II GSK 1283/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Maciejko Sędzia NSA Anna Ostrowska (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Protokolant asystent sędziego Łukasz Gaweł po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 marca 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 380/21 w sprawie ze skargi E.G. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia 27 stycznia 2021 r. nr PR.5432.38.2020 w przedmiocie ustalenia opłaty podwyższonej za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od E.G. na rzecz Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego 8 100 (osiem tysięcy sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 10 marca 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 380/21 oddalił skargę E.G. (dalej: skarżący) na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego (dalej: Prezes, organ odwoławczy) z dnia 27 stycznia 2021 r. w przedmiocie ustalenia opłaty podwyższonej za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w Krośnie (dalej: organ I instancji) w punkcie pierwszym decyzji z dnia 24 września 2020 r. ustalił skarżącemu opłatę podwyższoną za wydobycie w okresie od 5 lipca 2015 r. do 6 czerwca 2019 r., 56 344 ton piasku ze żwirem, z terenu działki gruntowej o numerze [...] położonej w miejscowości S., gmina Ż, powiat d., województwo p., w wysokości: 1 397 331 (słownie: jeden milion trzysta dziewięćdziesiąt siedem tysięcy trzysta trzydzieści jeden) złotych. W punkcie drugim zobowiązano skarżącego do wniesienia powyższej opłaty w wysokości 60% na konto Gminy Ż., zaś jej 40 % na konto Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. W punkcie trzecim decyzji umorzono postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie naliczenia opłaty podwyższonej, w związku z prowadzeniem wydobywania kopaliny bez wymaganej koncesji, na działce o numerze ewidencyjnym [...] położonej w miejscowości S., gmina Ż., powiat d., województwo p. względem S.G. Prezes Wyższego Urzędu Górniczego decyzją z dnia 27 stycznia 2021 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256; dalej: k.p.a.), w zw. z art. 140 ust. 1, art. 140 ust. 2 pkt 2, art. 140 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2020 r. poz. 1064; dalej: p.g.g.), uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej punktu 1 oraz 2 i orzekł następujące: 1) ustalił skarżącemu opłatę podwyższoną za wydobycie bez wymaganej koncesji 53 323 ton kopaliny (piasku ze żwirem), w okresie od dnia 5 lipca 2015 r. do dnia 6 czerwca 2019 r., na działce o numerze ewidencyjnym [...] położonej w miejscowości S., Gmina Ż., powiat d., województwo p. w wysokości 1 322 410 (słownie: jeden milion trzysta dwadzieścia dwa tysiące czterysta dziesięć) złotych; 2) zobowiązał skarżącego do wniesienia ustalonej opłaty w wysokości 60% na konto Gminy Ż., zaś jej 40 % na konto Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej; 3) utrzymano w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w Krośnie z dnia 24 września 2020 r. w pozostałym zakresie. II Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach we wskazanym powyżej wyroku odniósł się w pierwszej kolejności do zarzutu przedawnienia. Wskazano, że początek okresu, w którym nastąpiło wydobycie organ określił na 2015 r. w związku z czym pięcioletni okres do wydania decyzji ustalającej opłatę podwyższoną z tego tytułu rozpoczął bieg z dniem 1 stycznia 2016 r. i upłynął 31 grudnia 2020 r. Sąd podniósł, że decyzja I instancji z 24 września 2020 r. została wydana przed upływem tego okresu, zaś decyzja II instancji z 27 stycznia 2021 r. uwzględniająca jeden z zarzutów odwołania była korzystna dla zobowiązanego. Wobec tego Sąd I instancji stwierdził, że prawo do wydania decyzji nie uległo przedawnieniu i tym samym dotyczący tego zarzut należało uznać za nieuzasadniony. Następnie Sąd zauważył, że bezspornym w niniejszej sprawie jest, iż skarżący prowadził prace ziemne na wskazanej działce. Spornym jest natomiast charakter tych prac, tj. czy było to wydobycie kopalin bez koncesji czy rekultywacja działki poprzez wykonanie stawów. Sąd wskazał, że po uzyskaniu decyzji Starosty D. z dnia 17 września 2018 r. przedłużającej termin zakończenia rekultywacji do 20 września 2023 r., w kwietniu 2019 r. skarżący złożył wniosek do Marszałka Województwa P. o zatwierdzenie projektu robót geologicznych na działce [...]. Projekt robót geologicznych dla udokumentowania złoża kruszywa naturalnego "[...]" na terenie działki [...] został wykonany w kwietniu 2019 r., a w październiku 2019 r. sporządzono dokumentację geologiczną złoża kruszywa naturalnego "[...]". Konsekwentnie Sąd zauważył, że równolegle obowiązywała decyzja o rekultywacji terenu w kierunku rolniczym oraz były prowadzone działania mające na celu zbadanie złoża kopaliny i jego udokumentowanie. W ocenie Sądu cele te wzajemnie się wykluczają. Zbędnym byłoby bowiem zasypywanie wykopów we wschodniej części działki, co deklarował skarżący w piśmie z dnia 20 września 2013 r. w sytuacji, gdy – co najmniej - rozważał możliwość eksploatacji kopaliny. I odwrotnie - sporządzenie dokumentacji złoża gdyby skarżący miał zamiar przeprowadzić rekultywację terenu poprzez wykonanie stawów byłoby równie zbyteczne. Ponadto Sąd stwierdził, że w pełni podziela argumentację przedstawioną przez organ odwoławczy co do ustalenia wielkości wydobycia i w konsekwencji wysokości naliczonej opłaty. Sąd wskazał również, że organ ustalił kto prowadził działalność na działce [...], a stanowisko co do rodzaju tej działalności, w szczególności, że stanowiła ona wydobycie kopaliny, a nie rekultywację terenu organ obszernie uargumentował z powołaniem się na szereg wskazanych w decyzji dowodów. Wobec tego Sąd stwierdził, że stan faktyczny sprawy nie budzi żadnych wątpliwości i został ustalony w stopniu wystarczającym dla wydania rozstrzygnięcia. WSA w Gliwicach oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). III Skarżący złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach, jak również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie skarżący wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego przez: – błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 143 ust. 1 p.g.g. w zw. z art. 142 ust. 1 p.g.g. w zw. z art. 68 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że art. 143 ust. 1 winien być interpretowany w oparciu o art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej stosowanym odpowiednio przez odesłanie zawarte w art. 142 ust. 1 p.g.g. – niewłaściwe zastosowanie art. 140 ust. 3 pkt 3 p.g.g. poprzez niewłaściwe niezastosowanie art. 140 ust. 3 pkt 2 p.g.g. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów przedstawiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. IV W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes wniósł o jej oddalenie oraz obciążenie skarżącego kosztami postępowania kasacyjnego. V Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie albowiem podniesione w niej zarzuty nie podważają prawidłowości wyroku Sądu I instancji. Stosownie do art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 p.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w tej sprawie nie zaistniała, z tego też względu przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego konkretyzacji przez sformułowanie zarzutów kasacyjnych. Sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż – z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej – NSA może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zatem uprawniony do powtórnego badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego w jego całokształcie. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, kierując się art. 193 p.p.s.a., ograniczył rozpoznanie sprawy do weryfikacji (oceny) zasadności zarzutów kasacyjnych. Uwzględniając sposób sformułowania zarzutów Naczelny Sąd Administracyjny na wstępie podkreśla, że skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym i profesjonalnym środkiem prawnym zaskarżenia wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych, co znalazło swój wyraz również w przymusie adwokacko-radcowskim, tj. obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (por. wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2023 r., sygn. akt II GSK 578/20). Zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawidłowe określenie podstaw kasacyjnych oznacza obowiązek wnoszącego skargę kasacyjną powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem autora skargi kasacyjnej uchybił sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu oraz uzasadnienia ich naruszenia. Przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego czy naruszenie przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia łącznie. Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych przez sąd, z podaniem jednostki redakcyjnej (numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu). Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie skargi kasacyjnej ma za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych. Zarzuty kasacyjne nieodpowiadające tym warunkom uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności. Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych (por. np. postanowienie NSA z dnia 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/04, OSP z 2005 r. z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, Nr 3, poz. 36 oraz wyroki NSA z: 16 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 861/10; 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 22/18). Kontroli instancyjnej sprawowanej w jej granicach poddany został wyrok, którym Sąd I instancji oddalił skargę E.G. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia 27 stycznia 2021 r. w przedmiocie ustalenia skarżącemu opłaty podwyższonej za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji. Skargę kasacyjną wniesioną od powyższego wyroku oparto wyłącznie na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., w ramach której sformułowano dwa zarzuty naruszenia prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, zgodnie z normą art. 183 § 1 p.p.s.a., dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w granicach powyższych dwóch zarzutów. W pierwszej kolejności rozpoznania wymagał zarzut przedawnienia. Został on podniesiony również na etapie postępowania przed Sądem I instancji. NSA podziela przedstawioną przez Sąd I instancji argumentację uzasadniającą jego oddalenie. Należy również zauważyć, iż problem prawny objęty powyższym zarzutem skargi kasacyjnej, w podobnym stanie faktycznym, był już przedmiotem orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 16 maja 2025 r., sygn. akt II GSK 2353/21 oraz 2 czerwca 2022 r., sygn. akt II GSK 189/19. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela i przyjmuje za własne zasadniczą argumentację wyrażoną w uzasadnieniach powyższych wyroków, gdyż są one trafne również w okolicznościach tej sprawy. Przepis art. 143 ust. 1 u.g.g. w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania (24 września 2019 r.) oraz wydania decyzji organów obu instancji w niniejszej sprawie (24 września 2020 r. i 27 stycznia 2021 r.) stanowił, że: "Decyzja w sprawach określonych niniejszym działem nie może zostać wydana po upływie 5 lat od końca roku, w którym nastąpiło zdarzenie uzasadniające jej wydanie." Do dnia 28 października 2023 r., czyli terminu wprowadzenia nowelizacji p.g.g., w stosunku do wszystkich decyzji wydawanych w sprawach opłat określonych Działem VII p.g.g. (opłaty eksploatacyjnej, opłaty dodatkowej i opłaty podwyższonej) okres przedawnienia wynosił 5 lat od końca roku, w którym nastąpiło zdarzenie uzasadniające wydanie decyzji. Z dniem wejścia w życie wspominanej nowelizacji ustawodawca utrzymał 5-letni okres przedawnienia w stosunku do decyzji określającej wysokość opłaty eksploatacyjnej, natomiast w stosunku do opłaty dodatkowej i opłaty podwyższonej okres ten wydłużył do 10 lat. W niniejszej sprawie, uwzględniając czas trwania postępowania administracyjnego (przed wejściem w życie ww. nowelizacji p.g.g.) zastosowanie ma więc 5-letni okres przedawnienia. Uzasadniając zarzut przedawnienia skarżący wskazuje, że, w jego ocenie, "przepis powyższy nie ogranicza się tylko do decyzji I instancji, co należy intepretować, że również decyzja w II instancji nie może zostać wydana po upływie 5 lat od zdarzenia uzasadniającego jej wydanie.". W ramach tej argumentacji, skarżący zgodził się z ustalonym przez Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego terminem wydobycia przez skarżącego kopaliny bez wymaganej koncesji - od 5 lipca 2015 r. do 6 czerwca 2019 r. - co oznacza, że z dniem 31 grudnia 2015 r. zaczął biec pięcioletni termin do wydania decyzji, określony w art. 143 ust. 1 u.g.g. W związku z powyższym termin do wydania decyzji upłynął 31 grudnia 2020 r. Tymczasem, decyzja organu I instancji w rozpatrywanej sprawie została wydana 24 września 2020 r., zaś decyzja organu II instancji – 27 stycznia 2021 r., a więc, zdaniem skarżącego, decyzja organu II instancji została wydana po upływie terminu określonego w art. 143 ust. 1 u.g.g. NSA nie podziela poglądu skarżącego kasacyjnie, nieuzasadnionego szerzej w skardze kasacyjnej, że przewidziane w powyższym przepisie 5 lat od zdarzenia uzasadniającego wydanie decyzji, powinno być liczone w odniesieniu do decyzji ostatecznej (zaskarżonej). Przepis art. 142 ust. 1 p.g.g. przewiduje, że "do opłat, o których mowa w niniejszym dziale, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760 oraz z 2024 r. poz. 879) dotyczące zobowiązań podatkowych. Określone tymi przepisami uprawnienia organów podatkowych przysługują wierzycielom." Z powyższego odesłania wynika, że pojęcie "zdarzenie uzasadniające jej wydanie", o którym mowa w art. 143 ust. 1 u.g.g., należy rozumieć z odpowiednim zastosowaniem Ordynacji podatkowej, a więc jako zdarzenie, którego wystąpienie spowodowało powstanie obowiązku poniesienia opłaty. Decyzja o nałożeniu opłaty podwyższonej ma charakter konstytutywny oraz wymiarowy ustalający, co oznacza, że obowiązek jej poniesienia powstaje dopiero z chwilą jej doręczenia. NSA podziela przyjmowany w doktrynie i orzecznictwie pogląd, że zasadą jest, że termin przedawnienia do doręczenia decyzji wymiarowej ustalającej biegnie tylko raz, liczony jest od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy i kończy się z chwilą doręczenia decyzji. Późniejsze decyzje organu odwoławczego, mające na celu jedynie określenie wysokości już istniejącego zobowiązania podatkowego nie powodują "odżycia" i ponownego rozpoczęcia jego bytu (por. wyrok NSA z dnia 15 września 2023 r., sygn. akt III OSK 1934/22). W doktrynie prawa podatkowego podkreśla się, że decyzja organu II instancji może zostać wydana po upływie terminu przedawnienia zobowiązania, o ile nie zwiększa zobowiązania strony. Możliwe jest dokonanie zmiany decyzji wymiarowej w postępowaniu odwoławczym, w sytuacji gdy upłynął w trakcie tego postępowania termin przedawnienia prawa do wymiaru podatku. W przypadku gdy podatnikowi doręczono decyzję wymiarową w terminie, a następnie odwołał się on od niej i w trakcie postępowania odwoławczego upłynął termin przedawnienia, organ odwoławczy może nie tylko utrzymać w mocy tę decyzję, ale także ją uchylić i orzec merytorycznie, pod warunkiem oczywiście, że decyzja organu odwoławczego nie będzie mniej korzystna dla podatnika niż decyzja uchylona. Skorygowanie bowiem przez organ odwoławczy decyzji wymiarowej nie jest ustaleniem zobowiązania podatkowego, które powstało po doręczeniu decyzji wymiarowej organu pierwszej instancji. Do powstania zobowiązania w drodze decyzji ustalającej wystarczające jest zachowanie terminu do doręczenia takiej decyzji przez organ pierwszej instancji. Zobowiązanie powstaje bowiem z chwilą doręczenia przez ten organ decyzji ustalającej. Termin przedawnienia prawa do wymiaru podatku nie ogranicza zatem możliwości rozpoznania odwołania, a nawet wydania decyzji reformatoryjnej. [zob. L. Etel Leonard (red.), Ordynacja podatkowa. Tom I. Zobowiązania podatkowe. Art. 1-119zzk. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2025]. W orzecznictwie NSA również prezentowane jest stanowisko, że decyzją ustalającą jest wyłącznie decyzja organu I instancji, gdyż to ona kreuje zobowiązanie, podczas gdy decyzja organu II instancji jedynie kontroluje i potwierdza prawidłowość tego ustalenia. Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji nie kreuje nowego zobowiązania, lecz aprobuje jedynie to, o czym orzekł organ pierwszej instancji i nie dochodzi w takiej sytuacji do naruszenia terminu przedawnienia (wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt II GSK 189/19). Do powstania zobowiązania w przypadku decyzji tworzącej zobowiązanie podatkowe wystarczające jest zachowanie terminu do orzekania w sprawie wymiaru podatku przez organ podatkowy I instancji, bowiem z chwilą doręczenia decyzji przez ten organ zobowiązanie powstało. W takim wypadku organ odwoławczy nie kreuje zobowiązania podatkowego, które już powstało w wyniku doręczenia podatnikowi decyzji organu I instancji (wyrok NSA z dnia 28 października 2025 r., sygn. akt III OSK 2511/22). Czas orzekania w toku postępowania instancyjnego przez organ odwoławczy nie ma zatem znaczenia dla oceny przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej wysokość opłaty podwyższonej. Przy zobowiązaniach o charakterze ustalającym decydujące znaczenie ma bowiem fakt doręczenia decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania przez organ I instancji, z tym bowiem momentem powstaje zobowiązanie, a późniejsze rozstrzygnięcie nie wpływa na jego istotę (por. w odniesieniu do decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego m.in. wyroki NSA z dnia 11 marca 2014 r., sygn. akt II FSK 879/13 oraz 9 stycznia 2014 r., sygn. akt I FSK 131/13). W orzecznictwie NSA, na tle stosowania art. 68 Ordynacji podatkowej jest prezentowany pogląd, że utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji nie kreuje nowego zobowiązania, lecz aprobuje jedynie to o czym orzekł organ pierwszej instancji i nie dochodzi w takiej sytuacji do naruszenia terminu przedawnienia (por. wyroki NSA z dnia: 30 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3232/12; 12 czerwca 2019 r., sygn. akt II FSK 2192/17; 13 września 2018 r. sygn. akt II FSK 2477/16). Zdarzeniem uzasadniającym wydanie decyzji ustalającej opłatę podwyższoną, o którym mowa w art. 143 ust. 1 u.g.g. jest wydobycie kopaliny ze złoża, które w niniejszym stanie faktycznym, nie podważonym przez skarżącego, miało miejsce od 5 lipca 2015 r. do 6 czerwca 2019 r. Termin do wydania decyzji upłynął w związku z tym 31 grudnia 2020 r. Mając powyższe na uwadze, za dopuszczalne należy uznać wydanie przez Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w Krośnie zaskarżonej decyzji z dnia 24 września 2020 r., którą organ drugiej instancji uchylił i orzekł jednocześnie merytorycznie, nie naruszając zakazu reformationis in peius, gdyż ustalił obniżoną liczbę ton kopaliny wydobytej przez skarżącego bez wymaganej koncesji oraz obniżoną opłatę podwyższoną, zaś w pozostałym zakresie utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Tym samym zarzut przedawnienia sformułowany w rozpatrywanej skardze kasacyjnej, oparty o argumentację przedstawioną w jej uzasadnieniu, należy uznać jako bezpodstawny. Nie jest także zasadny drugi z podniesionych zarzutów materialnych, podnoszony także w skardze wniesionej do Sądu I instancji, w ramach którego skarżący zarzuca Sądowi I instancji "niewłaściwe zastosowanie art. 140 ust. 3 pkt 3 p.g.g. poprzez niewłaściwe niezastosowanie art. 140 ust. 3 pkt 2 p.g.g.". Pomijając wadliwą redakcję powyższego zarzutu, należy wskazać, iż w jego ramach skarżący kwestionuje jedynie podstawę ustalenia opłaty podwyższonej, która jego zdaniem powinna być ustalona na podstawie art. 140 ust. 3 pkt 2 p.g.g., zamiast na podstawie art. 140 ust. 3 pkt 2 p.g.g., którą zastosował organ w niniejszej sprawie. Zdaniem skarżącego, Sąd I instancji "w sposób arbitralny przyjął, że skarżący wydobył 53 323 ton kopaliny (piasku ze żwirem)" oraz bezpodstawnie uznał, że "wszystko co zostało wykopane (z wyjątkiem zgromadzonego nadkładu) stanowiło kopalinę". Wobec braku możliwości udowodnienia ilości wydobytej przez skarżącego kopaliny, w opinii skarżącego, prawidłowo ustalona opłata winna dotyczyć wykonania robót geologicznych, co oznacza, że zastosowanie winien znaleźć art. 140 ust. 3 pkt 2 p.g.g. a opłata podwyższona, zgodnie z tym przepisem, winna być naliczona w wysokości 40 000 zł za każdy kilometr kwadratowy powierzchni terenu objętego taką działalnością. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że na działce o numerze [...] stanowiącej własność skarżącego nielegalnie wydobywano kopalinę – piasek ze żwirem. Okolicznością bezsporną jest również i to, że skarżący nie posiadał wymaganej prawem koncesji na wydobywanie kopaliny. Kontrola stanu faktycznego niniejszej sprawy, obejmująca również okres rekultywacji gruntów położonych na ww. działce, prowadzonej na podstawie decyzji Starosty D. z 30 października 2013 r., została przeprowadzona w sposób wszechstronny i prawidłowy, ze wskazaniem także uchybień w procesie wykonywania ww. rekultywacji w świetle ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 82). Słusznie również Sąd I instancji zwrócił uwagę na fakt, iż po uzyskaniu zgody Starosty Dębickiego wyrażonej w decyzji z 17 września 2018 r. na wydłużenie terminu zakończenia prac rekultywacyjnych do 20 września 2023 r., skarżący w kwietniu 2019 r. złożył wniosek do Marszałka Województwa P. o zatwierdzenie projektu robót geologicznych dla udokumentowania złoża kruszywa naturalnego ,,[...]'' w kat. C1 na terenie ww. działki. W toku postępowania skarżący wyjaśnił, że projekt ten zlecił "w związku z działaniami okręgowego Urzędu Górniczego w Krośnie z perspektywą uzyskania koncesji na wydobywanie kopaliny". Koncesję tą skarżący uzyskał dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, co zostało potwierdzone przez pełnomocnika organu podczas rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Powyższe okoliczności potwierdzają zasadność przyjęcia przez organ – przepisu art. 140 ust. 3 pkt 3 p.g.g. – jako podstawę ustalenia wysokości opłaty podwyższonej, gdyż skarżący faktycznie, w ustalonym przez organ okresie, prowadził na przedmiotowej działce działalność polegającą na wydobywaniu kopaliny bez wymaganej koncesji. Kopalina w postaci piasku i żwiru, jako kopalina wymieniona w Załączniku do p.g.g. pod poz. 33, w sytuacji jej systematycznego odłączania od złoża w okresie ustalonym w kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji (od dnia 5 lipca 2015 r. do dnia 6 czerwca 2019 r.), jest kopaliną wydobytą zdefiniowaną w art. 6 ust. 1 pkt 3 p.g.g., której ilość wydobyta bez wymaganej koncesji stanowi podstawę ustalenia opłaty podwyższonej na podstawie art. 140 ust. 3 pkt 3 p.g.g. Z bezspornego stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy wynika, że czynności skarżącego dokonywane na ww. działce wypełniały definicję wydobywania kopaliny ze złoża bez wymaganej koncesji. Czynności te natomiast nie wypełniają definicji "roboty geologicznej" określonej w art. 6 ust. 1 pkt 11 p.g.g., stąd też zastosowanie do nich przez organ podstawy ustalającej opłatę podwyższoną z art. 140 ust. 3 pkt 3 p.g.g. było prawidłowe. W odniesieniu natomiast do zakwestionowania w ramach tego zarzutu ilości wydobytej kopaliny (53 323 ton) ustalonej przez organ oraz arbitralnie, zdaniem skarżącego, przyjętej przez Sąd I instancji, należy podkreślić, że organy nadzoru górniczego są organami wyspecjalizowanymi, zaś w ramach ich działalności czynności postępowania wyjaśniającego podejmują pracownicy posiadający niezbędne kwalifikacje wskazane w art. 116 ust. 3 p.g.g. oraz uprawnieni do sporządzania dokumentacji mierniczo-geologicznej. W przedmiotowej sprawie pomiar geodezyjny oraz obliczenia ilości wydobytej kopaliny zostały wykonane metodą pozycjonowania satelitarnego przy użyciu oprogramowania powszechnie stosowanego w obliczeniach geodezyjnych. Ponadto, należy zauważyć, iż organ II instancji, podzielając słuszność zarzutu skarżącego w zakresie grubości nadkładu przyjętej do obliczeń przez organ I instancji (1,0 m), pozyskał dokumentację geologiczną złoża ''[...]'', zatwierdzoną przez Marszałka Województwa P. i na jej podstawie dokonał korekty ilości wydobytej kopaliny i tym samym wysokości ustalonej opłaty podwyższonej, ustalając w wydanej decyzji ich obniżone wartości. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, który słusznie sformułował Sąd I instancji, że w sprawie nie doszło do naruszenia prawa w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego. W ocenie NSA brak jest również podstaw do kwestionowania ustaleń faktycznych w zakresie ilości wydobytej kopaliny w postaci piasku ze żwirem i tym samym wysokości opłaty podwyższonej naliczonej na podstawie art. 140 ust. 3 pkt 3 p.g.g. Stan faktyczny zaakceptowany przez Sąd I instancji nie został przez skarżącego kasacyjnie skutecznie podważony w ramach podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego oraz wydanych w tej sprawie decyzji wynika, że zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, których wyjaśnienie było konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego. Ponadto z uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny zaskarżonej decyzji w zakresie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych. Tym samym, zarzuty rozpatrywanej skargi kasacyjnej, ograniczone do dwóch zarzutów naruszenia prawa materialnego, okazały się być bezpodstawne. Ze wskazanych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniesiona skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i stosownie do art. 184 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.).