II GSK 1299/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [A] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 września 2020 r., sygn. akt IV SA/Wr 38/20 w sprawie ze skargi [A] na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej postanawia: 1. podjąć zawieszone postępowanie; 2. umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Wyrokiem z 16 września 2020 r., sygn. akt IV SA/Wr 38/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę [A] na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z [...] listopada 2019 r., w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca spółka. Do akt [...] kwietnia 2021 r. Urząd Stanu Cywilnego we Wrocławiu złożył odpis skrócony aktu zgonu uczestnika postępowania – R.B. - z którego wynika, że zmarła ona [...] grudnia 2020 r. Postanowieniem z 5 października 2021 r. NSA zawiesił postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) - wskazując m.in. że w przypadku spraw w przedmiocie choroby zawodowej nie można wykluczyć roszczeń majątkowych, w szczególności odszkodowawczych członków rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela, z zastrzeżeniem § 3. Wg art. 124 § 3 powołanej ustawy - do którego odsyła cytowany wyżej przepis - nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Ponadto w myśl art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadny jest pogląd, że uprawnienia związane ze stwierdzeniem choroby zawodowej co do zasady mają charakter osobisty (por. np. postanowienie NSA z dnia 10 kwietnia 2018 r. II OSK 1364/16). W orzecznictwie wyrażany jest jednak także pogląd, że za zasadnością zawieszenia postępowania na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w razie śmierci strony (uczestnika postępowania) w sprawach w przedmiocie chorób zawodowych i za brakiem podstaw do umorzenia postępowania przemawia możliwość roszczeń odszkodowawczych członków rodziny ubezpieczonego, który zmarł m.in. wskutek choroby zawodowej, na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (por. prawomocne postanowienie z 4 listopada 2013 r. IV SA/Gl 952/12). Ponownie analizując okoliczności jakie wystąpiły w rozpoznawanym przypadku Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zawieszenie postępowania nie było zasadne. W sprawie wydano decyzję stwierdzająca chorobę zawodową, wniosek o uchylenie tej decyzji – po wznowieniu postępowania – oddalono, a Sąd pierwszej instancji skargę w tym przedmiocie oddalił. Brak więc podstaw by przyjąć, że udział w sprawie zgłoszą osoby, których interesu prawnego - w przedstawionym wyżej zakresie - dotyczy wynik tego postępowania. Zgodnie z art. 128 § 1 p.p.s.a. sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności w wymienionych w tym przepisie przypadkach. Należy jednak przyjąć, że zasadność podjęcia postępowania z urzędu zachodzi również w sytuacji, gdy w istocie przyczyn zawieszenia nie było. Przedstawione wyżej rozważania uzasadniają natomiast umorzenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 193 powołanej ustawy. Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji postanowienia.