II GSK 146/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 października 2025 r. sygn. akt III SA/Łd 314/25 w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 31 marca 2025 r. nr 1001-IUCKOD-3.4812.467.2024.2 M500-2024-0153875 w przedmiocie sprzeciwu od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej za naruszenie obowiązku wniesienia opłaty za przejazd autostradą 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. oddala skargę, 3. zasądza od J. B. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

I. Decyzją z 14 listopada 2024 r. nr 1001-IUCKOD-2.4811.4040.2024.2 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, działając na podstawie art. 37gf ust. 4, 5, 6, 7 ustawy z 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2483 ze zm. - dalej jako ustawa o autostradach) i § 4 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 1 lipca 2021 r. w sprawie dokonywania zwrotu opłaty dodatkowej oraz rozpatrywania sprzeciwu (Dz.U. z 2021 r. poz. 1205), nie uwzględnił sprzeciwu J. B. (skarżący) z 16 października 2024 r. od wezwania DIAS w Łodzi z 30 września 2024 r. do wniesienia opłaty dodatkowej. Jak wyjaśnił, pismem z 30 września 2024 r. wezwał skarżącego do uiszczenia opłaty dodatkowej w wysokości 500 zł. Wezwanie było następstwem naruszenia obowiązku wniesienia opłaty za przejazd płatnym odcinkiem autostrady A2, węzeł [...] w dniu [...] grudnia 2021 r. o godzinie [...] pojazdem o nr rej. [...], którego skarżący był właścicielem w dniu odnotowania naruszenia. II. Po rozpoznaniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, DIAS w Łodzi decyzją z 31 marca 2025 r. nr 1001-IUCKOD-3.4812.467.2024.2 utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie. III. Wyrokiem z 22 października 2025 r. sygn. akt III SA/Łd 314/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję DIAS z 14 listopada 2024 r., umorzył postępowanie administracyjne, a także orzekł o kosztach postępowania. WSA omówił w pierwszej kolejności przepisy prawne, które w jego ocenie znajdowały w sprawie zastosowanie, zwłaszcza te regulujące niezbędne dane biletu autostradowego i czasu jego przechowywania przez organ. Wskazał w związku z tym, że nie może budzić wątpliwości, że dane zawarte na biletach autostradowych, w tym przede wszystkim numer rejestracyjny samochodu, nie mogą być przez organ przetwarzane bez ograniczenia czasowego, gdyż ustawodawca w sposób wyraźny takie ograniczenie czasowe wprowadził. Ustawodawca zapewniły organom odpowiedni czas na podjęcie działań zmierzających do uzyskania opłaty dodatkowej za przejazd bez uiszczenia opłaty, gdyż dane zawarte na biletach muszą być przechowywane minimum przez 12 miesięcy licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpił przejazd autostradą lub jej odcinkiem, a jednocześnie dane te mogą być przechowywane maksymalnie przez 24 miesiące licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpił przejazd autostradą lub jej odcinkiem, chyba że zachodzi przesłanka ustawowego wydłużenia tego terminu. Zdaniem WSA wprowadzenie wskazanego ograniczenia czasowego miało na celu pozbawienie organu możliwości wykorzystania wskazanych danych po upływie określonego w przepisie terminu - przepis wprowadzono w interesie obywatela. Uznać zatem należy, że skoro okres wskazany w treści tego przepisu upłynie, to organ zobligowany będzie do usunięcia wskazanych danych (tj. danych zawartych na konkretnych biletach związanych ze ściśle określonymi przejazdami wykonanymi przez określone ustawą podmioty zobowiązane do wnoszenia opłaty za przejazd autostradą, a nie danych związanych z całościowym funkcjonowaniem kont tych podmiotów zarejestrowanych w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS), a co za tym idzie nie będą one mogły być podstawą uruchomienia procedury zmierzającej do uzyskania opłaty dodatkowej, w tym do wystawienia wezwania do jej uiszczenia. Organ nie będzie miał możliwości oparcia się na zgromadzonych w SPOE KAS danych zawartych na biletach, gdyż z upływem wskazanego przez ustawodawcę okresu utraci podstawę do ich przechowywania i wykorzystywania. Z tego też powodu należy uznać, że wykorzystywanie danych, które powinny zostać usunięte z systemu, a co za tym idzie, którymi organ nie ma już prawa dysponować, narusza porządek prawny. Wykorzystanie takich danych WSA ocenił jak wykorzystanie dowodu sprzecznego z prawem. W niniejszej sprawie, z uwagi na termin wszczęcia postępowania, organ nie mógł wykorzystać danych z biletu autostradowego. Pogląd Sądu pierwszej zaprezentowany w zaskarżonym wyroku odpowiada w istocie stanowisku samego organu zaprezentowanym przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na jego internetowej stronie podmiotowej. W ramach zamieszczonej tam klauzuli informacyjnej dotyczącej przetwarzania danych osobowych użytkowników SPOE KAS oraz danych pozyskanych za pośrednictwem strony internetowej obsługującej system lub Telefonicznego Centrum Obsługi Klienta (TCOK) przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, w ramach dodatkowej informacji zamieszczonej po punkcie 11 klauzuli, oznaczonej dodatkowo słowem "UWAGA" informuje się użytkowników wskazanego systemu, a więc de facto korzystających z autostrad płatnych, o przywoływanych tam i szeroko omówionych ramach czasowych związanych z gromadzeniem i przetwarzaniem danych związanych z przejazdem autostradą, zaznaczając, że są one przechowywane nie krócej niż 12 miesięcy i nie dłużej niż 24 miesiące, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpił przejazd autostradą lub jej odcinkiem. W przypadku jednak, gdy przed upływem tego terminu zostanie wystawione wezwanie, o którym mowa w art. 37ge ust. 7 ustawy o autostradach, do uiszczenia opłaty dodatkowej za przejazd autostradą bez wniesienia wymaganej opłaty, wszczęte postępowanie administracyjne, egzekucyjne lub sądowoadministracyjne, w którym dane te są niezbędne, w takim przypadku dane są przechowywane do czasu zakończenia danego postępowania. Jednocześnie, z uwagi na stwierdzony charakter naruszenia prawa, WSA na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. uznał, że brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego i w związku z tym postępowanie to umorzył. W wyniku dokonanej kontroli legalności zaskarżonej decyzji WSA stwierdził, że organ naruszył art. 37a ust. 30 ustawy o autostradach, nie mógł bowiem oprzeć ustaleń faktycznych na danych gromadzonych w SPOE KAS, gdyż w dacie wystawienia wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej (tj. 30 września 2024 r.) nie miał już podstaw do ich przechowywania. W niniejszej sprawie nie było bowiem podstaw do prowadzenia postępowania zmierzającego do wyegzekwowania od strony opłaty dodatkowej. Równocześnie rozstrzygnięcie takie nie stoi zdaniem WSA w kontrze do rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 1 lipca 2021 r. w sprawie dokonywania zwrotu opłaty dodatkowej oraz rozpatrywania sprzeciwu (Dz.U. z 2021 r. poz. 1205), gdyż w dacie wydania wezwania do uiszczenia opłaty dodatkowej (30 września 2024 r.) opłaty tej dochodzono nienależnie - w chwili sporządzania wskazanego powyżej wezwania organ nie mógł już dysponować zebranymi wcześniej danymi, będącymi podstawą wezwania strony skarżącej do uiszczenia opłaty dodatkowej. IV. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł DIAS w Łodzi kwestionując to orzeczenie w całości i zarzucając: I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 37 gf ust. 5 ustawy o autostradach w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na założeniu, że w sprawie mamy do czynienia z biletem autostradowym o którym mowa w art. 37a ust. 12 ustawy o autostradach oraz błędne przyjęcie, że organ wykorzystał dowód sprzeczny z prawem, tj. dane pochodzące z Systemu Poboru Opłat Elektronicznych KAS, które - zdaniem Sądu I instancji - zgodnie z art. 37a ust. 30 ustawy o autostradach po upływie terminu w nim wskazanego powinny zostać z tego systemu usunięte, podczas gdy dokonanie przez WSA w Łodzi prawidłowej wykładni art. 37a ust. 30 ustawy o autostradach, powinno doprowadzić do wniosku, że przepis ten może być stosowany tylko i wyłącznie w sytuacji w której mamy do czynienia z wystawieniem biletu autostradowego, a zatem nie w tej sprawie. W sytuacji, w której nie wystawiono biletu autostradowego, nie można mówić o przechowywaniu danych o którym mowa w art. 37a ust. 30 ustawy o autostradach, gdyż tych danych nigdy nie było, a co za tym idzie - nie zachodziły przesłanki uznania pozyskanych danych za dowód sprzeczny z prawem. W niniejszej sprawie natomiast należało zastosować 5-letni termin, wskazany w art. 37g ust. 13 ustawy. Uchybienie to zaś miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji i umorzeniem postępowania, podczas gdy zachodziły przesłanki do oddalenia skargi. 2. art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 37gf ust. 1, 3, 4 ustawy o autostradach przez umorzenie postępowania w wyniku błędnego uznania, że brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego z tego powodu, że organ naruszył art. 37a ust. 30 ustawy o autostradach, co czyni to postępowanie bezprzedmiotowym i co zdaniem Sądu nie stoi w kontrze do przepisów rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 1 lipca 2021 r. w sprawie dokonywania zwrotu opłaty dodatkowej oraz rozpatrywania sprzeciwu (Dz.U. z 2021 r. poz. 1205), podczas gdy w ocenie organu, skarżący był zobowiązany do wniesienia opłaty dodatkowej, a ponadto nawet w przypadku twierdzenia przeciwnego, zwrot opłaty dodatkowej może nastąpić wyłącznie w drodze uwzględnienia sprzeciwu stosownie do art. 37gf ust. 3 ustawy o autostradach, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki do umorzenia postępowania w oparciu o art. 145 § 3 p.p.s.a.; II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 37a ust. 12 w zw. z art. 37ge ust. 1 ustawy o autostradach poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, polegające na pominięciu przez WSA w Łodzi, przy odtwarzaniu procesu subsumpcji stanu faktycznego jednoznacznie brzmiącej normy prawa materialnego - art. 37a ust. 12 powyższej ustawy - co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego, polegającym na uznaniu, że w sprawie mamy do czynienia z biletem autostradowym oraz skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji, a także umorzeniem postępowania, podczas gdy prawidłowa interpretacja przepisu art. 37a ust. 12 ustawy o autostradach, powinna doprowadzić Sąd I instancji do stwierdzenia, że DIAS w Łodzi prawidłowo uznał, że przepis ten ma zastosowanie tylko do sytuacji w której mamy do czynienia z biletem autostradowym, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, a w konsekwencji prawidłowym było uznanie, że skarżący winien wnieść opłatę dodatkową, gdyż nie przedstawił biletu autostradowego ani żadnego innego dowodu na potwierdzenie wniesienia opłaty za przejazd autostradą, a zatem przejazd autostradą należało potraktować jako przejazd bez wniesienia opłaty za przejazd, a w związku z tym WSA w Łodzi powinien skargę oddalić; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 37a ust. 30 w zw. z art. 37a ust. 7, 9, 10, 12 ustawy o autostradach, poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że organ nie mógł oprzeć ustaleń faktycznych na danych gromadzonych w Systemie Poboru Opłat Elektronicznych KAS, gdyż w dacie wystawienia wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej nie miał już podstaw do ich przechowywania wobec upływu terminu wskazanego w art. 37a ust. 30 ustawy o autostradach, co doprowadziło Sąd I instancji do nieprawidłowego stwierdzenia, że opłaty tej dochodzono nienależnie, podczas gdy dokonanie prawidłowej wykładni powołanej normy prawnej winno doprowadzić Sąd I instancji do stwierdzenia, że przepis art. 37a ust. 30 reguluje wyłącznie przechowywanie danych zawartych na wykupionych biletach, gdyż powołana powyżej norma prawna poprzez odesłanie do danych, o których mowa w art. 37a ust. 12 ustawy o autostradach odsyła do danych z biletu, tj. konkretnego biletu, a nie do danych, które na tym bilecie winny zostać zawarte, zaś w sytuacji gdy przejazd autostradą następuje bez biletu, tak jak w sprawie niniejszej, w powiązaniu z jednoznacznym brzmieniem powołanych powyżej przepisów prawa materialnego, uznać należy za przejazd autostradą bez wykupienia ważnego biletu, do którego nie ma zastosowania art. 37a ust. 30 ustawy o autostradach; 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 37a ust. 30 w zw. z art. 37a ust. 12 ustawy o autostradach poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu - i to niezależnie od tego, że w stanie faktycznym sprawy skarżący nie dokonał zakupu biletu autostradowego i organ nie przetwarzał danych o których mowa w art. 37a ust. 12 ustawy o autostradach - że wobec upływu terminu wskazanego w powołanej normie prawne, organ traci możliwość wystawienia wezwania i dochodzenia opłaty dodatkowej, w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia powołanego przepisu prawa, winna doprowadzić Sąd I instancji do twierdzenia, że wystawienie wezwania nie może być determinowane terminem przechowywania danych, o których mowa w art. 37a ust. 12 ustawy o autostradach, do których odsyła art. 37a ust. 30 tej ustawy, zaś DIAS w Łodzi przetwarzając dane, w tym w szczególności numer rejestracyjny pojazdu działa na podstawie art. 6 ust. 1 lit. c rozporządzenia PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2016/679 z dnia 27.04.2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, dalej jako RODO), w myśl którego - przetwarzanie danych osobowych jest zgodne z prawem, jeżeli jest niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, a tym samym tak długo, jak dane osobowe gromadzone w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS są konieczne do realizacji powierzonych na podstawie przepisów prawa zadań, to przetwarzanie ich przez DIAS w Łodzi jest zgodne z prawem; 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 37a ust. 30 ustawy w zw. z art. 37ge ust. 13 ustawy o autostradach przez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że to termin wynikający z art. 37a ust. 30 ustawy o autostradach ogranicza organ w możliwości wystawienia wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej, podczas gdy dokonanie prawidłowej wykładni powołanej normy prawnej i jej właściwe zastosowanie winno doprowadzić Sąd do uznania, że w okolicznościach faktycznych sprawy, wobec stwierdzenia, że w sprawie niniejszej nie mamy do czynienia z biletem autostradowym, zastosowanie winien znaleźć art. 37ge ust. 13 ustawy o autostradach, regulujący problematykę przedawnienia w zakresie dochodzenia przez organ opłaty dodatkowej za nieopłacony przejazd autostradą, skoro zaś zgodnie z tym przepisem, obowiązek wniesienia opłaty dodatkowej przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od ostatniego dnia roku kalendarzowego, w którym opłata dodatkowa powinna zostać wniesiona, to za zgodne z prawem uznać należy wystawienie i doręczenie przez organ we wskazanym terminie wezwania do jej wniesienia; 5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 37ge ust. 13 ustawy o autostradach poprzez jego niezastosowanie, będące konsekwencją błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 37a ust. 30 ustawy o autostradach, w sytuacji gdy to właśnie przepis art. 37ge ust. 13 tej ustawy reguluje problematykę przedawnienia w zakresie dochodzenia przez organ opłaty dodatkowej za przejazd bez wniesienia opłaty, a skoro zaś zgodnie z tym przepisem, obowiązek wniesienia opłaty dodatkowej przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od ostatniego dnia roku kalendarzowego, w którym opłata dodatkowa powinna zostać wniesiona, to za zgodne z prawem uznać należy wystawienie i doręczenie przez organ we wskazanym terminie wezwania do jej wniesienia. Sąd I instancji całkowicie pominął ten przepis, przyjmując, że art. 37a ust. 30 ustawy o autostradach który reguluje wyłącznie termin przechowywania danych, a więc ma charakter techniczny, niweczy materialnoprawne uprawnienie organu do dochodzenia należności przez okres wskazany w art. 37ge ust. 13 tej ustawy, co uznać należy za niedopuszczalne ograniczenie norm materialnoprawnych regulujących problematykę przedawnienia roszczeń. Skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zaskarżonych decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Łodzi. W obu przypadkach wniósł o orzeczenie o kosztach postępowania. V. W odpowiedzi na skargę kasacyjną J. B. wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. VI. Skarga kasacyjna jest niezasadna. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie przesłanki enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu prawa. W niniejszej sprawie nie stwierdzono wad nieważności postępowania pierwszoinstancyjnego. VII. Istota zaskarżonego rozstrzygnięcia WSA sprowadza się do twierdzenia, że organ nie uwzględnił w dostatecznym stopniu znaczenia konsekwencji wynikających z art. 37a ust. 30 ustawy o autostradach, a mianowicie tego, że dane o których w nim mowa mogą być gromadzone i przechowywane przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy i nie dłużej niż 24 miesiące, zaś przez okres dłuższy jedynie w przypadku, gdy przed upływem 24 miesięcy licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpił przejazd autostradą lub jej odcinkiem, zostało wystawione wezwanie, o którym mowa w art. 37ge ust. 7, wszczęte postępowanie administracyjne, egzekucyjne lub sądowoadministracyjne, w którym dane te są niezbędne i są tym samym przechowywane do czasu zakończenia danego postępowania. Jeżeli więc - jak podniósł Sąd pierwszej instancji - przed upływem 24 miesięcy od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpił przejazd autostradą lub jej odcinkiem organ administracji nie wystawił wezwania, o którym mowa w art. 37ge ust. 7 ustawy o autostradach, bądź nie wszczął postępowania administracyjnego, egzekucyjnego lub sądowoadministracyjnego, w którym dane te są niezbędne, to nie może w sposób legalny wykorzystywać wskazanych danych, albowiem stanowi to naruszenie art. 75 § 1 k.p.a., co prowadzi do wniosku, że dane te nie mogą być już wykorzystywane przez organ i nie mogą stanowić podstawy żądania wniesienia opłaty dodatkowej, co w okolicznościach rozpatrywanej sprawy aktualizowało przesłanki zastosowania art. 145 § 3 p.p.s.a. i umorzenie postępowania administracyjnego. Powyższe stanowisko WSA jest niezasadne. Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają - zgodnie z zasadą dyspozycyjności - granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku uzasadnia twierdzenie, że zaskarżony wyrok powinien zostać uchylony, a skarga na decyzję w przedmiocie nieuwzględnienia sprzeciwu od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej za naruszenie obowiązku wniesienia opłaty za przejazd autostradą, oddalona. W punkcie wyjścia i zarazem w odpowiedzi na zarzuty skargi kasacyjnej, których wspólnym mianownikiem jest podnoszone naruszenie art. 37a ust. 30 ustawy o autostradach wymaga przypomnienia, że z przywołanego przepisu prawa, w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, wynika, że dane, o których mowa w ust. 12, są gromadzone w SPOE KAS i przechowywane w tym systemie nie krócej niż 12 miesięcy i nie dłużej niż 24 miesiące, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpił przejazd autostradą lub jej odcinkiem, chyba że przed upływem tego terminu zostanie wystawione wezwanie, o którym mowa w art. 37ge ust. 7, wszczęte postępowanie administracyjne, egzekucyjne lub sądowoadministracyjne, w którym dane te są niezbędne, w takim przypadku dane są przechowywane do czasu zakończenia danego postępowania. Eksponując znaczenie konsekwencji wynikających z art. 37a ust. 30 ustawy o autostradach, Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił w dostatecznym stopniu funkcji oraz treści tego przepisu prawa w relacji do ustaleń stanu faktycznego sprawy stanowiących podstawę wydania kontrolowanej decyzji, których prawidłowości Sąd ten nie podważył. Stanowiąc o danych, "[...] o których mowa w ust. 12 [...]", przywołany przepis prawa odsyła do regulacji prawnej określającej konieczne elementy biletu autostradowego, które ten musi zawierać, a więc: 1) numer rejestracyjny pojazdu; 2) kraj rejestracji pojazdu, jeżeli jest inny niż Rzeczpospolita Polska; 3) kategorię pojazdu, o której mowa w ust. 6 - w przypadku różnicowania stawki opłaty za przejazd autostradą ze względu na tę kategorię; 4) wskazanie autostrady lub jej odcinka, za przejazd którymi została pobrana opłata; 5) liczbę osi pojazdu - w przypadku różnicowania stawki opłaty za przejazd autostradą lub jej odcinkiem ze względu na liczbę osi; 6) poziom emisji zanieczyszczeń - w przypadku różnicowania stawki opłaty za przejazd autostradą lub jej odcinkiem ze względu na ten poziom; 7) datę i godzinę początku okresu ważności tego biletu; 8) datę i godzinę końca okresu ważności tego biletu; 9) liczbę kilometrów oraz kwotę opłaty za przejazd autostradą lub jej odcinkiem; 10) unikalny numer - co wobec określonego nim czasu gromadzenia w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS i przechowywania danych zawartych i utrwalonych na bilecie autostradowym w relacji do celu gromadzenia i przechowywania tychże danych nie jest pozbawione prawnie istotnego znaczenia. Odesłanie to nie jest bowiem celem samym w sobie. Zwłaszcza, gdy podkreślić, że zasadą jest, że za przejazd autostradą są pobierane opłaty (art. 37a ust. 1), których wysokość stanowi iloczyn liczby kilometrów przejazdu i stawki opłaty za kilometr dla danej kategorii pojazdu (art. 37a ust. 5-6 w związku z art. 37e), i do wniesienia których są zobowiązani "wnoszący opłatę", o których jest mowa w art. 37a ust. 7. Co przy tym istotne, przejazd autostradą, na której jest pobierana opłata, może być wykonywany na podstawie biletu na jeden przejazd autostradą lub jej odcinkiem - zwanego biletem autostradowym - który jest wydany przed rozpoczęciem tego przejazdu, zaś opłata jest pobierana w momencie wydania biletu autostradowego (art. 37a ust. 9). Bilet autostradowy - który jest ważny do zakończenia danego przejazdu autostradą lub jej odcinkiem, jednak nie dłużej niż przez 48 godzin od daty i godziny początku okresu ważności wskazanej na tym bilecie - jest wydawany każdemu, kto wniesie opłatę za przejazd autostradą, o której mowa w ust. 7, oraz poda dane, o których mowa w ust. 12 pkt 1-7 (art. 37a ust. 10-11), a jeżeli został wydany przez przedsiębiorcę działającego w imieniu i na rzecz Szefa KAS, z którym Szef KAS zawarł umowę na ich wydawanie, zawiera dodatkowo informację o dacie i godzinie oraz miejscu rozpoczęcia przejazdu autostradą lub jej odcinkiem, a data i godzina rozpoczęcia przejazdu autostradą lub jej odcinkiem jest początkiem okresu ważności biletu autostradowego (art. 37a ust. 16). Funkcje oraz walor biletu autostradowego są więc oczywiste, gdy podkreślić, że opłata za przejazd autostradą jest pobierana w momencie wydania tego biletu, który - co jest warunkiem koniecznym wykazania wniesienia tej opłaty - powinien zawierać dane, do podania których zobowiązuje "wnoszącego opłatę" przepis art. 37a ust. 10 (w związku z ust. 16) ustawy o autostradach. Podkreślając, że dane o których mowa w art. 37a ust. 30 ustawy o autostradach, to wskazane powyżej konieczne dane biletu autostradowego - a mianowicie dane, które stanowią podstawę identyfikacji konkretnego przejazdu wykonywanego pojazdem o konkretnym numerze rejestracyjnym, konkretnie wskazaną autostradą lub jej konkretnym odcinkiem (wraz z miejscem rozpoczęcia przejazdu) w konkretnej przestrzeni czasu (to jest w konkretnej dacie dziennej wraz z godziną rozpoczęcia przejazdu) - za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że warunkiem aktualizacji przesłanek stosowania wymienionego przepisu prawa - to jest przechowywanie w SPOE KAS danych zawartych i utrwalonych na bilecie autostradowym oraz wykorzystywanie tych danych przez czas określony w tymże przepisie prawa - jest zakup i wydanie biletu autostradowego, co jest aż nadto oczywiste w świetle treści przywołanej regulacji prawnej. Z przeprowadzonych w rozpatrywanej sprawie ustaleń faktycznych - których prawidłowości Sąd pierwszej instancji nie podważał - nie wynika, że warunek ten został spełniony. Tym bardziej, że skarżący nie twierdził, aby w ogóle zakupił bilet autostradowy. Wręcz przeciwnie, w początkowej fazie sprawy wskazywał, że jego pojazd nie był w ogóle w miejscu i czasie uwidocznionym przez organ na zdjęciach, by następnie zmodyfikować to twierdzenie i wskazać, że dochodzenie opłaty po tylu latach od zdarzenia jest nieuzasadnione. Należy jednak przypomnieć skarżącemu, że wykonane zdjęcie jego pojazdu pochodzi z miejsca, w którym pojazd ten opuszczał autostradę płatną, a więc zjeżdżał z niej w miejscowości S. Przedkładane dokumenty, a więc zlecenia przewozu ładunków w innych kierunkach nie podważają stanowiska organu. Tym bardziej, że załadunek w P., jakkolwiek nastąpił w dniu 1 grudnia 2021 r., to jednak dostawa w kierunku przeciwnym do S. nastąpiła dopiero w dniu 2 grudnia 2021 r., o czym skarżący nie wspomina, a co wynika wprost z listu przewozowego nr 10738. Żadnego znaczenia nie ma również przedłożona faktura za zakup paliwa na stacji paliw w P. ([...]). Zakupu dokonano bowiem o godz. [...] zaś przejazd ze S. do . zajmuje ok. 1 godziny. Strona w żaden sposób nie wykazała zatem, że była samochodem uwiecznionym na zdjęciu systemowym w innym miejscu niż zjazd z autostrady płatnej w S. W konsekwencji nie tyle gołosłowne co wprost niezrozumiałe jest poszukiwanie przez WSA jakiejkolwiek analogii do posiadania biletu autostradowego w sprawie, w której sama strona nie wskazuje, by takowy w ogóle nabyła. Sporządzone uzasadnienie wyroku jest więc wyłącznie powieleniem wielu uzasadnień z innych spraw tego rodzaju, jednakże bez uwzględnienie okoliczności faktycznych konkretnie rozstrzyganej sprawy. Inaczej mówiąc, Sąd pierwszej instancji pisze o biletach autostradowych i danych w nich zawartych w sprawie, w której takiego biletu w ogóle nie było, co jest oczywistym naruszeniem obowiązku uwzględnienia konkretnych okoliczności sprawy. Pominąć przy tym należy to, że przepisy określające zakres czasowy przechowywania danych podanych w bilecie autostradowym, w niniejszej sprawie w ogóle nie mogły znaleźć zastosowania. W realiach niniejszej sprawy, uzasadniony jest zatem wniosek o zaktualizowaniu się przesłanek wezwania strony do wniesienia opłaty dodatkowej, co było w pełni uzasadnione i dopuszczalne. Za niewniesienie opłaty za przejazd autostradą, za który opłata ta jest pobierana przez Szefa KAS, w tym za kontynuację przejazdu autostradą lub jej odcinkiem po upływie daty i godziny końca okresu ważności wskazanych na bilecie autostradowym, od "wnoszącego opłatę" (a mianowicie, od 1) właściciela pojazdu albo 2) posiadacza pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, albo 3) użytkownika pojazdu, o którym mowa w art. 80b ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym), jest bowiem pobierana opłata dodatkowa w wysokości 500 zł (art. 37ge ust. 1), która jest pobierana jednorazowo, niezależnie od liczby dokonanych przejazdów autostradą lub jej odcinkiem, tym samym pojazdem, w trakcie jednej doby rozumianej jako okres od godziny 0:00 do godziny 24:00 w danym dniu (art. 37ge ust. 3). Opłata ta nie jest natomiast pobierana w warunkach określonych przepisem art. 37a ust. 5 i ust. 6 ustawy, a mianowicie, odpowiednio, jeżeli w terminie 3 dni od dnia zakończenia przejazdu autostradą lub jej odcinkiem zostanie wniesiona opłata za ten przejazd, w sposób określony w art. 37a ust. 9, to jest poprzez zakup biletu autostradowego ze wskazaniem daty i godziny przejazdu oraz autostrady lub jej odcinka, za który nie została wniesiona opłata, ani też w sytuacji nałożenia kary grzywny na kierującego pojazdem w drodze mandatu karnego (art. 37ge ust. 6), zaś w warunkach opisanych w ust. 9 art. 37ge tej ustawy jest pobierana w niższej wysokości. Wobec tego, że w rozpatrywanej sprawie nie zaktualizowały się przesłanki stosowania wymienionych przepisów prawa, w korespondencji do wszystkich dotychczas przedstawionych argumentów trzeba stwierdzić, że brak było jakichkolwiek podstaw, aby podważać prawidłowość adresowanego do strony - na podstawie art. 37ge ust. 7 ustawy o autostradach - wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej, jak również prawidłowość decyzji odmawiającej uwzględnienia sprzeciwu oraz utrzymującej ją w mocy zaskarżonej decyzji, co miałoby dodatkowo uzasadniać w ocenie WSA umorzenie postępowania administracyjnego, wobec jego bezprzedmiotowości. Stanowisku Sądu pierwszej instancji - który uchylając wymienione decyzje i umarzają postępowanie administracyjne w sprawie, nie uwzględnił również w dostatecznym stopniu wszystkich konsekwencji wynikających z hybrydowego charakteru omawianego postępowania regulowanego ustawą o autostradach płatnych (zob. wyroki NSA z 14 marca 2024 r. sygn. akt II GSK 1818/23 oraz sygn. akt II GSK 1819/23), a w tym kontekście różnic w zakresie odnoszącym do prawnych form działania administracji, które są aż nadto wyraźnie widoczne, gdy zestawić wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej (art. 37ge ust. 7) z decyzją (art. 37gf ust. 4 i 5), co nie pozostaje bez wpływu na wniosek, że o ile miałyby się ziścić przesłanki oceny odnośnie do braku zgodności z prawem działania organu administracji w zakresie odnoszącym się do wystawienia wymienionego wezwania oraz odmowy uwzględnienia sprzeciwu (które w rozpatrywanej sprawie, co ponownie trzeba podkreślić, jednak nie zaistniały), to z całą pewnością wyrok sądu administracyjnego nie mógłby ograniczać się tylko i wyłącznie do rozstrzygnięć takich, jak zawarte w kontrolowanym orzeczeniu - trzeba przede wszystkim przeciwstawić argument z treści oraz funkcji art. 37ge ust. 13 ustawy o autostradach, co nie pozostaje bez wpływu na wniosek, że za trafny należało także uznać zarzut z pkt 5. petitum skargi kasacyjnej. Wobec tego, że jak wynika ze wskazanego przepisu prawa, obowiązek wniesienia opłaty dodatkowej przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od ostatniego dnia roku kalendarzowego, w którym opłata dodatkowa powinna zostać wniesiona, zaś sam obowiązek jej poniesienia - jak z kolei wynika z art. 37ge ust. 1 ustawy o autostradach - powstaje z mocy prawa i powinien być wykonany w terminie w 14 dni od dnia doręczenie wezwania do jej wniesienia (art. 37ge ust. 8; sama zaś opłata dodatkowa wraz z odsetkami podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - art. 37ge ust. 12), to wobec istoty oraz funkcji wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej (art. art. 37ge ust. 7), brak było jakichkolwiek podstaw, aby w okolicznościach stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy - a mianowicie, wobec ujawnienia naruszenia obowiązku wniesienia opłaty za przejazd autostradą w dniu 1 grudnia 2021 r. - podważać zaktualizowanie się przesłanek wystawienia tego wezwania, a co za tym idzie, zasadność żądania wniesienia przez stronę opłaty dodatkowej - zwłaszcza, że wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, wniosku przeciwnego nie uzasadnia treść art. 37a ust. 30 przywołanej ustawy, o czym była mowa powyżej - a w konsekwencji, aby podważać uprawnienie - i zarazem obowiązek - organu administracji publicznej do dochodzenia wykonania obowiązku wniesienia opłaty dodatkowej. Zwłaszcza, że obowiązek ten przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od ostatniego dnia roku kalendarzowego, w którym opłata dodatkowa powinna zostać wniesiona. W konsekwencji skarga kasacyjna zasadnie podważa zgodność z prawem zaskarżonego wyroku. Jednocześnie, wobec wyjaśnienia istoty sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a., rozpoznał skargę strony na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w przedmiocie nieuwzględnienia sprzeciwu od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej za naruszenie obowiązku wniesienia opłaty za przejazd autostradą stwierdzając, że w świetle wszystkich przedstawionych argumentów skarga ta podlegała oddaleniu, jako niezasadna. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 188 w związku z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a), § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 118).