II GSK 1378/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku [A.] w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej [A.] w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 385/16 w sprawie ze skargi [A.] w W. na decyzję Komisji Nadzoru Audytowego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 października 2016 r. o sygn. akt VI SA/Wa 385/16 w całości oddalił skargę [A.] w W. (dalej: [A.]) na decyzję Komisji Nadzoru Audytowego z dnia [...] listopada 2015 r. w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości. [A.] wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, natomiast osobnym pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. [A.] argumentował, że uiszczenie kwoty kary nałożonej wskazaną decyzją tj. 30 000 zł, prawie o połowę przekraczającej zysk z trzech ostatnich lat (za 2014, 2015 i 2016), wynoszący średnio 18 256,02 zł netto, uniemożliwi wykonywanie działalności, bowiem w funduszu statutowo-organizacyjnym nie będzie środków na tę działalność, a składniki majątku stanowiące fundusz zasobowy (również przeznaczony na działalność) będą musiały zostać upłynnione w celu pokrycia części nałożonej kary pieniężnej, której finansowanie jest niemożliwe w oparciu o środki z pierwszego z ww. funduszy, co tym samym oznaczać będzie niewypłacalność. W takiej sytuacji ogólna wartość aktywów nie wystarczy na zaspokojenie wszystkich zobowiązań. Zdaniem wnioskodawcy powyższe zmusi go do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, a niezależnie od tego spowoduje niekorzystne postrzeganie [A.] przez zrzeszone w nim banki spółdzielcze ([A.] zrzesza pod 70% banków spółdzielczych) i ich wystąpienie ze [A.]. Jak podkreślił [A.], powszechnie wiadomo, że odbudowa zaufania jest procesem długotrwałym (o ile nie nieodwracalnym), zaś każde wystąpienie członka ze [A.] pogłębi ewentualne zadłużenie [A.], bowiem wiąże się z utratą przychodów ze składek członkowskich. Ponadto wnioskodawca zaznaczył, że nie prowadzi działalności gospodarczej kierując się osiąganiem zysku, lecz jest organizacją non-profit, która wszelkie uzyskane dochody przeznacza na działalność statutową lub pokrywanie ewentualnych strat. Z uwagi na powyższe skarżący uznał, że uprawdopodobnił niebezpieczeństwo znacznej szkody dla swojej działalności w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji. Do wniosku załączono kopie sprawozdań finansowych za lata 2014, 2015 i 2016. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek [A.] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Jak zatem wynika z treści cytowanego przepisu przesłankami do wstrzymania wykonania decyzji przez sąd są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym zaznaczyć należy, iż szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Wnioskujący [A.] argumentuje w treści wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, że uiszczenie kwoty kary pieniężnej nałożonej wskazaną decyzją tak poważnie zachwieje jego sytuacją finansową, iż spowoduje ogłoszenie upadłości, a co się z tym wiąże, zrzeszone w [A.] banki spółdzielcze stracą do niego zaufanie i wystąpią z tej organizacji, co z kolei przyczyni się do dodatkowego pogorszenia sytuacji [A.] z uwagi na utratę składek członkowskich. Sytuacja finansowa [A.] została udokumentowana kopiami sprawozdań finansowych za lata 2014, 2015 i 2016, które dowodzą, zdaniem [A.], że poniesienie wydatku 30 000 zł, przy średniorocznym zysku za ostatnie trzy lata w wysokości netto 18 256,02 zł, wywoła niewypłacalność i w konsekwencji zaprzestanie wykonywania działalności, prowadzące do upadłości. W ocenie [A.] są to uprawdopodobnione, niekorzystne skutki wykonania zaskarżonej decyzji Komisji Nadzoru Audytowego z dnia [...] listopada 2015 r., przemawiające za udzieleniem ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wnioskodawca nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji, nakładającej na niego karę pieniężną 30 000 zł z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości (w badaniach sprawozdań finansowych określonych banków spółdzielczych), narazi go na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Analiza załączonych do wniosku kopii sprawozdań finansowych [A.] nie daje żadnych podstaw do przyjęcia, że uiszczenie przez [A.] 30 000 zł kary pieniężnej nałożonej zaskarżoną decyzją doprowadzi ten podmiot do upadłości. Nie wdając się w szczegóły rozliczeń finansowych [A.] wskazać jedynie należy, że z powodzeniem prowadzi on działalność, z której uzyskuje na przykład "przychody netto ze sprzedaży produktów" (za lata 2014, 2015 i 2016 są to kwoty odpowiednio: 3 597 194,05 zł, 3 801 120,34 zł i 4 802 825,07 zł), posiada kapitały obrotowe, majątek i wykazuje zyski. W tym stanie rzeczy nie można uznać, że opłacenie 30 000 zł kary orzeczonej decyzją mogłoby przywieść [A.] do upadłości, a zatem spowodować trudny do odwrócenia skutek czy też narazić [A.] na znaczną szkodę w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. Bez znaczenia dla oceny wniosku pozostać musi kwestia składek regulowanych przez członków [A.], których wysokość i okresy opłacania nie zostały wykazane, co oznacza brak możliwości ustalenia, w jaki sposób ich ewentualna utrata wpłynęłaby na kondycję finansową [A.], z tym wszakże zastrzeżeniem, że członkowie [A.] zdecydowaliby się jednak z niego wystąpić (nie wiadomo w jakiej liczbie) i co również nie zostało wyjaśnione w uzasadnieniu wniosku. Poza tym – jak wskazywano to już w judykaturze wielokrotnie – skutki wykonania decyzji wymierzającej stronie karę pieniężną są z natury rzeczy odwracalne (por. np. postanowienie NSA z dnia 27 października 2016 r. o sygn. akt II GZ 1099/16 i powołane tam orzecznictwo; dostępne w CBOSA), dlatego [A.] nie powinien żywić obawy, że w przypadku prawomocnego wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, nie będzie mógł odzyskać uiszczonej niezgodnie z prawem kwoty. Odnosząc się na koniec do argumentu hipotetycznej utraty zaufania do [A.], powołanego w kontekście przesłanki trudnego lub niemożliwego do odwrócenia skutku w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., związanego z wykonaniem decyzji objętej skargą, uznać należy, że jest on oczywiście nietrafny. Można bowiem powiedzieć, że zaufanie do [A.] bardziej osłabia wykazywanie niemożności uiszczenia stosunkowo mało dolegliwej kary pieniężnej (w porównaniu do kwot, którymi [A.] na co dzień obraca) – co rzeczywiście wpływa na wiarygodność – niż sam fakt nałożenia kary. Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.