraz b) ilość miejsc (z 3 na 24), co spowodowało, że pojazd na bazie ww. samochodu ciężarowego do przewozu ładunku stał się autobusem (rodząc zmianę rodzaju pojazdu). Istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy do podania o rejestrację pojazdu, w wyniku której wydano decyzję dotychczasową załączono oświadczenie producenta lub przedstawiciela producenta, o jakim mowa w § 14 ust. 4 pkt 2 r.r.p. Do podania o rejestrację pojazdu po dokonanej zmianie warunków technicznych wnioskodawcy załączyli: a) wystawiony przez S.G. dokument identyfikacyjny pojazdu stwierdzający maksymalną masę całkowitą wynoszącą wg konstrukcji przewidzianej przez producenta 4 600 kg, b) wystawione przez S.G., jako diagnostę, zaświadczenie z dnia 21 marca 2017 r. o badaniu technicznym wraz z opisem dokonanych w pojeździe zmian, c) świadectwo zdatności do ruchu drogowego i poświadczenie przeprowadzenia badania zdatności do ruchu wystawione przez A. GmbH, wraz z certyfikatem nr [...] wystawionym przez [...] i A. GmbH, a także d) wystawioną przez siebie jako diagnostę opinię techniczną nr [...] z oświadczeniem [...] zawierającą opis zmian konstrukcyjnych pojazdu z uwzględnieniem zmian parametrów techniczno-eksploatacyjnych. Trafnie ocenił Sąd I instancji, podzielając pogląd organu nadzoru (SKO), że żaden z tych dokumentów nie był oświadczeniem producenta (względnie jego przedstawiciela) potwierdzającym uzyskanie przez pojazd homologacji z uwzględnieniem jego ww. nowych parametrów technicznych. Podstawowe znaczenie dla sprawy miało to, że zarówno organ nadzoru, jak i sami skarżący zgodnie przyjęli, że przedmiotem wniosku o rejestrację skierowanego do Starosty Powiatu Piotrkowskiego był "samochód marki [...]", a więc producentem i właścicielem wskazanej w podaniu B.G. i S.G. marki pojazdu było przedsiębiorstwo legitymujące się marką [...]. W dniu rejestracji Starosta Powiatu Piotrkowskiego nie dysponował ani oświadczeniem tego producenta, ani też oświadczeniem podmiotu, który reprezentowałby [...]. W szczególności B.G. i S.G. nie załączyli do własnego podania tego rodzaju oświadczenia o homologacji producenta na pojazd ze zmodyfikowanymi parametrami technicznymi. Błędnie twierdzili skarżący, że to S.G. (w ramach własnego przedsiębiorstwa [...]) wyprodukował pojazd marki [...] o cechach autobusu. Przepisy art. 75 ust. 3 w zw. z art. 2 pkt 65 p.r.d. dopuszczają wprawdzie możliwość samodzielnego (pozafabrycznego) wyprodukowania pojazdu dopuszczonego do ruchu po drogach publicznych, ale wówczas od właściciela wymaga uwidocznienia tego we wniosku o rejestrację w części przeznaczonej właśnie na markę pojazdu (z założenia nie należącą do żadnej wytwórni samochodów), którą przepisy te nazywają marką [...]. Dopuszczalna jest też alternatywna procedura uzyskania zezwolenia na odstępstwo od warunków technicznych, o jakiem mowa w art. 67 ust. 1 p.r.d. Tej procedury jednak skarżący również nie uruchamiali, wywodząc konsekwentnie, że S.G. jest producentem autobusu marki [...], skoro z pojazdu ciężarowego tej marki udało mu się uzyskać (tworząc nadwozie o innej konstrukcji) własnym staraniem pojazd o parametrach autobusu. Błędnie wywodzą skarżący, że z wymogu uzyskania oświadczenia homologacyjnego producenta zwalniało ich zaświadczenie o dodatkowym badaniu technicznym pojazdu, o jakim mowa w art. 81 ust. 11 pkt 3 p.r.d. Przepis ten, dla pojazdów, w których dokonano zmian konstrukcyjnych lub wymianę elementów powodujących zmianę danych w dowodzie rejestracyjnym, wymaga oprócz zaświadczenia o badaniach określonych w art. 81 ust. 3-5 p.r.d. (tj. zaświadczenia o badaniach okresowych), również zaświadczenia o badaniu dodatkowym. Regulacje o badaniach technicznych przed dopuszczeniem pojazdu do ruchu nie są regulacjami konkurencyjnymi względem unormowań odnoszących się do homologacji. Zasadą bowiem jest zakaz dokonywania zmian konstrukcyjnych powodujących zmianę rodzaju pojazdu, jak miało to miejsce w badanej sprawie (art. 66 ust. 4 pkt 6 ab initio p.r.d.), zaś pierwsza faza postępowania w sprawie rejestracji pojazdu musi wykazać w takim wypadku, czy nastąpiły warunki uchylające ten ustawowy zakaz. Takim trybem jest właśnie uzyskanie nowego świadectwa homologacji lub innego równoważnego dokumentu, z którym prawodawca zrównał uregulowane w § 14 ust. 4 pkt 2 r.r.p. oświadczenie producenta (względnie jego przedstawiciela) potwierdzające homologowanie pojazdu z uwzględnieniem dokonanych po opuszczeniu wytwórni zmian konstrukcyjnych. Dopiero pokonanie tej wstępnej fazy postępowania o rejestrację pojazdu (badania wymogów homologacji) umożliwia przystąpienie do badania bieżącej sprawności technicznej pojazdu w trybie badań okresowych (z art. 81 ust. 3-5 p.r.d.) oraz badań dodatkowych (art. 81 ust. 11 pkt 3 p.r.d.). Jak przyjmuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest dopuszczalne zastępowanie dokumentów stwierdzających homologację zaświadczeniami o wyniku badania technicznego pojazdu (zob. wyrok z dnia 27 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 368/06, Lex nr 311831). Dokonanie przez Starostę Powiatu Piotrkowskiego decyzją z dnia 22 maja 2017 r., nr WK-5410.3.8735.2017.AN rejestracji pojazdu na rzecz B.G. i S.G. odbyło się więc z rażącym naruszeniem przepisu prawa materialnego w postaci § 14 ust. 4 pkt 2 r.r.p., w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. Przepis § 14 ust. 4 pkt 2 r.r.p. był przepisem bezwzględnie obowiązującym, w drodze którego dochodziło do zwolnienia z ustawowego zakazu dopuszczania do ruchu pojazdu o zmienionych parametrach technicznych prowadzących do zmiany jego rodzaju, określonego przez art. 66 ust. 4 pkt 6 ab initio p.r.d. Tego rodzaju jaskrawe naruszenie, polegające na zarejestrowaniu (a przez to dopuszczeniu do ruchu po drogach publicznych) pojazdu, którego zmiany konstrukcyjne nie zostały uzdrowione w przepisanej procedurze homologacyjnej, było naruszeniem kwalifikowanym, rażącym. Jest bowiem widoczne dzięki prostemu zestawieniu treści rozstrzygnięcia decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego z dnia 22 maja 2017 r. i treści przepisu § 14 ust. 4 pkt 2 r.r.p. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest jednolicie pogląd, że dokonanie rejestracji pojazdu na podstawie zaświadczenia o wyniku badania technicznego, podczas gdy zmiana rodzaju lub typu pojazdu wymagała uzyskania nowej homologacji, jest rażącym naruszeniem prawa (uchwała z 23 października 2000 r., sygn. akt OPJ 17/00, ONSA 2001, Nr 2, poz. 62 oraz wyrok z 15 marca 2006 r., I OSK 636/05, Lex nr 198309). Trafnie zatem SKO, a następnie Sąd I instancji oceniły, że decyzja dotychczasowa zasługiwała na stwierdzenie jej nieważności w postępowaniu nadzorczym prowadzonym przez SKO na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Wyjaśnienia również wymaga, iż skarżąca W.G. w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji była reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego S.G. (ojca), który udzielił w imieniu małoletniej córki pełnomocnictwa radcy prawnemu do reprezentowania jej przed sądami administracyjnymi, w tym Naczelnym Sądem Administracyjnym we wszystkich sprawach dotyczących rejestracji pojazdów (k. 8 akt sądowych). W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym skarżąca W.G. była już osobą pełnoletnią, jednak pełnomocnictwo procesowe udzielone w imieniu małoletniego dziecka przez jego przedstawiciela ustawowego nie wygasa z chwilą uzyskania przez to dziecko pełnoletności (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 października 1995 r. III CZP 139/95; Lex nr 9256 oraz wyrok Sądu Najwyższego z 20 stycznia 2015 r. w spr. o sygn. I UK 180/14; LEX nr 1652378). Mając to na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 20 września 2022
- Symbol z opisem
- 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
- Hasła tematyczne
- Ruch drogowy
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Anna Ostrowska /przewodniczący/ Dorota Dąbek Monika Krzyżaniak /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 · Dz.U. 2024 poz. 572
- Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
art/ 72 ust. 1 · Dz.U. 2021 poz. 450
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych
§ 18 ust. 6 pkt 2 · Dz.U. 2017 poz. 2355
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II GSK 1693/22 · 5 grudnia 2025
Wyrok NSA z 5 grudnia 2025 r., II GSK 1693/22 – dopuszczenie pojazdu do ruchu
Sygnatura: II GSK 1692/22 · 5 grudnia 2025
Wyrok NSA z 5 grudnia 2025 r., II GSK 1692/22 – dopuszczenie pojazdu do ruchu
Sygnatura: II GSK 1541/22 · 5 grudnia 2025
Wyrok NSA z 5 grudnia 2025 r., II GSK 1541/22 – dopuszczenie pojazdu do ruchu
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny