II GSK 1396/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Stowarzyszenia P. w W. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie ze skarg kasacyjnych R z siedzibą w [...], L. C., L. z siedzibą w [..] Królestwo Niderlandów, G. S.A. w W., R. R., P. W., W. B., J. G., A. K., A. B., B. B., R. B., W. B., J. B., H. C., K. C., H. D., T. F., W. F., A. J., J. J., A. K., J. K., J. K., G. K., R. K., Z. K., R. L., K. M., W. M., P. N., B. O., K. P., I. R., Z. R., J. S., A. S., A. S., Z. S., M. T., J. W., R. Z., J. Z., L. W., Z. S., M. O., M. C., A. K., E. G., F. J., L. M., M. P., P. W., O. H., A. K., Z. B., A. B., M. K., M. F., M. A., J. D., P. J., R. S., K. J., A. K., I. T., J. D., W. D., A. P., K. B., M. D., S. C., J. P., W. T., J. G., M. G., K. B., M. K., S. U., A. F., M. U., E. B., U. B., B. Z., E. K., B. C., W. K., M. K., J. R., M. A., B. B., M. O., W. R., E. G., L. O., J. N., B. S., K. M., I. B., A. K., L. J., D. K., E. S., I. M., J. D., M. J., M. B., M. K., P. P., P. B., R. P., S. K., S. C., A. H., T. H., W. S., S. M., B. K., K. M., W. M., J. H. M., E. F., H. D., R. B., B. B., S. B., B. B., W. B., A. B., K. D., A. G., E. H., Z. J., M. J., A. K., S. K., D. K., A. K., P. M., K. O., B. P., M. P., D. P., Z. P., R. P., H. P., J. R., K. S., J. S., T. S., M. W., M. Z., A. K., P. K., M. K., K. Sp. z o.o. w K., A. P., T. Z., G. J., J. M. A., A. J., M. W., L. W., J. M., W. M., W. P., K. K., A. Ś., E. M., P. D., R. J., A. J., P. M., R. H., M. Z., J. G., N. P., K. P., J. K., E. Ł., W. W., A. C., I. D., H. M., J. G., G. T., T. M., A. M., R. Ł., J. M., J. P., A. W., A. K., H. C., M. B., J. O., C. K., M. Z., B. R., L. B., E. B., A. K., E. Z., J. B., K. F., M. K., D. R., A. S., A. K., I. H., A. W., Z. W., J. W., K. C., M. P., J. S., L. C., A. D., Z. G., J. S., A. P., J. L., J. K., A. R., S. M., A. D., B. U., G. Ś., P. Ś., J. Z., H. G., J. K., A. N., Z. S., A. A., P. A., R. A., P. M., J. A., R. M., J. J., R. M., I. P., S. S., Ł. O., A. S., D. K., M. K., K. K., W. K., R. P., B. Ż., E. C., D. K., E. B., A. S., M. J., J. K., G. K., J. K., E. G., E. D., A. P., M. S., P. M., R. R., P. Z., M. G., R. D., P. P., A. B., M. A., M. K., B. H., H. M., P. S., M. Ż., E. S., P. Ł., P. J., W. K., D. W., K. D., Z. Z., R. Ł., A. P., N. K., J. B., R. F., P. K., M. G., T. T., M. W., R. W., Z. M., E. S., E. M., L. T., P. H., E. B., M. S., M. K., A. G., J. H., M. M., K. B., T. M., S. D., E. B., Ł. T., Z. O., K. Z., Ł. J., C. Ś., E. D., A. R., B. B., A. S., Z. B., E. K., M. B., W. O., R. H., G. K., J. S., M. K., M. P., E. M., W. S., A. S., M. W., R. W., M. S., M. P., K. P., I. O., G. Ż., M. G., D. I., B. W., W. K., B. S., M. B., Ł. J., D. M., R. I., L. J., M. G., W. B., W. F., J. P., J. G., S. K., A. S., D. W., J. K., A. H., P. K., M. M., M. L., C. P., W. C., M. Ł., M. P., W. B., E. Z., K. C., M. K., T. B., E. S., J. S., J. K., B. G., H. D., B. Z., E. M., Z. G., A. B., J. P., D. D., J. W., I. D., D. B., Z. N., I. K., W. M., M. J., A. S., H. K., K. W., E. B., E. W., K. K., M. W., R. S., S. P., B. K., M. B., R. U., T. P., K. R., M. G., G. K., R. K., B. W., T. L., T. R., S. Z., Ł. P., A. N., J. W., M. F., W. S., M. G., P. P., J. S., T. G., G. N., J. W., K. K., W. M., P. B., M. Ł., Ż. K., B. S., Z. W., P. M., R. Ś., A. S., R. M., A. K., J. P., M. M., P. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 201/21 w sprawie ze skarg R. z siedzibą w [...], L. C., I. W., J. G., K. W., P. P., M. K., N. M., M. W., A. R., R. T., R. S., M. K., M. P., E. M., J. G., A. J., R. J., Z. R., L. W., P. D., R. W., K. K., R. H., W. M., A. S., W. P., P. M., M. P., M. K., P. K., G. W., G. J., T. N., S. M., M. M., P. S., R. J., P. M., A. G., D. P., J. B., A. B., E. S., M. L., K. D., M. Z., R. P., M. P., M. J., A. K., D. K., Z. P., K. S., B. B., E. H., B. B., W. B., K. O., Z. J., M. W., J. R., T. S., R. B., J. K., J. S., A. K., H. P., A. G., S. B., B. P., T. B., M. J., A. S., B. B., M. O., R. R., M. K., J. G., J. M., J. K., A. J., M. J., Z. S., W. B., M. Z., D. N., J. M., P. W., J. B., M. W., M. R., R. G., A. M., T. R., P. Z., M. B., S. R., Z. B., P. A., M. B., B. F., L. K., M. K., Z. M., K. M., S. M., P. R., J. P., A. P., T. Z., B. S., M. S., H. B., Z. B., J. B., O. H., K. C., J. D., S. U., E. S., A. K., K. K., A. K., M. J., A. S., S. C., P. B., M. B., S. K., D. K., K. D., A. F., R. C., R. P., M. U., E. B., U. B., B. Z., E. K., B. C., J. K., E. D., J. O., J. N., J. K., T. D., L. M., H. J., J. L., J. T., Z. L., A. W., A. M., B. B., W. T., J. P., M. S., M. S., K. W., P. W., M. W., L. K., P. S., K. K., B. K., K. K., T. I., M. F., K. M., J. N., A. M., M. K., A. K., J. K., K. T., W. S., M. M., T. J., W. G., A. K., P. N., P. P., A. S., K. M., I. B., M. T., M. J., I. M., L. z siedzibą w [...], Królestwo Niderlandów, J. G., N. P., K. P., J. K., E. L., W. W., A. C., I. D., H. M., J. G., G. T., T. M., A. M., R. L., J. M., J. P., M. D., A. W., A. K., H. C., M. B., J. O., C. K., M. Z., B. R., L. B., E. B., A. K., E. Z., J. B., J. M., K. F., M. K., D. R., A. S., A. K., I. H., A. W., Z. W., J. W., K. C., M. P., J. S., L. C., A. D., Z. G., J. S., A. P., J. L., J. K., I. N., A. R., S. M., A. D., B. U., G. S., P. S., J. Z., H. G., J. K., A. N., Z. S., A. A., P. A., R. A., P. M., J. A., R. M., J. R., J. J., R. M., I. P., S. S., L. O., A. S., D. K., M. K., K. K., W. K., R. P., B. Z., E. C., D. K., E. B., A. S., M. J., J. K., G. K., J. K., E. G., E. D., A. P., M. S., P. M., R. R., P. Z., M. G., R. D., P. P., A. B., M. A., M. K., B. H., H. M., P. S., M. Z., E. S., P. L., P. J., W. K., D. W., K. D., Z. Z., K. R., R. L., A. P., N. K., J. B., R. F., P. K., M. G., T. T., M. W., R. W., Z. M., E. S., E. M., L. T., P. H., E. B., M. S., M. K., A. G., J. H., M. M., K. B., T. M., S. D., E. B., A. B., L. T., Z. O., K. Z., L. J., C. S., E. D., A. R., B. B., A. S., Z. B., E. K., M. B., W. O., R. H., G. K., J. S., M. K., M. P., M. M., E. M., W. S., A. S., M. W., R. W., M. S., M. P., A. P., K. P., I. O., G. Z., M. G., D. I., B. W., W. K., B. S., M. B., L. J., R. M., D. M., R. I., L. J., M. G., W. B., W. F., J. P., J. G., S. K., A. S., D. W., J. K., A. H., P. K., M. M., M. L., C. P., W. C., M. L., M. P., W. B., E. Z., K. C., M. K., T. B., E. S., J. S., J. K., B. G., H. D., B. Z., E. M., Z. G., A. B., J. P., D. D., J. W., I. D., D. B., Z. N., I. K., W. M., M. J., A. S., H. K., K. W., E. B., E. W., K. K., M. W., R. S., S. P., B. K., R. R., M. B., R. U., T. P., K. R., M. G., G. K., R. K., B. W., T. L., T. R., S. Z., L. P., A. N., J. W., M. F., W. S., M. G., P. P., J. S., T. G., G. N., J. W., K. K., W. M., R. M., P. M., K. Sp. z o.o. z siedzibą w [...], A. K., M. K., P. K., J. M., J. G., M. M., J. G., R. D., K. G., K. Z., S. P., B. M., L. D., A. K., K. Z., W. C., T. G., M. L., J. F., H. P., P. B., D. K., D. D., A. G., M. L., M. G., T. S., Z. K., M. S., B. S., B. B., L. B., E. G., W. K., L. O., M. O., W. S., M. A., E. F., L. J., M. K., J. M., W. R., J. R., A. O., G. S.A. z siedzibą w [...], A. K., W. M., J. M., A. S., G. P., I. S.A. z siedzibą w [...], A. B., H. B., S. C., S. C., M. C., P. W., E. Z., K. K., Z. K., H. N., M. W., J. A., A. H., T. H., A. C., J. D., M. F., M. G., J. G., H. J., J. S., A. K., M. K., L. K., P. K., A. K., M. M., P. P., W. S., J. P., W. T., Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...], K. B., A. B., B. B., R. B., W. B., J. B., H. C., K. C., H. D., T. F., W. F., A. J., J. J., A. K., J. K., J. K., G. K., R. K., Z. K., R. L., K. M., W. M., P. N., B. O., K. P., I. R., Z. R., J. S., A. S., A. S., Z. S., M. T., J. W., R. Z., J. Z., L. W., T. C., J. W., M. C., R. D., E. G., M. H., F. J., G. M., L. M., M. P., J. P., B. S., R. S., Z. W., Z. B., A. B., M. K., M. F., M. A., J. D., P. J., R. S., K. J., A. K., I. T., J. D., W. D., A. P., K. B., M. D., S. H., M. J., A. K., M. M., J. S., M. Z. oraz H. D. na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 30 grudnia 2020 r. nr DPR.720.2.2019, DPR.720.4.2019, DPR.720.8.2019, DPR.720.9.2019 w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji postanawia: odmówić dopuszczenia Stowarzyszenia P. w W. do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika.

I Pismem z 15 stycznia 2024 r., uzupełnionym pismem z 22 stycznia 2024 r., Stowarzyszenie P. w W. (dalej także jako: "stowarzyszenie", "wnioskodawca") zgłosiło swój udział w postępowaniu ze skarg kasacyjnych R. w W. oraz innych podmiotów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 sierpnia 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 201/21, który oddalił skargi zarówno R. w W., jak i skargi kilkuset osób fizycznych i spółek wymienionych w sentencji wyroku, na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z 30 grudnia 2020 r. w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji. II Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. dalej jako: "ppsa") udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. W orzecznictwie wskazuje się, że istotą udziału organizacji społecznej zarówno w postępowaniu administracyjnymi jak i sądowoadministracyjnym jest zapewnienie szeroko pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem. Także bowiem w postępowaniu sądowoadministracyjnym udział organizacji społecznej w charakterze uczestnika tego postępowania niezależnie od tego, że ustawodawca w art. 33 § 2 ppsa jako przesłankę tego udziału sformułował wyłącznie warunek, aby sprawa dotyczyła zakresu statutowej działalności takiej organizacji, musi służyć kontroli społecznej nad postępowaniem. Powinność działania w interesie publicznym (zbiorowym) organizacji społecznej wynika już z samej istoty tej organizacji (por. postanowienie NSA: z 28 września 2009 r., sygn. akt II GZ 55/09; z 15 lutego 2012 r., sygn.. akt II OZ 55/12 – te i kolejne cytowane orzeczenia dostępne na stronie internetowej w CBOSA). A zatem przyjąć należy, że badając wniosek stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sąd powinien wziąć pod uwagę, czy spełnione są warunki formalnoprawne, tzn. czy stowarzyszenie jest organizacją powołaną zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa powszechnie obowiązującego, a zakres działalności statutowej musi uwzględniać charakter rozstrzyganej sprawy sądowoadministracyjnej, a nadto czy przemawia za tym interes społeczny (por. postanowienie NSA z 11 października 2013 r., II OZ 874/13). Stowarzyszenie wykazać powinno, że nie działa w interesie własnych członków, lecz ogólnospołecznym (postanowienie NSA z 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OZ 941/15). Udział organizacji społecznej w sprawie innych osób nie może służyć interesom samej organizacji lub jej członków, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem organów administracji. Stowarzyszenie uzasadniając wniosek wskazało, że spełnia definicję legalną organizacji społecznej określoną w art. 5 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, a jego statutowym celem, ujawnionym w Krajowym Rejestrze Sądowym, jest m.in. udzielanie wsparcia poszkodowanym konsumentom - deponentom A S.A., B S.A., C S.A. i innych banków, obligatariuszom spółki D S.A. i spółek powiązanych kapitałowo lub osobowo, certyfikariuszom T. TFI, osobom pokrzywdzonym w tzw. [...] poprzez: upowszechnienie wiedzy o sytuacji osób poszkodowanych i pokrzywdzonych w [...], wsparcie dla osób poszkodowanych i pokrzywdzonych w [...] podczas toczących się postępowań sądowych, ochronę prawną członków stowarzyszenia w granicach określonych przez cele stowarzyszenia oraz w ramach działań podejmowanych przez stowarzyszenie związanych z doprowadzeniem do odzyskania utraconych środków finansowych przez swoich członków, współpraca z organami ścigania i wymiaru sprawiedliwości oraz organami administracji publicznej w charakterze organizacji społecznej w sposób i na zasadach określonych w obowiązujących przepisach prawa, udział w sądowych postępowaniach administracyjnych, restrukturyzacyjnych, upadłościowych oraz gospodarczych jako organizacja społeczna na potrzeby ochrony interesu społecznego, publicznego lub interesu indywidualnego swoich członków, osób poszkodowanych w tzw. [...], udział w sądowych postępowaniach karnych, cywilnych, administracyjnych, restrukturyzacyjnych, upadłościowych i gospodarczych jako organizacja społeczna występująca w celu ochrony interesu społecznego lub interesu indywidualnego swoich członków poszkodowanych w innych aferach finansowych. Ponadto powołało się na działania dotychczas podejmowane w związku z działalnością A S.A. w W. oraz na skutki decyzji objętej kontrolą sądowoadministracyjną, w szczególności mające wpływ na osoby starsze. Wobec tak sformułowanego wniosku, w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że nie jest dopuszczalna taka wykładnia art. 33 § 2 ppsa, według której sąd administracyjny byłby zobowiązany do uwzględnienia wniosku organizacji społecznej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu tylko z tego powodu, że jest ona formalnie organizacją społeczną, a charakter rozpoznawanej sprawy sądowoadministracyjnej jest zgodny z zakresem jej statutowej działalności (por. postanowienie składu siedmiu sędziów NSA z dnia 28 września 2009 r., sygn. II GZ 55/09, ONSAiWSA z 2010 r. nr 2, poz. 23). Ponadto, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że na decyzję w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji A S.A. w W. wpłynęło kilkaset skarg do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a od wyroku Sądu I instancji wywiedzionych zostało 48 skarg kasacyjnych. Skargi i skargi kasacyjne zostały wniesione również przez członków stowarzyszenia, którzy na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym reprezentowani są przez profesjonalnych pełnomocników, chroniących interesy swoich mocodawców. Co więcej, w sprawie zgłosił swój udział Rzecznik Praw Obywatelskich, realizując uprawnienie z art. 8 § 1 ppsa, statuujące udział RPO w postępowaniu sądowoadministracyjnym jeżeli według jego oceny wymagają tego ochrona praworządności lub praw człowieka i obywatela. Wobec powyższego, dokonując oceny realizacji przez wnioskodawcę przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w przedmiotowej sprawie nie została wykazana zasadność dopuszczenia wnioskodawcy do udziału w tym postępowaniu w charakterze uczestnika z punktu widzenia zasadniczych celów i wartości sądowej kontroli administracji publicznej, to jest ochrony obiektywnego porządku prawnego (legalności) oraz ochrony interesu społecznego związanego z kontrolą społeczną działalności administracji publicznej (por. postanowienie NSA z 23 stycznia 2025 r., sygn. II GSK 1543/21, postanowienie NSA z 3 lipca 2014 r., sygn. II OZ 662/14). Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 193 ppsa, postanowił jak w sentencji.