II GSK 1522/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant starszy asystent sędziego Dorota Onyśk po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. Sp. z o.o. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 kwietnia 2021 r. sygn. akt III SA/Po 562/20 w sprawie ze skargi R. Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 8 lipca 2020 r. nr 3001-IOA.4246.38.2019.AL w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od R. Sp. z o.o. w P. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu 4 050 (cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

I. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu (dalej: organ II instancji lub DIAS) decyzją z dnia 8 lipca 2020 r., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.; dalej: o.p.) w związku z art. 2 ust. 3, ust. 4, art. 3, art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90, art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 612 ze zm.; dalej: u.g.h.) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu z dnia 12 grudnia 2018 r. nakładającą na R. w P. (dalej: skarżąca, spółka) karę pieniężną w łącznej wysokości 72 000 zł za urządzanie gier na sześciu automatach o nazwie A., poza kasynem gry. Dokonanie powyższych naruszeń stwierdzono podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 7 października 2015 r. w lokalu przy u. [...] w P., w którym strona prowadziła działalność gospodarczą. W trakcie kontroli w drodze eksperymentu, przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych ustalono, że gry oferowane na przedmiotowych urządzeniach są grami na automatach w rozumieniu u.g.h. Ustalono również, że spółka w dniu 1 kwietnia 2009 r. zawarła umowę najmu i współpracy z G., a następnie w dniu 31 maja 2015 r. umowę dzierżawy powierzchni z H. Zawarta w dniu 1 kwietnia 2009 r. umowa z G., przewidywała wynajęcie 3 m2 powierzchni lokalu K., którą to powierzchnię najemca "będzie użytkował w celu prowadzenia punktu gier na automatach o niskich wygranych, które najemca zainstaluje w wymienionym lokalu". Zgodnie zaś z § 4 pkt 1 umowy najemca zobowiązywał się płacić wynajmującemu miesięczny czynsz najmu w wysokości odpowiadającej 50% miesięcznego dochodu pochodzącego z eksploatacji zainstalowanych na wynajmowanej powierzchni automatów. Z umowy wynikały również inne zobowiązania wynajmującego odnoszące się bezpośrednio do przedmiotowych automatów m.in. ochrona automatów przed ich uszkodzeniem lub dewastacją, zobowiązanie, że na okres obowiązywania umowy nie będzie w lokalu eksploatowanych innych automatów o niskich wygranych, należących do najemcy lub do osób trzecich, zobowiązanie do współdziałania w instalowaniu automatów, w szczególności poprzez umożliwienie podłączenia do nich energii elektrycznej z istniejącej w lokalu instalacji czy przechowywanie w lokalu dokumentów i zobowiązanie do ich okazania organom nadzoru podatkowego kontrolującym eksploatację automatów. Przedmiotem umowy z 31 maja 2015 r. była zaś dzierżawa części lokalu umożliwiająca zainstalowanie urządzeń do gier. Wysokość czynszu dzierżawy również w tym przypadku była uzależniona od eksploatacji automatów, a wydzierżawiający był zobowiązany do określonych czynności związanych z automatami. W trakcie kontroli przesłuchano również J.N. zatrudnionego w spółce na podstawie umowy zlecenia, której na moment kontroli nie otrzymał. Zgodnie z zeznaniami pan J.N. miał za zadanie "uważać na maszyny", a w momencie awarii lub braku środków w maszynie na wypłatę wygranych powiadomić telefonicznie pana M.C., który zawsze przyjeżdżał do obsługi automatów. Pan J.N. poinformował, że razem z nim pracuje również pan P.W. W związku z powyższym DIAS stwierdził, że spółka współuczestniczyła w urządzaniu gier na przedmiotowych automatach zapewniając odpowiednie warunki do wstawienia, uruchomienia i eksploatacji urządzeń w miejscu prowadzenia przez siebie działalności gospodarczej oraz lokal z dostępem do automatów dla osób trzecich, zasilenie energią elektryczną, ochronę automatów i nadzór nad ich funkcjonowaniem. Wskazano również, że z materiału dowodowego wynika, iż czynności podejmowane przez spółkę nie sprowadzały się wyłącznie do wynajęcia lub wydzierżawienia części lokalu podmiotowi władającemu automatami. W ocenie DIAS spółka umożliwiała funkcjonowanie automatów i korzystanie z nich przez grających, czerpiąc z tego zyski. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2021 r. o sygn. akt III SA/Po 562/20, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę spółki. Sąd podzielił stanowisko organu II instancji i nie powielając przedstawionych w uzasadnieniu decyzji z dnia 8 lipca 2020 r. ustaleń i argumentacji organu, odniósł się do poszczególnych zarzutów zawartych w skardze spółki. W ocenie Sądu I instancji organy prawidłowo zgromadziły, oceniły i w sposób wyczerpujący uzasadniły materiał dowodowy w sprawie, w tym w szczególności eksperyment przeprowadzony na znajdujących się w kontrolowanym lokalu automatach. Wskazano, że w oparciu o art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 990; dalej: u.s.c.) funkcjonariusze wykonujący kontrole byli uprawnieni do przeprowadzania w uzasadnionych przypadkach, w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automacie lub gry na innym urządzeniu. Stwierdzenie przez funkcjonariuszy celnych obecności urządzeń przypominających wyglądem automaty do gier było, zdaniem Sądu, wystarczające do przeprowadzenia eksperymentu, który wykazał, że gry urządzane na przedmiotowych automatach są grami losowymi w rozumieniu u.g.h. Sąd stwierdził również, że bezzasadne są zarzuty spółki dotyczące braku przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, jak również braku przeprowadzenia dowodu z opinii jednostki badającej. Podkreślono, że ustalenie charakteru gry w drodze dowodu z opinii jednostki badającej nie znajduje zastosowania w toku postępowania o wymierzenie kary pieniężnej za prowadzenie gier bez stosownych uprawnień. Odnosząc się do zarzutu wydania zaskarżonej decyzji w stosunku do spółki jako podmiotu nieurządzającego gry na automatach, Sąd wskazał, iż zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. karze podlega każdy kto w sposób sprzeczny z ustawą urządza gry na automatach, w tym podmiot urządzający gry na automatach bez koncesji lub zezwolenia czy bez zgłoszenia lub wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry. Przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych podkreślono również szeroki zakres pojęcia podmiotu urządzającego gry na automatach oraz reguły przypisania mu odpowiedzialności. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że organy prawidłowo nałożyły na spółkę karę za urządzanie gier na automatach, gdyż treść umów z dnia 1 kwietnia 2009 r. oraz z 31 maja 2015 r. jednoznacznie wskazuje, że skarżąca urządzała gry, niezależnie od zeznań świadka i nieprzeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez spółkę. III. Spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji, wnosząc o jego uchylenie oraz rozpoznanie skargi co do istoty na mocy art. 188 p.p.s.a., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu sprawy do ponownego rozpoznania, jak również o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych za obie instancje. Jednocześnie spółka wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: I. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 i art. 3 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137, dalej: p.u.s.a.) i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niedostrzeżenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, że organy naruszyły następujące przepisy: 1) art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2020 r. poz. 1325; dalej: o.p.) wobec następujących naruszeń zasad postępowania procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a także będącej rezultatem wadliwej oceny stanu faktycznego i błędnej subsumcji prawa materialnego: a) art. 121 § 1 o.p. wobec stronniczego prowadzenia postępowania dowodowego w rezultacie oceny sprawy w oparciu o dowody fragmentaryczne, niewyjaśnienie w jaki inny sposób i przez jakie podmioty spółka urządzała gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia oraz czy zatrzymane urządzenia rzeczywiście zawierały gry hazardowe czy inne, a zatem prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych, bez wymaganej wnikliwości w celu ustalenia stanu faktycznego, b) art. 122 w zw. z art. 187 § 1 o.p. w związku z przystąpieniem do oceny prawnej sprawy bez uprzedniego należytego ustalenia stanu faktycznego, w szczególności wobec niepodjęcia koniecznych działań w celu dokładnego wyjaśnienia faktycznego prowadzenia działalności przez spółkę, brak działań dowodowych na rzecz wyjaśnienia sprzeczności w materiale dowodowym, w tym kwestii związków pomiędzy spółką a M.C. lub J.N., c) art. 180 § 1 o.p. poprzez naruszenie zasady otwartego systemu dowodów, wobec stosowania nieznajdującego w prawie systemu ich hierarchizowania i pozaprawnej oceny dopuszczalności, d) artykułu 187 § 1 o.p., gdyż organ I instancji nie rozpatrzył wnikliwie zebranego materiału dowodowego, przyjmując hipotezy własne organu, jako ustalenia faktyczne, e) na podstawie art. 237 o.p. w zw. z art. 123 § 1 o.p. i art. 188 o.p. zaskarżono w całości postanowienie z 8 lipca 2020 r. Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu w przedmiocie oddalenia wniosku o przeprowadzenie dowodów z przesłuchań świadków, m. in. M.C., J.N., M.W., H.J., P.J., R.J., osób mających wiedzę o wykonywaniu prac na rzecz strony, co narusza zasadę prawdy obiektywnej, pomimo wykazania logicznego związku dowodzonych okoliczności z podstawą materialną postępowania oraz, że okoliczności te do chwili wydania decyzji nie zostały przez organ uznane za udowodnione, co stanowiło przesłankę pozytywną dla przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów na tę okoliczność; nadto organ podatkowy oddalił, wnioski dowodowe ze świadków uzasadniając to, że strona powołała ich na okoliczność wykazania, że urządzane gry nie miały charakteru losowego, a przecież strona skarżąca powołała świadków na okoliczność prowadzonej działalności przez spółkę oraz na okoliczność wykonywanych czynności przez świadków, f) na podstawie art. 237 o.p. w zw. z art. 123 § 1 o.p. i art. 188 o.p. zaskarżono w całości postanowienie z 8 lipca 2020 r. Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu w przedmiocie oddalenia wniosku o przeprowadzenie dowodów z dokumentów powołanych na okoliczność prowadzonej działalności spółki i nieprowadzenia działalności w zakresie urządzania gier oraz wykazania, w jakim okresie w lokalu prowadziła działalność koncesjonowaną w zakresie gier hazardowych spółka G., a organy podatkowe oddaliły te wnioski dowodowe twierdząc, że strona chciała wykazać, że urządzane gry nie miały charakteru losowego, g) art. 191 o.p. przez dokonanie dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego z przekroczeniem dopuszczonych prawem granic swobody, poprzez bezzasadne w świetle prawa, logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego nieuwzględnienie dowodów korzystnych dla strony, czyli ksiąg podatkowych, dokumentów źródłowych (faktur, dowodów zapłaty), zeznań świadków, materiału strony wskazującego na faktyczną prowadzoną działalność w zakresie najmu powierzchni i wykazującą, że spółka nie prowadziła działalności w zakresie urządzania gier hazardowych, h) art. 197 § 1 o.p. w zw. z art. 122 o.p. poprzez odstąpienie od przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, gdy w sprawie wymagane były wiadomości specjalne (ustawa z dnia 29 listopada 2009 r. o grach hazardowych Dz. U. z 2015 r., poz. 612 ze zm. - dalej u.g.h. - wielokrotnie wskazuje na konieczność zastosowania opinii w zakresie badania technicznego urządzeń: tytułem przykładu: art. 23a ust. 3, art. 23f u.g.h.), co skutkowało nieustaleniem okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym w toku postępowania nie udzielono odpowiedzi: czy urządzenia objęte postępowaniem są automatami z grami losowymi lub z grami posiadającymi charakter losowy oraz nieustaleniem tych urządzeń pod względem tożsamości, i) art. 197 § 1 w zw. z art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez ustalenie przedmiotowych urządzeń jako automatów do gier losowych na podstawie "eksperymentu" - to jest na podstawie czynności nieprzewidzianej w Ordynacji podatkowej, a nie na podstawie opinii biegłego (art. 197 o.p.), a przez to naruszenie zasady postępowania podatkowego tj. zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, gdyż protokoły z innych postępowań nie mogą zastąpić opinii biegłego, a świadkowie i urzędnicy celni nie posiadają wiedzy specjalnej i technicznej, j) art. 229 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej przez zaniechanie przez organ odwoławczy uzupełnienia postępowania podatkowego o opinię biegłego w zakresie ustalenia, czy gry na urządzeniach objętych postępowaniem były grami losowymi, a przez to organ odwoławczy poprzestając na ustaleniach dokonanych przez organ pierwszej instancji nie dokonał ustalenia stanu faktycznego w sposób wyczerpujący i zgodny z prawdą materialną oraz nie wyjaśnił okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a które wymagały wiedzy specjalnej, k) art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 o.p. wobec istotnych wad uzasadnienia decyzji, które nie pozwalają rozpoznać i skontrolować toku rozumowania organu, który korzystnym dla skarżącej dowodom nie przyznał przymiotu wiarygodności bez wskazania przyczyn, a z dowodów tych wynika, że spółka nie urządzała gier w lokalu przy ul. Wojciechowskiego w Poznaniu, nie zatrudniała M.C. i J.N., organ uznał, że samo oświadczenie J.N. iż pracuje w lokalu stanowi jednoznacznie, że spółka zatrudniała go jako pracownika, l) art. 210 § 1 pkt 6 o.p. i art. 210 § 4 o.p. poprzez brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, m) art. 122 o.p. w zw. z art. 188 § 1 o.p. w zw. z art. 237 o.p. poprzez niewydanie postanowienia o odmowie przeprowadzenia zawnioskowanych dowodów przez skarżącą spółkę, a uczynienie tej odmowy w wydanej decyzji. II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 i art. 3 § 2 p.u.s.a. i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego: 1) artykułu 2 ust. 3, ust. 4 oraz ust. 5, a także art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 89 ust 2 pkt 2 u.g.h., gdyż karę administracyjną można nałożyć wyłącznie na osobę urządzającą gry na automatach, a w przedmiotowej sprawie spółka nie prowadziła i nie urządzała gier hazardowych; 2) artykułu 6 u.g.h. gdyż przepis ten nie stanowi samoistnie odpowiedzialności administracyjnej. Argumenty na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. IV. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik DIAS wniósł o jej oddalenie, skierowanie sprawy na rozprawę oraz zasądzenie na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. V. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego konkretyzacji przez sformułowanie zarzutów kasacyjnych. Wobec niestwierdzenia określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstaw nieważności postępowania sądowego, jak również podstaw do zastosowania z urzędu art. 189 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy do weryfikacji zarzutów kasacyjnych. W skardze kasacyjnej sformułowano liczne zarzuty naruszenia prawa procesowego, które sprowadzają się do zarzutu naruszenia art. 120 o.p., art. 121 § 1 o.p., art. 122 o.p., art. 180 § 1 o.p., art. 187 § 1 o.p., art. 190 o.p., art. 197 § 1 o.p. i tym samym kwestionowania przez spółkę kompletności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, ustalonego na jego podstawie stanu faktycznego, jak również środków użytych ku temu przez organ. Zarzuty te zdaniem NSA nie zasługują na uwzględnienie. Sąd I instancji przedstawił w tym zakresie wystarczająco precyzyjną i jasną ocenę prawną (zob. s. 7-9 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), która znajduje potwierdzenia w materiale procesowym zawartym w aktach administracyjnych. Dalsze oczekiwania strony w zakresie przeprowadzenia uzupełniającego przesłuchania świadków lub osób ją reprezentujących były zatem pozbawione uzasadnienia w świetle wyczerpującego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych w sprawie, w tym także na tle wyników oceny treści postanowień umownych zawartych w umowie najmu z dnia 1 kwietnia 2009 r. oraz umowie dzierżawy powierzchni z dnia 31 maja 2015 r. (m.in. ustalenie, że ostateczna wartość czynszu jest uzależniona od dochodu pochodzącego z eksploatacji zainstalowanych na wynajmowanej powierzchni automatów; zobowiązanie wynajmującego do bieżącego nadzorowania stanu urządzeń oraz informowania o zaistniałych usterkach lub innych nieprawidłowościach w ich działaniu). Chybiony jest również zarzut naruszenia art. 197 § 1 o.p. w zw. z art. 122 o.p. poprzez odstąpienie od przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Należy wskazać, iż wynikający z art. 122 i art. 187 § 1 o.p. obowiązek organów podatkowych co do gromadzenia materiału dowodowego nie jest nieograniczony i bezwzględny. Obciąża on organy tylko do chwili uzyskania pewności co do stanu faktycznego sprawy (wyroki NSA: z 15 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 886/10; z 2 września 2011 r., sygn. akt I FSK 1255/10; z 27 lipca 2011 r., sygn. akt I GSK 421/10; dostępne w CBOSA). Postępowanie dowodowe nie jest celem samym w sobie, lecz stanowi poszukiwanie odpowiedzi, czy w określonym stanie faktycznym sytuacja strony podpada pod hipotezę (a w konsekwencji i dyspozycję) określonej normy prawa materialnego (por. wyrok NSA z 28 lutego 2008 r., sygn. akt I FSK 256/07), czyli w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją - czy spółka urządzała gry hazardowe poza kasynem gry. Biorąc pod uwagę wyspecjalizowany charakter służby celno-skarbowej (na moment przeprowadzenia kontroli – służby celnej) i podstawy kompetencyjne działania jej funkcjonariuszy w sprawach takich jak rozpatrywana, co znajdowało swoje potwierdzenie w art. 32 ust. 1 pkt 13 u.s.c., niezasadne jest stanowisko podważające walor dowodu z eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych. Zgodnie z art. 180 § 1 o.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Ustawodawca nie wprowadza żadnych dodatkowych wymogów formalnych w zakresie posiadanych kompetencji do sprawdzenia działania urządzeń do gier i przeprowadzania na nich stosownych doświadczeń. Dlatego też organ był uprawniony do poczynienia ustaleń na podstawie dowodu z eksperymentu przeprowadzonego podczas czynności kontrolnych. Możliwe było również przeprowadzenie wskazanego eksperymentu w trybie przepisów kodeksu postępowania karnego. Dowód z przeprowadzonego eksperymentu był zatem miarodajny i wystarczający do dokonania ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, bez potrzeby przeprowadzanie dodatkowego dowodu z opinii biegłych dotyczącego sposobu funkcjonowania automatów oraz celu i charakteru gier, do jakich miały służyć automaty. Tym samym, skoro dowód w postaci "eksperymentu" mógł przyczynić się i przyczynił się do wyjaśnienia sprawy, bo był w niej przydatny, i nie można jednocześnie uznać, że był sprzeczny z prawem, to oparcie się na nim w prowadzonym postępowaniu nie mogło być traktowane jako wadliwe lub niewystarczające dla wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. Z tego powodu nie jest trafny zarzut kasacyjny wskazujący na naruszenie przez Sąd I instancji art. 197 § 1 w zw. z art. 121 § 1 i art. 122 o.p. poprzez uznanie przedmiotowych urządzeń za automaty do gier losowych na podstawie "eksperymentu" i nieprzeprowadzenie dalszych dowodów wnioskowanych przez spółkę. Skutku oczekiwanego przez skarżąca kasacyjnie nie mogły też przynieść zarzuty niewydania w tym zakresie odrębnych postanowień oddalających, to uchybienie procesowe nie mogło bowiem mieć istotnego wpływu na wynika sprawy. W ocenie NSA na uwzględnienie nie zasługiwały również zarzuty naruszenia prawa materialnego sformułowane w pkt. II petitum skargi kasacyjnej. Należy podkreślić, że w orzecznictwie wypracowano rozumienie "urządzającego gry" i orzecznictwo jest w tym zakresie utrwalone (por. wyroki NSA z: 3 września 2024r., sygn. akt II GSK 155/19, II GSK 868/21; 30 października 2023 r., sygn. akt II GSK 764/20; 27 lipca 2023 r., sygn. akt II GSK 376/20; 25 lipca 2023 r., sygn. akt II GSK 510/20; 26 maja 2023 r., sygn. akt II GSK 640/21, II GSK 642/21; opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawa o grach hazardowych nie definiuje pojęcia "urządzającego gry", o którym mowa w jej art. 89 ust. 1, chociaż posługuje się tym pojęciem w wielu przepisach, które umożliwiają określenie i ustalenie jego treściowego zakresu. Na ich podstawie, przy uwzględnieniu szerokiego podejścia do rozumienia pojęcia "urządzającego gry na automatach" oraz "urządzania gier na automatach", a nie ograniczającego się jedynie do organizowania, przyjmuje się, że "urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności: zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatów w stanie sprawności oraz stałej aktywności, umożliwiającym ich funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, obsługa urządzeń, zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze. Warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzenia oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Z tego sankcja może zostać nałożona na więcej niż jeden podmiot, w sytuacji gdy każdemu z nich można przypisać cechę "urządzającego gry" na tym samym automacie w tym samym miejscu i czasie (por. wyroki NSA z: 22 lutego 2024 r., sygn. akt II GSK 1330/20;, czy powołany przez Sąd I instancji wyrok NSA z 2 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSL 2210/16). W świetle powyższego za uzasadnione należy więc uznać stwierdzenie, że dokonane przez organy ustalenia faktyczne dotyczące zachowania skarżącej spółki i ich ocena prawna, następnie zaakceptowane przez WSA, odpowiadały sytuacji opisanej w hipotezie normy prawnej rekonstruowanej z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w przedstawionym powyżej jego rozumieniu. Zasadnie uznano zatem skarżącą za podmiot urządzający gry na automacie. Bez jej udziału automaty umieszczone w jej lokalu nie mogłyby zostać udostępnione wszystkim zainteresowanym do korzystania, a także sprawnie i nieprzerwanie eksploatowane. Mając powyższe na uwadze, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.p.s.a. (punkt 1 sentencji wyroku). O kosztach postępowania kasacyjnego NSA orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). Zasądzona kwota stanowi zwrot kosztów za udział w rozprawie przed NSA pełnomocnika organu, który nie występował przed sądem pierwszej instancji.