II GSK 1189/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 28 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku H.K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej H.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 448/20 w sprawie ze skargi H.K. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty podwyższonej za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z 8 grudnia 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 448/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę H.K. (dalej "skarżący") na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z [...] marca 2020 r. w przedmiocie ustalenia opłaty podwyższonej za wydobywanie kopaliny bez koncesji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, wnosząc m.in. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej "p.p.s.a."). Wskazał, że wykonanie decyzji – w całości lub w części – może skutkować wyrządzeniem znacznej szkody i spowodowaniem nieodwracalnych skutków dla skarżącego. Opłata w wysokości 111.173 zł jest obiektywnie wysoką kwotą i skarżący nie dysponuje wolnymi środkami, które umożliwiałyby mu niezwłoczną zapłatę takiej kwoty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 193 tej ustawy. Wobec tego wniosek skarżącego należało rozpoznać. Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym wskazać, że z wnioskowego charakteru powyższej instytucji wynika, że wnioskodawca powinien w taki sposób wykazać okoliczności sprawy, aby uprawdopodobnić, że wykonanie decyzji może skutkować podanymi powyżej konsekwencjami. Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest uprawdopodobnienie przez stronę wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdzić przy tym należy, że przez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 379). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjny, skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Taką okolicznością nie jest wyłącznie sama wysokość należności. Skarżący nie przedstawił dokumentacji, która pozwalałaby na dokonanie prawidłowej oceny jego sytuacji finansowej, a tym samym nie wykazał istnienia okoliczności istotnych z punktu widzenia art. 61 § 3 p.p.s.a. Do wniosku nie zostały bowiem załączone żadne dokumenty obrazujące jego sytuację finansową, co uniemożliwiło Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu porównanie pełnej sytuacji majątkowej skarżącego z wysokością nałożonej kary, a następnie przeanalizowanie tych okoliczności w kontekście przesłanek wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. Niewystarczające dla udzielenia ochrony tymczasowej było gołosłowne twierdzenie pełnomocnika, że "opłata w wysokości 111.173 zł jest obiektywnie wysoką kwotą i skarżący nie dysponuje wolnymi środkami, które umożliwiałyby mu niezwłoczną zapłatę takiej kwoty". Należy bowiem stwierdzić, że fakt, że kwota opłaty podwyższonej jest wysoka, nie jest obiektywny – zależy bowiem od dochodów i zasobów finansowych konkretnej osoby. Wobec tego zadaniem skarżącego było udzielenie Sądowi takich informacji, które umożliwiłyby przeprowadzenie oceny, czy faktycznie zapłata ww. kwoty może doprowadzić do okoliczności spełniających przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Danych takich w niniejszej sprawie nie przedstawiono. Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniosek skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.