II GSK 1060/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 7 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 2441/20 w sprawie ze skargi A. K. L. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska komornika sądowego oddala skargę kasacyjną.

I Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 2441/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej jako: "p.p.s.a.") w związku z przepisami art. 19 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 121 ze zm.; dalej jako: "u.k.s."), art. 2 ust.2 lit. a) i art. 6 ust.1 dyrektywy Rady UE nr 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (Dz. Urz. UE. L 303 z 2 grudnia 2000 r., s. 16-22; dalej jako: "dyrektywa 2000/78/WE") oraz art. 21 ust.1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U. UE. C. 2007. 303. 1 z dnia 14 grudnia 2007 r.; dalej jako: "Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej"), w sprawie ze skargi A. K. L. (dalej jako: "skarżący") na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2020 r. w przedmiocie odwołania ze stanowiska komornika sądowego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził zwrot kosztów postępowania. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. Minister Sprawiedliwości odwołał skarżącego ze stanowiska Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w N. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że skarżący decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 1998 r. został powołany na stanowisko Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w N., natomiast w dniu [...] lipca 2020 r. ukończył 65. rok życia. Pismem z dnia 21 kwietnia 2020 r. skarżący został zawiadomiony o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie odwołania go z zajmowanego stanowiska komornika sądowego. Zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 2 u.k.s. Minister Sprawiedliwości z urzędu odwołuje w drodze decyzji, komornika z zajmowanego stanowiska, jeżeli komornik ukończył 65. rok życia, a wobec ziszczenia się powyższej przesłanki, organ nie mógł uwzględnić wniosku skarżącego o odwołanie go z zajmowanego stanowiska z dniem 31 grudnia 2020 r. Skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości. Sąd pierwszej instancji uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w art. 19 ust. 1 pkt 2 u.k.s. ustawodawca postanowił skrócić o 5 lat wiek, z którego upływem następuje odwołanie komornika z urzędu z zajmowanego stanowiska – w porównaniu do poprzednio obowiązujących uregulowań (art. 15a ust. 1 pkt 3a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji, obowiązujący do 1 stycznia 2019 r.), nakazujących odwołanie komornika ze stanowiska, gdy komornik ukończył 70 lat. Sąd pierwszej instancji stwierdził też, że art. 2 ust. 1 dyrektywy 2000/78/WE określa, że zasada równego traktowania oznacza brak jakichkolwiek form bezpośredniej lub pośredniej dyskryminacji z przyczyn określonych w art. 1 tej dyrektywy, zaś art. 2 ust. 2 lit. a) dyrektywy 2000/78/WE uściśla, że do celów ust. 1 dyskryminacja bezpośrednia występuje w przypadku, gdy osobę traktuje się mniej przychylnie, niż traktuje się inną osobę w porównywalnej sytuacji, z jakiejkolwiek przyczyny wymienionej w art. 1 tejże dyrektywy. WSA zaznaczył też, że art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/78/WE dopuszcza możliwość odmiennego traktowania ze względu na wiek, jeżeli w ramach prawa krajowego zostanie to obiektywnie i racjonalnie uzasadnione zgodnym z przepisami celem, w szczególności celami polityki zatrudnienia, rynku pracy i kształcenia zawodowego i jeżeli środki mające służyć realizacji tego celu są właściwe i koniecznie. Zdaniem Sądu pierwszej instancji ani w ustawie o komornikach sądowych, ani w uzasadnieniu projektu tej ustawy nie zostało obiektywnie i racjonalnie uzasadnione zgodnym z przepisami celem zastosowanie zasady odmiennego traktowania ze względu na wiek komorników sądowych. Nie można też uznać, że wybrane środki mające służyć do realizacji celu są właściwe i konieczne. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji uznał, że samo osiągnięcie wieku emerytalnego przez komornika nie może uzasadniać jego odwołania, gdyż ani szybkość, ani sprawność postępowania nie jest warunkowana wiekiem, lecz charakterem i celem czynności egzekucyjnych. WSA dodał, że żadna z czynności egzekucyjnych nie wymaga od komorników szczególnej sprawności fizycznej, która wyróżniałaby ich na tle innych zawodów prawniczych. Dlatego Sąd pierwszej instancji ocenił, że art. 19 ust. 1 pkt 2 u.k.s. stanowi przejaw dyskryminacji bezpośredniej w rozumieniu art. 2 ust. 2(a) dyrektywy 2000/78/WE. W konsekwencji WSA stwierdził, że przepis ten – jako niezgodny z wymogami prawa unijnego, tj. dyrektywy 2000/78/WE – nie może być stosowany. Z tego względu WSA uznał, że zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 19 ust.1 pkt 2 u.k.s., art. 2 ust. 2 lit. a) i art. 6 ust.1 dyrektywa 2000/78/WE oraz art. 21 ust.1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej. II Minister Sprawiedliwości złożył skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił: 1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 19 ust. 1 pkt 2 u.k.s. w zw. z art. 2 ust. 2 i art. 6 ust. 1 dyrektywy Rady 2000/78/WE poprzez błędną wykładnię i uznanie, że art. 19 ust. 1 pkt 2 u.k.s. stanowi przejaw dyskryminacji w rozumieniu art. 2 ust. 2 dyrektywy Rady 2000/78/WE i nie stanowi obiektywnego i racjonalnego uzasadnionego celami polityki zatrudnienia, rynku pracy i kształcenia zawodowego wyjątku, o którym mowa w art. 6 ust. 1 dyrektywy Rady 2000/78/WE. 2. Naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 138 p.p.s.a. i art. 145 § 3 p.p.s.a. polegające na tym, że sentencja wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie znajduje odzwierciedlenia w uzasadnieniu wyroku, albowiem sentencja dotyczy jedynie uchylenia decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2020 r., znak: [...], a uzasadnienie wyroku (vide: str. 8) obejmuje również umorzenie postępowania administracyjnego na zasadzie art. 145 § 3 p.p.s.a.. Wskazując na powyższe, autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, a także zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie, stosownie do art. 176 § 2 p.p.s.a., oświadczył, że zrzeka się rozprawy. III Skarżąca nie złożyła odpowiedzi na skargę kasacyjną. IV Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wnoszący skargę kasacyjną Minister Sprawiedliwości złożył oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy, zaś skarżący, w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym. Ponadto należy podkreślić, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Przed przystąpieniem do rozpoznania zarzutów skargi kasacyjnej, wskazać należy, że istota sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie dotyczy kwestii prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie odwołania ze stanowiska komornika sądowego uznał, że narusza ona przepisy prawa szczegółowo wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W pierwszej kolejności oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego objęty został zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 138 p.p.s.a. i art. 145 § 3 p.p.s.a., sformułowany w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej, jego zasadność bowiem wykluczałaby możliwość merytorycznego odniesienia się do pozostałych, objętych zarzutami skargi kasacyjnej nieprawidłowości (por. wyroki NSA: z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1293/13; z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt II GSK 937/12). Przypomnieć należy, że ustawodawca w art. 141 § 4 p.p.s.a. określił niezbędne elementy uzasadnienia, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39). W rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z żadnym z tych przypadków. Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku autora skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie. To natomiast, że autor skargi kasacyjnej nie podziela stanowiska Sądu pierwszej instancji - nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Okoliczność, że stanowisko zajęte przez wojewódzki sąd administracyjny jest odmienne od prezentowanego przez autora skargi kasacyjnej nie oznacza, że takie uzasadnienie wyroku nie odpowiada wymogom ustawowym określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2006 r., sygn. akt II FSK 867/05). Za niezasadny należy również wskazany w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 19 ust. 1 pkt 2 u.k.s. w związku z art. 2 ust. 2a i art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/78/WE poprzez błędną wykładnię tych przepisów przez Sąd pierwszej instancji. Według autora skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni w/w przepisów, gdyż brak jest podstaw do przyjęcia, że Minister Sprawiedliwości odwołując skarżącego ze stanowiska komornika, dopuścił się dyskryminacji ze względu na wiek, czym naruszył przepisy dyrektywy 2000/78/WE. Dyrektywa ta przewiduje bowiem szereg wyjątków od zakazu dyskryminacji ze względu na wiek. Wyjątki takie przewiduje m.in. art. 6 ust. 1 ww. dyrektywy. Postanowienie art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/78/WE otwiera zatem przed państwami członkowskimi możliwość dalszego stosowania środków bezpośrednio dyskryminujących, pod warunkiem, że są one uzasadnione zgodnym z prawem celem, a przy tym są właściwe i konieczne do jego osiągnięcia. Cele wprowadzenia do systemu prawnego regulacji zawartej w art. 19 ust. 1 pkt 2 u.k.s. zostały wprost wskazane w uzasadnieniu do projektu tej ustawy. Mając na uwadze treść skargi kasacyjnej należy wskazać, że istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy art. 19 ust. 1 pkt 2 u.k.s. jest zgodny z przepisami art. 2 ust. 2 i art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/78/WE, czy - jak stwierdził Sąd pierwszej instancji - art. 19 ust. 1 pkt 2 stanowi przejaw dyskryminacji bezpośredniej w rozumieniu art. 2 ust. 2 dyrektywy 2000/78/WE. Na wstępie przypomnienia wymaga, że art. 19 ust. 1 pkt 2 u.k.s. stanowi, że Minister Sprawiedliwości z urzędu odwołuje komornika z zajmowanego stanowiska, jeżeli komornik ukończył 65 rok życia. Poprzednio obowiązujący przepis art. 15a ust. 1 pkt 3a ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, obowiązujący do dnia 1 stycznia 2019 r. (data wejścia w życie ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych) stanowił o obligatoryjnym odwołaniu komornika ze stanowiska, gdy komornik ukończył 70 lat. Zatem ustawodawca postanowił skrócić o 5 lat wiek, z którego upływem następuje odwołanie komornika z urzędu z zajmowanego stanowiska. Odnosząc się natomiast do regulacji dyrektywy 2000/78/WE w tej kwestii należy przypomnieć, że stosownie do art. 1 cyt. dyrektywy jej celem w odniesieniu do zatrudnienia i pracy jest walka z określonymi rodzajami dyskryminacji, wśród których jest ta ze względu na wiek, w celu realizacji w państwach członkowskich zasady równego traktowania. Zgodnie z brzmieniem art. 2 ust. 1 dyrektywy 2000/78/WE zasada równego traktowania oznacza brak jakichkolwiek form bezpośredniej lub pośredniej dyskryminacji z przyczyn określonych w art. 1 tej dyrektywy. Artykuł 2 ust. 2 lit. a) cyt. dyrektywy uściśla, że do celów ust. 1 dyskryminacja bezpośrednia występuje w przypadku, gdy osobę traktuje się mniej przychylnie, niż traktuje się inną osobę w porównywalnej sytuacji, z jakiejkolwiek przyczyny wymienionej w art. 1 tejże dyrektywy. Natomiast, jak stwierdził TSUE w orzecznictwie, z art. 6 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy 2000/78/WE wynika, że odmienne traktowanie ze względu na wiek nie stanowi dyskryminacji, jeżeli w ramach prawa krajowego zostanie obiektywnie i racjonalnie uzasadnione zgodnym z przepisami celem i jeżeli środki mające służyć realizacji tego celu są właściwe i konieczne (por. m.in. wyroki TSUE: z dnia 6 listopada 2012 r., w sprawie C-286/12, Komisja Europejska przeciwko Węgrom, pkt 55; z dnia 5 lipca 2012 r. w sprawie C-141/11 Hörnfeldt, pkt 21). Nie ulega wątpliwości – co potwierdził TSUE w orzecznictwie – że przepisy, na podstawie których okoliczność osiągnięcia przez dane osoby wieku określonego przez te przepisy dla celów przejścia na emeryturę pociąga za sobą rozwiązanie z mocy prawa stosunku pracy, należy uznać za wprowadzające gorsze traktowanie osób, które osiągnęły ten wiek, w stosunku do wszystkich pozostałych osób czynnych zawodowo. Takie przepisy wprowadzają zatem odmienne traktowanie bezpośrednio ze względu na wiek, o którym stanowi art. 2 ust. 1 i art. 2 lit. a) dyrektywy 2000/78/WE (por. wyrok TSUE w sprawie C-286/12, Komisja Europejska przeciwko Węgrom, pkt 51; zob. podobnie wyrok TSUE z dnia 16 października 2007 r. w sprawie C-411/05 Palacios de la Villa, Zb.Orz. s. I-8531, pkt 51). Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w orzecznictwie. Mianowicie Sąd Najwyższy odniósł się w orzecznictwie do kwestii zasadności rozwiązania umowy o pracę przez pracodawcę wyłącznie z powodu osiągnięcia wieku emerytalnego, a w konsekwencji zagadnienia bezpośredniej dyskryminacji m.in. w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 21 stycznia 2009 r., II PZP 13/08 (Legalis nr 117474). Z treści tej uchwały wynika, że osiągnięcie wieku emerytalnego i nabycie prawa do emerytury nie może stanowić wyłącznej przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę na podstawie art. 45 § 1 Kodeksu pracy. Podkreślenia wymaga, że w ocenie Sądu Najwyższego rozwiązanie za wypowiedzeniem umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony wyłącznie z powodu osiągnięcia przez niego wieku emerytalnego stanowi bezpośrednią dyskryminację ze względu na wiek. Ponadto Sąd Najwyższy podkreślił, że polski ustawodawca, wdrażając postanowienia dyrektywy 200/78/WE, nie wprowadził do prawa krajowego przepisu, w którym jednoznacznie uznałby, że rozwiązanie z pracownikiem umowy o pracę wyłącznie ze względu na osiągnięcie wieku emerytalnego nie stanowi dyskryminacji, ponieważ przechodzenie pracowników na emeryturę z chwilą osiągnięcia wieku emerytalnego jest uzasadnione celami polityki zatrudnienia popieranej przez państwo. Podkreślenia wymaga, że - jak wynika z treści wyroku TSUE z dnia 22 listopada 2005 r. w sprawie C-144/04, Werner Mangold przeciwko Rüdiger Helm (Zb.Orz. s. I-9981, pkt 75), oraz art. 21 ust. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, proklamowanej w Nicei w dniu 7 grudnia 2000 r. (Dz.U. C 364, s. 1) - zasada niedyskryminacji ze względu na wiek jest podstawową zasadą prawa wspólnotowego i że każdy wyjątek od tej zasady powinien być uzasadniony celem publicznym z zakresu polityki społecznej. Artykuł 6 ust. 1 dyrektywy 200/78/WE ustanawia rodzaj ograniczonego odstępstwa od wspomnianej podstawowej zasady, uzasadnionego szczególnymi względami polityki społecznej danego państwa członkowskiego. Z art. 6 ust. 1 dyrektywy 200/78/WE wynika, że celami, które można uważać za zgodne z prawem w rozumieniu tego przepisu i co za tym idzie za mogące uzasadnić odstępstwo od zakazu dyskryminacji ze względu na wiek, są cele z zakresu polityki społecznej, takie jak cele związane z polityką zatrudnienia, rynku pracy i kształcenia zawodowego. Odwołując się z kolei do bogatego orzecznictwa TSUE dotyczącego zasady niedyskryminacji ze względu na wiek - będącej zasadą ogólną prawa Unii - należy zauważyć, iż TSUE uznaje, że obiektywne i racjonalne uzasadnienie stanowienia odstępstw od omawianej zasady nie może przebiegać w sposób dowolny, nie mający racjonalnych podstaw. Tym samym na państwa członkowskie został nałożony obowiązek wykazania, że obrany cel, o którym mowa w art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/78/WE, nie jest celem hipotetycznym, zaś jego realizacja jest konieczna i uzasadnia stanowienie derogacji od zasady niedyskryminacji ze względu na wiek. TSUE wskazał w orzecznictwie m.in. w wyroku w sprawie C-388/07, że na sądzie krajowym, przed którym zawisłby spór dotyczący zasady zakazu dyskryminacji ze względu na wiek skonkretyzowanej w dyrektywie 2000/78/WE spoczywać będzie obowiązek zagwarantowania - w ramach jego kompetencji - ochrony prawnej jednostek wynikającej z prawa Unii Europejskiej oraz zapewnienia jego pełnej skuteczności poprzez niestosowanie jakichkolwiek przepisów prawa krajowego sprzecznych z tą zasadą. Jak zaznaczył TSUE w cyt. wyroku do sądu krajowego należy ustalenie, czy uregulowania, których dotyczy zawisły przed nim spór, mają zgodny z prawem cel i czy krajowe władze ustawodawcze lub wykonawcze mogą w sposób zasadny twierdzić, że przy wzięciu pod uwagę zakresu uznania, którym dysponują państwa członkowskie w zakresie polityki społecznej, wybrane środki są właściwe i konieczne dla osiągnięcia tego celu (pkt 52 wyroku w sprawie C-388/07). Przenosząc te wywody, wsparte dorobkiem orzecznictwa TSUE, należy stwierdzić, że zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonana przez Sąd pierwszej instancji wykładnia art. 19 ust. 1 pkt 2 u.k.s. była prawidłowa, gdyż Sąd pierwszej instancji uwzględnił w procesie wykładni powołanego przepisu regulacje prawa unijnego, a zwłaszcza art. 2 ust. 2(a) i art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/78/WE. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ani w treści przyjętej regulacji w ustawie z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych, ani w uzasadnieniu projektu tej ustawy (druk sejmowy nr 1582) nie zostało obiektywnie i racjonalnie uzasadnione zgodnym z przepisami celem zastosowanie zasady odmiennego traktowania ze względu na wiek komorników sądowych w rozumieniu art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/78/WE, co zgodnie z tym przepisem mogłoby stanowić podstawę uchylenia zakazu dyskryminacji, o której stanowi art. 2 cyt. dyrektywy. Ponadto nie można również uznać, że wybrane środki mające służyć do realizacji celu są właściwe i konieczne. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w rozpoznawanej sprawie podziela stanowisko wyrażone przez ten Sąd w wyroku z dnia 9 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 391/12 (CBOSA). W tym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ustawodawca polski – implementując do krajowego porządku prawnego dyrektywę 2000/78/WE ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania poprzestał jednak na przyjęciu nowych rozwiązań prawnych, nie podejmując natomiast czynności związanych z już obowiązującymi aktami prawa krajowego, których dostosowanie było niezbędne do pełnej implementacji wspomnianej dyrektywy. Bowiem przepisy ustawy o wdrożeniu nie objęły wszystkich dziedzin życia, w których mógł wystąpić problem dyskryminacji ze względu na wiek. W konsekwencji przepisy ustawy o wdrożeniu nie usuwają wątpliwości jakie mogą się pojawiać w związku z brakiem przepisów dostosowujących prawo krajowe do potrzeb wynikających z implementacji dyrektywy 2000/78/WE. W cyt. wyroku NSA uznał, że polski ustawodawca nie skorzystał z możliwości uznania w prawie krajowym w związku z treścią art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/78/WE, że w przypadku komorników sądowych odmienne traktowanie ze względu na wiek – nie stanowi dyskryminacji. NSA doszedł do słusznego wniosku, że skutki zaniechania ustawodawcy w zakresie dostosowania prawa krajowego nie mogą obciążać obywatela. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można uznać uzasadnienia projektu ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (Sejm RP VIII kadencji, druk sejmowy nr 1582) za obiektywnie i racjonalnie uzasadnione zgodnym z przepisami celem zastosowanie zasady odmiennego traktowania ze względu na wiek komorników sądowych w rozumieniu art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/78/WE. W uzasadnieniu cyt. projektu u.k.s. stwierdza się, że obniżenie wieku z 70 roku życia do 65 roku życia w odniesieniu do komorników sądowych jest usprawiedliwione: "specyfiką zawodu komornika", który "wymaga szczególnie dobrej kondycji fizycznej i odporności psychofizycznej"; faktem bycia przez komornika funkcjonariuszem publicznym, co miałoby uzasadniać przypuszczenie, że osiągnięcie wieku 65 lat uniemożliwi sprostanie przewidzianym w ustawie obowiązkom, a ponadto "wpłynie negatywnie na prawidłowy przebieg postępowania egzekucyjnego", co z kolei nie zapewnia właściwej ochrony praw i interesów stron postępowania egzekucyjnego. Analiza argumentów wskazywanych przez projektodawcę prowadzi do wniosku, że są one całkowicie nieprzekonujące. Nie zostały wyraźnie sformułowane cele, o których mowa w art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/78/WE, a przede wszystkim nieuzasadniono obiektywnie i racjonalnie zasadności wprowadzenia zmian legislacyjnych. Ponadto, co istotne, nie przedstawiono żadnych dowodów wykazujących na konieczność i niezbędność wprowadzenia zmian w zakresie obniżenia wieku, z którego upływem następuje odwołanie komornika z urzędu z zajmowanego stanowiska. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu projektu dotycząca kwestii negatywnego wpływu osiągnięcia przez komorników 65 roku życia na przebieg postępowania egzekucyjnego nie została poparta żadnymi danymi wskazującymi np. wzrost liczby przypadków istotnych uchybień w pracy komorników, którzy ukończyli 65 rok życia. W tym miejscu należy zaznaczyć, że z orzecznictwa TSUE wynika, że w celu odparcia zarzutu dyskryminacji ze względu na wiek konieczne jest spełnienie przez państwo członkowskie wysokich wymagań dowodowych w tym zakresie (por. m. in. wyrok TSUE z dnia 5 marca 2009 r. w sprawie C-388/07, The Incorporaled Trustees of the National Council on Ageing (Age Concern England) przeciwko Secretary of State form Business, Enterprise and Regulatory Reform (ECLI:EU:C:2009:128). Akceptowane przez TSUE dowody to przede wszystkim dokumenty krajowej procedury legislacyjnej, mogące przedstawiać uwarunkowania polityczne, gospodarcze, społeczne, demograficzne, finansowe czy analizujące sytuację na krajowym rynku pracy (zob. M. Domańska, Zakaz dyskryminacji ze względu na wiek w orzecznictwie TS, Europejski Przegląd Sądowy 2011 r., nr 4, s. 36). Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, który stwierdził, że samo osiągnięcie wieku emerytalnego przez komornika nie może uzasadniać jego odwołania, gdyż ani szybkość ani sprawność postępowania nie jest warunkowana wiekiem, lecz charakterem i celem czynności egzekucyjnych. Żadna z czynności egzekucyjnych nie wymaga od nich szczególnej sprawności fizycznej, która wyróżniałaby ich na tle innych zawodów prawniczych. Ma rację Sąd pierwszej instancji wskazując, że odwołanie komornika sądowego z chwilą ukończenia 65 roku życia skutkuje traktowaniem komorników mniej korzystnie w porównaniu z innymi osobami wykonującymi prawniczą działalność zawodową i posiadającymi również status funkcjonariuszy publicznych lub zawodu zaufania publicznego takimi, jak notariusze, sędziowie, czy prokuratorzy. Mianowicie stosownie do przepisów obowiązujących w dacie wydania zaskarżonej decyzji: notariuszy odwołuje się po ukończeniu 70 lat; natomiast prokuratorzy mogą nadal zajmować stanowisko po ukończeniu 65 roku życia, jeżeli Prokurator Generalny po zasięgnięciu opinii Prokuratora Krajowego, Krajowej Rady Prokuratorów oraz właściwego prokuratora przełożonego – wyrazi na to zgodę, oczywiście po przedstawieniu zaświadczenia stwierdzającego zdolność do pracy ze względu na stan zdrowia; sędziowie zaś przechodzą w stan spoczynku z dniem ukończenia 65 roku życia, lecz w razie wyrażenia zgody przez Krajową Radę Sądownictwa mogą zajmować stanowisko do ukończenia 70 roku życia. Podobne regulacje, jak w przypadku notariuszy i prokuratorów mogłyby obowiązywać również komorników sądowych. Jest to uzasadnione tym bardziej, że podstawą odwołania komornika – stosownie do art. 19 ust. 1 pkt 1 u.k.s. – jest stan zdrowia, tzn. organ odwołuje komornika z powodu choroby lub utraty sił kiedy został uznany przez lekarza orzecznika ZUS za całkowicie niezdolnego do pełnienia obowiązków komornika lub bez uzasadnionej przyczyny odmówił poddaniu się badaniom o których mowa w art. 26 u.k.s. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego użyte środki, o jakich mowa w art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/78/WE, nie mogą być uznane za właściwe i konieczne dla realizacji założonego przez ustawodawcę celu. Wymaga podkreślenia, że TSUE wielokrotnie wskazywał w orzecznictwie, że aby wykazać właściwy i konieczny charakter danego środka, środek ten nie może okazać się nierozsądny z punktu widzenia realizowanego celu i musi być oparty na informacjach, których wartość dowodową ocenia sąd krajowy. Informacje te mogą zawierać w szczególności dane statystyczne (por. wyrok TSUE z dnia 21 lipca 2011 r., w sprawie C-159/10, Gerhard Fuchs i Peter Kohler przeciwko Kraj Związkowy Hesja). W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w rozpoznawanej sprawie podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że art. 19 ust. 1 pkt 2 u.k.s. stanowi przejaw dyskryminacji bezpośredniej w rozumieniu art. 2 ust. 2 (a) dyrektywy 2000/78/WE. W konsekwencji art. art. 19 ust. 1 pkt 2 u.k.s. jako przepis niezgodny z wymogami prawa unijnego, tj. dyrektywy 2000/78/WE, nie może być zastosowany. Jak bowiem wynika z orzecznictwa TSUE – na sądzie krajowym spoczywa obowiązek zagwarantowania przestrzegania zasady niedyskryminacji ze względu na wiek skonkretyzowanej w dyrektywie 2000/78/WE poprzez niestosowanie, w razie potrzeby jakichkolwiek sprzecznych z nią przepisów prawa krajowego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.