Sygnatura
II GSK 1541/23
Wyrok NSA z 18 kwietnia 2024 r., II GSK 1541/23 – transport drogowy i przewozy
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 18 kwietnia 2024
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 28 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SA/Bk 141/23 w sprawie ze skargi J. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 27 grudnia 2022 r. nr 2001-IOD.48.61.2022 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J. Ł. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku 1800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Bk 141/23, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej jako: "p.p.s.a.") oddalił skargę J. Ł. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P.H.U. "E." J. Ł. w K. (dalej jako: "skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 27 grudnia 2022 r. w przedmiocie kary pieniężnej. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w Białymstoku utrzymał w mocy w całości decyzję Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno – Skarbowego w Białymstoku z dnia 30 sierpnia 2022 r., którą organ nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za podanie w zgłoszeniu do rejestru monitorowania przewozu pod numerem SENT [...] danych niezgodnych ze stanem faktycznym oraz karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za niewywiązanie się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 104; dalej jako: "ustawa SENT"), tj. niezapewnienie przez przewoźnika w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem SENT [...] przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. II Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1. w granicach wskazanych w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez niedostrzeżenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku naruszenia przez organy przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym petryfikowanie naruszenia przez organy: 1. art. 120 i 121 § 1, art. 122, art. 124 oraz art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm.; dalej jako: "Ordynacja podatkowa") i wyrażonych w tych przepisach zasady legalizmu, zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie, zasady prawdy obiektywnej i przekonywania stron oraz zasady oficjalności postępowania dowodowego przy dokonywaniu wykładni pojęcia "interesu publicznego", którym to pojęciem posługuje się art. 22 ust. 3, art. 24 ust. 3 i 26 ust. 3 ustawy SENT, wskazując go jako przesłankę odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej; 2. W granicach wskazanych w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.: 1. art. 22 ust. 2a i art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT w zw. z art. 22 ust. 3 i art. 24 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT poprzez ich błędne zastosowanie, polegające na nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 20 000 zł z zupełnym pominięciem prewencyjnego charakteru administracyjnych kar pieniężnych uregulowanych w ustawie SENT. Kary pieniężne nakładane na podstawie przepisów ustawy SENT w pierwszej kolejności mają realizować właśnie cel prewencyjny, a zupełne sprzeczne z celem i charakterem tych kar jest nakładanie dolegliwej kary pieniężnej za dwa niezamierzone naruszenia powstałe w ramach jednego przewozu, który był pierwszym przewozem SENT realizowanym przez stronę i nie wpłynął w najmniejszym stopniu na interes fiskalny Skarbu Państwa, którego ochrona stanowi ratio legis ustawy o systemie monitorowania, 2. art. 24 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 w zw. z art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT poprzez ich błędne zastosowanie polegające na ich niezastosowaniu i nieodstąpieniu od nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł w odniesieniu do naruszenia polegającego na wpisaniu nie tego numeru odnoszącego się do tego samego dokumentu przewozowego (do zgłoszenia SENT wpisano numer pliku dokumentu, a nie numer dokumentu przewozowego, co jednak nie mogło wywołać jakichkolwiek wątpliwości, że wpisany numer odnosi się do konkretnie tego dokumentu), pomimo że przemawiał za tym interes publiczny, którego prawidłowa wykładnia powinna odbyć się z poszanowaniem zasad zawartych w art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 oraz art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej, a w szczególności zasady proporcjonalności mającej wymiar konstytucyjny, wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz w art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 236; dalej jako: "Prawo przedsiębiorców"), natomiast organy administracji publicznej a następnie sąd I instancji dokonały pobieżnej wykładni występującego w sprawie interesu publicznego, nie uwzględniając nieproporcjonalności orzeczonej sankcji w stosunku do naruszenia, które miało charakter formalny i nie wpłynęło w jakimkolwiek stopniu na skuteczność monitorowania przewozów towarów wrażliwych oraz powstało przy okazji pierwszego przewozu SENT realizowanego przez tego przewoźnika (por.: wyroki NSA: II GSK 489/19, II GSK 197/22; wyrok WSA w Kielcach I SA/Ke 270/22), 3. art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 w zw. z art. 22 ust. 2a ustawy SENT poprzez ich błędne zastosowanie polegające na niezastosowaniu przewidzianej w przepisie instytucji prawnej i nieodstąpieniu od nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł w odniesieniu do naruszenia polegającego na nieprzekazywaniu aktualnych danych geolokalizacyjnych, pomimo że przemawiał za tym interes publiczny, którego prawidłowa wykładnia powinna odbyć się z poszanowaniem zasad zawartych w art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 oraz art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej, a w szczególności zasady proporcjonalności mającej wymiar konstytucyjny, wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz w art. 12 Prawa przedsiębiorców, a do naruszenia doszło przy okazji pierwszego przewozu SENT realizowanego przez tego przewoźnika, 4. art. 22 ust. 3 i art. 24 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT w zw. z art. 22 ust. 2a i art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT poprzez ich błędną wykładnię, nieuwzględniającą zasad zawartych w art. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej, a w szczególności zasady proporcjonalności mającej wymiar konstytucyjny, wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz w art. 12 Prawa przedsiębiorców, 5. art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i art. 12 Prawa przedsiębiorców w zw. z art. 22 ust. 2a i art. 24 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 22 ust. 3 i art. 24 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT poprzez nałożenie na stronę dwóch kar pieniężnych w łącznej wysokości 20 000 zł, co stanowi nadmierną kumulację sankcji, niezgodną z zasadą demokratycznego państwa prawnego oraz zasadą proporcjonalności, gdyż zarzucane stronie naruszenia były ze sobą blisko związane, powstały przy okazji realizacji jednego przewozu i już jedna spośród nałożonych kar pieniężnych w zupełności zrealizowałaby cele ustawy SENT, a obciążenie strony dwoma karami stanowi nadmierne i nieuzasadnione obciążenie legalnie działającego przewoźnika – zwłaszcza w sytuacji, w której przewoźnik nigdy wcześniej nie wykonywał przewozów objętych systemem monitorowania, a przedmiotowy przewóz był jego pierwszym przewozem SENT, 6. art. 26 ust. 3 ustawy SENT w zw. z art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2 z późn. zm.; dalej jako: "TFUE") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zaakceptowanie uznania przez organy, że odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej możliwe jest wyłącznie jako pomoc de minimis, podczas gdy odstąpienie to nie stanowi pomocy publicznej, co spowodowało, że organy pomimo wystąpienia ku temu podstaw nie zastosowały instytucji odstąpienia od nałożenia kary, błędnie uzależniając możliwość jej zastosowania od wniosku strony o udzielenie pomocy de minimis, 7. art. 26 ust. 3 ustawy SENT w zw. z art. 107 TFUE poprzez ich błędną wykładnię przejawiającą się w stwierdzeniu, że odstąpienie od ukarania stanowi pomoc de minimis i uzależniając możliwość zastosowania tej instytucji od złożenia przez stronę wniosku o udzielenie pomocy de minimis, podczas gdy instytucja ta nie stanowi pomocy publicznej ani pomocy de minimis, 8. art. 22 ust. 3 i art. 24 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 702) poprzez ich błędną wykładnię przejawiającą się w stwierdzeniu, że odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, jako pomoc de minimis, jest możliwe wyłącznie po złożeniu przez stronę stosownego wniosku o udzielenie tej pomocy a niezłożenie tego wniosku zamyka drogę do odstąpienia od ukarania, podczas gdy organ administracji może odstąpić od nałożenia kary z urzędu, bez konieczności przedkładania przez stronę jakiegokolwiek wniosku w tym zakresie, a uzależnienie odstąpienia od ukarania na gruncie ustawy SENT od złożenia wniosku o udzielenie pomocy de minimis nie znajduje jakiegokolwiek uzasadnienia w przepisach prawa, 9. art. 2, art. 273 dyrektywy nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 347, str. 1 z późn. zm.) oraz art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/30 z późn. zm.), art. 325 TFUE i wyrażonej w tym przepisie zasady neutralności w zw. z art. 22 ust. 2a i art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT poprzez nałożenie na przewoźnika wysokiej kary pieniężnej (sankcji) w związku ze stwierdzonym nieintencjonalnym niedopełnieniem warunku formalnego, w sytuacji gdy w związku z przewozem towaru nie istniało jakiekolwiek ryzyko uszczuplenia należności publicznoprawnej, stwierdzone naruszenie polegające na braku przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem nie było zawinione przez przewoźnika a zatem sankcja w łącznej wysokości 20 000,00 zł jest nieproporcjonalna i nieadekwatna do wagi naruszenia (por. orzeczenie TSUE z 21.10.2021 r., C-583/20) oraz nie uwzględnia okoliczności powstania stwierdzonej nieprawidłowości, rodzaju i stopnia naruszenia ciążącego na przewoźniku obowiązku, wagi stwierdzonej nieprawidłowości, działań podjętych przez przewoźnika by przewóz był wykonywany zgodnie z prawem (por. wyrok TSUE z 15.4.2021 r., C- 935/19). Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i poprzedzających go decyzji organów obydwu instancji w całości i umorzenie postępowania w przedmiocie nałożenia kar pieniężnych w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu opłaty od wniosku za sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z jego pisemnym uzasadnieniem, a także kosztów zastępstwa procesowego w wysokości według norm przepisanych za obydwie instancje, oraz kosztu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Skarżący złożył oświadczenie, że zrzeka się rozprawy. III Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył organ, wnosząc o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. IV Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności podkreślić należy, że skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu skargi kasacyjnej nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z dyspozycją art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek nieważności postępowania, enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 pkt 1-6 p.p.s.a., jak też nie zachodzą przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania na podstawie art. 189 p.p.s.a. - kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku sprowadzała się do oceny czy narusza on przepisy wskazane w ramach podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. Wskazana zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami kasacyjnymi oznacza bowiem, że Sąd ten nie rozpoznaje sprawy ponownie – w jej całokształcie, a nadto nie może poddać merytorycznej ocenie wadliwie postawionych zarzutów, jeśli przy tym nie jest możliwa ich rekonstrukcja przynajmniej na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z 30 listopada 2021 r. II GSK 2121/21 i powołana tam uchwała NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09). Przypomnieć trzeba, że stosowanie do treści art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) i/albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2), przy czym naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię polega na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej, natomiast uchybienie prawu materialnemu przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej, względnie że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej (por. postanowienie SN z dnia 15 października 2001 r. I CKN 102/99). Odnośnie zarzutu naruszenia przepisów postępowania należy zaś wskazać, że – w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – zarzut ten może być skuteczną podstawą kasacyjną tylko jeśli uchybienie tym przepisom mogło mieć wpływ – i to istotny – na wynik sprawy, a wykazanie tych okoliczności spoczywa na stronie skarżącej kasacyjnie. Rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z uwzględnieniem przedstawionych zasad postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że podstawy - na których środek zaskarżenia oparto – nie usprawiedliwiają wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku. W tym miejscu, odwołując się ponownie do treści art. 184 p.p.s.a., podkreślić należy, że zgodnie z tym przepisem prawa Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną również w sytuacji, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, to jest gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu przez Naczelny Sąd Administracyjny błędów zawartych w uzasadnieniu wyroku Sądu pierwszej instancji jego sentencja nie uległaby zmianie. Taka sytuacja ma miejsce w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, bowiem pomimo częściowej wadliwości stanowiska Sądu pierwszej instancji słusznie uznano, że kontrolowana w sprawie decyzja nie jest błędna. Zauważyć także należy, że skoro kontrola kasacyjna dokonywana przez Naczelny Sąd Administracyjny sprowadza się do oceny orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych prowadzonej wyłącznie pod kątem zgodności z prawem to jakkolwiek zjawisko niejednolitości orzecznictwa wojewódzkich sądów administracyjnych oceniać należy negatywnie, to jednak w toku kontroli instancyjnej dokonywanej przez NSA, sąd ten nie może uchylić orzeczenia sądu administracyjnego pierwszej instancji z tego tylko powodu, że nie jest ono zgodne z kierunkiem innego rozstrzygnięcia zapadłego w sprawie o zbliżonym stanie faktycznym. Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie zawiera zarzuty oparte na obydwu podstawach kasacyjnych, określonych art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., przy czym ich istota sprowadza się do zakwestionowania przyjętej przez Sąd pierwszej instancji wykładni art. 22 ust. 3 i art. 24 ust. 3 w związku z art. 26 ust. 3 ustawy SENT oraz niewłaściwego zastosowania tych przepisów – z pominięciem zasady proporcjonalności. W ocenie NSA nietrafny jest zarzut procesowy podnoszący naruszenie przez sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku ze wskazanymi w nim przepisami Ordynacji podatkowej. Zarzut ten jest nietrafny przede wszystkim ze względów formalnych, bowiem strona wnosząca skargę kasacyjną w podstawie kasacyjnej odnoszącej się do naruszeń prawa procesowego kwestionuje stronę materialną rozpoznawanej sprawy. Wprawdzie w zarzucie zostały wyliczone przepisy Ordynacji podatkowej, jednak z treści zarzutu wprost wynika, że chodzi o wykładnię pojęcia "interes publiczny", jakim posługuje się ustawa SENT. Wykładnia przepisu, a więc pojęć, jakimi się on posługuje, to problematyka materialna, a nie procesowa. Faktu tego nie zmienia to, że skarżący kasacyjnie w tym zarzucie odwołuje się do zasad procesowych: legalizmu, prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie, prawdy obiektywnej i przekonywania stron oraz oficjalności postępowania dowodowego, skoro ich naruszenie autor skargi kasacyjnej sprowadza do wykładni pojęcia "interesu publicznego". Budowanie zarzutu w taki sposób nie odpowiada wymogom formalnym skargi kasacyjnej. W związku z powyższym należy zauważyć, że w orzecznictwie NSA i w doktrynie nie ma wątpliwości, że zarzuty stawiane w niewłaściwej podstawie kasacyjnej są nieskuteczne, zatem nie mogą stanowić podstawy weryfikacji skarżonego wyroku. Ponadto NSA zwraca uwagę, że rozpoznawany zarzut nie został uzasadniony, bowiem skarga kasacyjna nie wyjaśnia na czym polegało naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej objętych zarzutem, jaki to miało wpływ na prawidłowość postępowania i jego rozstrzygnięcie. Braki tego rodzaju naruszają treść art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z tych wszystkich powodów rozpoznawany zarzut należało uznać za chybiony. Niezależnie od tego NSA stwierdza, że stan faktyczny sprawy jest jednoznaczny, a jego ocena dokonywana przez kasatora nie może prowadzić do tezy, że został ustalony z naruszeniem prawa. Zdaniem NSA niezasadne są również zarzuty materialne skargi kasacyjnej. Te z nich, które odnoszą się do przepisów Ordynacji podatkowej i wiążą te normy z przepisami materialnymi ustawy SENT są niezasadne, bowiem są stawiane w niewłaściwej podstawie kasacyjnej. Podobnie jak zarzut procesowy nie wyjaśniają istoty naruszenia tych norm oraz nie przedstawiają poprawnego sposobu ich wykładni lub stosowania. Tym samym nie spełniają warunku formalnego wynikającego z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zatem te zarzuty nie mogą być podstawą weryfikacji zaskarżonego wyroku (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2024 roku sygn. akt II GSK 1119/23). W ocenie NSA również zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego wskazujące na naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 22 ust. 3 i art. 24 ust. 3 w związku z art. 26 ust. 3 ustawy SENT z odesłaniem do przepisów Konstytucji RP są merytorycznie niezasadne. Ustawa SENT przewiduje kary w różnej wysokości za przewidziane w niej naruszenia. Fakt ten wskazuje, że ustawodawca uwzględnił zasadę proporcjonalności przewidując kary za naruszenia przepisów SENT. Organ i sąd nie są uprawnione do wypowiadania się w zakresie proporcjonalności, bowiem podmioty te musiałyby wkraczać w materię ustawową i w obszar stanowienia prawa, a nie jego stosowania, do którego są powołane. Sąd drugiej instancji zwraca uwagę, że czym innym jest konstytucyjna zasada proporcjonalności, a czym innym możliwość działania w granicach przesłanek określonych w ustawie. Analiza akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że kara za naruszenie ustawy SENT w zakresie rozpoznawanych zarzutów została ustalona zgodnie z przepisami ustawy i z tego powodu nie ma podstaw do twierdzenia, że wymierzenie tej kary narusza interes publiczny. Interes publiczny w rozumieniu ustawy SENT polega również na tym, że podmioty objęte tą regulacją wykonują przewóz zgodnie z przepisami prawa, a w przypadku ich naruszenia ponoszą karę. Takie rozumienie interesu publicznego nie może być modyfikowane subiektywnymi ocenami lub okolicznościami występującymi po stronie przewoźnika. Podkreślić należy, że każdy przewoźnik to podmiot profesjonalny wykonujący przewóz odpłatnie. Zatem odstępstwo od wymaganych prawem warunków przewozu może mieć tylko wyjątkowy charakter. Z tych powodów rozpoznawane zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie. Podobnie jak zarzut naruszenia art. 107 TFUE, który w realiach rozpoznawanej sprawy nie ma znaczenia skoro została wymierzona kara, która nie ma charakteru pomocy de minimis, co wbrew twierdzeniu Sądu pierwszej instancji, w orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości. Tym samym brak było podstaw aby przesłankę "interesu publicznego", której zaistnienie warunkuje odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, oceniać w kontekście przepisów o pomocy de minimis. W ocenie NSA należy podkreślić, że zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż skarżący kasacyjnie przewoził z N. na L. towar klasyfikowany do Nomenklatury Scalonej kodek CN 2710 i tym samym podlegający rygorom ustawy SENT. Przewóz był wykonywany w kilka lat po wejściu w życie przepisów ustawy SENT i wbrew twierdzeniom kasatora nie był to pierwszy przewóz skarżącego z zastosowaniem regulacji prawnych wskazanych w ustawie SENT. Poza sporem pozostaje okoliczność, że skarżący dopuścił się naruszenia przepisów ustawy SENT skoro w zgłoszeniu nie podał prawidłowego (rzeczywistego) numeru dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi. Z akt sprawy nie wynika aby naruszenie to było efektem oczywistej omyłki. Również poza sporem pozostaje okoliczność dotycząca naruszenia przepisów ustawy SENT w zakresie naruszenia obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu. W tym zakresie istotne jest to, że skarżący w zgłoszeniu podał numer lokalizatora przy pomocy którego miał przekazywać dane geolokalizacyjne. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że w okresie od [...] lutego 2022 roku do [...] lutego 2022 roku nie stwierdzono przekazywania danych z podanego w zgłoszeniu lokalizatora i nie stwierdzono w tym okresie żadnych uszkodzeń systemu SENT-GEO. W tym stanie rzeczy zasadnie Sąd pierwszej instancji zaakceptował stanowisko organów wskazujące na powstanie opisanych wyżej naruszeń, co w okolicznościach faktycznych tej sprawy dawało podstawy do uznania, że brak jest podstaw do zastosowania regulacji prawnej o odstąpieniu od nałożenia kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 9 sierpnia 2023
- Symbol z opisem
- 6037 Transport drogowy i przewozy
- Hasła tematyczne
- Transport
- Skarżony organ
- Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
- Sędziowie
- Cezary Pryca /sprawozdawca/ Grzegorz Dudar Mirosław Trzecki /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
art. 176 par. 1 pkt 2, art. 184 · Dz.U. 2023 poz. 1634
- Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j.)
art. 22 ust. 3, art. 24 ust. 3, art. 26 ust. 3 · Dz.U. 2023 poz. 104
- Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
art. 107 · Dz.U. 2004 nr 90 poz. 864
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: III SA/Wr 396/23 · 18 kwietnia 2024
Wyrok WSA we Wrocławiu z 18 kwietnia 2024 r., III SA/Wr 396/23 – transport drogowy i przewozy
Sygnatura: III SA/Wr 397/23 · 18 kwietnia 2024
Wyrok WSA we Wrocławiu z 18 kwietnia 2024 r., III SA/Wr 397/23 – transport drogowy i przewozy
Sygnatura: VI SA/Wa 5002/23 · 18 kwietnia 2024
Wyrok WSA w Warszawie z 18 kwietnia 2024 r., VI SA/Wa 5002/23 – transport drogowy i przewozy
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny