II GSK 1352/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk Protokolant asystent sędziego Jan Pankiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A Sp. z o.o. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 2669/21 w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w P. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 26 sierpnia 2021 r. nr DB. P 408608.559.2021.24 swit w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zgłoszenia wynalazku oddala skargę kasacyjną.

I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem objętym skargą kasacyjną oddalił skargę [...] (dalej: "skarżąca", "skarżąca kasacyjnie", "spółka") na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "Urząd Patentowy RP", "organ") z 26 sierpnia 2021 r. utrzymującą w mocy decyzję własną z 11 marca 2021 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zgłoszenia wynalazku. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Podaniem z 18 czerwca 2014 r. [...] (dalej: "zgłaszająca") wniosła o udzielenie patentu na wynalazek pt. [...]. Pismem z 3 stycznia 2018 r. zgłaszająca wniosła o zawieszenie postępowania na podstawie art. 98 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: "kpa"), wskazując na konieczność podjęcia decyzji biznesowych dotyczących wynalazku w zależności m.in. od postępowania toczącego się przed Europejskim Urzędem Patentowym. Postanowieniem z 1 lutego 2018 r. Urząd Patentowy RP, działając na podstawie art. 98 § 1 kpa, zawiesił na wniosek zgłaszającej postępowanie w sprawie zgłoszenia wynalazku i pouczył, że zgodnie z art. 98 § 2 kpa, jeżeli w okresie trzech lat od zawieszenia postępowania strona nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Pismem z 7 sierpnia 2020 r. skarżąca poinformowała organ, że nastąpiła zmiana podmiotu zgłoszenia patentowego ze zgłaszającej na spółkę. Pismem z 8 października 2020 r. Urząd Patentowy RP poinformował zgłaszającą i spółkę o dokonaniu w rejestrze zmiany zgłaszającego wynalazek, jak również o fakcie trwającego zawieszenia postępowania i upływającym 7 lutego 2021 r. terminie na złożenie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania. Organ poinformował również, że w przypadku niezłożenia wniosku o podjęcie postępowania do wskazanego dnia postępowanie zostanie umorzone. Pismem z 23 października 2020 r. do postępowania administracyjnego zgłosił się pełnomocnik spółki, przedkładając dokument pełnomocnictwa wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej. Decyzją z 11 maja 2021 r. organ umorzył postępowanie w sprawie, wskazując, że spółka nie wystąpiła z wnioskiem o podjęcie postępowania w ustawowym terminie. Przy obliczaniu terminu na podjęcie postępowania organ uwzględnił art. 15zzr ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.), zgodnie z którym w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg terminów nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres, oraz przepisy ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. poz. 875), którymi uchylono ww. art. 15zzr ust. 1 i postanowiono, że zawieszone uprzednio terminy biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. W ocenie organu trzyletni okres na wystąpienie z wnioskiem uległ zawieszeniu na okres od 31 marca 2020 r. do 24 maja 2020 r., a tym samym odpowiednio uległ przedłużeniu. W związku z niezłożeniem w terminie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania, Urząd Patentowy RP uznał wniosek o udzielenie patentu za wycofany, a tym samym postępowanie za bezprzedmiotowe, co skutkowało umorzeniem postępowania. Decyzja ta została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją Urzędu Patentowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalając skargę, uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sąd I instancji wskazał, że w sprawie ziściły się przesłanki umorzenia postępowania, jak również, że trzyletni termin określony w art. 98 § 2 kpa jest terminem prawa materialnego i nie jest przywracalny. W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji powołał art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "ppsa"). II Skargę kasacyjną wniosła skarżąca, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, c, art. 133 § 1 w zw. z art. 3 § 1 ppsa poprzez jego niezastosowanie i niezasadne oddalenie skargi wskutek błędnego zaakceptowania przez Sąd ustaleń faktycznych poczynionych przez Urząd Patentowy RP i mylnego przyjęcia, że Urząd Patentowy RP nie naruszył art. 6-10, 77 § 1, 80, 127-140 kpa, mimo że Urząd Patentowy RP niezasadnie umorzył postępowanie w sprawie wynalazku [...]. W konsekwencji powyższego Sąd niezasadnie oddalił skargę i naruszył art. 151 ppsa poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie w sytuacji, gdy istniały przesłanki do uwzględnienia skargi w świetle nieprawidłowego zastosowania przez Urząd Patentowy RP art. 58 kpa przy wydawaniu w dniu 26 sierpnia 2021 r. decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję z 11 maja 2021 r., stwierdzającej umorzenie postępowania w sprawie zgłoszenia wynalazku pt. [...]; - art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 ppsa poprzez brak wszechstronnego uzasadnienia wyroku przez Sąd, w szczególności pominięcie przedstawionego w skardze stanowiska skarżącej, nieustosunkowanie się do argumentacji zawartej w skardze i brak dokładnego zbadania, czy skarżąca istotnie "miała nieutrudzoną możliwość" złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania w terminie; (ii) wewnętrzną sprzeczność ustaleń Sądu, który z jednej strony wskazuje, że skarżąca była reprezentowana przez profesjonalistę, a z drugiej nie dokonuje oceny, iż Urząd Patentowy RP (jako profesjonalista) w treści pouczenia decyzji z 11 maja 2021 pouczył stronę, iż od niniejszej decyzji stronie przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (...). Podnosząc te zarzuty skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie. W pierwszej kolejności przypomnienia wymaga, że stosownie do treści art. 176 § 1 pkt 2 ppsa skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Jak podkreśla się w orzecznictwie, przytoczenie właściwych podstaw kasacyjnych, wskazanie zarzutów oraz ich uzasadnienie jest doniosłym elementem skargi kasacyjnej, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny pozbawiony jest prawa do samodzielnego konkretyzowania zarzutów oraz stawiania hipotez w zakresie przepisu stanowiącego podstawę skargi kasacyjnej. Wynika to ze związania sądu granicami skargi kasacyjnej zgodnie z treścią art. 183 § 1 ppsa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1540/10). Skarżąca kasacyjnie jako wzorce kontroli wskazała w petitum skargi kasacyjnej art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, c, art. 133 § 1 w zw. z art. 3 § 1 ppsa, art. 151 ppsa, art. 6-10, art. 77 § 1, art. 80, art. 127-140 i art. 58 kpa (zarzut nr 1) oraz art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 ppsa (zarzut nr 2). Uzasadniając wskazane zarzuty, skarżąca kasacyjnie w niespójny i niepełny sposób wskazała, jaki wpływ na wynik sprawy mogło wywrzeć opisane w petitum naruszenie prawa, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że rozpoznaniu może zostać poddany jedynie zarzut wadliwości sporządzenia uzasadnienia (zarzut nr 2) oraz zarzut nr 1 w zakresie odnoszącym się li do naruszenia art. 133 § 1 ppsa, jako że uzasadnienie skargi kasacyjnej zawiera wywód jedynie w zakresie tej normy, w przypadku pozostałych poprzestając wyłącznie na ich przywołaniu, bez faktycznego wykazania ich naruszenia w okolicznościach sprawy. Odnosząc się w pierwszej kolejności do najdalej idącego zarzutu, a więc zarzutu naruszenia art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 ppsa, wskazać należy, że aby taki zarzut uznać za skuteczny, należy wykazać zarówno wadliwość sporządzonego przez Sąd I instancji uzasadnienia, jak i istotny wpływ tejże wadliwości na wynik przedmiotowej sprawy. Skarżąca kasacyjnie tymczasem stawiając zarzut naruszenia art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 ppsa poprzestała na wskazaniu, że Sąd I instancji naruszył ww. przepisy poprzez brak odniesienia się do argumentacji zawartej w skardze i wewnętrzną sprzeczność ustaleń Sądu. Uzasadniając wskazany zarzut, skarżąca kasacyjnie poprzestała na stwierdzeniu, że Sąd I instancji nie przedstawił oceny w zakresie okoliczności dotyczącej treści pouczenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia, jak również i konkretne motywy, przedstawione w sposób pozbawiony zarzucanej wewnętrznej sprzeczności, z powodu których Sąd I instancji sformułował ocenę, że kontrolowana decyzja nie narusza prawa. Co istotne, przepis art. 141 § 4 ppsa nie kreuje po stronie sądu administracyjnego obowiązku odniesienia się do każdego z argumentów, mających w ocenie strony świadczyć o zasadności zarzutu. Za wystarczające w tym względzie uznać należy to, że z wywodów Sądu wynika, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze. Okoliczność więc, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie analizowano merytorycznie wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, może stanowić naruszenie art. 141 § 4 ppsa, ale tylko i wyłącznie w sytuacji wykazania wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 czerwca 2025 r., sygn. akt II GSK 1396/22 i przytoczone tam orzecznictwo). W niniejszej sprawie wpływ taki nie został przez skarżącą kasacyjnie wykazany, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny zarzut ten uznał za niezasadny. Przechodząc zatem do zarzutu nr 1 we wskazanej wyżej części, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 133 § 1 ppsa, sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Skarżąca kasacyjnie upatruje uchybienia temu obowiązkowi w braku "analizy wskazania i dowodu w postaci pouczenia w decyzji z 11 maja 2021 r.". Tymczasem zawarte w tej decyzji pouczenie obejmuje wszystkie wymagane informacje, o których mowa w art. 107 § 1 pkt 7 i 9 w zw. z art. 252 ustawy z 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1170). Następnie spółka uzasadniła zarzut naruszenia art. 133 § 1 ppsa tym, ze "urząd przyjął opłatę za wniosek w wysokości 100 zł, jednak nie dokonał jej zwrotu, mimo że utrzymuje, że wniosek ten jest niezasadny z mocy prawa, a termin nie jest przywracalny". Należy zatem wyjaśnić, że Sąd I instancji może naruszyć normę wynikającą z art. 133 § 1 ppsa, jeżeli przeprowadzi kontrolę legalności zaskarżonego aktu wychodząc poza granice materiału dowodowego zawartego w aktach lub z jego pominięciem. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, bowiem Sąd I instancji orzekł na podstawie kompletnych akt sprawy i uwzględnił wszystkie istotne elementy z nich wynikające. Podkreślenia przy tym wymaga, że przedmiotem kontroli Sądu I instancji była decyzja o umorzeniu postępowania wobec braku wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania w terminie, o którym stanowi art. 98 § 2 kpa. Oceniana przez Sąd I instancji decyzja wydana została w oparciu o art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 98 § 2 kpa. W skardze kasacyjnej, której granicami Naczelny Sąd Administracyjny jest związany, nie podniesiono zarzutów obejmujących przepisy stanowiące podstawy decyzji o umorzeniu postępowania. Wywody skargi kasacyjnej, w tym przywołanie art. 58 kpa, wskazują na to, że skarżąca wadliwości wyroku i zaskarżonej decyzji upatruje w stanowisku dotyczącym charakteru terminu na złożenie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania. W orzecznictwie i piśmiennictwie jednolicie przyjmuje się, że termin, o którym stanowi art. 98 § 2 kpa, jest terminem prawa materialnego, co oznacza, że nie jest przywracalny (zob. wyroki NSA: z 12 grudnia 2024 r., sygn. akt I OSK 232/22 i sygn. akt I OSK 2099/21; z 29 marca 2022 r., sygn. akt II GSK 1704/18 i II GSK 1872/18; oraz z 17 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 2265/17). Upływ trzech lat od dnia zawieszenia postępowania obliguje organ do wydania na podstawie art. 105 § 1 kpa decyzji o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego wobec przewidzianego w art. 98 § 2 kpa uznania żądania wszczęcia postępowania za wycofane (por. B. Adamiak [w]: B. Adamiak, J. Borkowski, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", wyd. 19 el., pkt II.3 komentarza do art. 98 kpa). Wobec materialnego charakteru terminu, o którym mowa w art. 98 § 2 kpa, wywody uzasadnienia skargi kasacyjnej, które dotyczą zarówno jego przywrócenia, jak i uprawdopodobnienia przez skarżącą braku winy w jego uchybieniu, czy też możliwości złożenia wniosku w terminie, w żadnej mierze nie mogły wpłynąć na ocenę zgodności z prawem kontrolowanego wyroku . Ta sama uwaga obejmuje niewyjaśnienie "okoliczności dotyczących treści pouczenia z decyzji z dnia 11.05.2021 r., gdzie stronie od niniejszej decyzji przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy". We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżąca podniosła m.in. brak winy w niezłożeniu w terminie wniosku o podjęcie postępowania i wskazała, że w terminie późniejszym przedstawi uzasadnienie "uprawdopodobnienia braku winy". Z przyczyn już wskazanych w tym uzasadnieniu, brak winy w dochowaniu terminu do wystąpienia z wnioskiem o podjęcie zawieszonego, na wniosek skarżącej, postępowania nie ma znaczenia prawnego. Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 ppsa jak w sentencji.