II GSK 1174/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Trzecki Protokolant Anna Ważbińska-Dudzińska po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. F. R. D. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 28 lutego 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 1631/12 w sprawie ze skargi A. F. R. D. B. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. F. R. D. B. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 28 lutego 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 1831/12 oddalił skargę A. F. R. D. (dalej: skarżący) na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ Il instancji, organ odwoławczy) z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym: Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej: k.p.a.) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W uzasadnieniu wskazano, że dnia [...] kwietnia 2012 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł. Decyzja ta została doręczona osobiście Panu A. F.R. D. w dniu [...] kwietnia 2012 r. podczas kontroli drogowej wraz z pouczeniem o czternastodniowym terminie do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy oraz pouczeniem o treści art. 33, art. 40 § 4 i 5 k.p.a. Pismem datowanym [...] kwietnia 2012 r., które zostało nadane w dniu [...] kwietnia 2012 r. w Urzędzie Pocztowym w B., a wpłynęło do Polskiego Urzędu Pocztowego w W. w dniu [...] kwietnia 2012 r., strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Główny Inspektor Transportu Drogowego powołując treść art. 129 § 2 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. stwierdził, że 14-dniowy termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy upływał w dniu [...] kwietnia 2012 r. Termin ten biegł od dnia doręczenia stronie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, a więc od dnia [...] kwietnia 2012 r. Organ wskazał, że zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 i pkt 3 k.p.a. termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego albo zostało złożone w polskim urzędzie konsularnym. Strona złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, który został nadany w Urzędzie Pocztowym w B. w dniu [...] kwietnia 2012 r., natomiast do polskiej placówki pocztowej w W. wniosek ten wpłynął w dniu [...] kwietnia 2012 r. Wobec powyższego GITD stwierdził, iż wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy został złożony już po upływie 14-dniowego terminu, jaki przysługuje na wniesienie tego wniosku. Ponadto organ zauważył, że strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia ww. środka prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę skarżącego podał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób uzasadniający jego uchylenie. W sprawie bezsporne było, że decyzja z dnia [...] kwietnia 2012 r. została doręczona osobiście Panu A. F.R. D. podczas kontroli drogowej wraz z pouczeniem o czternastodniowym terminie do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Natomiast wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy został nadany w dniu [...] kwietnia 2012 r. w Urzędzie Pocztowym w B., a wpłynął do Polskiego Urzędu Pocztowego w W. w dniu [...] kwietnia 2012 r. Bezspornym było zatem, że termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upływał [...] kwietnia 2012 r. oraz że wobec nadania pisma w Urzędzie Pocztowym w B. termin ten nie został zachowany. Sąd l instancji wskazał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i poglądami doktryny, uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, a w razie jej zaistnienia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, jak wydanie postanowienia w trybie art. 134 k.p.a. stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie jest zależne od swobodnego uznania organu, z uwagi na to, że wynika wprost z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Zatem stwierdzając uchybienie terminu Główny Inspektor Transportu Drogowego prawidłowo wydał postanowienia w oparciu o art. 134 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż podnoszone w skardze zarzuty dotyczące naruszenia art. 9 k.p.a. przez brak pouczenia o sposobie wniesienia odwołania za granicą nie mogły stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia. W ocenie Sądu okoliczności te mogłyby być przedmiotem rozważań organu w przypadku złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednak, jak słusznie zauważył organ, taki wniosek nie został w niniejszej sprawie wniesiony. A. F.R. D. złożył skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono w trybie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organu administracji publicznej dotknięte było wadami polegającymi na naruszeniu: art. 9, art. 57 § 5 pkt 2 i pkt 3, art. 105 § 1, art. 107, art. 129 § 2, art. 127 § 3 k.p.a., wskazując, iż uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy. Główny Inspektor Transportu Drogowego nie skorzystał z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany był granicami skargi kasacyjnej. Kasator naruszenia powołanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania uparuje wyłącznie w tym, iż skarżący jako obcokrajowiec w decyzji organu z dnia [...] kwietnia 2012 r. nie został pouczony o treści art. 57 § 5 pkt 2 i 3 k.p.a., a mianowicie o tym, iż termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej, a także o możliwości złożenia pisma w polskim urzędzie konsularnym. Stąd też zdaniem ksatora doszło do naruszenia art. 9 i 107 § 1 k.p.a. w zakresie obowiązków informacyjnych organu, co zostało zaakceptowane przez Sąd I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny tych zarzutów nie podziela, gdyż Sąd I instancji kontrolując prawidłowość zaskarżonego postanowienia wydanego na podstawie art. 134 k.p.a. nie mógł badać prawidłowości pouczenia skarżącego przez organ o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia. Zgodnie z tym ostatnim przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Uchybienie temu terminowi powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Rozpatrzenie zaś odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowiłoby naruszenie prawa. W tym postępowaniu organ a następnie Sąd I instancji nie mógł badać, czy do uchybienia terminowi doszło z powodu naruszenia przez organ art. 9 i 107 § 1 k.p.a. w zakresie prawidłowości pouczenia co do terminu i sposobu złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Sąd I instancji trafnie przy tym zauważył, że te ostatnie okoliczności powinny być przedmiotem rozważań w przypadku gdyby skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu, który dotychczas nie został zgłoszony. Nadmienić tylko należy, że przywrócenie terminu nie mogło nastąpić z urzędu, gdyż takie przywrócenie może nastąpić wyłącznie na prośbę zainteresowanego (art. 58 § 1 k.p.a.). Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 tej ostatniej ustawy.