II GSK 168/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Komisji Nadzoru Finansowego o uzupełnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2018 r. sygn. akt II GSK 168/18 o orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej Krajowej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 782/17 w sprawie ze skargi Krajowej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej w S. na postanowienie Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy postanawia: oddalić wniosek

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2018 r., sygn. akt II GSK 168/18, oddalił skargę kasacyjną Krajowej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 782/17, w sprawie z jej skargi na postanowienie Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] lutego 2017 r., w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Wnioskiem z dnia 12 października 2018 r. pełnomocnik Komisji Nadzoru Finansowego złożył wniosek o uzupełnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2018 r. poprzez rozstrzygnięcie co do zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, nie zawarł w orzeczeniu rozstrzygnięcia o kosztach mimo, że w odpowiedzi na skargę kasacyjną – złożonej pismem z dnia 10 stycznia 2018 r. (data stempla pocztowego nadania przesyłki – 11 stycznia 2018 r.) organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Na podstawie § 2 tego przepisu wniosek o uzupełnienie wyroku co do zwrotu kosztów sąd może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 193 p.p.s.a. powyższe regulacje znajdują odpowiednie zastosowanie również w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W wyroku z dnia 9 sierpnia 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu wniesionej przez Krajową Spółdzielczą Kasę Oszczędnościowo-Kredytową w S. skargi kasacyjnej. Jednocześnie NSA nie orzekł w wyroku o zasądzeniu na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego. Wobec tego należało ocenić, czy w niniejszej sprawie zachodziły podstawy do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Jak wynika z art. 204 p.p.s.a., w razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła skargę kasacyjną, obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez: 1. organ – jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę albo przez 2. skarżącego – jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji uwzględniający skargę. Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony (art. 205 § 2 p.p.s.a.). Stawki wynagrodzenia pełnomocnika profesjonalnego i katalog czynności, za których wykonanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym przysługują koszty postępowania regulują rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. W rozpoznawanej sprawie organ był reprezentowany przez radcę prawnego, a zatem rozporządzeniem, które znalazłoby zastosowanie jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.; dalej rozporządzenie) w stanie prawnym obowiązującym od dnia 27 października 2016 r., z uwagi na to, iż skarga kasacyjna strony została złożona w dniu 16 listopada 2017 r. (data stempla pocztowego na kopercie – karta akt sądowych – nr 81). Z § 14 ust. 1 rozporządzenia wynika, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi: 1) w pierwszej instancji: a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – stawkę obliczoną na podstawie § 2, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego – 1200 zł, c) w innej sprawie – 480 zł; 2) w drugiej instancji: a) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym – 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca prawny – 100% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł, b) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej – 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji – 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł, c) za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym – 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy w drugiej instancji ten sam radca prawny, nie sporządził i nie wniósł kasacji – 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł, d) w postępowaniu zażaleniowym – 240 zł. Z przywołanych powyżej przepisów wynika, że na gruncie postępowania kasacyjnego koszty postępowania obejmują poniesione przez stronę koszty sądowe oraz wynagrodzenie pełnomocnika strony, który wykonał czynność określoną w § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a-c rozporządzenia, to znaczy stawił się na rozprawie lub w terminie sporządził skargę kasacyjną. Ponadto, możliwe jest zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną w terminie (zob. uchwała siedmiu sędziów NSA z 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12; publ. ONSA WSA 2013/3, poz. 38). W uchwale tej sąd stwierdził, że "art. 204 i art. 205 § 2–4 w zw. z art. 207 § 1 p.p.s.a. wraz z właściwymi przepisami odrębnymi, do których odsyła art. 205 § 2 i 3 tej ustawy, stanowią podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów za wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną". W takim przypadku zasądzenie zwrotu kosztów postępowania będzie obejmowało zatem koszt zastępstwa procesowego strony związanego ze sporządzeniem odpowiedzi na skargę kasacyjną. Bezspornym jest, że sprawie niniejszej organ nie poniósł kosztów sądowych, do których należą opłaty sądowe (np. wpis od pisma wszczynającego postępowanie) i wydatki, więc nie ma podstaw do zasądzenia ich zwrotu. Jeżeli zaś chodzi o zwrot wynagrodzenia pełnomocnika profesjonalnego organu, NSA stwierdza, że żadnej z czynności przewidzianych w rozporządzeniu pełnomocnik ten nie dokonał. Poza sporem jest, iż obie strony postępowania zrzekły się przeprowadzenia przed Naczelnym Sądem Administracyjnym rozprawy, a zatem koszty dla pełnomocnika za stawiennictwo na rozprawie nie mogły zostać zasądzone. Skargę kasacyjną rozpoznano bowiem na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 182 § 2 p.p.s.a. Wątpliwości organu wnoszącego o uzupełnienie wyroku NSA budzi natomiast brak uwzględnienia okoliczności sporządzenia przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie zachodzą podstawy do zwrotu wynagrodzenia pełnomocnika za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną na gruncie niniejszej sprawy. Należy bowiem stwierdzić, że pismo to zostało wniesione do sądu po terminie określonym w art. 179 p.p.s.a. Odpis skargi kasacyjnej doręczono organowi w dniu 27 grudnia 2017 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru – karta akt sądowych nr 85), a zatem 14-dniowy termin na wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną upływał w dniu 10 stycznia 2018 r. Tymczasem jak wynika z akt sprawy odpowiedź na skargę kasacyjną nadano w dniu 11 stycznia 2018 r. (vide: data stempla pocztowego na kopercie, w której nadano przesyłkę – karta akt sądowych nr 93). Skoro więc organ złożył spóźnioną odpowiedź na skargę kasacyjną, to za jej sporządzenie nie przysługuje zwrot kosztów postępowania na mocy art. 204 pkt 1 w związku z art. 205 § 2 i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w wyroku NSA z 9 sierpnia 2018 r. orzeczono o całości sprawy, a brak orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego wynikał z tego, że nie zachodziły podstawy do ich przyznania. Tym samym wniosek organu o uzupełnienie wyroku w tym zakresie nie mógł zostać uwzględniony. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 157 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji