II GSK 1450/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. U. T.-P. "E." Sp. z o.o. z siedzibą w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 22 stycznia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2552/13 w sprawie ze skargi Z. U. T.-P. "E." Sp. z o.o. z siedzibą w W. na czynność Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie obowiązku uiszczenia opłaty za wydanie zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych w międzynarodowym transporcie drogowym postanawia oddalić skargę kasacyjną.

I Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2014 r. o sygn. akt VI SA/Wa 2552/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę Z. Spółki z o.o. z siedzibą w [...] na czynność Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie obowiązku uiszczenia opłaty za wydanie zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych w międzynarodowym transporcie drogowym. Ponadto Sąd zwrócił skarżącej uiszczony wpis od skargi. Stan sprawy przyjęty przez Sąd pierwszej instancji przedstawiał się następująco: Skarżąca spółka w dniu [...] lutego 2011 r. wniosła o wydanie zezwolenia na wykonywanie międzynarodowych przewozów pasażerskich. Pismem z dnia [...] lutego 2013 r. organ zawiadomił skarżącą o wydaniu wnioskowanego zezwolenia, wzywając jednocześnie spółkę do odbioru uprawnień i uiszczenia opłaty administracyjnej za ich wydanie. Pismo to doręczono stronie w dniu 6 marca 2013 r. Wobec nieuiszczenia opłaty za wydanie zezwolenia organ przesłał spółce upomnienie wzywające do uregulowania opłaty. Upomnienie doręczono skarżącej w dniu 11 czerwca 2013 r. W dniu 27 czerwca 2013 r. skarżąca spółka wezwała Głównego Inspektora Transportu Drogowego do usunięcia naruszeń prawa poprzez uchylenie lub stwierdzenie wygaśnięcia decyzji w sprawie zezwolenia na wykonywanie międzynarodowych przewozów pasażerskich. W dniu 9 sierpnia 2013 r. spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na czynność organu dotyczącą obowiązku uiszczenia opłaty w kwocie 3.872 zł za wydanie opisanego zezwolenia. Sąd pierwszej instancji - wskazując na przesłanki wniesienia skargi na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a., określone w art. 52 § 3 tej ustawy - stwierdził, że skarżąca spółka nie dopełniła obowiązkowi polegającemu na wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa w czternastodniowym terminie. Sąd stwierdził, że wobec doręczenia stronie w dniu 6 marca 2013 r. zawiadomienia o wydaniu zezwolenia wraz z wezwaniem do uiszczenia opłaty administracyjnej za jego wydanie, to od tej daty rozpoczął bieg czternastodniowy termin do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Termin ten upływał w dniu 20 marca 2013 r. Wniesienie przez skarżącą wezwania do usunięcia naruszenia prawa w dniu 27 czerwca 2013 r. nastąpiło w ocenie Sądu pierwszej instancji z uchybieniem terminu do dokonania tej czynności, a w konsekwencji czyniło wniesioną do Sądu skargę niedopuszczalną. II Skargą kasacyjną Z Spółka z o.o. w [...] zaskarżyła postanowienie Sądu pierwszej instancji w całości. Spółka wniosła o uchylenie tego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Strona zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: 1. art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 3 p.p.s.a. poprzez błędne ustalenie, że wniesienie skargi było niedopuszczalne ze względu na błędne ustalenie, iż czternastodniowy termin do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa wynikający z art. 52 § 3 p.p.s.a. upłynął z dniem 20 marca 2013 r. na skutek błędnego przyjęcia przez Sąd, iż dniem, od którego termin ten należy liczyć jest dzień 6 marca 2013 r., to jest dzień doręczenia skarżącemu pisma organu administracyjnego z dnia [...] lutego 2013 r., co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jako złożone po terminie jest równoznaczne ze złożeniem go z uchybieniem terminu procesowego i należy je traktować na równi z jego brakiem, co wyłącza możliwość skutecznego zaskarżenia do sądu czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., to jest czynności uiszczenia opłaty za wydanie zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych w międzynarodowym transporcie drogowym, podczas gdy skarżący pismem z dnia 8 marca 2013 r. poinformował organ, że wycofuje swój wniosek nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. o wydanie zezwolenia na wykonywanie międzynarodowych przewozów pasażerskich w relacji [...] z uwagi na zmniejszenie się popytu na tym kierunku, które to pismo Sąd całkowicie pominął, a które to pismo zostało złożone w terminie czternastu dni i powinno być przez Sąd uznane i potraktowane jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o czym przesądza i świadczy treść tego pisma, a nie tytuł, a właściwie brak tytułu, co skutkuje faktem, że skarżący zachował czternastodniowy termin do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa; 2. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 45 i art. 78 Konstytucji RP poprzez niezasadne odrzucenie skargi błędnie uznanej jako niedopuszczalnej, co spowodowało pozbawienie skarżącej prawa do sądu. W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej stwierdził w szczególności, że po otrzymaniu pisma organu z dnia [...] lutego 2013 . spółka pismem z dnia 8 marca 2013 r. poinformowała organ, że wycofuje swój wniosek o wydanie zezwolenia na wykonywanie międzynarodowych przewozów pasażerskich w relacji [...] z uwagi na zmniejszenie się popytu na tym kierunku. Pismo to powinno zostać potraktowane jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, złożone w terminie ustawowym. Zamiast tego organ pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. ponownie poinformował skarżącą, że zezwolenie zostało wydane zgodnie z prawem i spółka ma obowiązek uiścić opłatę za wykonane czynności administracyjne. Ze wspomnianych pism organu nie wynikało, kiedy zezwolenie zostało wydane. Do pisma z dnia [...] kwietnia 2013 r. organ nie załączył żadnego rachunku lub zestawienia, z którego wynikałoby szczegółowe wyliczenie kwoty 3872 zł, a jedynie wskazał ogólną podstawę prawną, z której nie wynika wysokość żądanej zapłaty i wobec tego skarżąca nie miała możliwości weryfikacji sposobu wyliczenia tejże opłaty. Spółka dopiero z upomnienia organu z dnia [...] czerwca 2013 r. (otrzymanego w dniu 13 czerwca 2013 r.) dowiedziała się, że zezwolenie zostało wydane przez organ w dniu [...] września 2011 r., co sprawia, że organ poinformował stronę o dacie wydania zezwolenia dopiero po upływie roku i 9 miesięcy od złożenia przez spółkę wniosku. Konkludując autor skargi kasacyjnej stwierdził, że spółka zachowała czternastodniowy termin do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, gdyż w tym terminie złożyła zarówno pierwsze swoje pismo z dnia 8 marca 2013 r. (tu termin liczony był od otrzymania pisma organu doręczonego w dniu 6 marca 2013 r., mimo że z jego treści strona nie dowiedziała się o dacie wydania zezwolenia, od której należy się opłata), jak i drugie pismo z dnia 26 czerwca 2013 r. (tu termin liczony był od otrzymania upomnienia, z którego treści skarżąca dowiedziała się dopiero o dacie wydania zezwolenia przez organ, co miało wpływ na treść wezwania do usunięcia naruszenia prawa). III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Przed odniesieniem się do poszczególnych zarzutów podniesionych w złożonym środku odwoławczym stwierdzić należy, że w postanowieniu z dnia 17 czerwca 2014 r. o sygn. akt II GSK 1325/14 Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę o zbliżonym stanie faktycznym i tożsamym stanie prawnym, która toczyła się między tymi samymi stronami co w niniejszym postępowaniu. NSA w składzie obecnie orzekającym podziela zasadnicze motywy rozstrzygnięcia zaprezentowane w uzasadnieniu postanowienia z dnia 17 czerwca 2014 r., gdyż są one trafne również na gruncie niniejszej sprawy. Sąd administracyjny rozpoznając skargę na czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącej obowiązku wynikającego z przepisu prawa, którym to obowiązkiem jest czynność uiszczenia opłaty za wydanie zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych w międzynarodowym transporcie drogowym, obowiązany jest w pierwszej kolejności ustalić, czy sprawa, w której została wniesiona skarga była sprawą określoną w art. 3 § 2 pkt 1–4a p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że obowiązek uiszczenia opłaty za czynności administracyjne związane z wydaniem zezwolenia wynika z treści art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Jest on skierowany do indywidualnego podmiotu (tj. podmiotu, któremu wydano zezwolenie) oraz bez wątpienia ma charakter publicznoprawny, co pozwoliło uznać, że mieści się on w kategorii aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. To ustalenie Sądu pierwszej instancji nie jest kwestionowane przez wnoszącego skargę kasacyjną. Istota problemu objętego zarzutami skargi kasacyjnej sprowadza się do tego, czy skargę złożoną na tę czynność organu poprzedzało prawidłowe wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w myśl art. 52 § 3 p.p.s.a., to znaczy, czy został zachowany przez skarżącego przewidziany w tym przepisie termin do złożenia ww. wezwania. Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa należy wnieść w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżąca dowiedziała się lub mogła dowiedzieć się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd ten uznał też, że z treści pisma organu z dnia [...] lutego 2013 r. doręczonego skarżącej w dniu 6 marca 2013 r. dowiedziała się ona o obowiązku uiszczenia opłaty administracyjnej za wydanie zezwolenia. Zatem od dnia 6 marca 2013 r. należało liczyć 14-dniowy termin do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W skardze kasacyjnej skarżąca twierdzi zaś, że z treści tego pisma nie wynikało wezwanie do odebrania zezwolenia, a dopiero z pisma organu z dnia [...] kwietnia 2013 r. (doręczonego stronie 10 kwietnia 2013 r.) taki obowiązek wynikał, jednakże bez podania informacji, kiedy takie zezwolenie zostało wydane. Zdaniem skarżącej, dopiero upomnienie z dnia [...] czerwca 2013 r. zawierało wszelkie niezbędne informacje w tym zakresie, dlatego też od dnia doręczenia tego upomnienia należało liczyć 14-dniowy termin do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, takie stanowisko skarżącej jest błędne. Trafnie bowiem uznał Sąd pierwszej instancji, że o wydaniu zezwolenia i obowiązku uiszczenia opłaty za stosowne zezwolenie skarżąca dowiedziała się z pisma z dnia [...] lutego 2013 r., które zostało jej doręczone w dniu 6 marca 2013 r. W treści powyższego pisma organ wyraźnie odwołał się do wniosku skarżącej o nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. (data wpływu do organu), a także wskazał, że chodzi o wydanie zezwolenia na wykonywanie międzynarodowych przewozów pasażerskich w relacji [...]. W piśmie tym organ odwołał się też do obowiązku uiszczenia opłaty administracyjnej za wydanie uprawnienia, wynikającego z art. 41 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym i przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 grudnia 2007 r. w sprawie wysokości opłat za czynności administracyjne związane z wykonywaniem przewozu drogowego oraz za egzaminowanie i wydanie certyfikatu kompetencji zawodowych (Dz. U. Nr 235, poz. 1726 ze zm.). Określił przy tym wysokość należnej opłaty w kwocie 3872 zł, termin i sposób jej uiszczenia oraz skutki prawne braku wypełnienia tego obowiązku. W żadnym razie nie można więc twierdzić, że określone w piśmie z dnia [...] lutego 2013 r. obowiązki były nieprecyzyjne. Gdyby jednak przyjąć, tak jak sugeruje autor skargi kasacyjnej, że pismo to było dla skarżącego nieczytelne w swej treści, to kolejne pismo organu z dnia [...] kwietnia 2013 r. wyjaśniało wszelkie wątpliwości strony. To pismo organu zostało doręczone skarżącemu w dniu 10 kwietnia 2013 r. Zatem 14-dniowy termin, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. liczony od tej daty upływał w dniu 24 kwietnia 2013 r. Bez znaczenia przy tym jest, że organ do pisma tego nie załączył żadnego rachunku lub zestawienia skoro ponownie powołał stosowne przepisy prawa, z których, w jego ocenie, obowiązek uiszczenia opłaty wynikał. O nietrafności argumentacji skarżącego dowodzi treść uzasadnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia 26 czerwca 2013 r., w którym wskazuje, że pismem z dnia 11 maja 2013 r. wystąpił o uchylenie lub stwierdzenie wygaśnięcia zmodyfikowanego zezwolenia, bowiem o jego wydaniu został powiadomiony zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2013 r. Z przyczyn powyższych za czynność z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. nie mogło być uznane upomnienie organu z dnia [...] czerwca 2013 r. Dodać należy, że upomnienie to, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie zostało jej doręczone w dniu 13 czerwca 2013 r. lecz w dniu 11 czerwca 2013 r. (k. 23 akt administracyjnych - zwrotne potwierdzenie odbioru). Tak więc także w tym przypadku nie został zachowany 14-dniowy termin, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a., który upłynął w dniu 25 czerwca 2013 r. Skarżąca wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nadała na poczcie w dniu 27 czerwca 2013 r., zatem przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności pismo to wniesiono po terminie. Bezzasadne jest także twierdzenie skarżącej, że za wezwanie do usunięcia naruszenia prawa należało uznać jej pismo z dnia 8 marca 2013 r. Z treści tego pisma wynika, że spółka jedynie informuje GITD, iż z uwagi na zmniejszenie się popytu na przejazdy na kierunku [...] jest zmuszona do wycofania swojego wniosku nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. o wydanie zezwolenia na wykonywanie międzynarodowych przewozów pasażerskich w tej relacji. Pismo to nie zawiera poza tą informacją żadnych zwrotów wskazujących na naruszenie prawa przez organ administracji i wzywających do usunięcia takiego naruszenia. Wobec powyższego należy uznać, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę jako niedopuszczalną z innych przyczyn, mając na uwadze art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Nietrafne są też zarzuty naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 45 i art. 78 Konstytucji RP. W sytuacji, gdy skarżący nie dochował wymogów formalnych związanych z wniesieniem skargi do Sądu, nie można twierdzić, że w ten sposób został pozbawiony prawa do sądu. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.