II GSK 1049/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Maciejko Sędzia NSA Anna Ostrowska Sędzia del. WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Protokolant asystent sędziego Magdalena Czyżewska po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 2391/21 w sprawie ze skargi M.W. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia 1 lipca 2021 r. nr DZP-VI.733.24.2021 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia z funkcji biegłego sądowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M.W. na rzecz Ministra Sprawiedliwości 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z 14 stycznia 2022 r. sygn. VI SA/Wa 2391/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.W. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z 1 lipca 2021 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienie z funkcji biegłego sądowego. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. 22 kwietnia 2021 r. M.W. wystąpił do Prezesa SO w K. z pismem zatytułowanym "Skarga na działanie biegłego sądowego", w którym zawarł wniosek o "zwolnienie T.C. z funkcji biegłego". We wniosku skarżący zawarł szereg zarzutów do merytorycznej treści opinii wydanej przez biegłą w sprawie, w której skarżący jest stroną. Postanowieniem z 26 maja 2021 r. Prezes Sądu Okręgowego w K. odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie zwolnienia T.C. z funkcji biegłego sądowego. Organ I instancji wskazał, że skarżący nie posiada przymiotu strony w tym postępowaniu, a podniesione zarzuty dotyczą w swojej istocie treści opinii biegłej powołanej w sprawie skarżącego, a także rzetelności tej opinii. W wyniku rozpoznania zażalenia Minister Sprawiedliwości postanowieniem z 1 lipca 2021 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Podstawę prawną postanowienia stanowił art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 61a § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a."). W uzasadnieniu organ podniósł, że skarżący nie posiada przymiotu strony w postępowaniu w sprawie zwolnienie T.C. z funkcji biegłej sądowej przy Sądzie Okręgowym w K., bowiem rozstrzygnięciem niniejszej sprawy może być wyłącznie pozbawienie T.C. prawa do pełnienia funkcji biegłego sądowego, ewentualnie stwierdzenie braku podstaw do pozbawienia tego prawa. Żadna z tych decyzji nie będzie zatem miała bezpośredniego wpływu na sytuację prawną skarżącego w zakresie prawa materialnego – ich konsekwencją nie będzie powstanie po jego stronie jakichkolwiek uprawnień lub obowiązków. Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), orzekł o oddaleniu skargi. W uzasadnieniu Sąd I instancji odwołał się do treści art. 61 § 1 oraz art. 61a § 1 k.p.a., z których wynika, że postępowanie administracyjne wszczyna się na wniosek strony lub z urzędu. Sąd I instancji wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie przesłanką odmowy wszczęcia postępowania był – w ocenie organu – brak przymiotu strony, czyli przesłanka podmiotowa. WSA wskazał, że podstawą prawną do zwolnienia biegłego z pełnionej przez niego funkcji jest § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych (Dz. U. z 2005 r. nr 15 poz. 133 ze zm.; dalej: rozporządzenie), w myśl którego prezes zwalnia z funkcji biegłego: 1) na jego prośbę; 2) jeżeli biegły utracił warunki do pełnienia tej funkcji albo gdy zostanie stwierdzone, że w chwili ustanowienia warunkom tym nie odpowiadał i nadal im nie odpowiada. (ust. 1). 2. Prezes może zwolnić z funkcji biegłego z ważnych powodów, w szczególności jeżeli nienależycie wykonuje on swoje czynności. Sąd I instancji uznał, że postępowanie o zwolnienie biegłego z pełnionej przez niego funkcji jest postępowaniem albo wszczynanym z wniosku strony (czyli biegłego) – w przypadku przewidzianym w § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, albo z urzędu - w przypadkach przewidzianych w § 6 ust. 1 pkt 2 i art. 2 rozporządzenia. Zdaniem Sądu I instancji niewątpliwie wniosek, który złożył skarżący, nie może być potraktowany jako "prośba", o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, gdyż nie pochodził on od samego biegłego, który jest wyłącznym dysponentem tego wniosku. Jeżeli natomiast chodzi o postępowania prowadzone na podstawie § 6 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia, WSA wskazał, że toczyć się one mogą wyłącznie z urzędu (a nie na wniosek strony, kimkolwiek by ona nie była). Nawet jeśli sam biegły złoży wniosek o zwolnienie, np. z uwagi na przyczyny wskazane w § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, to wówczas jego podanie winno być potraktowane jako "prośba" z w § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia i tak rozpoznane. Zdaniem Sądu I instancji, każdy inny ewentualny wniosek o uruchomienie postępowania z urzędu np. na podstawie w szczególności § 6 ust. 2 rozporządzenia może być potraktowany jedynie w kategoriach sygnału, który właściwy organ powinien zweryfikować pod kątem wystąpienia lub nie przesłanek wszczęcia z urzędu tego postępowania. W konsekwencji, wniosek o wszczęcie postępowania z urzędu nigdy nie będzie mógł stanowić skutecznego "żądania wszczęcia postępowania z wniosku", o którym mowa w art. 61 k.p.a. Sąd I instancji zauważył, że jeżeli przepis prawa przyznaje organowi kompetencję do wszczęcia danego rodzaju postępowań wyłącznie z urzędu, to żaden podmiot nie może skutecznie egzekwować od tego organu zainicjowania takiego postępowania. Jest to zatem przeszkoda przedmiotowa we wszczęciu postępowania, która uzasadnia odmowę wszczęcia tego postępowania. Niezależnie od podnoszonych argumentów WSA zgodził się z poglądem organu, co do braku przymiotu strony po stronie skarżącego w postępowaniu o zwolnienie z funkcji biegłego. Jedyną stroną tego postępowania jest bowiem wyłącznie biegły. Fakt ewentualnego "pokrzywdzenia" skarżącego opinią biegłego nie może stanowić podstawy prawnej uzasadniającej istnienie po jego stronie interesu prawnego. Sąd I instancji odwołał się do art. 28 k.p.a. i uznał, że niewystarczające do uzyskania statusu strony w postępowaniu przez podmiot jest posiadanie jedynie interesu faktycznego, czyli sytuacji, w której określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę żądania stosownych czynności organu administracji publicznej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik M.W. zaskarżając wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Na podstawie art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt. 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 61 § 1 k.p.a. polegające na braku rozpatrzenia skargi wniesionej przez skarżącego w zakresie zarzutu naruszenia przepisu art. 61 § 1 k.p.a. i zaniechaniu wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie zwolnienia T.C. z funkcji biegłego sądowego w okręgu Sądu Okręgowego w K., pomimo ujawnienia się co do osoby wskazanego biegłego okoliczności uzasadniających zwolnienie go z pełnionej funkcji, a skodyfikowanych w § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych, co spowodowało brak wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie zwolnienia T.C. z funkcji biegłego sądowego w okręgu Sądu Okręgowego w K., a tym samym naruszenie prawa materialnego tj. § 6 ust. 2 rozporządzenia przez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji błędne ustalenie, że organ nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2. naruszenie przepisów postępowania, mające istoty wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 61 § 1 k.p.a. polegające na odmowie przyznania skarżącemu statusu strony w postępowaniu o zwolnienie T.C. z funkcji biegłego sądowego w okręgu Sądu Okręgowego w Ka., ze względu na brak rzekomego interesu prawnego po stronie skarżącego, podczas gdy przedmiotowy interes prawny po stronie skarżącego wynika z faktu nienależytego wykonania przez wskazanego biegłego swoich czynności w postępowaniu sądowym dotyczącym bezpośrednio skarżącego i to w zakresie niedotyczącym merytorycznej oceny wydanej przez przedmiotowego biegłego opinii w sprawie, a tym samym przedmiotowa opinia w stosunku do skarżącego narusza jego dobra osobiste chronione prawnie przez art. 41 ust. 1 Konstytucji w zw. z art. 23 k.c., a także wpływa na ewentualną odpowiedzialność karną skarżącego z art. 586 k.s.h., co spowodowało nieuzasadnioną odmowę wszczęcia postępowania z wniosku skarżącego w sprawie zwolnienia T.C. z funkcji biegłego sądowego w okręgu Sądu Okręgowego w K. i naruszenie prawa materialnego tj. § 6 ust. 2 rozporządzenia poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji spowodowało błędne ustalenie, że organ nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 3. naruszenie przepisów postępowania, mające istoty wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 61 § 1 k.p.a. polegające na błędnym de facto ustaleniu, że postępowanie w przedmiotowej sprawie nie zostało w sposób faktyczny wszczęte z urzędu, podczas gdy organ I instancji w ramach postępowania wystąpił o zajęcie stanowiska przez biegłego T.C. oraz o udzielenie informacji przez Prezesa Sądu Rejonowego w J., co spowodowało błędne ustalenie przez Sąd I instancji, że w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania przepisy art. 9 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. jako mające rzekomo zastosowanie dopiero po formalnym wszczęciu postępowania administracyjnego; 4. naruszenie przepisu postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., polegające na braku umożliwienia skarżącemu przed wydaniem zaskarżonego postanowienia zarówno organu I jak i II instancji wypowiedzenia się co zebranych dowodów i materiałów, a w szczególności co do stanowiska biegłej T.C. oraz informacji Prezesa Sądu Rejonowego w J., które zostały w sprawie wydane pomimo rzekomego w ocenie organu II instancji braku wszczęcia postępowania w sprawie, co spowodowało brak możliwości merytorycznego odniesienia się przez skarżącego do przedmiotowych stanowisk, a w konsekwencji spowodowało błędne ustalenie, że organ nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 5. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 61 § 1a k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. polegające w pierwszej kolejności na przyjęciu przez Sąd I instancji, że wskazane przepisy nie mają zastosowania w sprawie w której odmówiono wszczęcia postępowania, podczas gdy ocena dowodów skutkująca wskazaną decyzją musiała zostać dokonana zgodnie ze wskazanymi przepisami, a w dalszej kolejności polegające na braku wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału dowodowego w postaci zdania odrębnego Sędziego Sądu Apelacyjnego w K. Wydział II Karny W.S. od wyroku Sądu Apelacyjnego w K. Wydział II Karny z 17 października 2019 r., sygn. [...], w części dotyczącej uchylenia wyroku Sądu Okręgowego w K. Wydział XXI Karny z dnia lutego 2019 r., sygn. akt [...], wobec oskarżonych A.W., M.W. oraz P.Ż., a także prywatnej opinii biegłego sądowego M.K. i w konsekwencji dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny niniejszego materiału dowodowego i przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie zwolnienia T.C. z funkcji biegłego sądowego w okręgu Sądu Okręgowego w K., co spowodowało naruszenie prawa materialnego tj. § 6 ust. 2 rozporządzenia poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji spowodowało błędne ustalenie, że organ nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 6. naruszenie przepisu postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 135 p.p.s.a. polegające na braku uchylenia w całości postanowienia organu I instancji, co spowodowało utrzymanie w obrocie wadliwego postanowienia. Pełnomocnik na podstawie art. 193 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. wniósł również o uchylenie w całości postanowienia organu I instancji z 26 maja 2021 r. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Artykuł 176 p.p.s.a. określa elementy składowe skargi kasacyjnej, a zgodnie z § 1 pkt 2 tego przepisu jej obligatoryjnym elementem jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć określenie przepisu (jednostki redakcyjnej aktu prawnego), który miał zostać naruszony przez sąd pierwszej instancji. Podkreślić przy tym trzeba, że uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania nie tylko, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone, lecz także na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie, a co więcej – jaka powinna być prawidłowa wykładnia i zastosowanie tych przepisów (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Podniesienie zarzutu naruszeniu prawa procesowego wiąże się natomiast z obowiązkiem wskazania przepisów, które zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji i wykazaniem wpływu tego naruszenia na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Opisanych wyżej wymogów nie spełniał w szczególności zarzut sformułowany w pkt 5 i 6 petitum skargi kasacyjnej. Autor skargi kasacyjnej zarzucił w pkt 6 petitum skargi kasacyjnej naruszenie art. 135 p.p.s.a. polegające na braku uchylenia w całości postanowienia organu I instancji, co spowodowało utrzymanie w obrocie wadliwego postanowienia organu I instancji. Art. 135 p.p.s.a. stanowi, iż sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przepis znajduje zastosowanie jedynie w razie uwzględnienia skargi. Nie może mieć natomiast zastosowania w sprawie, w której skarga została oddalona na podstawie art. 151. Podstawą do jego zastosowania jest bowiem stwierdzenie przez sąd, że nie tylko akt lub czynność bezpośrednio do sądu zaskarżone, lecz także akt lub czynność poprzedzająca wydanie zaskarżonego aktu lub podjętej czynności naruszyły przepisy prawa materialnego lub procesowego [por. również wyroki NSA: z dnia 28 lipca 2004 r., OSK 678/04, LEX nr 158907; z dnia 11 stycznia 2007 r., I OSK 275/06, LEX nr 293171, i z dnia 23 sierpnia 2012 r., I FSK 1678/11, LEX nr 1218339, oraz A. Kabat (w:) B. Dauter i in., Komentarz..., s. 435]. Powyższe oznacza, iż skoro w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. o oddaleniu skargi, to nie mógł naruszyć omawianego przepisu. Ponadto, w żadnym miejscu skargi kasacyjnej nie zostało wyjaśnione, jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć naruszenie przez Sąd tego przepisu. Niewystarczające jest przy tym ogólnikowe stwierdzenie, że WSA dopuścił się naruszenia "przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy". Nie określa to bowiem, jaki konkretnie wpływ na treść wyniku sprawy mogło mieć naruszenie omawianego przepisu, co z kolei stanowi warunek uwzględnienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Z przyczyn formalnych nie mógł również zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 61 § 1a k.p.a., sformułowany w pkt 5 petitum skargi kasacyjnej, ponieważ w przepisach k.p.a. brak jest powołanego w tym zarzucie przepisu. Autor skargi kasacyjnej zapewne chciał oprzeć zarzut na przepisie art. 61a § 1 k.p.a., jednak nie jest rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego domyślanie się, który przepis autor skargi kasacyjnej miał na myśli. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku, ani prawa samodzielnie poszukiwać wzorca kontroli kasacyjnej, czy też domniemywać intencji strony, tudzież konkretyzować zarzuty kasacyjne sformułowane przez stronę postępowania, w tym domyślać się i uzupełniać przedstawioną w rozpoznawanym środku prawnym argumentację. Dlatego też do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie należy wyciąganie z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej przytoczonych tam zarzutów i wiązanie ich z powołanymi tam przepisami w celu uzupełnienia przytoczonej w petitum skargi kasacyjnej podstawy kasacyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2007 r., sygn. akt I FSK 1448/06). Do autora skargi kasacyjnej należy zatem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji, a w przypadku kiedy przepis składa się z wielu jednostek redakcyjnych wskazanie konkretnej jednostki redakcyjnej, której naruszenie zarzuca strona skarżąca kasacyjnie i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji. Z uwagi zatem na to, iż zarzut sformułowany w pkt 5 petitum skargi kasacyjnej został skonstruowany w sposób niestaranny, wymyka się spod kontroli instancyjnej. Pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, których uchybienie, zdaniem skarżącego kasacyjnie, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy są ze sobą funkcjonalnie powiązane i z tego względu należy rozpoznać je łącznie. Kwestia sporna w niniejszej sprawie sprowadzała się do oceny stanowiska Sądu pierwszej instancji odnośnie do tego, czy skarżący miał interes prawny w postępowaniu o zwolnienie z funkcji biegłego, a w konsekwencji czy zasadnie Sąd pierwszej instancji zaakceptował odmowę wszczęcia tego postępowania. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W doktrynie różnie rozumiane było pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym. Część przedstawicieli doktryny opowiadało się za obiektywnym rozumieniem pojęcia strony (stroną jest ten, kto wywodzi swój interes prawny z konkretnego przepisu prawa), inni zaś – za subiektywnym rozumieniem tego pojęcia (stroną jest każdy, kto twierdzi wobec organu administracyjnego, że postępowanie administracji dotyczy jego interesu prawnego albo kto żąda czynności organu, powołując się na istniejący, zdaniem jego, interes prawny lub obowiązek). NSA w składzie niniejszym opowiada się za przyjęciem obiektywnej definicji strony. Oznacza to, że pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 k.p.a. może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli z normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku (por. wyrok NSA w Warszawie z 19 stycznia 1995 r., sygn. akt I SA 1326/93). Interes prawny jest indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego (J. Borkowski, Komentarz, 1996, s. 194). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skoro skarżący nie oparł swojej legitymacji na przepisie prawa materialnego, to nie miał interesu prawnego w złożeniu wniosku o zwolnienie T.C. z funkcji biegłego sądowego (v. wyrok NSA z 8 listopada 2023 r. , sygn. III GSK 1007/20). Skarżącemu zależy na usunięciu z listy biegłych sądowych osoby, która wydała niekorzystną dla niego opinię w innym postępowaniu. Skarżący nie wykazał natomiast istnienia normy prawa materialnego, która uzależniałaby korzystne dla niego skutki prawne z faktem zwolnienia wskazanego biegłego z funkcji biegłego sądowego. Z całą pewnością normy takiej nie zawiera § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, który przyznał jedynie organowi II instancji uprawnienie do decydowania o zwolnieniu z funkcji biegłego. Pozostałe, wymieniane przez skarżącego w zarzutach skargi kasacyjnej przepisy również nie są tymi, z których mogłaby wynikać norma świadcząca o istnieniu interesu prawnego. Powołany art. 23 k.c. stanowi jedynie, że dobra osobiste człowieka pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach, natomiast art. 586 k.s.h. ustanawia odpowiedzialność karną za niezgłoszenie wniosku o upadłość spółki handlowej pomimo powstania warunków ku temu. Żaden z przepisów nie odnosi się zatem wprost do sytuacji skarżącego, a tylko pozostaje w odległym związku z rozpatrywaną sytuacją. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął zasadność stanowiska organu o odmowie wszczęcia postępowania w tym przedmiocie. Zgodnie bowiem z art. 61a § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Skarżący, co prawda, zarzuca, że pomimo faktycznego prowadzenia postępowania nie miał on możliwości skorzystania z procesowych uprawnień, jednak trzeba zauważyć, że nawet w przypadku przyjęcia, że postępowanie zostało wszczęte i było prowadzone, skarżący i tak nie mógłby skorzystać z tych uprawnień, ponieważ w prowadzonym przez organ postępowaniu w przedmiocie zwolnienia T.C. z funkcji biegłego sądowego nie przysługiwałby mu status strony. Nawet zatem ewentualne uznanie, iż w sprawie doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia T.C. z funkcji biegłego sądowego nie polepszyłoby sytuacji procesowej skarżącego, któremu w przypadku umorzenia takiego postępowania (z uwagi na stwierdzenie przez organ brak przesłanek do zwolnienia z funkcji biegłego) nie przysługiwałby żaden środek odwoławczy. Należy stwierdzić, że wybór osoby biegłego, weryfikacja wiarygodności i rzetelności wydanej przez niego opinii pozostaje w wyłącznej kompetencji organów prowadzących postępowanie tj. prezesów właściwych sądów okręgowych i Ministra Sprawiedliwości. Dodatkowo, zwolnienie biegłego z funkcji na podstawie § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, do którego to przepisu odwołuje się skarżący w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej, ma charakter fakultatywny, a nie obligatoryjny, przez co nie można czynić organom postępowania administracyjnego zarzutu z samego faktu niezwolnienia biegłego z jego funkcji. Wskazać również trzeba, iż zarzuty skargi kasacyjnej obejmowały wyłącznie naruszenie przepisów postępowania, zatem prawidłowość zastosowania przepisów prawa materialnego oraz weryfikacja materialnoprawnej podstawy zaskarżonego aktu pozostawały poza zakresem kontroli sprawy zawisłej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). NSA uwzględnił, że pełnomocnik organu, który nie występował przed Sądem pierwszej instancji, sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną i wziął udział w rozprawie.