Sygnatura
II GSK 1516/23
Wyrok NSA z 6 maja 2026 r., II GSK 1516/23 – transport drogowy i przewozy
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 6 maja 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant asystent sędziego Paweł Cholewski po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 8302/22 w sprawie ze skargi T. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od T. B. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 10 marca 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 8302/22, oddalił skargę T. Bi. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] października 2022 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] października 2022 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej: "k.p.a."), art. 4 pkt 11 i pkt 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i ust. 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, ust. 3 oraz ust. 7 pkt 1 i ust. 10 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2022 r., poz. 180 z późn. zm., dalej: "u.t.d.") oraz lp. 1.1 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., po rozpatrzeniu odwołania T. B. (dalej: "Strona", "skarżący"), prowadzącego działalność gospodarczą D. T. B., utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] sierpnia 2021 r., o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GITD wyjaśnił, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły naruszenia: 1) wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz 2) wykonywaniu przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie opisanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę, uznając ją za niezasadną. WSA uznał, że zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja I instancji nie naruszają przepisy prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie. W rozpoznawanej sprawie została na skarżącego nałożona kara pieniężna za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz za dokonanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego umożliwiającego dokonywanie takiego rodzaju przewozu i bez spełnienia przesłanek z art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. W ocenie Sądu I instancji, organy prawidłowo stwierdziły popełnione przez skarżącego naruszenie polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganej licencji. W sprawie ustalono, że skarżący w dniu kontroli 16 marca 2021 r., posiadał licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, udzieloną 7 marca 2020 r., przez Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy, a pojazd o nr rej. [...] został zgłoszony do wskazanej licencji 4 września 2020 r. Kontrolowany jednak pojazd w trakcie dokonywanej 16 marca 2021 r., odpłatnej usługi przewozu pasażera na trasie z ul. M. [...] na Al.J. [...], zamówionej za pośrednictwem aplikacji "Bolt", nie został oznakowany jako taksówka. W ocenie WSA organy prawidłowo ustaliły, że skarżący podczas przeprowadzonej kontroli wykonywał transport drogowy w postaci przewozu okazjonalnego w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. Kontrolowany sporny w sprawie przewóz stanowił przewóz okazjonalny samochodem, który nie był taksówką i który nie spełniał kryterium konstrukcyjnego umożliwiającego dokonywanie takiego rodzaju przewozu, gdyż był przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Kierowca nie świadczył samoistnie czynności w ramach zawartej z pasażerem umowy przewozu, lecz działał na zlecenie i w imieniu skarżącego współpracując z nim z wykorzystaniem narzędzia – aplikacji Bolt i za pośrednictwem obsługującego tę aplikację podmiotu. WSA nie zgodził się z poglądem skarżącego, że definicja przewozu okazjonalnego określona w ustawie o transporcie drogowym, jak i definicja usług okazjonalnych określona w rozporządzeniu (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z 21 października 2019 roku w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (dalej: rozporządzenie 1073/2009) wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób). WSA nie neguje samej możliwości posiłkowego odwoływania się do regulacji zawartej w rozporządzeniu 1073/2009, to jednak z uwagi na cel i zakres przedmiotowy tego aktu, czyli zapewnienie spójnych ram prawnych dla międzynarodowego autobusowego i autokarowego przewozu osób na terytorium Wspólnoty, jego postanowienia w kontekście przewozu wykonywanego samochodami osobowymi należy wykładać odpowiednio, a nie literalnie, gdyż nie są to materie tożsame, a jedynie pokrewne. Także pojęcia "usług okazjonalnych" i "przewozu okazjonalnego" nie są pojęciami tożsamymi. Odnosząc się w tym kontekście bezpośrednio do treści art. 2 pkt 4 rozporządzenia 1073/2009, Sąd I instancji zauważył, że definiując pojęcie "usług okazjonalnych", prawodawca wspólnotowy wskazał, że obejmują one przewóz grup pasażerów i jest to ich cechą główną, jednak nie można z tego sformułowania wywodzić wniosku, że dla kwalifikacji usługi przewozowej jako okazjonalnej warunek wielości pasażerów musi być za każdym razem bezwzględnie spełniony, ponieważ wprost z tego przepisu to nie wynika. Należy przyjąć, że jakkolwiek przewóz grup pasażerów powinien stanowić zasadę organizowania usług okazjonalnych, to powyższe nie wyklucza, aby takie usługi mogły być świadczone także na rzecz pojedynczego pasażera. Ponadto podkreślił, że ewentualny przewóz jednej osoby - w ocenie WSA - nie pozbawia organu możliwości uznania tego przewozu za okazjonalny. Skoro bowiem zgodnie z art. 2 pkt 4 rozporządzenia 1073/2009 m.in. zleceniodawca uprawniony jest określić liczebność grupy przewożonych osób, to może on zawęzić także skład osobowy pasażerów pojazdu do jednej osoby, zwłaszcza gdy przewóz dokonywany jest samochodem osobowym, a nie autobusem. Użyty w rozporządzeniu zwrot "przewóz grup pasażerów utworzony z inicjatywy zleceniodawcy", w warunkach przewozu samochodem należy więc rozumieć w ten sposób, że daje zleceniodawcy swobodę w zakresie wyboru, czy przewóz dotyczy jednego pasażera czy też ich większej liczby. Skutkiem dokonania powyższego wyboru przez zleceniodawcę nie będzie zatem zmiana charakteru świadczonej przez skarżącego usługi na przewóz inny niż okazjonalny. Dlatego uznać należy, że zakres przewozu okazjonalnego w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d., jakkolwiek zbliżony do użytego w rozporządzeniu 1073/2009 sformułowania "usług okazjonalnych", jest w istocie inny i musi być rozumiany w taki sposób, aby obejmował formy przewozów, które nie mieszczą się w ramach "przewozu regularnego" oraz "przewozu regularnego specjalnego" albo "przewozu wahadłowego". W innym bowiem przypadku przepisy powiązane z przewozem okazjonalnym byłyby martwe z uwagi na niemożność wskazania zakresu przedmiotowego tego pojęcia. Z tych względów zawarty w art. 2 pkt 4 rozporządzenia 1073/2009 zwrot "przewóz grup pasażerów utworzony z inicjatywy zleceniodawcy" w odniesieniu do przewozu osób samochodem osobowym należy rozumieć w ten sposób, że daje zleceniodawcy swobodę w zakresie wyboru, czy przewóz dotyczy jednego pasażera, czy też ich większej liczby. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie prawa materialnego w postaci: 1. niewłaściwego zastosowania art. art. 4 pkt 11, art. 5b ust. 1 pkt 3 u.t.d. w zw. z lp. 1.1 raz 2.11 załącznika nr 3 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie wypełniały definicji przewozu okazjonalnego, a stanowiły przewóz osób taksówką - na którą skarżący posiadał odpowiednią licencję, a kontrolowany pojazd był zgłoszony do w/w licencji; 2. niewłaściwego zastosowania art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym w związku z art. 2 pkt 4 rozporządzenie 1073/2009, polegające na uznaniu, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w ustawie o transporcie drogowym, jak i definicja "usług okazjonalnych" określona w cytowanym wyżej rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób); 3. niewłaściwego zastosowania art. 4 pkt 11 oraz art. 18 ust 4 a b u.t.d. w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do w/w ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego kasacyjnie wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie Bolt, świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji organów I i II instancji, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Strona wniosła także o rozpoznanie sprawy na rozprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, a także o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Organ udzielił odpowiedzi na skargę kasacyjną po terminie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia oparte na art. 174 p.p.s.a., determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Granice skargi są więc wyznaczone przez podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż – z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej – Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 26 września 2000 r., sygn. akt IV CKN 1518/2000, OSNC 2001/3, poz. 39 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/2004, OSP 2005/3, poz. 36, wyrok NSA z 12 września 2019 r., II GSK 634/19, LEX nr 2739689). W skardze kasacyjnej sformułowano bardzo liczne zarzuty naruszenia prawa materialnego, które sprowadzają się do błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 4 pkt 11, art. 5b ust. 1 pkt 3, art. 18 ust. 4a i ust. 4b, u.t.d., a także naruszenia art. 2 pkt 4 rozporządzenia 1073/2009. Przede wszystkim stwierdzić należy, iż pomimo ich mnogości i rozbudowania, zarzuty sformułowane w skardze kasacyjnej w znacznej części powtarzają się w tym znaczeniu, że w istocie zmierzają do podważenia tych samych ocen wyrażonych przez Sąd I instancji, będących wynikiem przeprowadzonej przez ten Sąd kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Wskazane zarzuty nie są jednak zasadne. Ponadto należy podnieść, że w dotychczasowym orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się już do analogicznych w istocie problemów prawnych w zbliżonych stanach faktycznych spraw (por. np. wyrok NSA z 14 marca 2024 r., sygn. akt II GSK 61/21; wyrok NSA z 25 sierpnia 2023 r., sygn. akt II GSK 606/20; wyrok NSA z 6 lipca 2023 r., sygn. akt II GSK 243/20; wyrok NSA z 28 czerwca 2024 r., II GSK 576/21, LEX nr 3744499, wyrok NSA z 18.12.2024 r., II GSK 1307/21, LEX nr 3792517, wyrok NSA z 15.01.2025 r., II GSK 1325/21, LEX nr 3817751, wyrok NSA z 6.05.2025 r., II GSK 1611/23, LEX nr 3888163, wyrok NSA z 9.10.2025 r., II GSK 1536/23, LEX nr 3944567, wyrok NSA z 28.10.2025 r., II GSK 513/22, LEX nr 3987023). Oceny przedstawione w uzasadnieniach wskazanych powyżej wyroków NSA, skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, a zatem uznał również za zasadne odwołanie się do motywów przywołanych rozstrzygnięć. Organy w ramach prowadzonego postępowania dowodowego prawidłowo bowiem ustaliły, że przewóz, który miał miejsce 16 marca 2021 r. był przewozem okazjonalnym, a nie przewozem taksówką, z uwagi na fakt braku oznakowania zgodnie z przepisami jako pojazdu TAXI, braku wyposażenia w taksometr i kasę fiskalną, w związku z czym klient nie otrzymał po wykonaniu usługi paragonu fiskalnego. Na wstępie należy zauważyć, że na temat problematyki związanej z koniecznością właściwego oznaczenia pojazdu będącego taksówką niejednokrotnie wypowiadał się już Naczelny Sąd Administracyjny. Tytułem przykładu należy wskazać na wyroki z: Wyrok NSA z 21.12.2023 r., II GSK 665/23, LEX nr 3667761, Wyrok NSA z 3.12.2024 r., II GSK 530/24, LEX nr 3793642, Wyrok NSA z 3.12.2024 r., II GSK 239/24, LEX nr 3794257, Wyrok NSA z 20.06.2024 r., II GSK 1135/23, LEX nr 3728525, Wyrok NSA z 20.06.2024 r., II GSK 417/24, ONSAiWSA 2025, nr 1, poz. 7). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpatrującym niniejsza sprawę podziela w całości zaprezentowane w wyżej wskazanych uzasadnieniach poglądy i przyjmuje je za własne. Zgodnie z art. 5b ust. 1 u.t.d. wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym, przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Z przywołanej regulacji prawnej wynika, że wykonywanie przewozu drogowego osób, charakteryzującego się wymienionymi powyżej cechami transportu drogowego może odbywać się wyłącznie na podstawie odpowiedniej licencji, albowiem odmienne zastrzeżenie nie wynika z ustawy o transporcie drogowym. Co przy tym nie mniej istotne, z przepisu art. 5c u.t.d. należy wywodzić, że w odniesieniu do licencji, o których mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.t.d. ustawodawca odmiennie ukształtował warunki ich uzyskania niż w odniesieniu do licencji w zakresie przewozu osób taksówką, co wynika choćby z art. 6 ust. 4 u.t.d., art. 11 ust. 1 u.t.d., art. 11b i art. 11c u.t.d. Konsekwencją powyższego są więc rozwiązania prawne, z których wynika zróżnicowanie szczegółowych warunków wykonywania uprawnień wynikających z omawianych licencji, a więc zróżnicowanie szczegółowych warunków wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, pojazdem samochodowym, przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, czy też taksówką (zob. np. wyroki NSA z 14 grudnia 2023 r., sygn. akt II GSK 1286/21 oraz II GSK 1222/21). Podzielając pogląd prawny Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony we wskazanych wyrokach należy stwierdzić, że warunkiem koniecznym uznania danego pojazdu za taksówkę jest nie tylko zgłoszenie takiego pojazdu do ważnej licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, ale również odpowiednie wyposażenie i oznaczenie pojazdu, odróżniające od pojazdów, które nie są taksówkami, co znajduje swoje uzasadnienie w art. 2 pkt 43 ustawy Prawo o ruchu drogowym, który definiując "taksówkę" stanowi o koniecznych jej cechach dystynktywnych, a mianowicie o odpowiednim wyposażeniu (w tym w taksometr lub aplikację mobilną, o której jest mowa w art. 13b u.t.d.) oraz - co istotne - o odpowiednim oznaczeniu. Tym samym, właściwe oznaczenie pojazdu samochodowego jest warunkiem koniecznym, aby dany pojazd mógł być uznany za taksówkę, a wykonywany nim przewóz - przy posiadaniu wymaganej licencji, do której zgłoszono ten pojazd - za przewóz osób taksówką. Odpowiednie oznaczenie pojazdu jako taksówki pełni nie tylko funkcję odróżniającą i wspiera zachowanie reguł uczciwej konkurencji przy przewozie osób, ale również umożliwia upoważnionym organom prowadzenie realnej kontroli wykonania przez podmioty wykonujące ten rodzaj transportu dodatkowych obowiązków lub korzystania z szeregu przywilejów, bądź odstępstw od obowiązujących reguł przewozu osób, takich jak np. wyłączenie obowiązku korzystania z pasów bezpieczeństwa przez kierującego taksówką podczas przewożenia pasażera (art. 39 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym), wyłączenie obowiązku przewozu dziecka w foteliku bezpieczeństwa dla dziecka lub innym urządzeniu przytrzymującym dla dzieci (art. 39 ust. 4 pkt 1), wykonywanie obowiązku corocznego (a nie raz na 5 lat) przeprowadzenia badań technicznych (art. 81 ust. 6), stosowanie się przez kierującego taksówką do zakazu palenia tytoniu lub spożywania pokarmów w czasie jazdy podczas przewożenia pasażera (art. 63 ust. 5), korzystanie z miejsc na drodze przeznaczonych tylko dla postoju taksówek (§ 53 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych). Wobec powyższego za nieuzasadniony uznał Naczelny Sąd Administracyjny zarzut określony w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej. Przechodząc do pozostałych zarzutów zawartych w petitum skargi kasacyjnej, na wstępie należy zauważyć, że pojęciem podstawowym, którym posługuje się ustawa o transporcie drogowym jest pojęcie "transport drogowy", który dzieli się na krajowy transport drogowy i międzynarodowy transport drogowy. Określenie to obejmuje również: a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4, b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy, c) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie osób; Z kolei krajowy jak i międzynarodowy transport drogowy może dotyczyć osób lub rzeczy. Natomiast transport drogowy odnoszący się do osób dzieli się niejako na cztery segmenty: przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego, przewozu wahadłowego oraz przewozu okazjonalnego. Zgodnie z kolei z art. 4 pkt 1 u.t.d. krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju oraz pojazdami najmowanymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia i zakończenia podróży, a także cała trasa znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei przepisy art. 4 pkt 11 u.t.d. definiuje przewóz okazjonalny jako przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Dalej art. 5 ust. 1 u.t.d., wymaga przy podjęciu i wykonywaniu transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Z kolei art. 5b ust. 1 u.t.d., nakazuje uzyskanie odpowiedniej licencji przy podjęciu i wykonywaniu krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką. Wbrew zatem twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji słusznie przyjął, że zgodnie z tytułem ustawy, wszystkie wskazane w niej formy i odmiany przewozu stanowią transport drogowy, a tym samym przewóz okazjonalny nie jest czymś innym niż transport drogowy, lecz stanowi jedną z jego uregulowanych ustawą form. W oparciu o przytoczone regulacje i zaakceptowane ustalenia faktyczne sporny w niniejszej sprawie przewóz stanowił przewóz okazjonalny, wymagający tym samym uzyskania stosownej licencji oraz zezwolenia (art. 18 ust. 3 u.t.d.). Obowiązek uzyskania tego ostatniego wynika pośrednio z art. 18 ust. 3 u.t.d., który wskazuje od strony negatywnej, że nie wymaga zezwolenia wykonywanie przewozu okazjonalnego, jeżeli: 1) tym samym pojazdem samochodowym na całej trasie przejazdu przewozi się tę samą grupę osób i dowozi się ją do miejsca początkowego albo 2) polega on na przewozie osób do miejsca docelowego, natomiast jazda powrotna jest jazdą bez osób (podróżnych), albo 3) polega on na jeździe bez osób do miejsca docelowego i odebraniu oraz przewiezieniu do miejsca początkowego grupy osób, która przez tego samego przewoźnika drogowego została przewieziona na zasadzie określonej w pkt 2. Stąd poza powyżej wskazanymi przypadkami przewóz okazjonalny wymaga stosownego zezwolenia. Dodatkowo w ramach przewozu okazjonalnego konieczne jest spełnienie również warunków wynikających z kolejnych ustępów tego przepisu. Zasadniczo przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą (ust. 4a art. 18 u.t.d.). Wyjątkowo natomiast dopuszcza się przewóz okazjonalny: 1) pojazdami zabytkowymi, 2) samochodami osobowymi: a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, b) na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 i 1237), w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości, c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa - niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy. Wobec powyższego trafnie Sąd I instancji przyjął, że aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym w ramach przewozu okazjonalnego konieczne jest spełnienie warunków wynikających z art. 18 ust. 4a i 4b u.t.d. Stąd zarzut wskazany w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej jest nieuzasadniony. Pozbawiony zasadności jest także zarzut naruszenia art. 4 pkt 11 u.t.d. w zw. z art. 2 pkt 4 rozporządzenia 1073/2009 przez uznanie, że "przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów" wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w ustawie o transporcie drogowym, jak i definicja "usług okazjonalnych" określona w cytowanym wyżej rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób) (punkt I.4 petitum skargi kasacyjnej). Podkreślenia wymaga, że rozporządzenie 1073/2009 ma zastosowanie do międzynarodowego autobusowego i autokarowego przewozu osób na terytorium Wspólnoty (UE) przez przewoźników zarobkowych lub pracujących na potrzeby własne, mających siedzibę w państwie członkowskim zgodnie z jego ustawodawstwem, przy użyciu pojazdów zarejestrowanych w tym państwie członkowskim, które nadają się, ze względu na swoją konstrukcję i wyposażenie, do przewozu więcej niż dziewięciu osób, włączając kierowcę, i które są do tego celu przeznaczone, oraz do ruchu tych pojazdów pustych w związku z takim przewozem (art. 1 ust. 1, z zastrzeżeniem art. 1 ust. 2-3), a także do krajowego zarobkowego przewozu drogowego osób, wykonywanego tymczasowo przez przewoźnika niemającego siedziby w danym państwie członkowskim, zgodnie z rozdziałem V tego rozporządzenia (art. 1 ust. 4). W związku z powyższym sformułowane w tym rozporządzeniu definicje pojęć: "usługi regularne", "szczególne usługi regularne" lub "usługi okazjonalne", jako odnoszące się do przewozu grupowego (zgodnie z art. 1 ust. 1 rozporządzenia: przewozu więcej niż dziewięciu osób, włączając kierowcę), nie mają zastosowania do przewozów okazjonalnych w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. w zakresie, w jakim przewozy te nie są przewozami okazjonalnymi w autobusowym i autokarowym przewozie osób na terytorium UE (zob. wyrok NSA z 18 kwietnia 2024 r., sygn. akt II GSK 238/21; wyrok NSA z 25 lutego 2025 r., II GSK 1787/21, LEX nr 3846032). Stąd za nieuzasadniony należy uznać zarzut wskazany w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej. W konsekwencji z tych wszystkich względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na mocy art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 4 sierpnia 2023
- Symbol z opisem
- 6037 Transport drogowy i przewozy
- Hasła tematyczne
- Transport
- Skarżony organ
- Inspektor Transportu Drogowego
- Sędziowie
- Elżbieta Czarny-Drożdżejko /przewodniczący sprawozdawca/ Izabella Janson Wojciech Kręcisz
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
art. 4 pkt 11 i pkt 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i ust. 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, ust. 3 oraz ust. 7 pkt 1 · Dz.U. 2022 poz. 180
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II GSK 1748/24 · 6 maja 2026
Wyrok NSA z 6 maja 2026 r., II GSK 1748/24 – transport drogowy i przewozy
Sygnatura: II GSK 1724/24 · 6 maja 2026
Wyrok NSA z 6 maja 2026 r., II GSK 1724/24 – transport drogowy i przewozy
Sygnatura: II GSK 2339/24 · 6 maja 2026
Wyrok NSA z 6 maja 2026 r., II GSK 2339/24 – transport drogowy i przewozy
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny