II GSK 137/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. R. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 1276/20 w zakresie odrzucenia skargi K. R. na czynność Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2020 r. w przedmiocie obwieszczenia o wolnym stanowisku komornika sądowego postanawia: oddalić skargę kasacyjną

Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 1276/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K. R. na czynność Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2020 r. w przedmiocie obwieszczenia o wolnym stanowisku komornika sądowego. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sąd I instancji podał, że akt lub czynność, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, charakteryzuje się tym, iż jest podejmowany w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określone w przepisach prawa powszechnie obowiązującego. W ocenie Sądu I instancji ogłoszenie Ministra Sprawiedliwości o wolnym stanowisku komornika sądowego z dnia [...] stycznia 2020 r. nie ma takiego charakteru, ponieważ akt ten wydany na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (Dz. U. z 2018 r., poz. 771 ze zm.), nie rozstrzyga w sposób władczy o przyznaniu określonego prawa. W konsekwencji, nie jest on aktem lub czynnością, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) Ogłoszenie Ministra Sprawiedliwości stanowi jedynie wstępną czynność informującą ewentualnych zainteresowanych o wolnym stanowisku komorniczym. Nie kreuje się w ten sposób żadnego stosunku administracyjnoprawnego. Dopiero powołanie komornika (lub odwołanie) następuje w formie decyzji administracyjnej i rozstrzygnięcie w tej sprawie będzie podlegać kognicji sądów administracyjnych. Wobec powyższego Sąd I instancji odrzucił skargę jako niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. K. R. wniósł skargę kasacyjną od powyższego postanowienia, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o rozpoznanie sprawy na rozprawie i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które ma istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie. Niewłaściwość zastosowania przepisu art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a miała istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż skutkowała odrzuceniem skargi z uwagi na błędne uznanie, że obwieszczenie w Biuletynie Informacji Publicznej o zwolnionym stanowisku komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym Lublin-Wschód w L. z/s w Ś. po B. M. nie jest aktem lub czynnością w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że z uwagi na złożoną skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2019 r. utrzymującą w mocy decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2019 r. o odmowie przeniesienia skarżącego na stanowisko Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym Lublin-Wschód w L. z/s w Ś. po odwołanym B. M., zaskarżone obwieszczenie o zwolnionym stanowisku komornika sądowego ma charakter sprawy indywidualnej, ponieważ niewątpliwie narusza interes prawny skarżącego. Organ nie skorzystał z uprawnienia do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzuty skargi kasacyjnej w rozpoznawanej sprawie sprowadzają się do zakwestionowania stanowiska Sądu I instancji, że na obwieszczenie o wolnym stanowisku komornika sądowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Jak wynika z art. 12 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych, ogłoszenie o zwolnionym stanowisku komornika Minister Sprawiedliwości udostępnia niezwłocznie w Biuletynie Informacji Publicznej, chyba że powołanie nowego komornika na zwolnione stanowisko nie jest celowe. W ogłoszeniu wskazuje się rewir, imię, nazwisko, numer porządkowy oraz siedzibę i adres kancelarii dotychczasowego komornika oraz zaznacza się, że osoba, która zostanie powołana na stanowisko komornika, przejmie prowadzenie spraw dotychczas prowadzonych i niezakończonych przez tego komornika. Wnioski o powołanie na zwolnione stanowisko składa się do Ministra Sprawiedliwości w terminie miesiąca od dnia wskazanego w ogłoszeniu. Z przytoczonego przepisu wynika, że zaskarżone w rozpoznawanej sprawie ogłoszenie jest konsekwencją, po pierwsze zwolnienia stanowiska komornika sądowego, a po drugie uznania za celowe przez Ministra Sprawiedliwości powołania nowego komornika na zwolnione stanowisko. Ogłoszenie takie nie kreuje jednak żadnych praw i obowiązków po stronie indywidualnie oznaczonych adresatów, informując jedynie osoby zainteresowane o możliwości ubiegania się o zwolnione stanowisko. Należy natomiast zauważyć, że zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych, dopiero powołanie na stanowisko komornika następuje w drodze decyzji i to ten akt kreuje prawa i obowiązki strony w indywidualnej sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżone przez skarżącego ogłoszenie, jak słusznie stwierdził Sąd I instancji, nie może zostać zatem uznane jako akt władczo rozstrzygający indywidualną sprawę. Nie stanowi ono decyzji administracyjnej, nie jest również innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jak wynika z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., akt lub czynność, o którym mowa w tym przepisie, musi dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Konieczne więc jest odniesienie takiego aktu lub czynności do przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który określa uprawnienie lub obowiązek. Oznacza to, że musi istnieć ścisły związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek, a aktem lub czynnością, która dotyczy takiego uprawnienia lub obowiązku. W rozpoznawanej sprawie, jak już wspomniano, taki ścisły i bezpośredni związek pomiędzy ogłoszeniem o wolnym stanowisku komornika sądowego a powołaniem na zwolnione stanowisko nie występuje. Bez znaczenia pozostaje przy tym podnoszona przez skarżącego okoliczność, że Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. utrzymał w mocy decyzję o odmowie przeniesienia skarżącego na zwolnione stanowisko komornika sądowego. Fakt ten nie zmienia bowiem charakteru prawnego zaskarżonego w rozpoznawanej sprawie ogłoszenia Ministra Sprawiedliwości, które, jak słusznie zauważył Sąd I instancji, stanowi jedynie wstępną czynność informującą ewentualnych zainteresowanych o wolnym stanowisku komorniczym, nie kreując w ten sposób żadnego stosunku administracyjnoprawnego. Rozstrzygnięcie Sądu I instancji odrzucające skargę na to ogłoszenie jest więc prawidłowe. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.