II GSK 1490/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Bartłomiej Adamczak Protokolant Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. S.A. sp.k. w D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 2100/14 w sprawie ze skargi J. S.A. sp.k. w D. na postanowienie Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J. S.A. sp. k. w D. na rzecz Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 2100/14, oddalił skargę J. Spółka Akcyjna Spółka komandytowa z siedzibą w D. na postanowienie Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] kwietnia 2014 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. Ł. Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych zakazał skarżącej wprowadzania do obrotu artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego, pod dwiema nazwami: [...] cydr z cynamonem a' 750 ml (nazwa umieszczona na etykiecie), aromatyzowane wino owocowe niskoalkoholowe, półmusujące, gazowane słodkie (nazwa umieszczona na kontretykiecie) - wielkość partii magazynowej 26100 1 (34 800 szt. x 0,75 1), data produkcji [...].01.2014 r., numer partii produkcyjnej [...] do czasu zmiany oznakowania na zgodne z obowiązującymi przepisami. Decyzja ta została doręczona skarżącej w dniu [...] lutego 2014 r. Pismem z dnia [...] lutego 2014 r., złożonym osobiście w siedzibie organu w dniu [...] marca 2014 r., skarżąca wniosła odwołanie od decyzji Ł. Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] lutego 2014 r. Pismem z dnia [...] marca 2014 r. Spółka, na podstawie art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej jako k.p.a.) złożyła do organu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Ł. WIJHARS z dnia [...] lutego 2014 r., załączając odwołanie od tej decyzji. Uzasadniając brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania powołała się na zmęczenie i złe samopoczucie sekretarki odpowiedzialnej za obsługę korespondencji, będące wynikiem ciężkiej choroby jej ojca. Postanowieniem z dnia z dnia [...] kwietnia 2014 r. GIJHARS na podstawie art. 59 § 2 k.p.a. i 123 k.p.a., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Uznał, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z winy skarżącej, gdyż choroba członka rodziny pracownika odpowiedzialnego za korespondencję nie stanowi usprawiedliwienia dla niedotrzymania terminu do wniesienia odwołania. Stwierdził, że ciężki stan zdrowia ojca osoby odpowiedzialnej za korespondencję nie stanowił okoliczności uniemożliwiającej złożenia odwołania w terminie, tj. do dnia [...] lutego 2014r. W tej sytuacji strona mogła wyręczyć się innym pracownikiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę na powyższe postanowienie, wskazując na treść art. 58 k.p.a. uznał, że skarżąca nie wyczerpała wszystkich środków zapewniających terminowe doręczenie odwołania, co świadczy o niedbalstwie skarżącej w przedmiotowej sprawie. Sąd I instancji podkreślił, że choroba członka rodziny pracownika spółki odpowiedzialnego za korespondencję nie stanowi usprawiedliwienia dla niedotrzymania terminu do wniesienia odwołania. Strona powinna w taki sposób zorganizować podział obowiązków wśród jej pracowników, aby nie doszło do zaniedbań. W interesie skarżącej było dopilnowanie terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania. Pojęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie obejmuje istnienie przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli siły wyższej. Sąd I instancji wyjaśnił, że fakt choroby, nawet poświadczony zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W przypadku choroby trzeba wskazać, że jej rodzaj uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Podkreślił przy tym, że skarżąca nie jest przedsiębiorcą, który prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, lecz spółką prawa handlowego zatrudniającą pracowników. Tym samym, to na spółce ciąży obowiązek zorganizowania pracy w taki sposób, żeby jej interesy nie zostały naruszone, nawet w sytuacji choroby członków rodziny pracownika sekretariatu. Skarżąca poprzez własne niedbalstwo dopuściła do naruszenia terminu do wniesienia odwołania. Sąd wskazał też, że choroba ojca pracownika nie wydarzyła się w ostatnim dniu terminu do nadania odwołania - został on przyjęty do szpitala i przebywał w nim. Zdaniem Sądu, zarówno pracownik jak i Spółka mieli więc czas na zorganizowanie się i wykonywanie bieżących obowiązków. Sąd I instancji w tym aspekcie przeanalizował załączoną do wniosku o przywrócenie terminu kartę informacyjną z Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego z Ł. Wynikało z niej, że ojciec J. M. (pracownica skarżącej odpowiedzialna za korespondencję) był hospitalizowany w dniach od [...] lutego do [...] marca 2014 r., czyli także w dniu upływającego terminu do wniesienia odwołania ([...] lutego 2014 r.). Skargę kasacyjna od powyższego wyroku wniosła J. S.A. Sp. k., domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie art. 58 k.p.a. poprzez przyjęcie, że nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu nastąpiło bez jej winy, tym samym przyjęcie, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z winy strony skarżącej. W ocenie kasatora w rozpoznawanej sprawie, brak winy w przekroczeniu terminu został uprawdopodobniony. Stwierdził, że wbrew ocenie Sądu, ciężka choroba członka rodziny miała wpływ na zachowanie pracownika zajmującego się korespondencją. Zdaniem kasatora, okoliczność ciężkiej choroby członka rodziny pracownika, może usprawiedliwiać takie zachowanie, w tym niedopełnienie obowiązków pracowniczych. Skarżąca wykonała wszystkie czynności prawidłowo – sporządziła odwołanie w terminie i przekazała korespondencję do wysłania – jednakże od czynników zupełnie niezależnych od skarżącej czynności te nie zostały wykonane. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest bezzasadna. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 p.p.s.a., tak więc postępowanie kasacyjne sprowadzało się do zbadania podstaw kasacyjnych wskazanych w skardze kasacyjne. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Spośród wskazanych przesłanek przywrócenia terminu Sąd I instancji zakwestionował jedynie uprawdopodobnienie przez skarżącą okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem dochowania szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny wskazanych przez skarżącą okoliczności mających uprawdopodabniać brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego fakt choroby ojca pracownicy skarżącej Spółki, odpowiedzialnej za korespondencję, a nawet jego hospitalizacja, nie świadczy o braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej przez skarżącą. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji Spółka powinna w taki sposób zorganizować podział obowiązków wśród jej pracowników, aby nie doszło do zaniedbań. Skarżąca nie jest przedsiębiorcą prowadzącym jednoosobową działalność, lecz podmiotem zatrudniającym pracowników. Mogła więc i powinna w organizacji pracy uwzględnić możliwe i prawdopodobne przypadki choroby, czy tylko niedyspozycji jednego z pracowników. Wobec tego niedyspozycja jednej z pracownic skarżącej, spowodowana chorobą ojca, przy czym, jak trafnie wskazał Sąd I instancji, Spółka nie podnosiła, aby pracownica z tego tytułu przestała pełnić swoje obowiązki, nie może zostać uznana za przeszkodę nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego wysiłku. Dlatego też słusznie w sprawie oceniono, że brak jest przesłanki – braku winy w uchybieniu terminowi, stąd zarzut skargi kasacyjnej - naruszenia art. 58 k.p.a. jest bezzasadny. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postanowiono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.