Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II GSK 1409/23

II GSK 1409/23 - Wyrok NSA z 2026-04-23

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
23 kwietnia 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia NSA Anna Ostrowska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Katarzyna Karnas-Mroczek po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M.G. i E.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 maja 2023 r. sygn. akt III SA/Po 59/23 w sprawie ze skargi M.G. i E.B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 10 listopada 2022 r. nr BP.501.1420.2021.2058.LB3.291456 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje w całości od zasądzania zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

I Lubelski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej: organ I instancji) decyzją z dnia 21 lipca 2021 r. nałożył na [...] prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] jako wspólnik spółki cywilnej oraz [...] prowadzącą działalność gospodarczą pod własnym nazwiskiem jako wspólnik spółki cywilnej (dalej: skarżący) karę pieniężną w wysokości 12 000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło naruszenie polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji. Powyższe stwierdzono w dniu 8 marca 2021 r. w trakcie kontroli zestawu pojazdów składającego się z ciągnika marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którego łączna dopuszczalna masa całkowita wynosiła powyżej 3,5 tony i którym kierował [...] (dalej: kierowca). Ustalono również, że pojazdem wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy (po rozładunku materiału niebezpiecznego - alkoholu etylowego UN 1170) z [...]. Podczas kontroli kierowca okazał wypis z licencji [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy udzielonej przedsiębiorcy [...]. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane w protokole kontroli z dnia 8 marca 2021 r. nr WITD.DI.P.III0146/16/21. Następnie na podstawie informacji z CEiDG organ I instancji ustalił, że od dnia 9 marca 2020 r. wspólnikami spółki cywilnej są [...] prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...] oraz [...] prowadząca działalność gospodarczą pod firmą [...]. Ustalono również, że w dniu 11 marca 2021 r. wspólnicy spółki cywilnej [...] złożyli wniosek o zmianę danych w licencji nr 45/2013 na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy w związku ze zmianą wspólnika spółki cywilnej (nowy wspólnik - [...]) oraz że w dniu 11 marca 2021 r. wydano licencję nr [...] przedsiębiorcy [...]. Po rozpatrzeniu odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: organ II instancji, Inspektor, GITD) decyzją z dnia 10 listopada 2022 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, działając m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000, dalej: k.p.a.) oraz art. 4 pkt 1, 3, 4, 22, art. 5 ust. 1, art. 87 ust. 1 pkt 3, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2022 poz. 2201; dalej: u.t.d.) oraz Ip. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. II Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 25 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Po 59/23 na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259; dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę skarżących. W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że organy zasadnie uznały, iż w dniu wykonywania transportu drogowego w imieniu i na rzecz [...] działających w formie spółki cywilnej przedsiębiorca [...] nie posiadała licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, gdyż uzyskała ją dopiero po kontroli w dniu 11 marca 2021 r. Następnie WSA wskazując na orzecznictwo sądów administracyjnych wyjaśnił, że licencji udzielonej jednemu wspólnikowi nie można traktować jako uprawnienia całej spółki. Licencja bowiem, jako jednostronny akt z zakresu administracji publicznej, rodzi skutki prawne wobec określonego przedsiębiorcy i potwierdza jego uprawnienie do wykonywania reglamentowanej usługi. Uzyskanie licencji przez jednego ze wspólników spółki cywilnej nie powoduje zatem przejścia uprawnienia w niej zawartego na pozostałych wspólników. Licencję, o której mowa w art. 5 ust. 1 u.t.d., musi więc posiadać każdy ze wspólników spółki cywilnej. Oznacza to, że wspólnicy spółki cywilnej mogą wykonywać transport drogowy, pod warunkiem posiadania przez każdego z nich licencji na świadczenie usług w tym zakresie. Wobec tego w ocenie Sądu I instancji biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawie organ zasadnie na podstawie art. 92a ust. 1 orzekł o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł za naruszenie przepisów ustawy polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganej licencji przez [...] wspólnika spółki cywilnej. Ponadto odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego nałożenia na skarżących w wyniku jednej kontroli dwóch kar administracyjnych WSA stwierdził, że obie nałożone kary są od siebie niezależne i wymierzane są na podstawie odrębnych niekonkurencyjnych wobec siebie przepisów, a określone w tych ustawach limity wysokości kary odnoszą się wyłącznie do sumy kar wymierzanych na podstawie konkretnej ustawy. Tym samym skoro w czasie jednej kontroli stwierdzono nie tylko naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym ale również przepisów innych ustaw, to tym samym nie ma przeszkód aby prowadzić odrębne postępowania i wymierzyć odrębne kary, gdyż w istocie w toku kontroli ujawniono wiele czynów podlegających uregulowaniu w innych aktach, a limit określony w art. 92a ust. 3 u.t.d. odnosi się wyłącznie do sumy kar za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego określonych w załącznikach do tej ustawy, a nie do kar wymierzanych na podstawie innych aktów prawnych. III Skarżący złożyli skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1. naruszenie prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj.: art. 92a ust. 3 u.t.d. w zw. z art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych poprzez wymierzenie kar pieniężnych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli w łącznej wysokości 22 000 zł; 2. naruszenie przepisów postępowania w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj.: – art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie skargi wskutek błędnego przyjęcia przez Sąd I instancji za organem, że zaistniały przesłanki do zakończenia postępowania nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł; – art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi wskutek błędnego przyjęcia przez Sąd I instancji za organem, że spełnione zostały przesłanki nałożenia kary pieniężnej na stronę w sytuacji, gdy nie miała ona wpływu na powstanie naruszeń. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów przedstawiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. IV W odpowiedzi na skargę kasacyjną Inspektor wniósł o jej oddalenie w całości, rozpoznanie sprawy na rozprawie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. V Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie albowiem podniesione w niej zarzuty nie podważają prawidłowości wyroku Sądu I instancji. Wstępnie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Skargę kasacyjną, w granicach której podejmuje czynności Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zatem uprawniony do powtórnego badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego w jego całokształcie. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Ze względu na zakres i konstrukcję podniesionych w petitum skargi kasacyjnej zarzutów oraz sposób w jaki je uzasadniono, wstępnie przypomnieć należy, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona zgodnie z wymogami określonymi w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich należyte uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny, mocą art. 183 § 1 p.p.s.a., jest związany granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami. Jeżeli więc profesjonalny podmiot sporządzający skargę kasacyjną podważa prawidłowość wykładni lub zastosowania istotnych w sprawie unormowań materialnoprawnych, to jego obowiązkiem procesowym jest szczegółowe i precyzyjne wskazanie, w jaki sposób i w jakim zakresie sąd administracyjny dokonał błędnej wykładni lub wadliwego zastosowania (niezastosowania) określonych przepisów prawa materialnego, a także wskazanie postulowanego przez autora skargi kasacyjnej oraz uznanego przez niego za prawidłowy sposobu i wyniku wykładni lub zastosowania przepisów, które zostały przyjęte jako wzorce kontroli prawidłowości zaskarżonego wyroku (zob. np. wyrok NSA z dnia 3 października 2023 r., II GSK 1926/22; wyrok NSA z dnia 13 października 2023 r., II GSK 844/20; wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2024 r., II GSK 1255/23; wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2026 r., II GSK 1321/22). Na gruncie rozpatrywanej sprawy wskazać należy, że w praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych w sytuacji, gdy zarzuty kasacyjne lub ich uzasadnienie nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 p.p.s.a., czego potwierdzeniem jest uchwała NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09. Naczelny Sąd Administracyjny nie może jednak we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani uściślać, bądź w inny sposób ich korygować chyba, że umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego. Pominięcie, czy też zbyt lakoniczne sygnalizowanie określonych zagadnień w uzasadnieniu skargi kasacyjnej skutkuje niemożnością zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w ich zakresie przez sąd pierwszej instancji, a przez to przyjętej przez ten sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego (por. m.in. NSA w wyroku z 7 września 2017 r., sygn. akt I FSK 2298/15). Wniesiona w tej sprawie skarga kasacyjna nie spełnia powyższych wymogów przede wszystkim w zakresie sformułowanego w niej zarzutu naruszenia prawa materialnego (pkt 1 petitum skargi), a także w zakresie braku odniesienia się w jej uzasadnieniu do zarzutów proceduralnych. W ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego skarżący formułują zarzut naruszenia przez Sąd I instancji "art. 92a ust. 3 u.t.d. w zw. z art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych poprzez wymierzenie kar pieniężnych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli w łącznej wysokości 22 000 zł". Tak sformułowany zarzut materialny po pierwsze nie spełnia przesłanek podstawy skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., polegającej na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz pod drugie nie przywołano w nim przepisu p.p.s.a., który jest wymagany dla prawidłowo sformułowanej podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej wobec wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Uzasadnienie rozpatrywanej skargi kasacyjnej natomiast w przeważającej części sprowadza się do streszczenia stanu faktycznego sprawy oraz przedstawienia motywów zaskarżonego wyroku (s. 3-13 uzasadnienia), zaś w części merytorycznej, mającej zgodnie z wymogami mieć odniesienie do poszczególnych zarzutów skargi kasacyjnej, w istocie ogranicza się wyłącznie do argumentacji dotyczącej zarzutu podwójnego karania (s. 14-15 uzasadnienia). Analiza tej części uzasadnienia skargi kasacyjnej wskazuje, że stanowi ona uzasadnienie wyłącznie zarzutu materialnego sformułowanego w pkt 1 jej petitum (posiadającego wskazane wyżej wady konstrukcyjne), natomiast nie odnosi się w ogóle do zarzutów proceduralnych sformułowanych w pkt 2 jej petitum. Naczelny Sąd Administracyjny nie odnalazł w uzasadnieniu skargi kasacyjnej żadnej argumentacji odnoszącej się do sformułowanych w niej zarzutów proceduralnych, tym samym nie mogły one podlegać skutecznej kontroli instancyjnej. Pomimo wskazanej wadliwości rozpatrywanej skargi kasacyjnej, kierując się zaleceniami wynikającymi z wspomnianej uchwały NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, skład orzekający odniesie się poniżej do podstawowego zarzutu skarżących kasacyjnie zastosowania przez organ w niniejszej sprawie dwóch kar administracyjnych nałożonych w wyniku jednej kontroli drogowej. Jak bowiem wspomniano, analiza rozpatrywanej skargi kasacyjnej wskazuje, że powyższy zarzut podwójnego karania jest jedynym zarzutem merytorycznie przedstawionym w jej uzasadnieniu. Uznając stan faktyczny sprawy za bezsporny, skarżący wskazują w tym zakresie, że w wyniku jednej kontroli na drodze, która miała miejsce w dniu 8 marca 2021 r. organ I instancji wydał dwie decyzje administracyjne, które po rozpatrzeniu wniesionych od nich odwołań zostały następnie utrzymane w mocy decyzjami GITD: - z dnia 10 lutego 2022 r. nakładającej na skarżących karę pieniężną w wysokości 10.000 zł na podstawie ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2147 z późn.zm., dalej: ustawa ADR) za naruszenia określone w lp. 2.7 i 2.9. załącznika nr 1 do ustawy ADR - niewyposażenie załogi pojazdu w wymagane instrukcje pisemne oraz nieuzyskanie wymaganego świadectwa dopuszczenia pojazdu ADR, która to decyzja w wyniku poddania kontroli sądowoadministracyjnej została utrzymana w mocy wyrokami WSA w Warszawie z 20 października 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 1221/22 oraz NSA z 23 kwietnia 2026 r., sygn. akt II GSK 445/23 oraz - z dnia 10 listopada 2022 r. nakładającej na skarżących karę pieniężną w wysokości 12.000 zł na podstawie art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 u.t.d. za naruszenie określone w lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. - wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, która to decyzja jest przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. W ocenie skarżących, przedmiotem omawianych spraw jest nałożenie kary pieniężnej za naruszenie prawa stwierdzone w wyniku przeprowadzonej jednej kontroli drogowej, zatem wydanie przez organ dwóch decyzji dotyczących naruszeń stwierdzonych podczas tej kontroli, zdaniem skarżących, stanowiło naruszenie art. 92a ust. 5 u.t.d. W uzasadnieniu rozpatrywanej skargi kasacyjnej skarżący podkreślają, że "bez względu na to czy stwierdzono na podstawie ustawy o transporcie drogowym, czy też na podstawie ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, to przedmiotem omawianych spraw jest nałożenie kary pieniężnej za naruszenie prawa stwierdzone w wyniku przeprowadzonej kontroli. Zatem sprawa jest jedna, a naruszeń prawa badanych w toku tej sprawy może być wiele." Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że powyższe stanowisko skarżących nie jest prawidłowe. W niniejszej sprawie zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i w postępowaniu przed Sądem I instancji zasada ne bis in idem nie została naruszona. Należy podkreślić, że problem prawny dotyczący zastosowania tej zasady przy wymierzaniu kar administracyjnych na podstawie przepisów dwóch ustaw, w tym u.t.d., był już przedmiotem rozważań w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w ramach którego ukształtowała się jednolita linia orzecznicza (zob. np. wyroki NSA z: 22 maja 2025 r., sygn. akt II GSK 2451/21; 12 lutego 2025 r., sygn. akt II GSK 1777/21; 28 stycznia 2025 r., sygn. akt II GSK 1601/21; 26 listopada 2024 r., sygn. akt II GSK 1054/21, 23 kwietnia 2024 r., sygn. akt II GSK 109/21, 19 października 2023 r., sygn. akt II GSK 847/20). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela i uznaje za własne zasadnicze argumenty wskazane w wyżej wymienionych rozstrzygnięciach, gdyż są one trafne również w okolicznościach tej sprawy. Jakkolwiek stany faktyczne spraw, w których nałożono na skarżących kary pieniężne były zbliżone (np. co do ujawnienia naruszeń w trakcie jednej kontroli drogowej), to jednak przypisane im naruszenia podlegały ocenie na podstawie reżimów dwóch różnych ustaw – ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych oraz ustawy o transporcie drogowym. Określenie przez ustawodawcę znamion deliktów penalizowanych na gruncie tych ustaw powoduje, że w ich świetle naruszenia te – a więc innymi słowy, stanowiące źródło tych naruszeń zachowania, których nie sposób jest przy tym utożsamiać z samą kontrolą drogową, jako zdarzeniem – nie są w sensie ontologicznym, ani też w sensie prawnym jednorodne. Przedmiotem regulacji ustawy ADR są: zasady prowadzenia działalności w zakresie krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego, koleją i żeglugą śródlądową towarów niebezpiecznych oraz organy i jednostki realizujące zadania związane z tym przewozem. Ustawa ta dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy 2008/68/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 września 2008 r. w sprawie transportu lądowego towarów niebezpiecznych (Dz. Urz. UE L 260 z 30.09.2008, str. 13), zaś jej celem jest przede wszystkim zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa podczas transportu substancji i przedmiotów uznanych za niebezpieczne. Przedmiotem regulacji u.t.d. natomiast są między innymi, zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego oraz międzynarodowego transportu drogowego, czyli zagadnienia związane z dostępem do zawodu przewoźnika drogowego i dostępem do rynku przewozów drogowych. Ustawa ta dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia szeregu dyrektyw unijnych, a także służy stosowaniu m.in. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Komisji (UE) nr 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniającego załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 74 z 19.03.2016). Odrębne, a co za tym idzie różne zakresy normowania tych ustaw nie mogą pozostawać bez wpływu na wniosek, że ustawy te realizują odrębne cele oraz chronią inne dobra i interesy prawne. Podczas, gdy na gruncie ustawy ADR, administracyjna kara pieniężna jest nakładana za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu towarów niebezpiecznych, wynikających z przepisów tej ustawy, w tym m.in. za niewyposażenie załogi pojazdu w wymagane instrukcje pisemne oraz nieuzyskanie wymaganego świadectwa dopuszczenia pojazdu ADR (lp. 2.7 i 2.9. załącznika nr 1 do ustawy ADR), to na gruncie u.t.d., karze tej podlega wykonywanie przewozu drogowego lub innych czynności związanych z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, w tym m.in. wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji (lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d.). W odniesieniu do niniejszej sprawy, nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za ujawnione w trakcie tej samej kontroli naruszenia obowiązków lub warunków przewozu towarów niebezpiecznych na podstawie ustawy ADR oraz odrębnie za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego na podstawie ustawy o transporcie drogowym stanowił dopuszczalny przepisami prawa zbieg odpowiedzialności administracyjnej i nie narusza zakazu podwójnego karania za to samo zachowanie. Za uzasadniony trzeba więc uznać wniosek, że delikt administracyjny przypisany skarżącym w rozpatrywanej sprawie nie był tożsamy deliktowi przypisanemu im na podstawie ustawy ADR, a co za tym idzie, że nie były to również zachowania tożsame, a więc innymi słowy, że nie było to jedno i to samo zachowanie, z powodu którego stronie zostały przypisane dwa delikty podlegające karze administracyjnej na podstawie ustawy ADR oraz na podstawie ustawy o transporcie drogowym. Uwzględniając wskazaną wyżej odrębność znamion deliktów popełnionych przez skarżących, a także odrębność ich podstaw prawnych, za nieuzasadniony należy uznać sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 92a ust. 3 u.t.d. w zw. z art. 110 ust. 1 ustawy ADR. Wymienione przepisy regulują bowiem całkowicie odrębne, niezależne od siebie zasady limitowania łącznej wysokości kar pieniężnych za stwierdzone naruszenia. Zgodnie z art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w art. 92a ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 zł. Należy przy tym wskazać, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 określa załącznik nr 3 do u.t.d. Wspomniany przez skarżących art. 92a ust. 3 u.t.d. określający górną granicę kar pieniężnych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej dotyczy zatem naruszeń określonych w załączniku nr 3 do u.t.d., nie zaś naruszeń określonych w ustawie ADR. Analogiczną regułę limitowania łącznej wysokości kar pieniężnych ustanawia art. 110 ust. 1 ustawy ADR, zgodnie z którym suma kar pieniężnych nałożonych na każdego uczestnika przewozu drogowego towarów niebezpiecznych za naruszenia określone w załączniku nr 1 do ustawy, stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 10.000 zł. Powyższy limit odnosi się zatem wyłącznie do naruszeń wymienionych w załączniku nr 1 do ustawy ADR, tym samym nawiązanie w zarzucie materialnym rozpatrywanej skargi kasacyjnej do art. 110 ust. 1 ustawy ADR w odniesieniu do niniejszej sprawy (dotyczącej naruszeń i kar nakładanych na podstawie u.t.d.) należy uznać jako bezpodstawne. Wbrew twierdzeniu skarżących, działania organów obu instancji w niniejszej sprawie nie miały na celu "obejście przepisów ograniczających sumy kar pieniężnych nałożonych w wyniku jednej kontroli drogowej, skutkujące jednocześnie sumą kar pieniężnych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli w wysokości 22.000 zł". Z przywołanych przepisów ustawy ADR oraz u.t.d. wynika, że w przypadku stwierdzenia w czasie tej samej kontroli przejazdu pojazdu z naruszeniem ustawy ADR i naruszenia przez podmiot wykonujący transport drogowy obowiązków wynikających z przepisów o transporcie drogowym określonych w u.t.d., właściwy organ ma prawo wszcząć dwa niezależne postępowania administracyjne i wydać dwie decyzje. Wprawdzie wynika to z jednego zdarzenia, jakim jest kontrola drogowa pojazdu, lecz każde ze stwierdzonych w jej toku naruszeń stanowi odrębny delikt administracyjny, do którego należy stosować rożne normy prawne, przewidujące niezależne od siebie negatywne konsekwencje dla przewoźnika, przybierające postać kar administracyjnych. Reasumując należy podkreślić, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że niesformułowanie w niej zasadnych zarzutów skutkuje jej oddaleniem. W rozpatrywanej skardze kasacyjnej skarżący nie zakwestionowali ustaleń faktycznych poczynionych przez organy administracji oraz przez Sąd I instancji, a jedynie podjęli nieuzasadnioną polemikę z przyjętym przez Sąd I instancji ustaleniem, że obie kary nałożone na skarżących są od siebie niezależne i wymierzane są na podstawie odrębnych niekonkurencyjnych wobec siebie przepisów, a określone w tych ustawach limity wysokości kary odnoszą się wyłącznie do sumy kar wymierzanych na podstawie konkretnej ustawy, a więc, że w sprawie nie została naruszona zasada ne bis in idem. W rekapitulacji wszystkich przedstawionych argumentów należało więc stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, albowiem nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach, zatem skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną, ze względu natomiast na charakter sprawy odstąpił od zasądzania kosztów postępowania kasacyjnego.

Informacje o sprawie

Data wpływu
25 lipca 2023
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Sędziowie
Anna Ostrowska /sprawozdawca/ Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /przewodniczący/ Marcin Kamiński

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny