Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II GSK 1060/24

Wyrok NSA z 24 października 2024 r., II GSK 1060/24 – uprawnienia do kierowania pojazdami

Wynik

Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
24 października 2024
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 24 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 stycznia 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 1375/22 w sprawie ze skargi B.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 24 stycznia 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1375/22 oddalił skargę B.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Sąd Rejonowy w Wieliczce, II Wydział Karny, sygn. II K 306/19 wyrokiem z 13 stycznia 2021 r., utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie z 10 maja 2021 r. sygn. IV Ka 491/20, orzekł o zastosowaniu wobec B.S. środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych od 20 marca 2019 r. na okres 3 lat. Wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie, stosownie do przepisu art. 182 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 53 ze zm., dalej: k.k.w.), został przesłany do Starosty Krakowskiego. Starosta Krakowski decyzją z [...] lipca 2021 r., nr [...], na podstawie art. 182 § 2 k.k.w., cofnął B.S. uprawnienia do kierowania wszelkimi pojazdami mechanicznymi na okres 3 lat – od 20 marca 2019 r. do 19 marca 2022 r. włącznie. Następnie, Sąd Rejonowy w Wieliczce postanowieniem z 15 grudnia 2021 r., sygn. akt II Ko 1677/21, orzekł, że zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym orzeczony wyrokiem Sądu Rejonowego w Wieliczce II Wydział Kamy z 13 stycznia 2020 r., sygn. akt II K 306/19, utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie IV Wydział Kamy Odwoławczy z 10 maja 2021 r. sygn. akt IV Ka 491/20, ma być wykonywany w dalszej części w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych niewyposażonych w blokadę alkoholową. Postanowienie wpłynęło do organu pierwszej instancji 3 marca 2022 r. Starosta Krakowski postanowieniem z [...] marca 2022 r. wznowił postępowanie zakończone decyzją z [...] lipca 2021 r., uznając, że zaistniała przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. - decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Po przeprowadzeniu postępowania Starosta Krakowski decyzją z [...] marca 2022 r. uchylił własną decyzję z [...] lipca 2021 r. i cofnął B.S. uprawnienia do kierowania wszelkimi pojazdami mechanicznymi od 20 marca 2019 r. do 14 grudnia 2021 r. oraz od 15 grudnia 2021 r. uprawnienia do kierowania wszelkimi pojazdami mechanicznymi niewyposażonymi w blokadę alkoholową. Organ pierwszej instancji w podstawie prawnej decyzji powołał art. 182a w związku z art. 2 pkt 9 oraz art. 12c k.k.w., art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1212 ze zm., dalej: u.k.p.) i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Starosta Krakowski uznał, że w związku z orzeczoną zmianą sposobu wykonywania środka karnego, zmianie musi ulec także decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Została ona bowiem wydana w oparciu o treść wyroku orzekającego ten środek kamy, a więc jej treść stała się nieaktualna. B.S. wniósł odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (dalej także: SKO), decyzją z [...] czerwca 2022 r., utrzymało w mocy zakwestionowaną decyzję Starosty Krakowskiego. Organ odwoławczy stwierdził, że podstawą wznowienia postępowania w rozpatrywanej sprawie był przepis art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., zgodnie z którym wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Zdaniem SKO nie ulega wątpliwości, że przesłanka ta została spełniona. Wyrok sądu karnego, stanowiący podstawę wydania decyzji z [...] lipca 2021 r., został zmieniony w zakresie sposobu wykonywania orzeczonego środka karnego, a to oznacza, że zaistniała powołana przesłanka wznowienia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, oddalając skargę wniesioną przez B.S., podzielił stanowisko organów obu instancji, że wraz z wydaniem przez Sąd Rejonowy w Wieliczce postanowienia z 15 grudnia 2021 r. ziściła się przyczyna wznowienia postępowania administracyjnego opisana w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Zdaniem Sądu organ zasadnie przystąpił do ponownego rozstrzygnięcia istoty sprawy i rozstrzygnięciu temu nadał prawidłową treść na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., mianowicie uwzględnił nową treść prejudycjalnego orzeczenia sądu karnego i prawidłowo transponował treść tego orzeczenia do swojej decyzji. Sąd pierwszej instancji zauważył, że skarżący nie kwestionował samego wznowienia postępowania ani uchylenia decyzji dotychczasowej, natomiast zdaniem skarżącego uchylenie decyzji dotychczasowej powinno być połączone z umorzeniem postępowania, a nie z nowym rozstrzygnięciem co do istoty sprawy, ponieważ środek karny został wyczerpany z dniem 19 marca 2022 r. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, wyrażając pogląd, zgodnie z którym konstytutywny lub deklaratywny charakter decyzji nie przesądza o jej działaniu ze skutkiem ex tunc, tj. wstecznym, lub ze skutkiem ex nunc, tj. na przyszłość. W szczególności, jak wskazał Sąd, decyzje konstytutywne mogą działać ze skutkiem ex tunc, ilekroć wynika to z istoty danej regulacji bądź okoliczności sprawy. Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie "(...) istniała potrzeba następczego skonkretyzowania wobec skarżącego normy stanowiącej o utracie uprawnień do kierowania pojazdami w określonym okresie (nawet jeżeli okres ten już minął), ponieważ może to być istotne na przykład dla kwalifikacji prawnej zdarzeń, które w tym okresie miały miejsce. Skarżący nie miał uprawnień do kierowania pojazdami w okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji (w zróżnicowanym przedmiotowo zakresie) - i zaskarżona decyzja prawidłowo o tym stanowi." W ocenie WSA w zaskarżonej decyzji, wydanej po wznowieniu postępowania, konkretyzacja normy nastąpiła w sposób wtórny – ta sama norma indywidualna, w bardziej rygorystycznym brzmieniu, istniała już w obrocie prawnym wcześniej. Odstąpienie od orzekania merytorycznego, po wznowieniu postępowania, w istocie skutkowałoby naruszeniem prawa, bowiem obiektywnie istniejąca i obowiązująca w swoim czasie norma indywidualna nie miałaby odzwierciedlenia w stosownej decyzji. B.S. wniósł skargę kasacyjną od opisanego wyroku, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku, uwzględnienia skargi kasacyjnej oraz uchylenia zaskarżonego wyroku w całości oraz stwierdzenia nieważności decyzji z [...] czerwca 2022 r. wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Krakowskiego z [...] marca 2022 r., jak również zasądzenia na rzecz pełnomocnika z urzędu skarżącego wynagrodzenia w wysokości dwukrotności stawki przewidzianej przez przepisy prawa, w tym za sporządzenie i wniesienie niniejszej skargi kasacyjnej, z uwagi na to, że koszty pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika skarżącemu z urzędu nie zostały pokryte ani w całości, ani w części. Skarżący zrzekł się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.), zarzucono naruszenie prawa materialnego – art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w związku z art. 182 § 2 k.k.w. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu w zaskarżonym wyroku za dopuszczalne cofnięcie na podstawie orzeczenia sądu karnego orzekającego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na ściśle określony czas, uprawnień do kierowania pojazdami bez zakreślenia terminu końcowego obowiązywania tej decyzji oraz w zakresie wykraczającym poza okres wyznaczony przez orzeczenie karne, podczas gdy użyty w art. 182 § 2 k.k.w. zwrot "w orzeczonym zakresie" odnosi się do okresu, na jaki sąd orzekł zakaz prowadzenia pojazdów, natomiast z literalnego brzmienia tego przepisu wynika, że organ administracji nie jest władny do odmiennego ukształtowania okresu pozbawienia uprawnień do prowadzenia pojazdów, jak tylko w zakresie wskazanym w orzeczeniu, którego treścią jest ściśle związany. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono także następujące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sformułowanie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób, który nie pozwala ustalić przesłanek, jakimi kierował się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia, tj. brak odniesienia się w zaskarżonym wyroku do zarzutu skarżącego dotyczącego braku podstawy prawnej cofnięcia uprawnień do kierowania wszelkimi pojazdami mechanicznymi w okresie od 20 marca 2019 r. do 10 maja 2021 r.; 2) art. 145 § 1 pkt 2) p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2) Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako: k.p.a.) w związku z art. 182 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego poprzez brak stwierdzenia w zaskarżonym wyroku nieważności decyzji z [...] czerwca 2022 r. wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Krakowskiego z [...] marca 2022 r., pomimo iż wystąpiła przesłanka wskazana w treści art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a., tj. decyzja została wydana bez podstawy prawnej, tj. bez podstawy w treści art. 182 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego; 3) art. 145 § 1 pkt 2) p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 8) k.p.a. poprzez brak stwierdzenia w zaskarżonym wyroku nieważności decyzji z [...] czerwca 2022 r. wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Krakowskiego z [...] marca 2022 r., pomimo, iż wystąpiła przesłanka wskazana w treści art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a., tj. decyzja została wydana bez podstawy prawnej, tj. wydana została pomimo, iż brak było podstaw do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, mając na uwadze, że wnoszący ten środek odwoławczy skarżący zrzekł się rozprawy, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zażądało jej przeprowadzenia. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził, by w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności rozpoznał najdalej idący zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Według autora skargi kasacyjnej do naruszenia tego przepisu miało dojść poprzez sformułowanie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób, który nie pozwala ustalić przesłanek, jakimi kierował się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia, tj. brak odniesienia się w zaskarżonym wyroku do zarzutu skarżącego dotyczącego braku podstawy prawnej cofnięcia uprawnień do kierowania wszelkimi pojazdami mechanicznymi w okresie od 20 marca 2019 r. do 10 maja 2021 r. W związku z tak sformułowanym zarzutem należy przypomnieć, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku, a mianowicie zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji - wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną samodzielną podstawę kasacyjną, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w powołanym przepisie, w tym gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy nie zawiera stanowiska sądu odnośnie do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 39; a także wyroki NSA: z 19 lutego 2019 r., sygn. akt II GSK 5379/16; z 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08). Naruszenie to musi być na tyle poważne, aby można było uznać, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), co strona wnosząca skargę kasacyjną powinna wykazać. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a. W uzasadnieniu WSA przedstawił bowiem opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organami administracji publicznej oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując, z jakich przyczyn skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku. To zaś, że skarżący nie podziela stanowiska Sądu pierwszej instancji i uważa uzasadnienie wyroku za niepełne nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 470/14). Podkreślić bowiem należy, że nie można mylić dostateczności uzasadnienia z siłą jego przekonywania i trafnością wskazanych w nim argumentów. Celem uzasadnienia jest wprawdzie przekonanie stron postępowania o trafności rozstrzygnięcia, ewentualna wadliwość argumentacji bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu niż przedstawiony w uzasadnieniu nie stanowi jednak o naruszeniu przez sąd art. 141 § 4 p.p.s.a., gdy uzasadnienie zawiera wszystkie wymagane prawem elementy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku pozwala na odtworzenie toku rozumowania Sądu, który doprowadził do stanowiska o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a tym samym możliwa była kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Uzasadnienie to spełnia zatem wymogi przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a. W świetle art. 141 § 4 p.p.s.a. sąd powinien odnieść się do sformułowanych w skardze zarzutów. Jakkolwiek brak odniesienia się wojewódzkiego sądu administracyjnego do niektórych zarzutów lub twierdzeń zawartych w skardze nie stanowi sam w sobie uchybienia skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku, to jednak pominięcie zarzutów i argumentów istotnych oraz wykazanie w skardze kasacyjnej takiego właśnie ich charakteru, może stanowić uzasadnioną podstawę do uchylenia wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że wbrew twierdzeniom skarżącego, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji wyjaśnił podstawę prawną cofnięcia uprawnień do kierowania wszelkimi pojazdami mechanicznymi w okresie od 20 marca 2019 r. do 10 maja 2021 r. (s. 6-7 uzasadnienia). Trafność stanowiska przyjętego przez WSA nie podlega jednak ocenie w ramach omawianego zarzutu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego chybiony jest zarzut naruszenia prawa materialnego – art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w związku z art. 182 § 2 k.k.w. poprzez jego błędną wykładnię z tej przyczyny, że analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że Sąd pierwszej instancji nie dokonał wykładni powołanych przepisów, w tym w sposób przypisywany mu w omawianym zarzucie. Sąd poprzestał na przytoczeniu treści powołanych przepisów i stwierdzeniu, że "(...) organ prawidłowo zidentyfikował i zinterpretował tę podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia." Sąd pierwszej instancji kontrolował decyzję, wydaną po wznowieniu postępowania, którą cofnięto skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami. Podstawę wznowienia postępowania stanowił art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że decyzja Starosty Krakowskiego z [...] lipca 2021 r., nr [...] o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania wszelkimi pojazdami mechanicznymi na okres 3 lat – od 20 marca 2019 r. do 19 marca 2022 r. włącznie, została wydana w następstwie wyroku Sądu Rejonowego w Wieliczce, II Wydział Karny, sygn. II K 306/19 wyrokiem z 13 stycznia 2021 r., utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie z 10 maja 2021 r. sygn. IV Ka 491/20, którym orzeczono o zastosowaniu wobec skarżącego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych od 20 marca 2019 r. na okres 3 lat. Starosta Krakowski, po otrzymaniu postanowienia Sądu Rejonowego w Wieliczce z 15 grudnia 2021 r., sygn. akt II Ko 1677/21, którym Sąd orzekł, że zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym orzeczony wyrokiem Sądu Rejonowego w Wieliczce II Wydział Kamy z 13 stycznia 2020 r., sygn. akt II K 306/19, utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie IV Wydział Karny Odwoławczy z 10 maja 2021 r. sygn. akt IV Ka 491/20, ma być wykonywany w dalszej części w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych niewyposażonych w blokadę alkoholową, wydał [...]marca 2022 r. postanowienie o wznowieniu postępowania, uznając że w sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji odnośnie do wystąpienia wymienionej podstawy wznowienia postępowania. Sąd pierwszej instancji, kontrolując decyzję wydaną po wznowieniu postępowania, stwierdził, że w następstwie postanowienia Sądu Rejonowego w Wieliczce z 15 grudnia 2021 r. "ziściła się przyczyna wznowienia postępowania administracyjnego opisana w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.". W skardze kasacyjnej to stanowisko WSA zostało zakwestionowane poprzez postawienie zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 2) p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 8) k.p.a. Według skarżącego, w sprawie nie było podstaw do wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji niesłusznie uznał za prawidłowe stanowisko organów obu instancji o wystąpieniu przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Powołany przepis może stanowić podstawę wznowienia postępowania w przypadku istnienia związku przyczynowego pomiędzy decyzją ostateczną a decyzją lub orzeczeniem sądu, w oparciu o które wydano rozstrzygnięcie, tj. gdy jedna decyzja lub orzeczenie sądu stanowi podstawę innej decyzji, od nich zależnej. Co istotne chodzi tu o sytuację kiedy decyzja lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione, miały w stosunku do danej decyzji ostatecznej charakter prejudykatu. Istnienie omawianego związku (zależności) nie jest wystarczające do przyjęcia, że zaistniała podstawa wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. konieczne jest bowiem uchylenie lub zmiana decyzji lub orzeczenia sądu, w oparciu o które została wydana ostateczna decyzja zależna. Odnosząc powyższe uwagi do stanu rozpoznawanej sprawie należy stwierdzić, że wyrok Sądu Rejonowego w Wieliczce II Wydział Kamy z 13 stycznia 2020 r., sygn. akt II K 306/19, utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie IV Wydział Kamy Odwoławczy z 10 maja 2021 r. sygn. akt IV Ka 491/20, stanowiący podstawę wydania przez Starostę Krakowskiego decyzji z [...] lipca 2021 r. nie został uchylony lub zmieniony. O zmianie orzeczenia sądu można mówić wówczas, gdy sąd wydaje nowe orzeczenie, które zmienia (zastępuje) treść poprzedniego wyroku lub postanowienia. Postanowienie Sądu Rejonowego w Wieliczce z 15 grudnia 2021 r., wydane w postępowaniu wykonawczym na podstawie art. 182a § 1 k.k.w., jedynie modyfikowało formę stosowania prawomocnie orzeczonego środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów. Wspomniane postanowienie w żadnym stopniu nie zmieniało treści wyroku sądu karnego, w szczególności nie zastąpiło orzeczonego nim środka karnego, "nowym" środkiem karnym polegającym na zakazie prowadzenia pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową. Modyfikacja sposobu (formy) wykonania orzeczonego środka karnego, w postępowaniu karnym wykonawczym, w żadnym razie nie stanowiła zmiany prawomocnego orzeczenia, w oparciu o które została wydana decyzja o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. Orzeczony środek karny zakazu prowadzenia pojazdów podlegał nadal wykonaniu, z tym że w zmienionym zakresie ograniczonym do pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową. W związku z powyższym brak było podstaw do przyjęcia, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty Krakowskiego z [...] lipca 2021 r., wystąpiła podstawa wznowienia postępowania opisana w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Nie doszło bowiem do uchylenia lub zmiany orzeczenia sądu, w oparciu o które została wydana wspomniana decyzja. W tym miejscu należy zauważyć, że art. 182a § 1 k.k.w. odsyła do odpowiedniego stosowania art. 182 § 1 k.k.w., zgodnie z którym w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Odpowiednie stosowanie art. 182 § 1 k.k.w. będzie polegało na przesłaniu odpisu postanowienia zmieniającego sposób wykonywania orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów odpowiedniemu organowi, wymienionemu w powołanym przepisie. W tym przypadku nie stosuje się art. 182 § 2 k.k.w. stanowiącego, że organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydawać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Brak w art. 182a § 1 k.k.w. odesłania do stosowania art. 182 § 2 k.k.w. oznacza, że w przypadku zmiany sposobu wykonywania środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów organ, o którym mowa w art. 182 § 1 k.k.w., nie ma kompetencji do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień, jak również nie jest pozbawiony prawa wydania tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Przyjętemu na gruncie ustawy Kodeks karny wykonawczy rozwiązaniu towarzyszą odpowiednie regulacje ustawy o kierujących pojazdami tj. art. 103 ust. 3a u.k.p., art. 22 ust. 2a u.k.p. i art. 50 ust. 3a u.k.p., które umożliwiają skazanemu ubieganie się o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami jeszcze w okresie obowiązywania zakazu. Sąd pierwszej instancji oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji wyszedł z założenia, że w sprawie zaistniała podstawa wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty Krakowskiego z [...]lipca 2021 r., a w konsekwencji uznał, że decyzja SKO w Krakowie nie narusza prawa. Przyjęte przez WSA założenie okazało się błędne, a tym samym stanowisko o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie mogło być uznane za prawidłowe. Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. Sąd pierwszej instancji rozpoznając sprawę ponownie dokona oceny legalności zaskarżonej decyzji, mając na uwadze, że nie zostały spełnione przesłanki wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Rzeczą WSA będzie rozważenie, czy istotnie, jak twierdzi skarżący, zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji są dotknięte wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że nie rozpoznał wniosku pełnomocnika ustanowionego z urzędu o przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym, gdyż orzeka o tym w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, w drodze odrębnego postanowienia, wydanego na posiedzeniu niejawnym, referendarz sądowy (art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) albo sąd w składzie jednego sędziego (art. 16 § 2 p.p.s.a.). Na postanowienie wydane w przedmiocie wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu przysługuje odpowiednio sprzeciw (art. 259 § 1 i 2 p.p.s.a.) lub zażalenie (art. 258 § 4 p.p.s.a.). W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny jest uprawniony do orzekania w przedmiocie wynagrodzenia dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu, w sprawach należących do właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych, w ramach kontroli instancyjnej postanowień rozstrzygających wspomnianą kwestię.

Informacje o sprawie

Data wpływu
23 maja 2024
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Andrzej Skoczylas Cezary Pryca /przewodniczący/ Joanna Kabat-Rembelska /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny