II GSK 1616/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 marca 2025 r. sygn. akt III SA/Gd 627/24 w sprawie ze skargi R. W. na postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku z dnia 12 września 2024 r., nr OPES.906.119.2024.DV w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w związku z niewykonaniem obowiązku szczepień ochronnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od R. W. na rzecz Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z 20 marca 2025 r., sygn. akt III SA/Gd 627/24, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tj.: Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "p.p.s.a."), oddalił skargę R. W. (dalej: "zobowiązana", "skarżąca") na postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku (dalej: "PWIS") z 12 września 2024 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w związku z niewykonaniem obowiązku szczepień ochronnych. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kwidzynie, po uzyskaniu informacji z punktu szczepień NZOZ "Zdrowie" Sp. z o.o. w Kwidzynie o niewykonaniu obowiązkowych szczepień ochronnych przeciwko gruźlicy, błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, Haemophilus influenzae, odrze, śwince, różyczce i pneumokokom u dziecka – A. W. (ur. [...] marca 2021 r.), pismem z dnia [...] listopada 2023 r. wezwał matkę dziecka – skarżącą - do stawienia się, w terminie 21 dni od daty otrzymania wezwania, w wymienionym punkcie szczepień w celu rozpoczęcia obowiązkowych szczepień ochronnych albo przedstawienia zaświadczenia potwierdzającego istnienie u dziecka przeciwskazań do wykonania ww. szczepień, albo poinformowania o wykonaniu szczepień. W związku ze stwierdzeniem dalszego uchylania się skarżącej od wykonania obowiązku szczepień ochronnych dziecka PPIS w Kwidzynie dnia 8 lutego 2024 r. wysłał do strony upomnienie wzywające do rozpoczęcia realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych u dziecka, w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia. Upomnienie zawierało pouczenie o potencjalnym skierowaniu sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia 29 maja 2024 r. Wojewoda Pomorski nałożył na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 1.000 zł w związku z niedopełnieniem obowiązku poddania małoletniej córki szczepieniom ochronnym i jednocześnie wezwał zobowiązaną do dobrowolnego wykonania obowiązku w zakresie szczepień ochronnych w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia postanowienia. Pismem z dnia 24 czerwca 2024 r. zobowiązana wniosła zarzuty na postanowienie egzekucyjne podnosząc: 1) określenie obowiązku niezgodnie z treścią wynikającego z przepisu prawa, tj. art. 17 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 924 – zwanej dalej "u.z.z.l.") poprzez pominięcie przez wierzyciela art. 17 ust. 2 i 4 tej ustawy; 2) na podstawie art. 33 § 2 pkt 6 lit. a) ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm. - zwanej dalej "u.p.e.a.") brak wymagalności obowiązku z uwagi na brak indywidualnego kalendarza szczepień, brak wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia, brak wydania zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym; 3) na podstawie art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, o którym mowa w art. 15 ww. ustawy. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kwidzynie postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2024 r. – działając na podstawie art. 17 § 1, art. 18, art. 34 § 2 pkt 2 lit. b) i § 3 i art. 33 § 2 pkt 6a u.p.e.a. oraz art. 124 k.p.a. - oddalił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Odnośnie zarzutu określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa organ przytoczył treść przepisów art. 5 pkt 3 i art. 17 ust. 2-4 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 416 - zwanej dalej w skrócie: "u.p.i.s.") i wyjaśnił, że przepisy te nie stanowią podstawy prawnej ustawowego obowiązku wykonania szczepienia ochronnego. Skoro zaś przepisy te wskazują na konieczność wykonania określonych czynności przed wykonaniem samego szczepienia i nie podlegają nadzorowi inspekcji sanitarnej, podniesiony zarzut należy uznać za chybiony. Jednocześnie organ wskazał, że wezwanie do dobrowolnego zaszczepienia dziecka zobowiązana odebrała w dniu 18 grudnia 2023 r., zaś upomnienie w dniu 21 lutego 2024 r., natomiast tytuł wykonawczy wystawiono w dniu 10 maja 2024 r., czyli w okresie, gdy zobowiązana pozostawała w zwłoce, bowiem jej córka z dniem 10 maja 2024 r. była w 3 roku życia. Organ pierwszej instancji zauważył też, że w doręczonym zobowiązanej upomnieniu wskazano na obowiązek wykonania szczepień ochronnych przeciwko wymienionym w nim jednostkom chorobowym BCG, WZW t. B (pierwsza dawka szczepienia podstawowego), błonica, tężec, krztusiec (pierwsza dawka szczepienia podstawowego), Poliomyelitis (pierwsza dawka szczepienia podstawowego), Hemophilus Influenzae (pierwsza dawka szczepienia podstawowego), odra, świnka i różyczka (pierwsza dawka szczepienia podstawowego) oraz inwazyjnym zakażeniom Streptococcus Pneumoniae (pierwsza dawka szczepienia podstawowego), natomiast w tytule wykonawczym wskazano jako obowiązek podlegający egzekucji administracyjnej zaszczepienie dziecka przeciwko BCG, WZW t. B (pierwsza dawka szczepienia podstawowego). Tym samym egzekucja administracyjna wszczęta została na podstawie prawidłowo sporządzonego tytułu wykonawczego, bowiem wskazano na obowiązek zaszczepienia dziecka przeciwko jednostkom chorobowym określonym w upomnieniu. Organ podkreślił również, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego w każdym przypadku jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Procedura poddania się szczepieniu ochronnemu jest działaniem profilaktycznym, wymaganym realizacją w podmiocie leczniczym przez personel uprawniony, na którą składają się nierozerwalnie dwie czynności: 1) badanie lekarskie poprzedzające kwalifikację do szczepienia oraz 2) podanie szczepionki doustne lub wykonanie iniekcji u pacjenta. Dzieci, u których istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia powikłań poszczepiennych są zwolnione z obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym. Organ zaznaczył, że z posiadanej dokumentacji medycznej córki zobowiązanej wynika, że dziecko nie zostało zaszczepione już na oddziale noworodkowym przeciwko gruźlicy (BCG) i pierwszej dawce WZW typu B, a obecnie ukończone ma już 3 lata. Ponadto w dokumentacji brak jest zaświadczenia lekarskiego o istnieniu przeciwskazań zdrowotnych do wykonania szczepień u dziecka zobowiązanej lub też o konieczności odroczenia obowiązku zaszczepienia. Odnośnie zarzutu braku doręczenia upomnienia organ wskazał na treść art. 15 u.p.e.a. i wyraził zdanie, że nie powinien budzić wątpliwości fakt, iż istotą upomnienia jest uprzedzenie zobowiązanego o zagrożeniu wszczęciem egzekucji, a upomnienie doręczone zobowiązanej w niniejszej sprawie - co sama przyznaje - niewątpliwie taki walor posiada. Zgodnie z treścią art. 15 § 3e u.p.e.a., minister właściwy do spraw finansów publicznych zobowiązany został do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowego zakresu danych zawartych w upomnieniu, co też uczynił, wydając w dniu 4 grudnia 2020 r. rozporządzenie w sprawie danych zawartych w upomnieniu (Dz. U. z 2020 r., poz. 2194), przy czym jak wynika z treści ww. przepisu ustawy egzekucyjnej, określenie danych zawartych w upomnieniu ma na celu zapewnienie prawidłowości pouczenia zobowiązanego o skutkach niewykonania obowiązku i niezastosowania się do upomnienia, i z całą pewnością cele te w niniejszej sprawie zostały zachowane. Postanowieniem z dnia 12 września 2024 r. Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny – działając na podstawie art. 17 § 1 w zw. z art. 34 § 3 u.p.e.a. w zw. z art. 144 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ odwoławczy w pełni zaakceptował i przyjął jako własne stanowisko przedstawione przez organ pierwszej instancji. PPWIS po przytoczeniu przepisów mających zastosowanie w sprawie zaznaczył, że strona na żadnym etapie postępowania nie przedstawiła zaświadczenia lekarskiego o stwierdzonych przeciwwskazaniach do wykonania szczepień ochronnych i odraczającego wykonanie obowiązku szczepień ochronnych dziecka lub potwierdzenia rozpoczęcia szczepień wyrównawczych, wskazała jedynie na skierowania do specjalistów. Zważył, iż to nie matka czy prawny opiekun kwalifikuje dziecko do szczepienia, a tylko i wyłącznie lekarz, który ma ku temu odpowiednie kwalifikacje. Nadto PPWIS zważył, iż zgodnie z informacją uzyskaną od lekarza pediatry strona podczas wizyty kwalifikacyjnej nie przedstawiła żadnego dokumentu uzasadniającego odroczenie szczepień i mimo stwierdzenia braku przeciwwskazań nie wyraziła zgody na szczepienie. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca wniosła skargę, którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 20 marca 2025 r. oddalił. Po przytoczeniu przepisów u.p.e.a. sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżąca kwestionowała zasadność prowadzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na: określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu (art. 33 § 2 pkt 2 lit. c) u.p.e.a.), brak wymagalności obowiązku w przypadku odroczenia terminu wykonania obowiązku (art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a.) oraz brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane (art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.). W ocenie sądu pierwszej instancji, wbrew argumentacji skarżącej treść wskazanego w tytule wykonawczym obowiązku podlegającego egzekucji jest jasna, zrozumiała, ale przede wszystkim wynika z przepisów prawa i jest z nimi zgodna. Organy obu instancji prawidłowo oceniły zarzut skarżącej wskazujący na określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa jako niezasadny. Wymienione zarówno w upomnieniu, jak i tytule wykonawczym szczepienia BCG i WZW t. B są tożsame i wynikają z powszechnie obowiązujących uregulowań. Natomiast podniesiony w tym kontekście zarzut skargi jest niezrozumiały, albowiem w piśmie kierowanym do organu I instancji z dnia 20 kwietnia 2024 r., czy oświadczeniu z dnia 26 kwietnia 2024 r. do NZOZ w Kwidzynie, skarżąca sama przyznała świadomość ciążącego na niej na podstawie art. 5 ust. 2 u.z.z.l. obowiązku. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że bezspornie dziecko skarżącej powinno mieć wykonane szczepienia podstawowe przeciwko gruźlicy, tj. BCG: schemat jednodawkowy (liczba dawek), pojedyncza dawka w 1 dobie życia (wiek, w którym powstaje obowiązek szczepienia), przed wypisem ze szpitala (termin wykonania szczepienia) oraz przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby, tj. WZW typu B: schemat 4-dawkowy (liczba dawek), 1. dawka - w 1. dobie życia (wiek, w którym powstaje obowiązek szczepienia), przed wypisem ze szpitala (termin wykonania szczepienia). Jednakże, jak wynika z Karty uodpornienia prowadzonej dla małoletniej szczepień tych we wspólnym dla obu wymienionych rodzajów szczepionek terminie córka skarżącej nie otrzymała. Zatem w dacie wystawienia tytułu wykonawczego wszystkie wymienione w jego treści szczepienia były w stosunku do dziecka strony skarżącej zarówno obowiązkowe, jak i wymagalne. Czyni to niezasadnym również zarzut braku wymagalności przedmiotowego obowiązku. Sąd stwierdził, że PPIS zgromadził wystarczające dowody na potwierdzenie okoliczności braku wykonania u córki skarżącej przedmiotowych szczepień ochronnych. Zauważyć należy, że ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji wynika, że skarżąca od narodzin córki odmawia realizacji przedmiotowego obowiązku konsekwentnie. Odmowa ta miała bowiem miejsce nie tylko w pierwszej dobie życia córki, lecz w późniejszym okresie jeszcze kilkukrotnie. Z pism NZOZ-POZ w Kwidzynie wynika tymczasem, że lekarz przeprowadzający lekarskie badanie kwalifikacyjne córki skarżącej stwierdził brak przeciwskazań do wykonania szczepienia, i to pomimo podnoszonej w toku sprawy przez matkę potrzeby przeprowadzenia konsultacji alergologicznej, genetycznej czy neurologicznej. Znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy kopie skierowań do lekarzy wymienionych specjalności nie stanowią samoistnie o konieczności odroczenia obowiązku szczepień. Jak zostało to wyjaśnione, decyzja w tym przedmiocie należy do lekarza przeprowadzającego to badanie. Jednocześnie też należy zauważyć, że okres, który upłynął od daty wystawienia przedmiotowych skierowań (tj. 27 lipca 2023 r.) do dnia wystawienia tytułu wykonawczego (10 maja 2024 r.) czy też nawet do zakończenia postępowania i wydania zaskarżonego postanowienia przez PWIS (12 września 2024 r.) pozwalał na zakończenie przynajmniej jednej z wymienionych konsultacji. Strona na taką okoliczność do dnia wniesienia skargi nie powołała się. Nie przedłożyła także żadnego dokumentu od specjalisty, z którego wynikałoby, że na czas podjętej w określonym skierowaniu diagnostyki należałoby odroczyć wykonanie szczepień. Przedłożona w tym zakresie dokumentacja jest dość skąpa i w istocie poza samą okolicznością skierowania dziecka do dalszej diagnostyki oraz oświadczeniem skarżącej w pismach z dnia 20 i 26 kwietnia 2024 r., że dziecko nadal oczekuje na termin, strona nie zadbała o rzetelne i wiarygodne przedstawienie podnoszonych przez nią okoliczności, które wskazywałyby na niemożność wykonania wskazanych szczepień u dziecka. Odnosząc się natomiast do zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 15 § 3e u.p.e.a. Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej wydał w dniu 4 grudnia 2020 r. rozporządzenie w sprawie danych zawartych w upomnieniu (Dz. U. z 2020 r., poz. 2194). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie jest - co istotne - kwestionowane, że skierowane do skarżącej upomnienie zostało skutecznie doręczone. Mając zaś na uwadze, że strona skarżąca podważa w istocie jedynie treść doręczonego jej upomnienia, co miałoby wpłynąć na prawidłowość dalszego postępowania egzekucyjnego, podkreślić należy, iż z treści upomnienia z dnia 8 lutego 2024 r. wynika jednoznacznie, że zostało ono wystosowane w związku z niedopełnieniem przez stronę obowiązku szczepień u córki A. W. przeciwko: "BCG, WZW t. B (pierwsza dawka szczepienia podstawowego), błonica, tężec, krztusiec (pierwsza dawka szczepienia podstawowego), Poliomyelitis (pierwsza dawka szczepienia podstawowego), Hemophilus Influenzae (pierwsza dawka szczepienia podstawowego), odra, świnka i różyczka (pierwsza dawka szczepienia podstawowego) oraz inwazyjnym zakażeniom Streptococcus Pneumoniae (pierwsza dawka szczepienia podstawowego)". O ile w tytule wykonawczym dochodzony obowiązek został ograniczony, albowiem w jego treści wskazano zaszczepienie dziecka jedynie przeciwko BCG i WZW t. B (pierwsza dawka szczepienia podstawowego), to jednak zauważyć należy, że w przypadku właśnie wymienionych w tytule wykonawczym szczepień: BCG i WZW t. B (pierwsza dawka szczepienia podstawowego), obowiązek ten jest bezsprzecznie tożsamy. Skarżąca w skierowanym do niej upomnieniu została wezwana do wykonania u córki szczepień przeciwko BCG i WZW t. B (pierwsza dawka szczepienia podstawowego) i ten sam zakres szczepień został wskazany w tytule wykonawczym. Zdaniem sądu pierwszej instancji nieuzasadnione okazały się także zarzuty naruszenia powołanych w skardze przepisów postępowania. W szczególności należało uznać, że organy administracji w stopniu wystarczającym wyjaśniły stan faktyczny i oceniły zebrane dowody w ramach swobodnej, a nie dowolnej oceny, bez pomijania jakiegokolwiek dowodu w sprawie. Wyniki swoich ustaleń organy przedstawiły w uzasadnieniach wydanych postanowień, które były prawidłowe w swej budowie, odpowiadały wymogom ustawy i odniosły się do kwestii wymagalności obowiązku poddania dziecka poszczególnym szczepieniom. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca kwestionując go w całości i zarzucając: 1. naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 5 ust. 1 pkt 1 lit b) w zw. z art. 17 ust. 2, 4 i 5 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi poprzez błędne jego zastosowanie skutkujące uznaniem, że obowiązek jest wymagalny, podczas gdy nie zostały wykluczone przeciwwskazania do obowiązkowych szczepień ochronnych, a dziecko było poddawane lekarskim badaniom kwalifikacyjnym, 2. naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi przez Sąd I instancji, w sytuacji gdy rozstrzygnięcia organów obu instancji obarczone są rażącymi naruszeniami, tj.: a) art. 33 § 2 pkt 6 lit c) u.p.e.a. z uwagi na brak wymagalności obowiązku, w związku z brakiem wykluczenia przeciwwskazań oraz brakiem zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, potwierdzającym kwalifikację małoletniego dziecka do obowiązkowych szczepień ochronnych, b) art. 33 § 2 w zw. z art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez oddalenie zarzutów i oparcie rozstrzygnięcia na założeniach przyjętych przez organ I i II instancji, c) na podstawie art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 § 3e u.p.e.a. w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie postanowienia organu I i II instancji. Skarżąca zrzekła się rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, PWIS wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącej na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności podkreślić należy, że skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu skargi kasacyjnej nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z dyspozycją art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych, o których mowa w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. W takiej sytuacji, co do zasady, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po ustaleniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania wykładni prawa materialnego oraz subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowane w sprawie przepisy prawa materialnego (por. wyrok NSA z 3 grudnia 2024 r., sygn. akt II GSK 1000/24, LEX nr 3788107). Przystępując do oceny meritum sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności za bezzasadny uznał zarzut nr 2 lit. a-c skargi kasacyjnej, podnoszący naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy rozstrzygnięcia organów obu instancji obarczone są "rażącymi naruszeniami" art. 33 § 2 w zw. z art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a., art. 33 § 2 pkt 4 i pkt 6 lit. c) u.p.e.a. oraz "art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 § 3e u.p.e.a." w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia w sprawie danych zawartych w upomnieniu. Wskazując na uchybienie art. 33 § 2 w zw. z art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a., skarżąca niezasadnie twierdzi, że akceptacja stanowiska organów jest wadliwa. Akceptacja tego stanowiska nie jest, na tle niniejszej sprawy, uchybieniem, gdyż stanowisko organów jest trafne. Niezasadne jest podnoszone przez stronę naruszenie art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a., tj. brak wymagalności obowiązku, w związku z brakiem wykluczenia przeciwwskazań oraz brakiem zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, potwierdzającym kwalifikację małoletniego dziecka do obowiązkowych szczepień ochronnych. Z zarzutem tym koresponduje zarzut nr 1 skargi kasacyjnej – naruszenia prawa materialnego w postaci art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 17 ust. 2, 4 i 5 u.z.z.l. Z rozwiązań prawnych przyjętych na gruncie art. 5 i art. 17 u.z.z.l. wynika bezpośrednio wykonalny obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym, co w zakresie odnoszącym się do cech tego obowiązku dotyczy zarówno podmiotu, na którym obowiązek ten ciąży, zakresu tego obowiązku oraz okoliczności, w których dochodzi do jego aktualizacji. Zgodnie z art. 17 ust. 2 u.z.z.l. wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Z kolei po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (ust. 4). Natomiast przyjmuje się, że w przypadku wykonywania w jednym podmiocie leczniczym badania kwalifikacyjnego do szczepień i zabiegu podania preparatu szczepionkowego nie jest wymagane wystawienie przez lekarza zaświadczenia o wykonanym badaniu kwalifikacyjnym, gdyż wynik tego badania jest wpisany do dokumentacji medycznej dziecka prowadzonej przez podmiot. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego bezzasadne są twierdzenia skarżącej kasacyjnie o tym, że stwierdzony tytułem wykonawczym obowiązek poddania jej małoletniego dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym był w momencie jego skierowania do egzekucji administracyjnej obowiązkiem niewymagalnym. Skarżąca ocenę tę formułuje na tle wyrywkowo widzianych okoliczności faktycznych, nie zaś w ich całokształcie. Należy zauważyć, że wskazywane przez stronę badanie kwalifikacyjne przeprowadza uprawniony do szczepień lekarz, zgodnie z cytowanym powyżej art. 17 ust. 2 u.z.z.l. To więc rodzic wraz z małoletnim dzieckiem zgłasza się na to badanie i w razie uzyskania pozytywnego wyniku (kwalifikacji), szczepienie ochronne powinno zostać wykonane przed upływem 24 godzin od momentu badania, określonego datą dzienną i godziną (por. art. 17 ust. 3 ustawy). Z akt sprawy, jak i z ustalonego stanu faktycznego, jednoznacznie wynika ustawowy obowiązek przeprowadzenia szczepień ochronnych, który nie został przez stronę skarżącą zrealizowany. Córka zobowiązanej nie została zaszczepiona na oddziale noworodkowym przeciwko gruźlicy (BCG) i wirusowemu zapaleniu wątroby (pierwsza dawka WZW typu B), zaś na chwilę wydawania kwestionowanych postanowień ukończyła już 3 lata. Nie budzi zatem najmniejszych wątpliwości, że obowiązek ten jest wymagalny ze względu na wiek osiągnięty przez dziecko strony, który przewidziany jest w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j Dz.U. z 2025 r. poz. 782), nie zaś z uwagi na wskazywane przez skarżącą schematycznie procedury. Pomimo tego, że strona udała się z dzieckiem do lekarza pierwszego kontaktu, co zbiegło się w czasie ze skierowanym do niej upomnieniem, to jednak nie wykonała szczepienia. Co istotne, nadal nie stawia się, w celu wykonania całej procedury szczepienia, łącznie z poprzedzającym je każdorazowo badaniem kwalifikacyjnym i uzyskaniem zaświadczenia o braku przeciwskazań bądź być może o ich istnieniu. Strona nie przedłożyła żadnego zaświadczenia, bądź innego dokumentu w rozumieniu § 11 rozporządzenia, które mogłoby stanowić o odroczeniu względem dziecka obowiązku szczepień, prezentując jedynie własną, gołosłowną argumentację w tym zakresie. Podkreślić należy, że takimi dokumentami nie są skierowania z 27 lipca 2023 r. czy też z 12 marca 2024 r. bowiem w żadnym zakresie nie wynika z nich, że występują wobec córki skarżącej długotrwałe przeciwskazania do szczepień. Skoro zatem zostało wykonane wymagane ustawą badanie kwalifikacyjne do szczepień, a co za tym idzie wydane zostało stosowne orzeczenie w postaci pozytywnej kwalifikacji do szczepienia, nie sposób twierdzić, że brak jest wydania zaświadczenia, o którym jest mowa w art. 17 ust. 4 u.z.z.l. Poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu, o którym mowa w art. 17 ust. 2 u.z.z.l., jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. Tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Wykonanie tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego. O wykonaniu obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu nie świadczy natomiast samo poddanie się badaniu kwalifikacyjnemu. Jeśli zatem wydane zostało stosowne orzeczenie w postaci pozytywnej kwalifikacji do szczepienia, to nie sposób jest twierdzić, że brak wydania zaświadczenia, o którym jest mowa w art. 17 ust. 4 u.z.z.l. mógł stanowić uzasadnioną podstawę podważania wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego - a co za tym idzie podstawę podważania wymagalności tego obowiązku (wyrok NSA z 20 listopada 2024 r., II GSK 1077/24). U.z.z.l. nie przewiduje prawa pacjenta (rodziców małoletniego dziecka) do odmowy wyrażenia zgody na szczepienie ochronne. Wręcz przeciwnie, statuuje ogólny obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym, gdy brak jest ku temu przeciwwskazań. Jedynie w sytuacji wskazań lekarskich, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.l.). To więc na rodzicu małoletniego dziecka spoczywa prawny obowiązek, wynikający wprost z ustawy, zgłoszenia się z dzieckiem do lekarza sprawującego nad nim opiekę profilaktyczną w celu przeprowadzenia badań kwalifikacyjnych w celu potwierdzenia bądź wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego (zob. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2024 r., sygn. akt II GSK 2216/23, CBOSA). Podsumowując ten wątek rozważań, obowiązek szczepień względem córki skarżącej jest wymagalny i nie został odroczony. Strona skarżąca unika stawienia się na szczepienie i przeprowadzenia całej wymaganej prawem procedury. Niezasadny jest także zarzut nr 2 lit. c) skargi kasacyjnej, kwestionujący w istocie skuteczność doręczenia skarżącej upomnienia. Twierdzenia w tym zakresie są pozbawione podstaw. Stronie skarżącej kasacyjnie doręczono uprzednio upomnienie, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., które w sposób prawidłowy identyfikuje osobę zobowiązaną. Sąd pierwszej instancji fakt ten prawidłowo ustalił na podstawie akt sprawy, zaś skarżąca stanu faktycznego w tym względzie skutecznie nie podważyła. Zaznaczyć należy, że z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że strona wskazuje, że przesłane jej upomnienie wzywa do wykonania szczepień ochronnych w szerszym zakresie niż wystawiony tytuł wykonawczy, które dodatkowo nie istnieją w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Zdaniem NSA, sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że wskazane w tytule wykonawczym szczepienia (BCG i WZW t. B) zostały wskazane w załączniku nr 1 do rozporządzenia z 27 września 2023 r. i znajdują odzwierciedlenie w treści upomnienia – odnosząc się bowiem do gruźlicy oraz wirusowego zapalenia wątroby typu B. Zatem wymienione w tytule wykonawczym i upomnieniu szczepienia są w istocie tożsame. Co równie istotne, skarżąca kasacyjnie wadliwie sformułowała powyższy zarzut, powołując się na § 2 pkt 3 rozporządzenia w sprawie danych zawartych w upomnieniu, który określa wymagania co do danych osobowych i adresowych zobowiązanego, jakie powinny się znaleźć w upomnieniu. Tymczasem skarżąca kwestionuje treść nałożonego obowiązku, a zatem prawidłowo sformułowany zarzut powinien wskazywać na § 2 pkt 4 lit. a) rozporządzenia w sprawie danych zawartych w upomnieniu, czego w sprawie brak. Konkludując należy więc stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej nie mogły przynieść oczekiwanego rezultatu w postaci uchylenia zaskarżonego wyroku, albowiem nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach. Sąd pierwszej instancji przeprowadził prawidłowo kontrolę legalności zaskarżonego postanowienia i zasadnie oddalił skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i na mocy art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r., poz. 118). Zasądzona kwota stanowi zwrot kosztów pełnomocnika organu z tytułu sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną w terminie przewidzianym w art. 179 p.p.s.a.