II GSK 1494/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Borowicz po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 27 lutego 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 2735/13 w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 27 lutego 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 2735/13 odrzucił skargę W. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2013 w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że wraz z wniesioną do Sądu I instancji skargą na powyższą decyzję skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W wyniku rozpoznania sprzeciwu złożonego przez pełnomocnika skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 29 maja 2014 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia pełnomocnik skarżącego złożył zażalenie, które zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2014 r. o sygn. akt II GZ 623/14. Zarządzeniem z dnia 1 grudnia 2014 r., przesłanym pełnomocnikowi skarżącego przy piśmie Sądu z dnia 12 grudnia 2014 r., skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 złotych, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Pismo to nie mogło być doręczone pełnomocnikowi skarżącego z uwagi na nieobecności adresata. W związku z tym w dniu 18 grudnia 2014 r. zostało złożone w Urzędzie Pocztowym, a zawiadomienie o złożeniu pisma umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. W związku z niepodjęciem w terminie przesyłki z placówki pocztowej doręczenie zostało uznane za skuteczne w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) z dniem 1 stycznia 2015 r. Zgodnie z rejestrem opłat sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wpis w prawidłowej wysokości został uiszczony przez pełnomocnika skarżącego w dniu 14 stycznia 2015 r. Sąd stwierdził, że skoro termin do uiszczenia wpisu upływną w dniu 8 stycznia 2015 r., to uiszczenie go w dniu 14 stycznia 2015 r., czyli po terminie, uzasadniało odrzucenie skargi. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł skarżący, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 73 § 1 w zw. z art. 73 § 2 i 4 w zw. z art. 220 § 3 p.p.s.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż zawiadomienie o złożeniu pisma z zarządzeniem z dnia 1 grudnia 2014 r. umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata, w sytuacji gdy zawiadomienie takie nie trafiło do skrzynki pocztowej adresata, co w konsekwencji powoduje, że termin wynikający z art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. nie rozpoczął biegu, a w konsekwencji brak było podstaw do odrzucenia skargi przez Sąd, 2. art. 73 § 1 w zw. z art. 83 § 1 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że czternastodniowy termin przewidziany w ww. przepisie rozpoczął bieg w dniu 18 grudnia 2014 r., w sytuacji gdy termin, o którym mowa w art. 73 p.p.s.a. nie biegnie od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie, tylko od dnia następnego, a ponadto naruszenie art. 73 § 1 w zw. z art. 83 § 2 p.p.s.a. w zw z art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz.U. z 2015 r., poz. 90) poprzez uznanie, że pismo zostało prawidłowo doręczone w dniu 1 stycznia 2015 r., w sytuacji gdy dzień 1 stycznia jest dniem wolnym od pracy, co w konsekwencji oznacza, że ten dzień nie może być uznany za dzień prawidłowego doręczenia przesyłki. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącego podkreślił, że o istnieniu przesyłki dowiedział się z rozmowy z pracownikiem biura obsługi interesantów sądu i w tym dniu został uiszczony wpis we właściwej wysokości. Podał, że w okresie świąteczno-noworocznym zdarzyło się kilka sytuacji, kiedy awiz nie pozostawiono w skrzynce pocztowej. Ponadto wskazał, że dzień 1 stycznia jest dniem wolnym od pracy, zatem zgodnie z art. 83 § 2 p.p.s.a. jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Sąd niewłaściwie więc określił zarówno datę początku jak i datę końca terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty sprowadzały się do wskazania wadliwości doręczenia zarządzenia z dnia 1 grudnia 2014 r. wzywającego skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. Po pierwsze, skarżący wskazał, że takiego wezwania w ogóle nie otrzymał. Po drugie, zwrócił uwagę na nieprawidłowe obliczenie przez Sąd I instancji terminu, w którym nastąpiło prawidłowe doręczenie zastępcze tego wezwania. Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów skargi kasacyjnej w pierwszej kolejności należy wskazać, że jedynym dokumentem potwierdzającym okoliczność otrzymania przez skarżącego wezwania sądowego do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi była przesyłka wraz zwrotnym potwierdzeniem jej odbioru. Z analizy tego dokumentu wynika, że przesyłka zawierająca sądowe wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi została doręczona pełnomocnikowi skarżącego pod wskazany przez niego adres, tj. ul. Al. W. P. [...], [...] S., w trybie zastępczym - określonym w art. 73 p.p.s.a. Dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłce, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Takie domniemanie może być obalone, jednakże podejmując próbę dokonania tego, należy mieć na względzie, że dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Co za tym idzie, dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonujące (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 1861/11, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, że jeżeli skarżący dopatrywał się nieprawidłowości w działaniach doręczyciela, powinien był przeprowadzić w urzędzie pocztowym postępowanie reklamacyjne – czego jednak nie uczynił. Samo zaś jego oświadczenie, że zdarzały się sytuacje, gdy awiz w skrzynce pocztowej nie pozostawiano, jest niewystarczające do obalenia domniemania doręczenia. Podkreślić również należy, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczenia pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1350) w zakresie awizowania przesyłki, gdyż postępowanie w tej sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo, czego skarżący nie podważył stosownymi kontrargumentami. Odnosząc się zaś do zarzutu błędnego ustalenia przez Sąd I instancji terminu, w którym nastąpiło prawidłowe doręczenie zastępcze wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, należy przyznać skarżącemu, że obliczono go wadliwie. Z uwagi na niemożność doręczenia tego wezwania upoważnionemu w sprawie pełnomocnikowi skarżącego z powodu nieobecności adresata, pismo to zostało złożone w Urzędzie Pocztowym S. [...] w dniu 18 grudnia 2014 r., a zawiadomienie o złożeniu tego pisma umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Przewidziany w art. 73 § 3 14-dniowy termin do odbioru tego pisma upływał z dniem 1 stycznia 2015 r. Jednakże zgodnie z art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r., o dniach wolnych od pracy, dzień 1 stycznia 2015 r.(piątek) był dniem wolnym od pracy. Zgodnie natomiast z art. 83 § 2 p.p.s.a., jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Zatem ostatnim dniem terminu, od którego należało odliczyć 7-dniowy termin do uiszczenia wpisu był poniedziałek, 4 stycznia 2015 r. W konsekwencji termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi upłynął z dniem 11 stycznia 2015 r., a nie jak ustalił Sąd I instancji – 8 stycznia 2015 r. Błędne ustalenie tego terminu przez Sąd I instancji nie miało jednak wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, ponieważ wpis od skargi został uiszczony w dniu 14 stycznia 2015 r. (co wynikało z wyciągu z rejestru opłat sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.). Skarżący natomiast nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu na potwierdzenie, że wpisu tego dokonał wcześniej, czyli w terminie, a w skardze kasacyjnej w ogóle do tej kwestii się nie odniósł. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.