Sygnatura
II GSK 1307/22
Wyrok NSA z 2 czerwca 2023 r., II GSK 1307/22
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 2 czerwca 2023
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Marek Sachajko (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Y. S.A. w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 3221/21 w sprawie ze skargi Y. S.A. w O. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 marca 2021 r. nr DWB.712.1.2021.JLL w przedmiocie kary pieniężnej za umieszczenie oznakowania na wyrobie budowlanym, który nie posiada właściwości użytkowych oddala skargę kasacyjną
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym wyrokiem z dnia 26 stycznia 2022 r. (V SA/Wa 3221/21) sprawy ze skargi Y. S.A. z siedzibą w O. (dalej: strona, spółka) na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: organ) z dnia 22 marca 2021 r. nr DWB.712.1.2021.JLL w przedmiocie kary pieniężnej w związku z umieszczeniem oznakowania CE na wyrobie budowlanym, który nie posiada właściwości użytkowych określonych w deklaracji właściwości użytkowych oddalił skargę. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyła strona wnosząc o uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu orzeczeniu na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a, strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy: I. art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) w powiązaniu z art. 30 ust 4, art. 31 ust. 1 i art. 36j ust 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (dalej: u.o.w.b., ustawa) poprzez ich niezastosowanie w sprawie a tym samym brak stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i decyzji tego organu jej poprzedzającej z dnia 29 stycznia 2021 r. pomimo, iż w sprawie orzekał organ niewłaściwy miejscowo w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na producenta – Y. S.A., II. art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w powiązaniu z art. 30 ust 4., art. 31 ust. 1 i art. 36j ust 1 u.o.w.b. poprzez ich niezastosowanie a tym samym brak przyjęcia, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i decyzja tego organu ją poprzedzająca z dnia 29 stycznia 2021 r. są dotknięte wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. pomimo, iż decyzje te zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa procesowego, III. art. 3 i art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak dokonania przez Sąd właściwej kontroli działalności administracji publicznej a w konsekwencji brakiem stwierdzenia nieważności decyzji organu pomimo faktu, że Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, IV. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez Sąd, że organ w przeprowadzonym postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.) i nie zebrał w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie opierając się jedynie na ustaleniach faktycznych poczynionych w drodze kontroli u sprzedawcy, a zwłaszcza na wynikach badań próbki wyrobu budowlanego płyty styropianowej [...] (art. 77 § 1 k.p.a.), a także dokonał błędnych ustaleń faktycznym przytoczonych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.), co w konsekwencji doprowadziło do nieuwzględnienia skargi i jej oddalenia przez Sąd na podstawie art. 151 p. p. s. a., V. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez Sąd, iż organ w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji dokonał dowolnej oceny materiału dowodowego; a także nie ocenił w sposób prawidłowy tzw. niepewności rozszerzonej przy interpretowaniu wyników badań dokonanych w związku z kontrolą u sprzedawcy, co przyczyniło się do błędnego ustalenia, iż badane wyroby budowlane przekroczyły dopuszczalne normy, co w konsekwencji doprowadziło do nieuwzględnienia skargi i jej oddalenia przez Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., Ponadto skarżący kasacyjnie na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: VI. art. 36j ust. 1 ustawy o wyrobach budowlanych, poprzez nałożenie kary pieniężnej na skarżącą bez przeprowadzenia postępowania kontrolnego dotyczącego wyrobu budowlanego w siedzibie skarżącej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do wymierzenia sankcji administracyjnej wskazanej w art. 35b (powinno być 36 b - uwaga Sądu) ustawy o wyrobach budowlanych w sposób sprzeczny z tą ustawą, VII. art. 36j ust. 3 w zw. z art. 36b ustawy o wyrobach budowlanych, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do utrzymania kary nałożonej przez organ I instancji w wysokości nieproporcjonalnej i rażąco niewspółmiernej do stopnia rzekomego naruszenia. Mając powyższe na uwadze strona skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji, a gdyby sąd ten nie mógł rozpoznać jej w innym składzie innemu sądowi (art. 185 § 1 p.p.s.a.). Strona wniosła ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i rozpoznanie skargi (art. 188 p.p.s.a.) oraz o zasądzenie od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Skarżąca zrzekła się rozprawy w niniejszej sprawie. Organ nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie rozważań wskazać należy, że na podstawie art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia. Zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że organ nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną i nie żądał przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nieważność postępowania w ujęciu art. 183 § 2 p.p.s.a. nie występowała. Kontrola kasacyjna zaskarżonego wyroku może być zatem dokonana wyłącznie w zakresie zdeterminowanym podstawami, na których została oparta skarga kasacyjna. Skarga kasacyjna jest bowiem środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym, a jej granice wyznaczone są przez podstawy i wnioski. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż – z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej – Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zatem uprawniony do powtórnego badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego czy też czynności organu w jego całokształcie. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawa prawna skargi kasacyjnej polegająca na naruszeniu przepisów postępowania powinna zatem zawierać wskazania, w jakiej postaci przejawia się naruszenie prawa procesowego oraz uprawdopodobnienie istnienia potencjalnego związku przyczynowego między uchybieniem procesowym a rozstrzygnięciem sprawy. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna skarżącego oparta została na obu podstawach kasacyjnych unormowanych w art. 174 p.p.s.a. Powyższa okoliczność ma tę konsekwencję, że jako pierwsze rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia prawa procesowego, gdyż dopiero uznanie za prawidłowe poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych umożliwia ocenę prawidłowości zastosowania normy materialnoprawnej. Rozpoznając sprawę w tych granicach skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej nie mają usprawiedliwionych podstaw, podlegają zatem oddaleniu. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest prawidłowość kontroli judykacyjnej dokonanej przez Sąd pierwszej instancji w zakresie oceny postępowania prowadzonego przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie kary pieniężnej w związku z umieszczeniem oznakowania CE na wyrobie budowlanym, który nie posiada właściwości użytkowych określonych w deklaracji właściwości użytkowych oraz w zakresie oceny prawidłowości decyzji administracyjnej wydanej przez ten organ dnia 22 marca 2021 r. na podstawie której została na stronę nałożona administracyjna kara pieniężna w wysokości 48 000 zł w związku z umieszczeniem oznakowania CE na wyrobie budowlanym - płytach styropianowych - który nie posiada właściwości użytkowych określonych w deklaracji właściwości użytkowych. Dokonując analizy zarzutów o charakterze proceduralnym Naczelny Sąd Administracyjny dokona łącznej analizy zarzutów wskazanych w pkt I i II petitum skargi kasacyjnej. Pierwszy zarzut dotyczy naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 30 ust 4, art. 31 ust. 1 i art. 36j ust 1 ustawy u.o.w.b. poprzez ich niezastosowanie w sprawie, skutkujące brakiem stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i decyzji tego organu jej poprzedzającej z dnia 29 stycznia 2021 r. pomimo, iż w sprawie orzekał organ niewłaściwy miejscowo. Drugi zarzut procesowy dotyczy naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w powiązaniu z art. 30 ust 4., art. 31 ust. 1 i art. 36j ust 1 u.o.w.b. skutkującego tym, iż decyzje organu zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa procesowego - jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej – z uwagi na wszczęcie postępowania administracyjnego bez uprzedniej kontroli u producenta. Okoliczność ta - zdaniem spółki - stanowi rażące naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Dokonując analizy powyższych zarzutów należy stwierdzić, że skarżąca kasacyjnie spółka zarzuca istnienie w prowadzonym przez organy w postępowaniu administracyjnym dwóch przesłanek nieważności postępowania administracyjnego. Skarżąca kasacyjnie – jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej – wskazuje, że kontrolowana sprawa została rozpoznana przez organ, który nie był właściwy miejscowo do jej rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzut ten jest bezzasadny. Art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. normuje przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. M.in. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że skarżący wywodzi nieważność postępowania administracyjnego z powodu naruszenia przez organ prowadzący postępowanie i wydający decyzją administracyjną w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej zasad normujących kwestie właściwości organów, zawartych w ustawie o wyrobach budowlanych, wskazując, że organem właściwym miejscowo w tych kategoriach spraw jest Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, jako organ właściwy ze względu na siedzibę producenta. Odnosząc się do tego zarzutu podkreślić należy, że Rozdział 3 ustawy o wyrobach budowlanych normuje problematykę organów właściwych w zakresie kontroli i postępowania administracyjnego w sprawie wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu lub udostępnianych na rynku krajowym oraz obowiązki tych organów. Zgodnie z art. 11 tej ustawy organami właściwymi w sprawach wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu lub udostępnianych na rynku krajowym, w zakresie uregulowanym w niniejszej ustawie, oraz organami nadzoru rynku, w rozumieniu ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku, są: 1) wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego; 2) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. Ponadto na podstawie art. 14 ust. 3a ustawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego może prowadzić postępowanie administracyjne w pierwszej instancji na podstawie ustaleń dokonanych w wyniku kontroli. W takim przypadku wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego nie wszczyna postępowania administracyjnego. Należy też zwrócić uwagę na art. 16 ust. 1 a 1 ustawy, który wskazuje, że postępowanie w sprawie wyrobów budowlanych niespełniających wymagań określonych w niniejszej ustawie wszczyna się z urzędu, na podstawie ustaleń kontroli. Art. 16 ust. 2a ustawy stanowi, że właściwy organ, na zasadach określonych w art. 25 ust. 2-6, w celu ustalenia czy wyrób budowlany posiada deklarowane właściwości użytkowe, może pobierać nieodpłatnie próbki wyrobu budowlanego u sprzedawcy oraz z wyrobów budowlanych składowanych na terenie budowy, jeżeli budowa jest prowadzona w ramach działalności gospodarczej inwestora lub obiekt budowlany jest wznoszony w celu wprowadzenia go do obrotu, a także budowy prowadzonej z wykorzystaniem środków publicznych oraz zlecać ich badanie. Wyniki badań próbek wyrobu budowlanego mogą stanowić podstawę wszczęcia kontroli. Po dokonaniu analizy akt administracyjnych Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że powyższe zarzuty są bezpodstawne gdyż w będącym przedmiotem kontroli judykacyjnej postępowaniu administracyjnym właściwym organem jest Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. Organ ten bowiem zawiadomił pismem z dnia 29 listopada 2019 r. o zamiarze wszczęcia kontroli (k. 55 tom 1 akt administracyjnych), jak i przeprowadził kontrolę, sporządził dnia 13 grudnia 2019 r. protokół kontroli wyrobu budowlanego, a następnie dnia 19 grudnia 2019 r. (k. 4 tom 2 akt administracyjnych) zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania. Na podstawie art. 36j ustawy kary pieniężne, o których mowa w art. 36a-36h, nakłada, w drodze decyzji, właściwy organ prowadzący postępowanie. W niniejszej sprawie organem tym jest Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. Dokonując oceny prawidłowości zarzutu wskazanego w pkt III petitum skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzut ten jest bezzasadny. W kwestii naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a., wskazać należy, że przepis ten mógłby być naruszony tylko wtedy, gdyby Sąd I instancji odmówił rozpoznania skargi, mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa, nie przeprowadził kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego lub dokonał tej kontroli według kryteriów innych niż zgodność z prawem lub zastosował środek nieprzewidziany w ustawie. Takie okoliczności w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.: "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a." Do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. mogłoby dojść gdyby Sąd wyszedł poza granice tej sprawy lub gdyby nie dokonał kontroli decyzji w pełnym zakresie, tylko w części, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Ponadto brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby Sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które Sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Sąd I instancji rozpoznając skargę niewątpliwie orzekał w granicach sprawy i w uzasadnieniu wyroku omówił także problematykę właściwości organu wydającego decyzję administracyjną. Dokonując analizy zarzutów zawartych w pkt IV i V petitum skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty te są bezpodstawne. Sąd I instancji dokonał prawidłowej analizy czynności podjętych przez organ jak również materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy administracyjnej i szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku opisał naruszenia przez stronę przepisów ustawy, także w kontekście przesłanek wymiaru kary pieniężnej nałożonej przez organ. Sąd ten prawidłowo wskazał, że postępowanie było prowadzone zgodnie z zasadami ogólnymi, jak również z zasadami dotyczącymi postępowania dowodowego. Ponadto decyzja organu zawiera wszystkie elementy składowe. Podkreślić należy, że w zakresie oceny przez organ tzw. niepewności rozszerzonej przy interpretowaniu wyników badań dokonanych w związku z kontrolą u sprzedawcy sprawozdanie z badań sporządzone dnia 4 listopada 2019 r. (k. 37 i nast. tom 1 akt administracyjnych) sporządzone przez [...] zawiera opis niepewności rozszerzonej w zakresie próbek badanych przez powyższe Centrum. Badania te stanowią materiał dowodowy w niniejszej sprawie i zostały ocenione zarówno przez organ, jak i przez Sąd pierwszej instancji. Sąd ten odniósł się, na podstawie materiału zgromadzonego w aktach administracyjnych, także do wskazywanej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej problematyki odstępstwa od deklarowanych właściwości stwierdzając, że nie jest to odstępstwo o charakterze znikomym (por. k. 14 – 16 uzasadnienia wyroku). Ostatnie dwa zarzuty zawarte w petitum skargi kasacyjnej (pkt VI i VII) stanowią zarzuty o charakterze materialnoprawnym. Skarżąca spółka zarzuca naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 36j ust. 1 ustawy o wyrobach budowlanych, poprzez nałożenie kary pieniężnej na skarżącą bez przeprowadzenia postępowania kontrolnego dotyczącego wyrobu budowlanego w siedzibie skarżącej. Zgodnie z art. 36j ust. 1 ustawy 1 kary pieniężne, o których mowa w art. 36a-36h, nakłada, w drodze decyzji, właściwy organ prowadzący postępowanie. Przepis ten dotyczy wyłącznie właściwości organu prowadzącego postępowanie w przedmiocie kar pieniężnych z tytułu deliktów administracyjnych unormowanych w art. 36a-36h oraz formy prawnej rozstrzygnięcia organu. Brak jest jakiegokolwiek powiązania powyższego zarzutu z przepisami regulującymi problematykę kontroli unormowaną w Rozdziale 3 ustawy. Po dokonaniu analizy zarzutu wskazanego w pkt VI petitum skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że jest on bezpodstawny. Odnosząc się do ostatniego zarzutu Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że decyzja GINB została wydana na podstawie art. 36b ustawy o wyrobach budowlanych. Zgodnie z tym przepisem producent, który umieszcza oznakowanie CE albo znak budowlany na wyrobie budowlanym, który nie posiada właściwości użytkowych określonych w deklaracji właściwości użytkowych lub krajowej deklaracji, podlega karze pieniężnej w wysokości do 100 000 zł. Zostało ustalone w postępowaniu administracyjnym oraz zaaprobowane w postępowaniu sądowym (także zarzuty skargi kasacyjnej ustalonego przez organ stanu faktycznego nie podważyły), że strona jest producentem określonych wyrobów budowlanych oraz że umieściła oznakowanie CE na wyrobie budowlanym, który nie posiada właściwości użytkowych określonych w deklaracji właściwości użytkowych. Bezsporne jest też, iż producent wycofał z obrotu kwestionowany wyrób. W aspekcie ostatniego zarzutu skargi kasacyjnej, a dotyczącego zaakceptowania przez Sąd pierwszej instancji decyzji w przedmiocie nałożenia na stronę kary w wysokości nieproporcjonalnej i rażąco niewspółmiernej do stopnia naruszenia Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że także i ten zarzut jest bezpodstawny. Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że wyrób budowlany posiadał wady trwałe oraz nieusuwalne. Skarżąca spółka naruszyła przepisy ustawy o wyrobach budowlanych, umieszczając na wyrobie budowlanym, który nie posiada właściwości użytkowych określonych w deklaracji właściwości użytkowych, oznaczenie CE. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 4 ustawy o wyrobach budowlanych wyrób budowlany może być wprowadzony do obrotu lub udostępniany na rynku krajowym, jeżeli nadaje się do stosowania przy wykonywaniu robót budowlanych, w zakresie odpowiadającym jego właściwościom użytkowym i zamierzonemu zastosowaniu co oznacza, że jego właściwości użytkowe umożliwiają prawidłowo zaprojektowanym i wykonanym obiektom budowlanym, w których ma on być zastosowany w sposób trwały, spełnienie podstawowych wymagań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Zgodnie z art. 5 ust. 1 cytowanej ustawy wyrób budowlany objęty normą zharmonizowaną lub zgodny z wydaną dla niego europejską oceną techniczną, może być wprowadzony do obrotu wyłącznie zgodnie z Rozporządzeniem Nr 305/2011. Na podstawie art. 4 ust. 1 ww. rozporządzenia, jeżeli wyrób budowlany objęty jest normą zharmonizowaną, producent sporządza deklarację właściwości użytkowych przy wprowadzeniu takiego wyrobu do obrotu. Z art. 8 ust. 2 Rozporządzenia Nr 305/2011 wynika m.in., że oznakowanie CE umieszcza się na wyrobach budowlanych, dla których producent sporządził deklarację właściwości użytkowych zgodnie z art. 4 i 6, oraz że poprzez umieszczenie lub zlecenie umieszczenia oznakowania CE producent wskazuje, iż bierze na siebie odpowiedzialność za zgodność wyrobu budowlanego z deklarowanymi właściwościami użytkowymi oraz za jego zgodność ze wszystkimi mającymi zastosowanie wymaganiami określonymi w niniejszym rozporządzeniu. Tak więc zachowanie producenta, zgodnie z art. 36b ustawy o wyrobach budowlanych, podlega sankcjonowaniu z tytułu naruszenia powyższych obowiązków normatywnych w postaci administracyjnej kary pieniężnej, którą właściwy organ może nałożyć w wysokości do 100 000 zł. Naczelny Sąd Administracyjny ocenia, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo i w sposób bardzo szczegółowy ocenił przesłanki wymiaru kary nałożonej na skarżącą spółkę przez organ (por. k. 16 – 20 uzasadnienia wyroku). Należy stwierdzić przede wszystkim, że w art. 36b ustawy o wyrobach budowlanych, zostały unormowane przesłanki materialnoprawne kary pieniężnej oraz jej maksymalna wysokość. Tryb nakładania kar pieniężnych określają przepisy art. 36j ust. 1 - 4 cyt. ustawy, z czego ust. 3 wymienia przesłanki ustalenia ich wysokości. Jak stanowi ostatni z wymienionych przepisów, ustalając wysokość kar pieniężnych, właściwy organ uwzględnia w szczególności stopień, okoliczności naruszenia przepisów ustawy, liczbę wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu lub udostępnionych na rynku krajowym niezgodnych z wymaganiami ustawy, uprzednie naruszenie przepisów ustawy, a także współpracę z właściwym organem prowadzącym postępowanie, w szczególności przyczynienie się do szybkiego i sprawnego przeprowadzenia tego postępowania. Tym samym ustalenie wysokości kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o wyrobach budowlanych w oparciu o przesłanki wymienione przykładowo w art. 36j ust. 3 u.w.b. było zgodne z prawem, przy czym Sąd I instancji prawidłowo przeanalizował wpływ każdej z tych przesłanek na wymiar kary, uznając iż organ, miarkując wysokość kary, prawidłowo zastosował dyrektywy wymiaru kary określone w treści art. 36j ust. 3 ustawy o wyrobach budowlanych i szczegółowo odniósł się do poszczególnych przesłanek normatywnych wpływających na zwiększenie lub zmniejszenie wysokości kary pieniężnej. Każda z tych przesłanek została opisana w uzasadnieniu decyzji, a następnie organ dokonał podsumowania zastosowanych kryteriów normatywnych. WSA dokonując oceny organu w zakresie przesłanek pozytywnych, jak i negatywnych prawidłowo wskazał, że stopień naruszenia przepisów (umiarkowany), jak również okoliczności łagodzące (dobrowolne wycofanie wyrobu z obrotu oraz współpraca z właściwym organem prowadzącym postępowanie) oraz okoliczności obciążające (wielokrotne uprzednie naruszenie przepisów ustawy, liczba wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu niezgodnych z wymaganiami ustawy) powodują, że wysokość kary pieniężnej orzeczona w niniejszym postępowaniu jest w okolicznościach tej sprawy odpowiednia. WSA prawidłowo wskazał, odnosząc się także do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, że kary nakładane przez organ nie mogą być symboliczne. Kary te powinny stanowić odczuwalną dolegliwość dla producenta nieprzestrzegającego przepisów prawa, stanowiąc zarówno mechanizm prewencji ogólnej, jak i indywidualnej. Podsumowując swoje rozważania w przedmiocie kary pieniężnej nałożonej przez organ na adresata decyzji, Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, iż nałożona kara jest proporcjonalna i zgodna z przepisami prawa, w tym z art. 36j ust. 3 ustawy o wyrobach budowlanych. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku i oddalił skargę kasacyjną.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 26 lipca 2022
- Symbol z opisem
- 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
- Hasła tematyczne
- Kara administracyjna
- Skarżony organ
- Inspektor Nadzoru Budowlanego
- Sędziowie
- Andrzej Skoczylas Dorota Dąbek /przewodniczący/ Marek Sachajko /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych
art. 30 ust 4, art. 31 ust. 1, art. 36j ust 1 · Dz.U. 2004 nr 92 poz. 881
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 156 § 1 pkt 2, · Dz.U. 2020 poz. 256
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: V SA/Wa 596/22 · 1 czerwca 2023
Wyrok WSA w Warszawie z 1 czerwca 2023 r., V SA/Wa 596/22
Sygnatura: V SA/Wa 2066/22 · 1 czerwca 2023
Wyrok WSA w Warszawie z 1 czerwca 2023 r., V SA/Wa 2066/22
Sygnatura: V SA/Wa 1927/22 · 1 czerwca 2023
Wyrok WSA w Warszawie z 1 czerwca 2023 r., V SA/Wa 1927/22
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny