II GSK 1459/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 17 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Go 189/23 w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę kasacyjną.

I. Decyzją z 10 października 2022 r. nr 418000-COPC.48.39.2022.15.PN Naczelnik Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gorzowie Wielkopolskim nałożył na E. S. (dalej jako skarżący) karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za niewywiązanie się z obowiązku przekazywania w trakcie całej trasy przewozu towaru, aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem przewozu towarów SENT [...]. Wskazał, że 28 lutego 2022 r. na terenie byłego drogowego przejścia Granicznego przeprowadzono kontrolę zgłoszenia SENT [...] oraz środka przewozowego o nr rej. [...]. Kierujący pojazdem zgłosił do kontroli środek transportu w Ś. wraz z towarem w celu wykonania wezwania. Przedsiębiorca przewoził z N. do N. (miejsce przeznaczenia) towar w postaci odpadów makulatury o masie brutto 24.000 kg i kodzie systemowym CN 0005. W trakcie kontroli stwierdzono niewywiązanie się przewoźnika z obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych ww. środka transportu przez całą trasę, od momentu wjazdu na teren Polski. II. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze, decyzją z 10 lutego 2023 r. nr 0801-IOAC.48.59.2022JOW, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji o nałożeniu kary. III. Wyrokiem z 17 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Go 189/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę E. S. na ww. decyzję DIAS w Zielonej Górze. IV. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł E. S., zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj.: 1. art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań spedytora M. U., oświadczenia mechanika samochodowego Pana K. R., dokumentacji fotograficznej, mimo iż okoliczności faktyczne ustalone na podstawie dowodów miały istotne znaczenie dla sprawy; 2. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez pominięciem milczeniem przez organ poszczególnych twierdzeń jak i wyjaśnień strony; 3. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy decyzji Naczelnika Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego Gorzowie Wlkp. z dnia 10 października 2022 roku wydanej w sprawie prowadzonej pod znakiem 418000-COPC.48.39.2022.15.PN, w sytuacji, gdy organ zobligowany był na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gorzowie Wielkopolskim oraz o orzeczenie o kosztach postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: V. Skarga kasacyjna jest w sposób oczywisty bezzasadna. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego przeprowadzonego przez WSA, które ustawodawca enumeratywnie wylicza w art. 183 § 2 p.p.s.a. VI. W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę na kwestię związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej, która ma ten doniosły skutek, że wskazanie przez stronę wnoszącą środek odwoławczy konkretnego naruszenia przepisu prawa materialnego lub procesowego, przesądza o zakresie kontroli sądowej. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie kasacyjne nie polega zatem na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz na kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia WSA w zakresie sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów. Sporządzenie skargi kasacyjnej zostało przez ustawodawcę intencjonalnie powierzone profesjonalistom (co do zasady adwokatom lub radcom prawnym). Ratio legis takiego rozwiązania stanowiło niewątpliwie oczekiwanie prawodawcy, że profesjonalizm osób zaangażowanych ustawowo w przygotowywanie skarg kasacyjnych, przełoży się na ich jakość i lepiej wpłynie na wyjaśnienie występującego w sprawie problemu prawnego, przedstawianego Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Konsekwencją powyższego jest oczywiste twierdzenie, że skarga kasacyjna, jako silnie sformalizowany środek prawny, wymaga od jej autora nie tylko należytej znajomości prawa, ale także umiejętności jego praktycznego zastosowania. To zastosowanie sprowadza się przy tym m.in. do obowiązku odpowiednio precyzyjnego sformułowania zarzutów kasacyjnych, co - jak wskazano na wstępie niniejszych rozważań - zakreśla granice badania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, za które ten wykroczyć nie może. W art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ustawodawca uregulował m.in. wymogi formalne skargi kasacyjnej wskazując, że powinna ona zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. W związku z tym granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez podstawy i wnioski, ale także przez jej uzasadnienie, które pełni istotną rolę doprecyzowującą postawione zarzuty. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega więc na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. To zatem autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone i w jaki sposób. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma ani obowiązku ani też prawa domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej, w tym łączenia jej z okolicznościami sprawy bądź wywodzenia ponad to, co w skardze kasacyjnej wyraźnie wskazano. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi zatem być bardzo precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami tego środka - możliwe jest uwzględnienie tylko tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Sąd nie jest natomiast władny badać, czy WSA nie naruszył również innych przepisów, o ile nie dotyczy to kwestii uwzględnianych z urzędu. Ponadto zarzuty kasacyjne powinny zawierać uzasadnienie, a w przypadku zarzutów naruszenia przepisów procesowych także wskazanie jaki wpływ na wynik sprawy miało zarzucane uchybienie procesowe. Sąd kasacyjny nie zastępuje więc strony i nie precyzuje przytoczonych podstaw kasacyjnych, w tym nie poszukuje przepisów analogicznych do tych, jakie strona wprost zarzuciła w skardze kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze należy zauważyć, że skarga kasacyjna powołuje w niniejszej sprawie jako podstawę kasacyjną art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Zauważyć jednak trzeba, że postępowanie administracyjne przeprowadzone przez organy w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej toczyło się na podstawie przepisów ustawy z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (aktualny t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 104 - dalej jako ustawa). W art. 26 ust. 5 tej ustawy wskazano, że w zakresie nieuregulowanym w ustawie, do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Oznacza to, że procedurę postępowania, a więc także ewentualny wzorzec kontroli, zawiera Ordynacja podatkowa a nie powołany w skardze kasacyjnej Kodeks postępowania administracyjnego. Wobec więc rażących deficytów skargi kasacyjnej, w której wadliwie sformułowano zarzuty procesowe poprzez odesłanie do k.p.a. a nie Ordynacji podatkowej, wywiedziony środek odwoławczy nie jest zasadny. W tej sytuacji skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, o czym orzeczono na podstawie art. 184 p.p.s.a.