II GSK 1481/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 5 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Ol 299/18 w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia (...) lutego 2018 r. nr (...) w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od K. K. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 2700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 5 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Ol 299/18, oddalił skargę K. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia (...) lutego 2018 r., nr (...) w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku złożonej w imieniu K. K., zaskarżono wyrok w całości zarzucając naruszenie: I. przepisów prawa materialnego, tj. 1) art. 83 ust. 1 w zw. z art. 85 ust. 4 pkt 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm., dalej: ustawa o transporcie drogowym) poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że przewidywany termin zakończenia postępowania kontrolnego nie obliguje organu do wstrzymania się z zakończeniem postępowania kontrolnego do czasu upłynięcia tego terminu, a tym samym termin ten nie stanowi żadnej gwarancji dla strony w zakresie możliwości uzupełniania materiału dowodowego w zakreślonym w upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli przedziale czasowym; 2) art. 92a ust. 1, 6, 7 w zw. z zał. nr 3 l.p. 6.3.7. ustawy o transporcie drogowym poprzez jego błędną wykładnie i uznanie, że skarżący mógł uzupełnić materiał dowodowy w zakresie penalizowanym tym przepisem po zakończeniu postępowania kontrolnego, tj. po doręczeniu protokołu kontroli, co skutkowałoby niewymierzeniem kary za nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu; 3) art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie ewentualnego naruszenia, bowiem nastąpiło ono wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć; II. przepisów postępowania, tj. 1) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 77 § 1, 78 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie przez Sąd I Instancji całego zebranego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji dowolne, nie zaś swobodne przyjęcie, że skarżący nie podejmował prób stosownego uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie objętym ostateczną decyzją w czasie trwającego postępowania kontrolnego; 2) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające na mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organy uczyniły wszystko, by sprawę należycie wyjaśnić i przeprowadziły postępowania administracyjnego zgodnie z zasadami wyrażonymi w przywołanych przepisach, a ponadto, że organy umotywowały w sposób wystarczający swojego stanowiska, podczas gdy postępowanie organów w kontekście nałożenia kary pieniężnej było nieprawidłowe, nie doprowadziło do wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy, wobec czego zaskarżona decyzja nie odpowiadała prawu, zawierając przy tym uzasadnienie faktyczne i prawne nierzetelnie wyjaśniające motywy zapadłego orzeczenia. W skardze kasacyjnej na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., który stanowi, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Należy podkreślić, że o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie decyduje każde naruszenie tych przepisów, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa w tym przepisie, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie zobowiązany jest więc wykazać, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, wyrok sądu administracyjnego pierwszej instancji byłby inny. Przypomnieć należy, że w rozpoznawanej sprawie kara pieniężna 15 000 zł nałożona została na skarżącego kasacyjnie przedsiębiorcę w związku ze stwierdzeniem następujących naruszeń stwierdzonych podczas kontroli u przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy: - nieokazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu – 46 dni (46 x 500 = 23 000 zł); - naruszenia obowiązku wczytania danych z karty kierowcy – za każdego kierowcę (3x500 zł = 1 500 zł); - przekroczenia maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 15 minut do jednej godziny (2 x 100=200 zł); - przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut (3 x 150=450 zł); - skrócenia dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny (12 x 100 = 1200 zł) oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę (5 x 200= 1000 zł). Wszystkie nałożone w związku ze stwierdzonymi naruszeniami kary cząstkowe złożyły się na karę pieniężną w łącznej kwocie 27 350 zł, a wysokość nałożonej kary pieniężnej została ograniczona na podstawie art. 92a ust. 3 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym do kwoty 15 000 zł. W skardze kasacyjnej nie zakwestionowano dokonanych ustaleń stanu faktycznego co do żadnego z ustalonych przez organ naruszeń. Podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 10 § 1 78 § 1 k.p.a. autor skargi kasacyjnej powoływał się wyłącznie na okoliczność zakończenia postępowania kontrolnego sporządzeniem protokołu kontroli w dniu 10 maja 2016 r. i doręczenia go kontrolowanemu przedsiębiorcy w dniu 16 maja 2016 r., podczas gdy przewidywany termin zakończenia kontroli określony został na dzień 20 maja 2016 r. W odniesieniu do tej kwestii Sąd pierwszej instancji słusznie zauważył, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględniły wszystkie dowody przedstawione przez skarżącego już po sporządzeniu protokołu kontroli, a więc dane przesłane przez skarżącego w dniu 11 maja 2016 r., dane cyfrowe i dokumentację przedłożoną przez skarżącego w dniu 12 maja 2016 r. w siedzibie organu oraz dane cyfrowe przesłane drogą elektroniczną w dniu 16 maja 2016 r. W konsekwencji organ ostatecznie ustalił, że skarżący nie okazał łącznie 46 danych cyfrowych, podczas gdy we wcześniejszych decyzjach przyjmowano brak 470 danych cyfrowych. Brak 46 danych dotyczył danych cyfrowych z karty kierowcy D.A. za okres od 24 do 30 kwietnia 2016 r. oraz danych cyfrowych z urządzeń rejestrujących zainstalowanych w pojazdach o numerach rejestracyjnych: NNI 12370 (za okres od 24 do 30 kwietnia 2016 r.) i NNI 11879 (za okres od 1 grudnia 2015 r. do 2 stycznia 2016 r.). W skardze kasacyjnej w żaden sposób nie odniesiono się do tych stwierdzeń, w szczególności nie wskazano, że te konkretne dane, kiedykolwiek zostały przez skarżącego kasacyjnie przedsiębiorcę okazane kontrolującym. Nie ma zatem żadnych podstaw do twierdzenia, że zakończenie kontroli doręczeniem przedsiębiorcy w dniu 16 maja 2016 r. protokołu kontroli, skutkowało nieuwzględnieniem dowodów istotnych dla nałożenia kary za nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. Jak to wskazano wyżej, obowiązkiem strony zarzucającej w skardze kasacyjnej naruszenie przepisów postępowania, jest wykazanie związku przyczynowego pomiędzy zaistniałym uchybieniem a wyrokiem, wskazującego na potencjalną możliwość innego wyniku postępowania sądowego. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, podjęta przez skarżącego kasacyjnie próba wykazania, że zarzucane Sądowi pierwszej instancji naruszenia przepisów postępowania wystąpiły i mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy nie powiodła się, gdyż w skardze kasacyjnej nie wskazano jaki mógł być wpływ daty zakończenia kontroli na ustalenia odnośnie do opisanego wyżej naruszenia polegającego na nieokazaniu 46 danych cyfrowych. Jeżeli chodzi o zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego to w skardze kasacyjnej w żaden sposób nie uzasadniono na czym miała polegać błędna wykładnia przez Sąd pierwszej instancji przepisów art. 83 ust. 1 w zw. z art. 85 ust. 4 pkt 7 , art. 92a ust. 1, 6, 7 w zw. z zał. nr 3 l.p. 6.3.7. oraz art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Art. 83 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi, że organ, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, licencji lub zezwolenia, może nałożyć na przewoźnika drogowego obowiązek przedstawienia w oznaczonym terminie informacji i dokumentów potwierdzających, że spełnia on wymagania ustawowe i warunki określone w zezwoleniu na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, w licencji lub zezwoleniu. Nie budzi wątpliwości, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zgodnie z brzemieniem tego przepisu organ nałożył na przewoźnika obowiązek przedstawienia w oznaczonym terminie oznaczonych informacji i dokumentów. Zgodnie z art. 85. ust. 4 pkt 7 ustawy o transporcie drogowym kontrolę przedsiębiorcy przeprowadza się po okazaniu legitymacji służbowej oraz doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli zawierającym wskazanie daty rozpoczęcia i przewidywany termin zakończenia kontroli. Także ten przepis nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. W rozpoznawanej sprawie organ, stosując prawidłowo art. 85. ust. 4 pkt 7, doręczył przedsiębiorcy upoważnienie do przeprowadzenia kontroli zawierające wskazanie daty rozpoczęcia i przewidywany termin zakończenia kontroli. Przepisy art. 92a ust. 1 i 7 ustawy o transporcie drogowym w związku z lp. 6.3.7. załącznika nr 3 do tej ustawy określają wysokość kar za naruszenie polegające na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień. W skardze kasacyjnej nie zarzucono, że wysokość kar nałożonych na skarżącego kasacyjnie przedsiębiorcę była niezgodna z tymi przepisami. Art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Należy zauważyć, iż to do przedsiębiorcy należy inicjatywa dowodowa mająca wykazać, że w sprawie zaistniały okoliczności umożliwiające uwolnienie się od odpowiedzialności, a skarżący kasacyjnie w rozpoznawanej sprawie nie podał żadnych okoliczności wskazujących na to, że nie miał wpływu na powstanie stwierdzonych naruszeń, jak również, że naruszenia te nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Nie było zatem żadnych przesłanek do przyjęcia, że zaistniała jakaś sytuacja wyjątkowa, niemożliwa do przewidzenia. W związku z tym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że nie było podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego, które stanowiło wynagrodzenie pełnomocnika organu za udział w rozprawie, orzeczono na podstawie art. 209 w zw. z art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U.2018.265).