Sygnatura
II GSK 1575/24
II GSK 1575/24 - Wyrok NSA z 2025-02-27
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 27 lutego 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 października 2023 r. sygn. akt III SA/Gl 370/23 w sprawie ze skargi E. S. na postanowienie Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 24 lutego 2023 r. nr NS-EP.907.2.82.2022 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w związku z niewykonaniem obowiązku szczepień ochronnych oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 24 października 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 370/23 oddalił skargę E. S. (dalej: "skarżąca") na postanowienie Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach (dalej: ŚPWIS) z dnia 24 lutego 2023 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w związku z niewykonaniem obowiązku szczepień ochronnych. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Upomnieniem z 19 marca 2019 r., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. G. wezwał skarżącą do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych u dziecka B. S., wynikającego z art. 5 ust. 1 pkt. 1 lit. b i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2018 r. poz. 151 ze zm.; dalej: u.z.z.z.ch.z.), rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 753; dalej: rozporządzenie) oraz Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie szczepień ochronnych na rok 2019 z dnia 25 października 2018 r. (Dz. Urz. Min. Zdrow. Z 2018 r. poz. 104). Podstawę prawną upomnienia stanowił art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 z późn. zm.; dalej: u.p.e.a.). Wobec niewykonania powyższego obowiązku, PPIS jako wierzyciel wystawił w dniu 8 listopada 2019 r. tytuł wykonawczy oraz zwrócił się do Wojewody Śląskiego o wszczęcie postępowania egzekucyjnego i nałożenie grzywny w celu przymuszenia w związku z niewykonywaniem obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym wynikającym z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2 u.z.z.z.ch.z. Skarżąca pismem z 5 lipca 2022 r. złożyła zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego do Wojewody Śląskiego, które zostało przekazane do wierzyciela - Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D. G. celem zajęcia stanowiska – ustosunkowania się do stawianych zarzutów. W postanowieniu z 22 grudnia 2022 r. zarzuty zostały uznane przez PPIS za nieuzasadnione. ŚPWIS rozpoznając zażalenie skarżącej, postanowieniem z 24 lutego 2023 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy zaznaczył, że ustawowy obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym zostaje wypełniony w momencie wykonania obu czynności: poddania się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego oraz poddania się szczepieniu. W ocenie organu odwoławczego, przepisy prawa nie precyzują sposobu przeprowadzania badania kwalifikacyjnego, a lekarz nie ma obowiązku przeprowadzania testów np. na ewentualne alergie na substancje znajdujące się w szczepionkach. ŚPWIS zaznaczył jednak, że w momencie otrzymana informacji, że dziecko jest uczulone na konkretne składniki, lekarz jest zobowiązany do weryfikacji, czy w skład szczepionki tenże składnik nie wchodzi. Zdaniem organu odwoławczego, obowiązkiem lekarza jest więc wykluczenie przeciwskazań do wykonania szczepienia, a w wypadku ich stwierdzenia odroczenie szczepienia i skierowania dziecka do konsultacji specjalistycznej. Wykonanie szczepienia może zostać odroczone do czasu ustania przeciwskazań zdrowotnych. W ocenie ŚPWIS, tytuł wykonawczy spełniał wszystkie wymagane prawem elementy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem wskazanym na wstępie, oddalił skargę skarżącej. Sąd I instancji zaznaczył, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 poz.2070; dalej: "ustawa zmieniająca") do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 (t.j. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dz. U. z 2019 r. poz. 1438, z późn. zm., dalej: "u.p.e.a.") i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W związku z faktem, że w przedmiotowej sprawie wniosek o wszczęcie egzekucji administracyjnej został złożony 8 listopada 2019 r., stosownie do art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej do postępowania egzekucyjnego, w toku którego wydano zaskarżone postanowienie, miały zastosowanie przepisy u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r. Sąd I instancji wskazał, że podanie przez organ odwoławczy nieprawidłowego numeru dziennika ustaw oraz niewskazanie i nie odniesienie się w treści decyzji do przepisów przejściowych, stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, ale nie w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem WSA, użyte w postanowieniu PPIS sformułowanie "uznaje zarzuty zobowiązanego za nieuzasadnione" pomimo tego, że nie było ono przewidziane w art. 34 u.p.e.a., to w zestawieniu z uzasadnieniem tego postanowienia pozwala przyjąć, że w istocie treścią wyrażonego w tym postanowieniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów było ich oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych, a wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami ustawy z 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń. Zdaniem WSA, wynikający z przepisów prawa obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest bezpośrednio wykonalny, a jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie przymusowe dochodzenia poddania dziecku szczepieniu ochronnemu. Sąd I instancji zaznaczył, że sam fakt poddania syna przez skarżącą kwalifikacyjnemu badaniu lekarskiemu, nie świadczy o realizacji obowiązku szczepienia, zwłaszcza że skarżąca nie dostarczyła żadnych zaświadczeń o lekarskich przeciwskazaniach do zaszczepienia dziecka. WSA podzielił stanowisko organów, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa. Sąd I instancji podkreślił, że nie ma możliwości odmowy poddania się szczepieniom ochronnym z powodów wskazanych przez skarżącą, a które mieszczą się w zakresie art. 16 ustawy 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1545). Zdaniem WSA, zastosowanie tej regulacji jest wyłączone ustawą o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, która nie przewiduje praw pacjenta do odmowy wyrażenia zgody na szczepienie ochronne, wręcz przeciwnie - statuuje ogólny obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym. Sąd I instancji stwierdził również, obowiązek wykonania szczepień ochronnych wynika z ustawowych regulacji, natomiast jedynie jego realizacja odbywa się według Programu Szczepień Ochronnych (PSO), który rokrocznie jest modyfikowany stosownie do aktualnej sytuacji epidemiologicznej, a ogłaszany przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, o którym mowa w art. 17 ust. 11 u.z.z.z.ch.z. W ocenie WSA, komunikat ten jest w istocie dokumentem technicznym precyzującym obowiązki wynikające z ustawy, w którym zawarte są wiadomości z zakresu medycyny dotyczące sposobu wykonania ustalonych w ustawie obowiązków. W ocenie Sądu I instancji, Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 9 maja 2023 r. w sprawie o sygn. akt SK 81/19, nie zakwestionował w żaden sposób wprowadzenia obowiązkowych szczepień ochronnych, a wskazana przez Trybunał Konstytucyjny okoliczność konieczności zapewnienia ciągłości realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych, stanowi argument przemawiający za dalszym stosowaniem zakwestionowanych przez Trybunał przepisów ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w zakresie, w jakim pozwalają one na ustalenie terminu wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczby dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, na podstawie Programu Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanego przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu. Zdaniem Sądu I instancji, odmowa zastosowania zakwestionowanych przepisów, szczególnie wobec odroczenia przez Trybunał utraty ich mocy, spowodowałoby zakłócenie procesu wykonywania obowiązkowych szczepień ochronnych W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, brak wskazania nr PESEL skarżącej w treści upomnienia nie dyskwalifikuje tego dokumentu z punktu widzenia jego znaczenia w postępowaniu egzekucyjnym, ponieważ ma on stanowić wezwanie do dobrowolnego wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, przypomnienie o wykonaniu obowiązku i wezwanie do dobrowolnego jego wykonania. Dostarczone skarżącej upomnienie cel ten osiągnęło, więc nie było podstaw do uznania, że nie doszło do skutecznego doręczenia upomnienia. Zdaniem sądu I instancji, organy administracji w stopniu wystarczającym wyjaśniły stan faktyczny i oceniły zebrane dowody w ramach swobodnej, a nie dowolnej oceny. W podstawie prawnej orzeczenie wskazano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Skarżąca, nie zgadzając się z powyższym wyrokiem, wywiodła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości i zarzucając mu: 1. naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi przez Sąd I instancji, w sytuacji gdy rozstrzygnięcia organów obu instancji obarczone są rażącymi naruszeniami, tj.: A) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 13 ustawy z dnia 11 września 2019 r. (Dz.U. z 2019 r. poz. 2070) poprzez rozstrzygnięcie sprawy na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które nie obowiązywały na dzień wszczęcia postępowania, czyli na dzień wystąpienia przez wierzyciela z wnioskiem o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, B) art. 33 § 2 w zw. z art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez rozpoznanie zarzutów, które zgodnie z ww. przepisem zarzutami nie są, oparcie rozstrzygnięcia na założeniach przyjętych przez organ I i II instancji, brak wezwania skarżącej do poprawnego wskazania zarzutów, C) art. 11, 107 § 3 w zw. z art. 138 k.p.a. poprzez brak merytorycznego rozpoznania przez organ II instancji zażalenia skarżącej i brak odniesienia się przez organ do wskazanych w petitum zażalenia zarzutów, D) naruszenie art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. w zw. z art. 17 ust. 2, 4 i 5 ustawy z dnia z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi poprzez błędne jego zastosowanie skutkujące uznaniem, że obowiązek jest wymagalny, podczas gdy dla małoletniego nie ustalono indywidualnego kalendarza szczepień, nie zostały wykluczone przeciwwskazania do obowiązkowych szczepień ochronnych, dziecko było poddawana lekarskim badaniom kwalifikacyjnym, które nie zakończyły się kwalifikacją dziecka do obowiązkowych szczepień ochronnych. Mając na uwadze powyższe, skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uwzględnienie skargi. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. z uwagi na to, że skarżąca zrzekła się przeprowadzenia rozprawy, a organ nie wniósł o jej przeprowadzenie. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważnościowych w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Granice skargi są więc wyznaczone przez podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2000 r., sygn. akt IV CKN 1518/2000, OSNC 2001/3, poz. 39 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/2004, OSP 2005/3, poz. 36, wyrok NSA z 12.09.2019 r., II GSK 634/19, LEX nr 2739689). Autor skargi kasacyjnej nie sformułował w sposób precyzyjny jej zarzutów. Nie wskazał, które z nich należy uznać za naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a które za naruszeniu przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi jednak na powiązanie wszystkich zarzutów z art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. należy przyjąć, że związane są one z naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Gdyby bowiem chodziło o zarzut z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. należałoby powoływać jako podstawę skargi kasacyjnej art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z właściwymi przepisami materialnymi (wyrok NSA z 30.09.2014 r., II GSK 1211/13, LEX nr 1572635, M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 174, pkt 7). Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegał najdalej idący zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. zarzut naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 13 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r. poz. 2070, dalej zwanej u.p.e.a.) poprzez rozstrzygnięcie sprawy na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które nie obowiązywały na dzień wszczęcia postępowania, czyli na dzień wystąpienia przez wierzyciela z wnioskiem o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Na tym zarzucie koncentruje się również uzasadnienie skargi kasacyjnej. W pierwszym rzędzie należy wskazać, że przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a zwłaszcza jak w niniejszej sprawie odnoszące się do zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, w znacznej mierze uległy modyfikacji na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2070 z późn. zm.). Przede wszystkim zmieniły się rodzaje zarzutów, które można w takim postępowaniu postawić, jak i procedura ich rozpatrywania. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne wobec skarżącej zostało wszczęte na skutek tytułu egzekucyjnego z dnia 8 listopada 2019r. Zgodnie wówczas obowiązującym art. 26 §1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. W doktrynie oraz judykaturze odróżnia się przy tym wszczęcie postępowania egzekucyjnego od egzekucji (C. Kulesza [w:] Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II, red. D. R. Kijowski, Warszawa 2015, art. 26, pkt 4.1 i n.). Postępowanie egzekucyjne wszczynane jest wcześniej niż sama egzekucja. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje w dniu doręczenia organowi egzekucyjnemu przez wierzyciela wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wraz z tytułem wykonawczym, a jeśli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym - w dniu wystawienia przezeń tytułu wykonawczego (art. 61 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.). Natomiast wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą zaistnienia jednego z wymienionych w art. 26 § 5 u.p.e.a. zdarzeń, tj. doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego albo doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Oba warunki wszczęcia egzekucji administracyjnej wymienione są na zasadzie alternatywy rozłącznej, zatem wystarczające jest spełnienie jednego z nich, by uznać, że doszło do owego wszczęcia (wyrok SN z 3.03.2011 r., II UK 307/10, LEX nr 785627.). Należy więc przyjąć, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w niniejszej sprawie w stanie prawnym obowiązującym przed zmianą dokonaną ustawą z dnia 11 września 2019 r., gdyż tytuł egzekucyjny został wystawiony w dniu 8 listopada 2019r., a zmiany wprowadzone wskazaną ustawą zaczęły obowiązywać od dnia 30 lipca 2020r. Przytoczone w zarzutach zarówno jednostki redakcyjne przepisów jak i ich treść sformułowane przez skarżącą, nie bazują na brzmieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji obowiązującej w momencie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Odnoszą się natomiast do tych przepisów które obowiązywały w momencie wszczęcia samej egzekucji. Tym niemniej można je było odpowiednio odnieść do zarzutów określonych w art. 33 u.p.e.a. obowiązujących do 30 lipca 2020r., "Podstawy zarzutów wskazane wyżej w pkt 1–4 i 7 stanowią w obecnym stanie prawnym podstawy zarzutów wyliczone w art. 33 § 2" (P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2021, art. 33, pkt 1). Organ I instancji, który wydał postanowienie w przedmiocie stanowiska wobec stawianych zarzutów, pomimo błędnie wskazanego publikatora ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oparł się na brzmieniu przepisów obowiązujących przed zmianą która weszła w życie 30 lipca 2020r. Przede wszystkim wydał jako wierzyciel stanowisko w sprawie zarzutów, a zarzuty zostały mu przekazane przez organ egzekucyjny Wojewodę Śląskiego. Nawet pouczenie o przysługujących stronom zażaleniu zostało wydane na podstawie art. 34 § 2 u.p.e.a. – na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie, bowiem nowe brzmienie tego przepisu, a więc obowiązujące po 30 lipca 2020r. nie przewiduje takiej treści. Równie prawidłowa jest sentencja postanowienia organu I instancji, który uznał zarzuty za nieuzasadnione. Wyrzeczenie w postaci "oddala zarzuty" pojawiło się dopiero wraz ze zmianą ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 30 lipca 2020r. Natomiast faktycznie organ II instancji, a więc Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny powołał nieprawidłową podstawę prawną rozpatrzenia zażalenia skarżącej, tj. art. 34 § 3 u.p.e.a. z treścią obowiązującą po dniu 30 lipca 2020r. Należy jednak przyjąć, że trafnie Sąd I instancji zauważył, że naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż merytorycznie rozpatrzenie zażalenia skarżącej było prawidłowe, a uchybienie nie wpłynęło na jego istotę. W uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji wkradły się jednak pewne drobne nieprawidłowości. Mianowicie WSA dostrzegł niewłaściwą podstawę prawną powołaną w zaskarżonym postanowieniu, a dalej stwierdził, że organ I instancji powinien był oddalić zarzuty, a nie uznać je nieuzasadnione podczas, gdy wyrzeczenie w sentencji w postaci "oddalenia zarzutów" możliwe było dopiero na skutek zmian, które weszły w życie 30 lipca 2020r. jednak również w tym zakresie takie uchybienie nie miało znaczenia dla wyniku sprawy. W tym miejscu należy bowiem podkreślić, że zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zwrot normatywny "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" zawarty w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. Podstawą skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. może być tylko naruszenie przez sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem między uchybieniem procesowym, a wydanym w sprawie wyrokiem podlegającym zaskarżeniu musi istnieć związek przyczynowy wskazujący na potencjalną możliwość innego wyniku postępowania sądowego. Ponadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub rangi, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanej w sprawie decyzji (wyroki NSA: z 21.01.2015 r., II GSK 2162/13, LEX nr 1640513; z 13.01.2015 r., II GSK 2084/13, LEX nr 1634783; z 27.11.2014 r., I FSK 1752/13, LEX nr 1658418; z 10.10.2014 r., II OSK 793/13, LEX nr 1588222; z 20.08.2014 r., I OSK 2575/13, LEX nr 1583297; z 27.05.2021 r., II GSK 1040/18, LEX nr 3181674; z 11.01.2024 r., I GSK 1115/23, LEX nr 3684161). Zasadniczo rozpatrzenie sprawy przez organy administracyjne, jak i Sąd I instancji, w niniejszej sprawie było prawidłowe. Drobne uchybienia we wskazaniu publikatora, czy nieprawidłowej jednostki redakcyjnej nawet hipotetycznie nie mogły spowodować zmiany rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stąd Naczelny Sąd Administracyjny zarzut określony w pkt 1a petitum skargi uznał za niezasadny. Nie są również usprawiedliwiane zarzuty określone w pkt 1 b i c petitum skargi, a więc zarzut naruszenia art. 33 § 2 w zw. z art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez rozpoznanie zarzutów, które zgodnie z ww. przepisem zarzutami nie są, oparcie rozstrzygnięcia na założeniach przyjętych przez organ I i II instancji i brak wezwania skarżącej do poprawnego wskazania zarzutów. Wskazana podstawa kasacyjna odnosi się do nieprawidłowego sformułowania zarzutów przez sama skarżącą, na podstawie przepisów obowiązujących od 30 lipca 2020r. Jak już jednak zostało wyżej wskazane zarzuty skarżącej można było stosownie przyporządkować do tych sklasyfikowanych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym sprzed nowelizacji, która weszła w życie 30 lipca 2020r. W swoich zarzutach z dnia 5 lipca 2022r. skarżąca powołała się bowiem na art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a.. Zgodnie powołanym i obowiązującym po 30 lipca 2020r. przepisem podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest brak wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b, a więc chodzi tu o inne przyczyny niż odroczenia terminu wykonania obowiązku oraz rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej. Natomiast w stanie prawnym obowiązującym do 30 lipca 2020r. brak wymagalności obowiązku z innego powodu był ujęty w art. 34 §1 pkt 2 u.p.e.a. Stąd wskazane uchybienie w postaci braku wezwania skarżącej do poprawienia zarzutów, nie miało wpływu na wynik sprawy a w konsekwencji nie nastąpiło również naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego wskazanych w pkt 1 c petitum skargi, a więc art. 11, 107 § 3 w zw. z art. 138 k.p.a. Ostatnim zarzutem wskazanym w skardze kasacyjnej jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. w zw. z art. 17 ust. 2, 4 i 5 u.z.z.z.ch.z. poprzez błędne jego zastosowanie gdyż dla małoletniego nie ustalono indywidualnego kalendarza szczepień, nie zostały wykluczone przeciwwskazania do obowiązkowych szczepień ochronnych, a dziecko było poddawana lekarskim badaniom kwalifikacyjnym, które nie zakończyły się kwalifikacją dziecka do obowiązkowych szczepień ochronnych. Zgodnie z art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest brak wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b, a więc chodzi tu o inne przyczyny niż odroczenia terminu wykonania obowiązku oraz rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej. Z kolei powołany w petitum skargi kasacyjnej art. 17 ust. 2, 4 i 5 u.z.z.z.ch.z. stanowi, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego (art. 17 ust. 2 u.z.z.z.ch.z.). Dalej po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania. (art. 17 ust. 4 u.z.z.z.ch.z.). Z kolei w przypadku gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej. (art. 17 ust. 5 u.z.z.z.ch.z.) Skarżąca zarzuciła w skardze kasacyjnej, że dla małoletniego nie ustalono indywidualnego kalendarza szczepień, nie zostały wykluczone przeciwwskazania do obowiązkowych szczepień ochronnych, dziecko było poddawana lekarskim badaniom kwalifikacyjnym, które nie zakończyły się kwalifikacją dziecka do obowiązkowych szczepień ochronnych. Zarzut ten nie został rozwinięty w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W pierwszym rzędzie należy wskazać, że autor skargi kasacyjnej nie wykazał, na czym miałby polegać istotny wpływ zarzuconego naruszenia na wynik sprawy, co jest wymagane w ramach naruszeń formułowanych na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Również w uzasadnieniu skargi kasacyjnej brak merytorycznego odniesienia się do tak określonego zarzutu. Zatem już tylko z tego powodu należało tak sformułowany zarzut uznać za niezasadny. Jedynie więc na marginesie należy zauważyć, że w rozpatrywanej sprawie zostało wykonane (wymagane) badanie kwalifikacyjne do szczepień, a co za tym idzie wydane zostało stosowne orzeczenie w postaci pozytywnej kwalifikacji do szczepienia, a więc nie sposób twierdzić o braku wydania zaświadczenia, o którym jest mowa w art. 17 ust. 4 u.z.z.z.ch.z. Zaniechanie wydania formalnego zaświadczenia, o którym jest mowa w ust. 4 art. 17 u.z.z.ch.z w żadnym stopniu, ani też zakresie nie podważa faktu przeprowadzenia lekarskiego badania kwalifikacyjnego w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego, a co za tym idzie zasadniczego warunku aktualizacji tego obowiązku oraz jego wymagalności. W przypadku wykonywania w jednym podmiocie leczniczym badania kwalifikacyjnego do szczepień i zabiegu podania preparatu szczepionkowego nie jest bowiem wymagane wystawienie przez lekarza osobnego zaświadczenia o wykonanym badaniu kwalifikacyjnym, gdyż wynik tego badania jest wpisany do dokumentacji medycznej dziecka prowadzonej przez podmiot. Skoro lekarz kwalifikujący do szczepienia nie stwierdził podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego to również ani nie wydaje osobnego zaświadczenia o niestwierdzeniu takich podstaw, ani automatycznie nie kieruje do konsultacji specjalistycznej. Należy więc podkreślić, że pozytywna kwalifikacja do szczepienie nie wymaga wydania formalnie osobnego zaświadczenia. Wystarczające jest się odniesienie lekarz kwalifikującego w dokumentacji medycznej dziecka co do braku przeciwskazań. Mając powyższe na uwadze zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. w zw. z art. 17 ust. 2, 4 i 5 jest niezasadny. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 30 lipca 2024
- Symbol z opisem
- 6209 Inne o symbolu podstawowym 620 638 Sprawy egzekucji administracyjnej; egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
- Hasła tematyczne
- Egzekucyjne postępowanie Ochrona zdrowia
- Skarżony organ
- Inspektor Sanitarny
- Sędziowie
- Elżbieta Czarny-Drożdżejko /sprawozdawca/ Małgorzata Rysz /przewodniczący/ Wojciech Sawczuk
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 174 pkt 2. · Dz.U. 2024 poz. 935
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
art. 7, art. 11, art. 61 § 1 i §3, 107 § 3, art. 138. · Dz.U. 2024 poz. 572
- Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (t. j)
art. 13. · Dz.U. 2019 poz. 2070
- Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi - tekst jedn.
art. 17 ust. 2, ust.4 i ust.5. · Dz.U. 2018 poz. 151
- Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
art. 18 , art. 26 §1, art. 26 § 5, art. 33, art. 34 §1 pkt 2, art. 34 § 2, art. 34 § 3. · Dz.U. 2025 poz. 132
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny