II GSK 136/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku T. S. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej T. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 września 2017 r. sygn. akt III SA/Lu 151/17 w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 28 września 2017 r., sygn. akt III SA/Lu 151/17, oddalił skargę T. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem. W skardze kasacyjnej od tego wyroku T. S. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] lutego 2017 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Zamościu z dnia [...] listopada 2016 r. W ocenie skarżącego wykonanie ww. decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) dalej: p.p.s.a. (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 77). Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd jest formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania i stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie, z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA: z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, z dnia 26 września 2013 r., II FZ 718/13). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza w świetle powyższych uwag, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" - wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. postanowienia NSA: z dnia 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12; z dnia 26 lutego 2015 r., II FZ 2137/14; z dnia 14 kwietnia 2015 r., II FZ 207/15; z dnia 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] lutego 2017 r. oraz poprzedzającej je decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Zamościu z dnia [...] listopada 2016 r. oparty został na obydwu przesłankach określonych przez art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący powołał się na niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody ("prawdopodobieństwo zakończenia prowadzonej działalności gospodarczej") oraz trudne do odwrócenia skutki ("utratę źródła utrzymania i zatrudnianych pracowników"), wskazując ogólnie na trudną sytuację, w której się znalazł. Okoliczności związane z sytuacją majątkową nie zostały jednak poparte żadnymi dokumentami źródłowymi, które mogłyby potwierdzić okoliczności oraz zobrazować całokształt sytuacji materialnej skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że obowiązkiem skarżącego jest poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość jej zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża skarżącego. Brak należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Tymczasem uzasadnienie wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji nie spełniało powyższych wymogów. Skarżący ogólnie powołał się na "granice opłacalności prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej", nastąpienie "drastyczny spadek zamówień", oraz "drastyczne obniżenie dochodów generowanych przez przedsiębiorstwo". Skarżący nie wskazał jednak konkretnych okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w następstwie wykonania zaskarżonych decyzji z dnia [...] lutego 2017 r. oraz dnia [...] listopada 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że wysokość przypadającej do zapłaty kwoty może być dotkliwa, jednak aby Sąd mógł rozważyć udzielenie ochrony tymczasowej we wnioskowanym zakresie, konieczne jest przedstawienie przez skarżącego konkretnych informacji potwierdzonych stosownymi dokumentami wskazujących spełnienie ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący takich informacji nie przedstawił. Wprawdzie każde wykonanie decyzji dotyczącej należności pieniężnych jest uciążliwe i stanowi uszczerbek w budżecie jej adresata, jednak nie oznacza to automatycznie, że zapłata należności, także w trybie egzekucyjnym, będzie za każdym razem powodować powstanie po stronie podmiotu skargę kasacyjną znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W świetle wyżej poczynionych powyższych uwag uznać należy, że skoro skarżący we wniosku zawartym w skardze kasacyjnej w żaden sposób nie wykazał, że spełniona została choć jedna z ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., brak było podstaw do zastosowania ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje nadto, że na podstawie art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Cytowany przepis prawa warunkuje możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie zmianą okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Powyższe wskazuje, że w sytuacji zmiany okoliczności sprawy skarżący uprawniony będzie do złożenia ponownego wniosku o zastosowanie tymczasowej ochrony jaką jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Z powyżej przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.