II GSK 1406/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku "W." Sp. z o.o. w D. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej "W." Sp. z o.o. w D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 marca 2025 r. sygn. akt III SA/Wr 33/24 w sprawie ze skargi "W." Sp. z o.o. w D. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia 1 grudnia 2023 r. nr HP.906.38.202.AKI w przedmiocie nakazu zapewnienia pomieszczeń higieniczno-sanitarnych dla pracowników postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 13 marca 2025 r., sygn. akt III SA/Wr 33/24, oddalił skargę "W." Sp. z o.o. w D. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia 1 grudnia 2023 r. w przedmiocie nakazu zapewnienia pomieszczeń higieniczno-sanitarnych dla pracowników. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku "W." Sp. z o.o. w D. (dalej: spółka, skarżąca, strona) zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu. W uzasadnieniu wniosku strona wyjaśniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowałoby trudne do odwrócenia skutki. W tym kontekście podkreślono, że skarżącej nakazano zapewnienie pomieszczeń higieniczno-sanitarnych dla pracowników w budynku oczyszczalni ścieków. Obecnie ten budynek, ze względu na stan budowlano-techniczny i warunki bhp i ppoż, jest całkowicie wyłączony z eksploatacji. Przystąpienie do wykonania decyzji skutkowałoby podjęciem działań inwestycyjnych w budynku obecnie nieeksploatowanym i wiązałoby się z trwałą zmianą rzeczywistości, która byłaby istotna przede wszystkim w tym sensie, że powrót do stanu poprzedniego wymagałby dużych środków i czasu. Z przedstawionego kosztorysu wynika, że szacunkowy koszt realizacji ww. zadania wyniósłby 1.589.360 zł netto. Strona wskazała, że nie jest typową spółką prawa handlowego, ale podmiotem, który ma realizować zadania o szczególnym charakterze dla ogółu ludności, tj. zadania z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków (zaś koszt każdej inwestycji zostanie uwzględniony w taryfie za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, co finalnie doprowadzi do obciążenia tym zupełnie nieuzasadnionym i niepotrzebnym kosztem mieszkańców). Zatem skarżąca rzetelnie i z dużą uważnością podejmuje kolejne inwestycje, zaś realizacja zaskarżonej decyzji doprowadziłaby w ocenie spółki jedynie do poniesienia niepotrzebnych kosztów, co stoi w oczywistej sprzeczności np. z zasadą gospodarności, która powinna być przestrzegana przez wszystkie podmioty wykonujące zadania publiczne. Na poparcie swojej argumentacji skarżąca przedstawiła min. szacunkowy koszt realizacji zadania polegającego na budowie nowego zaplecza socjalno-sanitarnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) wynika, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym wskazać, że z wnioskowego charakteru powyższej instytucji wynika, że wnioskodawca powinien w taki sposób wykazać okoliczności sprawy, aby uprawdopodobnić, że wykonanie decyzji może skutkować podanymi powyżej konsekwencjami. Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest uprawdopodobnienie przez stronę wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdzić przy tym należy, że za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 379). W ocenie NSA uzasadnienie wniosku w sposób wystraczający uprawdopodobniało przesłanki warunkujące wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wynikający bowiem z zaskarżonej decyzji nakaz, tj. zapewnienie pomieszczeń higieniczno-sanitarnych dla pracowników oraz szacowane koszty wykonania tego nakazu (1.589.360 zł netto), świadczą, że wykonanie zaskarżonej decyzji, jeszcze przed jej prawomocną oceną przez Sąd na etapie skargi kasacyjnej, może doprowadzić po stronie skarżącej do trudnych do odwrócenia skutków, co jest przesłanką wstrzymania z art. 61 § 3 p.p.s.a. Przystąpienie przez stronę do działań inwestycyjnych, które musiałby się wiązać z określonymi robotami budowlanymi w istocie doprowadziłoby do istotnej zmiany rzeczywistości - a przywrócenie stanu poprzedniego, jak wynika z doświadczenia życiowego - mogłoby nastąpić przy dużym nakładzie sił i środków. W tym miejscu należy podkreślić, że możliwość udzielenia stronie ochrony tymczasowej uzależniona jest od uprawdopodobnienia, nie zaś udowodnienia niebezpieczeństwa wystąpienia wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. skutków wykonania decyzji. Celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania skargi czy skargi kasacyjnej, w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom (zob. postanowienia NSA z dnia: 23 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 476/11; 9 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 1446/14). Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.