Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II GSK 1048/23

Wyrok NSA z 8 lipca 2026 r., II GSK 1048/23 – transport drogowy i przewozy

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
8 lipca 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Anna Ostrowska (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar Protokolant asystent sędziego Jan Pankiewicz po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 stycznia 2023 r. sygn. akt III SA/Lu 356/22 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 12 maja 2022 r. nr BP.500.34.2022.1103.LB3.218012 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wyrokiem z 5 stycznia 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 256/22, oddalił skargę X (dalej: spółka, skarżąca) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD, organ) z 12 maja 2022 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Lubelski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej: WITD) przeprowadził kontrolę w siedzibie spółki, której przedmiotem było przestrzeganie przez skarżącą obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Kontrolą objęto okres od 1 lipca 2019 r. do 29 lutego 2020 r., a ustalenia pokontrolne zawarto w protokole kontroli z 20 lipca 2020 r. W związku z przeprowadzoną kontrolą przedsiębiorstwa WITD wszczął postępowanie administracyjne z zakresie następujących ujawnionych w toku kontroli naruszeń: 1) przekroczenia dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin w sytuacji, gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin – o czas powyżej 15 minut do mniej niż 1 godziny; 2) skrócenia wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego – o czas do 1 godziny; – o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut; 3) niespełnienia wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku: – skrócenia drugiej części odpoczynku dzielonego o czas do 1 godziny; – skrócenia drugiej części odpoczynku dzielonego o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin; 4) niespełnienia wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy – za każdy wpis; 5) naruszenia obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy – za każdego kierowcę. Decyzją z 29 października 2020 r. WITD nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 9 550,00 zł. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej, decyzją z 27 maja 2021 r. GITD utrzymał w całości w mocy powyższą decyzję. Skarżąca zaskarżyła decyzję GITD do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który wyrokiem z 30 listopada 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 499/21, uchylił zaskarżoną decyzję i szczegółowo wskazał, na czym polegało błędne zastosowanie przez organ przepisów o czasie pracy kierowców. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, GITD decyzją z 12 maja 2022 r. uchylił w całości decyzję WITD z 29 października 2020 r. i nałożył na skarżącą karę pieniężną w łącznej wysokości 9 050,00 zł. Za poszczególne stwierdzone naruszenia GITD ustalił kary w następującej wysokości: 1) 50 zł – za przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin w sytuacji, gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin: – o czas powyżej 15 minut do mniej niż 1 godziny (lp. 5.1. załącznika nr 3 do ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym – ob.: t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1490 ze zm.; dalej: u.t.d.); 2) 600 zł – za skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego: – o czas do 1 godziny; – o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut (lp. 5.5.2. załącznika nr 3 do u.t.d.); 3) 400 zł – za niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku: – skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas do 1 godziny; – skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin (lp. 5.6.2. załącznika nr 3 do u.t.d.); 4) 7 500 zł – za niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy – za każdy wpis (lp. 6.3.8. załącznika nr 3 do u.t.d.); 5) 500 zł – za naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy – za każdego kierowcę (lp. 6.3.17 załącznika nr 3). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie opisanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę na powyższe rozstrzygnięcie. W ocenie WSA organ prawidłowo wykonał wytyczne co do dalszego postępowania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 listopada 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 499/21, oraz wyczerpująco wyjaśnił wskazane przez Sąd i niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne i prawne. W odniesieniu do naruszeń określonych w pozycjach lp. 5.5. i lp. 5.6. załącznika nr 3 do u.t.d., GITD prawidłowo, zgodnie z wytycznymi z zawartymi w powołanym wyżej wyroku WSA w Lublinie stwierdził, że prawidłowa wykładnia obowiązujących przepisów u.t.d. wskazuje, że nie jest dopuszczalne sumowanie administracyjnych kar pieniężnych za naruszenie przepisów u.t.d. dotyczących skrócenia wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego i wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku, jeżeli jedno stwierdzone naruszenie w tym zakresie podlega kwalifikacji wyłącznie do jednej pozycji załącznika nr 3 do u.t.d. W konsekwencji, za prawidłowe należało uznać rozstrzygniecie organu odwoławczego uchylające karę pieniężną w wysokości 900 zł za naruszenie z lp. 5.5. załącznika nr 3 do ustawy (ustaloną przez WITD na podstawie lp. 5.5.1. i lp. 5.5.2.) i nałożenie kary pieniężnej w wysokości 600 zł (3 x 200 zł wyłącznie na podstawie lp. 5.5.2.) oraz uchylające karę pieniężną w wysokości 600 zł za naruszenie lp. 5.6 załącznika nr 3 do u.t.d. (nałożoną przez organ pierwszej instancji na podstawie lp. 5.6.1. i lp. 5.6.2.) i nałożenie kary pieniężnej w wysokości 400 zł (2 x 200 zł wyłącznie na podstawie lp. 5.6.2. załącznika nr 3 do u.t.d.). Odnośnie do naruszenia polegającego na skróceniu wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego GITD prawidłowo ustalił, że analiza danych cyfrowych z karty kierowcy Y wykazała, że 6 listopada 2019 r. o 06:06 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać wymagany regularny okres odpoczynku dziennego w wymiarze 11 godzin. W okresie tym kierowca odebrał 7 godzin i 39 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od 22:27 6 listopada 2019 r. do 06:06 7 listopada 2019 r. Kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 41 minut. Także analiza danych cyfrowych z karty wyżej wymienionego kierowcy wykazała, że 31 stycznia 2020 r. o 07:40 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać wymagany regularny okres odpoczynku dziennego w wymiarze 11 godzin. W okresie tym kierowca odebrał 9 godzin i 7 minut nieprzerwanego odpoczynku (od 18:44 31 stycznia 2020 r. do 03:51 1 lutego 2020 r.). Kierowca skrócił więc dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 53 minuty. Natomiast analiza danych cyfrowych z karty kierowcy Z wykazała, że 28 lutego 2020 r. o 09:27 kierowca rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać wymagany regularny okres odpoczynku dziennego w wymiarze 11 godzin. W okresie tym kierowca odebrał 9 godzin i 4 minuty nieprzerwanego odpoczynku (od 21:46 28 lutego 2020 r. do 06:50 29 lutego 2020 r.). Oznacza to, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 56 minut. Mając na względzie tak ustalony stan faktyczny oraz powyższe regulacje, GITD zasadnie nałożył na skarżącą za stwierdzone naruszenia polegające na skróceniu wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego karę pieniężną w wysokości 600 zł (po 200 zł za każde naruszenie) na podstawie lp. 5.5.2. załącznika nr 3 do u.t.d. Analiza danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy A wykazała, że 14 sierpnia 2019 r. o 10:00 kierowca rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać nieprzerwany odpoczynek dzienny w dwóch częściach, co najmniej 3 godziny i co najmniej 9 godzin, a odebrał drugą część odpoczynku o długości 7 godzin i 56 minut (od 02:04 15 sierpnia 2019 r. do 10:00 15 sierpnia 2019 r.). Powyższe oznacza, że kierowca skrócił drugą część dzielonego dziennego czasu odpoczynku o 1 godzinę i 4 minuty, co podlega karze w wysokości 200 zł. W odniesieniu do wyżej wymienionego kierowcy stwierdzono także skrócenie drugiej część dzielonego dziennego czasu odpoczynku o 1 godzinę i 33 minuty 5 grudnia 2019 r. – 4 grudnia 2019 r. o 04:21 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, a w okresie tym kierowca odebrał drugą część odpoczynku o długości tylko 7 godzin i 27 minut, tj. od 20:54 4 grudnia 2019 r. do 04:21 5 grudnia 2019 r., a zatem kierowca skrócił drugą część dzielonego dziennego czasu odpoczynku o 1 godzinę i 33 minuty. Takie naruszenie podlega karze w wysokości 200 zł. W tych okolicznościach GITD prawidłowo nałożył na skarżącą za stwierdzone naruszenia polegające na niespełnieniu wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku karę pieniężną w wysokości 400 zł (po 200 zł za każde naruszenie) na podstawie lp. 5.6.2 załącznika nr 3 do u.t.d. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie: I. przepisów prawa materialnego, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 93 ust. 1 w zw. z art. 92a ust. 1 u.t.d., przez afirmację bezpodstawne nałożenia na stronę skarżącą przez GITD kary pieniężnej w wysokości 9.050,00 zł; 2. art. 10 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (DZ.U UE L Nr 102 z 11.04.2006; dalej: rozporządzenie 561/2006), przez afirmację ich błędnej wykładni przez afirmację, która to błędna wykładnia ww. przepisów doprowadziła do bezpodstawnego nałożenia przez GITD na stronę skarżącą kary pieniężnej w wysokości: 9.050,00 zł; 3. art. 6 ust. 5 rozporządzenia nr 561/2006, przez afirmację pominięcia przez GITD treści ww. przepisu, który stanowi, że kierowca zapisuje jako inną pracę cały czas określony w art. 4 lit. e), a także cały czas spędzony na prowadzeniu pojazdu używanego do działalności zarobkowej nie objętej zakresem stosowania niniejszego rozporządzenia oraz zapisuje wszelkie okresy gotowości określone w art. 3 lit. b) dyrektywy 2002/15/WE zgodnie z art. 34 ust. 5 lit. b) ppkt (iii) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 ( 1). Zapisu tego dokonuje się ręcznie na wykresówce, na wydruku lub przy użyciu funkcji ręcznego wprowadzania danych do urządzenia rejestrującego; 4. art. 12 rozporządzenia 561/2006, przez afirmację jego pominięcia przez GITD; 5. art. 93a ust. 1 pkt 1 u.t.d., przez afirmację jego bezpodstawnego niezastosowanie przez GITD i w konsekwencji bezpodstawnego nałożenia przez GITD na skarżącą kary pieniężnej w wysokości: 9.050,00 zł; 6. art. 4 lit c) rozporządzenia 561/2006, przez afirmację pominięcia jego treści przez GITD; II. przepisów prawa procesowego, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy: 7. art. 153 p.p.s.a., przez błędną wykładnię powołanego przepisu i przyjęcie, że GITD był związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi już w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 30 listopada 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 499/21, w taki sposób, że nie mógł wydać decyzji o innej treści niż decyzja GITD z 23 czerwca 2022 r., gdyż GITD miał możliwość rozstrzygania, jedynie w zakresie ("w odniesieniu do"): - naruszeń określonych w pozycjach Ip. 5.5. (skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego) i Ip. 5.6. (niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku) załącznika nr 3 do u.t.d.; Sąd stwierdził, że organy dokonały błędnej wykładni treści normy prawnej zawartej w tych regulacjach (Ip. 5.5 i Ip. 5.6 załącznika nr 3 do u.t.d.) i w sposób nieuprawniony dokonały sumowania administracyjnych kar pieniężnych za naruszenia przewidziane w Ip. 5.5.1. i Ip. 5.5.2. oraz Ip. 5.6.1. i 5.6.2. załącznika nr 3 do u.t.d.; 8. art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) p.p.s.a. przez nieuchylenie w całości: - decyzji GITD z 23 czerwca 2022 r., nr BP.500.34.2022.1103.LB3 218012, w przedmiocie uchylenia w całości decyzji WITD, nr WITD.DI.0152.III0169.KP11. 2020 (w zaskarżonej decyzji błędnie wskazano numer jako WITD.DI.0152.III0619.KP 11.2020) z 29 października 2020 r., wydanej w sprawie nałożenia kary pieniężnej w wysokości: 9550,00 zł, i: - nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 9.050,00 zł, w sytuacji gdy decyzję tę wydano z naruszeniem: 9. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 140 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (ob.: t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1691; dalej: k.p.a.), przez niewyjaśnienie przez organy wszystkich istotnych okoliczności faktycznych niniejszej sprawy i bezpodstawne przyjęcie że istnieją podstawy do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w wysokości: 9,050,00 zł; 10. art. 75 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a., przez nieprzeprowadzenie przez GITD – mimo wniosków strony skarżącej w tym zakresie następujących dowodów: a) dowodu z dokumentu: odpisu oświadczenia Z opisującego zdarzenia z 29 lutego 2020 r. - jako dowodu na okoliczności: jego sporządzenia, jego treści, przebiegu zdarzenia, motywów, jakie kierowały działaniami Z; b) odpisu oświadczenia: pisma A z 9 kwietnia 2020 r. - jako dowodu na okoliczności: jego sporządzenia, jego treści, twierdzenia przez A, iż wydruki przekazał do Państwowej Inspekcji Pracy; oraz: c) odmowę (ewentualnie pominięcie wniosku) zwrócenia się przez GITD do Państwowej Inspekcji Pracy, Okręgowy Inspektorat Pracy w Lublinie o nadesłanie kopii informacji oraz dokumentów, jakie A złożył do PIP. Skarżąca nadmieniła, iż mimo wezwań do wydania wydruków z tachografów A konsekwentnie odmawia ich przedstawienia, wskazując jak w piśmie z 9 kwietnia 2020 r. Z tego względu wystąpienie przez GITD do PIP było konieczne i potrzebne; 11. art. 80 w zw. z art. 140 k.p.a., przez bezpodstawne przyjęcie na podstawie zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego przez GITD, że istnieją podstawy do nałożenia na stroną skarżącą kary pieniężnej w wysokości 9.050,00 zł. Jednocześnie GITD przeszedł do porządku dziennego na tym, że WITD z oczywistym naruszeniem regulacji zawartych w art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. dopuścił się: 12. bezpodstawnego oddalenia wniosku dowodowego skarżącej obejmującego: a) dowodu z dokumentu: odpisu oświadczenia Z opisującego zdarzenia z 29 lutego 2020 r. - jako dowodu na okoliczności: jego sporządzenia, jego treści, przebiegu zdarzenia, motywów, jakie kierowały działaniami Z; b) odpisu oświadczenia: pisma A z 9 kwietnia 2020 r. -jako dowodu na okoliczności: jego sporządzenia, jego treści, twierdzenia przez A, iż wydruki przekazał do Państwowej Inspekcji Pracy; oraz: c) odmowę (ewentualnie pominięcie wniosku) zwrócenia się przez GITD do Państwowej Inspekcji Pracy, Okręgowy Inspektorat Pracy w Lublinie o nadesłanie kopii informacji oraz dokumentów, jakie A złożył do PIP. Skarżąca nadmieniła, iż mimo wezwań do wydania wydruków z tachografów A konsekwentnie odmawia ich przedstawienia, wskazując jak w piśmie z 9 kwietnia 2020 r. Dodatkowo GITD mimo stosownego wniosku skarżącej nie dopuścił wskazanych wyżej dowodów w postępowaniu drugoinstancyjnym. Powyższy błąd proceduralny doprowadził do: 13. wydania decyzji GITD w oparciu o istotny błąd w zakresie ustalania stanu faktycznego sprawy odnośnie tego, że organy bezzasadnie przyjęły, że doszło do: - przekroczenia dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin w sytuacji, gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdą dzienną do 10 godzin: - o czas powyżej 15 minut do mniej niż 1 godziny; - skrócenia wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego: - o czas do 1 godziny; - o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut; - niespełnienia wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku: - skrócenia drugiej części odpoczynku dzielonego o czas do 1 godziny; - skrócenia drugiej części odpoczynku dzielonego o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin; - niespełnienia wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis; - naruszenia obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Strona wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Kontroli instancyjnej poddany został wyrok Sądu I instancji oddalający skargę spółki na decyzję GITD z 12 maja 2022 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Ze względu na zakres i konstrukcję podniesionych w petitum skargi kasacyjnej zarzutów oraz sposób, w jaki je uzasadniono, wstępnie przypomnieć należy, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona zgodnie z wymogami określonymi w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich należyte uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny, mocą art. 183 § 1 p.p.s.a., jest związany granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami. Zatem zakres kontroli instancyjnej dokonywanej przez NSA jest ograniczony w tym sensie, że jest wyznaczony zarzutami i żądaniami strony zawartymi w skutecznie wniesionej skardze kasacyjnej. Na gruncie rozpatrywanej sprawy wskazać należy, że w praktyce orzeczniczej NSA nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych w sytuacji, gdy zarzuty kasacyjne lub ich uzasadnienie nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 p.p.s.a., czego potwierdzeniem jest uchwała NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09. Naczelny Sąd Administracyjny nie może jednak we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani uściślać, bądź w inny sposób ich korygować, chyba że umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego. Pominięcie czy też zbyt lakoniczne sygnalizowanie określonych zagadnień w uzasadnieniu skargi kasacyjnej skutkuje niemożnością zakwestionowania przez NSA stanowiska wyrażonego w ich zakresie przez sąd I instancji, a przez to przyjętej przez ten sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego (por. wyroki NSA z: 27 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2140/13; 22 sierpnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1679/11; 19 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 16/13; 17 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 1695/13). Wniesiona w tej sprawie skarga kasacyjna nie spełnia powyższych wymogów zarówno w zakresie jej konstrukcji i formy, jak i prawidłowości sformułowania zarzutów kasacyjnych. W tej mierze w pierwszej kolejności należy przypomnieć, że naruszenie prawa materialnego, jako podstawa skargi kasacyjnej, może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Sformułowanie zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa materialnego zawsze powinno łączyć się z wykazaniem, na czym polegało wadliwe odczytanie przez sąd I instancji znaczenia treści przepisu, a następnie konieczne jest podanie właściwego, zdaniem skarżącego, rozumienia naruszonego przepisu. Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumpcji). Tymczasem autor skargi kasacyjnej sformułował wszystkie sześć zarzutów materialnych skargi kasacyjnej z pominięciem powyższych wymogów. Po pierwsze, przywołując zarówno w petitum skargi kasacyjnej (pkt 1, 3-6), jak i w jej uzasadnieniu przepisy prawa materialnego tj.: art. 93 ust. 1 w zw. z art. 92a ust. 1 u.t.d., art. 93a ust. 1 pkt 1 u.t.d., art. 4 lit c, art. 6 ust. 5, art. 12 rozporządzenia 561/2006, skarżąca spółka nie wyjaśnia, czy naruszenie wymienionych przepisów polegało na dokonanej przez Sąd I instancji ich błędnej wykładni, czy na ich niewłaściwym zastosowaniu, posługując się w tym zakresie zwrotami niedookreślonymi tj. "przez afirmację bezpodstawne nałożenia na stronę skarżącą przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego kary pieniężnej", "przez afirmację pominięcia przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego treści przepisu", "przez afirmację jego bezpodstawnego niezastosowanie przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego". Powyższe ogólne, a także błędne językowo określenia w połączeniu z brakiem ich wyjaśnienia (doprecyzowania) w uzasadnieniu rozpatrywanej skargi kasacyjnej powodują, że ww. zarzuty materialne zostały sformułowane w sposób, który uniemożliwia ich kontrolę instancyjną. Podobną uwagę należy sformułować w odniesieniu do zarzutu materialnego wymienionego w pkt. 2 petitum skargi kasacyjnej, tj. naruszenia art. 10 ust. 2 rozporządzenia 561/2006. Wprawdzie autor skargi kasacyjnej wskazuje, iż jego zadaniem Sąd I instancji naruszył ww. przepis "przez afirmację ich błędnej wykładni przez afirmację, która to błędna wykładnia ww. przepisów doprowadziła do bezpodstawnego nałożenia przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego na stronę skarżącą kary pieniężnej", jednakże w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wyjaśnia, na czym jego zdaniem polegało wadliwe odczytanie przez Sąd I instancji znaczenia treści ww. przepisu oraz nie podaje właściwego, zdaniem skarżącego, jego rozumienia. Po drugie, należy zauważyć, że uzasadnienie rozpatrywanej skargi kasacyjnej nie zawiera żadnego rozwinięcia (uzasadnienia) zarzutów naruszenia prawa materialnego i sprowadza się jedynie do powtórzenia zarzutów sformułowanych w pkt. 1-6 jej petitum (s. 19-21 uzasadnienia skargi kasacyjnej). Tym samym zarzuty materialne rozpatrywanej skargi kasacyjnej, z powodu wyżej wskazanej wadliwości ich sformułowania oraz braku ich uzasadnienia, nie zasługiwały na uwzględnienie. Przechodząc do zarzutów naruszenia przepisów postępowania w pierwszej kolejności należy rozpatrzyć zarzut sformułowany w pkt 7 petitum skargi kasacyjnej, w ramach którego spółka wskazuje na naruszenie przez Sąd I instancji art. 153 p.p.s.a. przez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że "organ II Instancji był związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi już w wyroku WSA w Lublinie z 30 listopada 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 499/21 w taki sposób, że nie mógł wydać decyzji o innej treści, niż decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 23 czerwca 2022 r.". Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W orzecznictwie NSA podkreśla się, że ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki polegające na tym, że ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże je w sprawie. Jedynie w przypadku gdy ulegnie zmianie podstawa prawna danego stosunku prawnego lub gdy zmienią się okoliczności faktyczne, zasada z art. 153 p.p.s.a. nie będzie miała już zastosowania. To bezwzględne związanie oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem sądu, lecz zobowiązany jest do podporządkowania mu się w pełnym zakresie, a uchylenie się temu obowiązkowi stanowi naruszenie prawa skutkujące koniecznością uchylenia aktu wydanego w kolejnym postępowaniu administracyjnym, gdy strona akt ten zaskarży do sądu administracyjnego (zob. wyroki NSA z: 20 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 838/17; 13 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 1104/17; 5 marca 2019 r., sygn. akt II FSK 3044/18; 7 lipca 2026 r., sygn. akt II GSK 1479/26). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając powyższy zarzut, podkreśla, że kontrolowana w niniejszej sprawie przez Sąd I instancji decyzja GITD została wydana w warunkach związania określonego w art. 153 p.p.s.a. W wyroku z 30 listopada 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 499/21, WSA w Lublinie prawomocnie przesądził, że organ w tej sprawie zebrał wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia materiał dowodowy i poza błędnym sumowaniem kar z lp. 5.5.1. i lp. 5.5.2. oraz z lp. 5.6.1. i 5.6.2. załącznika nr 3 do u.t.d. prawidłowo, w świetle przedstawionego materiału dowodowego, zastosował przepisy prawa procesowego i materialnego. W uzasadnieniu kontrolowanego wyroku zasadnie zatem w tym zakresie Sąd I instancji wskazuje, że "w sprawie, która poddana została już kontroli sądowej, jak niniejsza, ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się do kontroli, czy organy administracji prawidłowo uwzględniły wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz dokonały oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku. Te natomiast kwestie, które były już przedmiotem wiążącej oceny sądu, i co do których sąd nie dopatrzył się uchybień w działaniu organu administracji, ponownie oceniane w ogóle być odmiennie nie mogą. (...) rozpoznając sprawę ponownie organ był związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi już w wyroku WSA w Lublinie z 30 listopada 2021 r., w sprawie sygn. akt III SA/Lu 499/21". Tym samym zarzut procesowy sformułowany w pkt. 7 petitum skargi kasacyjnej należało uznać za bezzasadny. W odniesieniu natomiast do zarzutów procesowych sformułowanych w pkt. 8-12 petitum skargi kasacyjnej należy wskazać, iż były one formułowane przez spółkę także w skardze do WSA, zaś Sąd I instancji rozpatrzył je prawidłowo i wszechstronnie. W tym zakresie należy również zauważyć, że autor skargi kasacyjnej w ww. zarzutach oraz w jej uzasadnieniu powołuje się na decyzję GITD z 23 czerwca 2022 r., podczas gdy Sąd I instancji w niniejszej sprawie kontrolował decyzję GITD z 12 maja 2022 r. Uznając to za omyłkę pisarską, Naczelny Sąd Administracyjny w zakresie powyższych zarzutów wskazuje, że o prawidłowości ustaleń faktycznych dokonanych w związku z kontrolą w siedzibie spółki w tej sprawie wypowiedział się WSA w Lublinie w prawomocnym wyroku z 30 listopada 2021 r., sygn. III SA/Lu 499/21. Sąd ten zasadnie stwierdził, że stan faktyczny został przez organy administracji publicznej ustalony prawidłowo, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), po wyczerpującym zebraniu materiału dowodowego i jego wszechstronnej ocenie (art. 77 § 1 k.p.a.), zaś dowody zgromadzone w sprawie nie pozostawiają wątpliwości, że spółka dopuściła się stwierdzonych w decyzji GITD naruszeń. Wobec faktu, iż podstawa prawna kontrolowanej decyzji oraz okoliczności faktyczne sprawy nie uległy zmianie, zarówno GITD rozpatrujący sprawę ponownie, jak i Sąd I instancji kontrolujący wydaną ponownie przez ten organ decyzję byli związani oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w ww. wyroku WSA w Lublinie z dnia 30 listopada 2021 r., sygn. III SA/Lu 499/21. Związanie powyższe dotyczy również stwierdzonego przez ten Sąd braku podstaw do przeprowadzania zgłoszonych przez spółkę dowodów, w tym oświadczenia i pisma dwóch kierowców oraz wniosku o zwrócenie się do Państwowej Inspekcji Pracy o nadesłanie kopii informacji i dokumentów jakie jeden z kierowców miał złożyć do tego organu. Sąd I instancji w zaskarżonym niniejszą skargą kasacyjną wyroku zasadnie zatem stwierdził, że GITD zastosował się do oceny prawnej wyrażonej w prawomocnym wyroku WSA w Lublinie z 30 listopada 2021 r., sygn. III SA/Lu 499/21, która dotyczyła jedynie odstąpienia od sumowania kar za naruszenia z lp. 5.5.1. i lp. 5.5.2. oraz z lp. 5.6.1. i 5.6.2. załącznika nr 3 do u.t.d. Należy podkreślić, że zarówno w ww. wyroku z 30 listopada 2021 r., sygn. III SA/Lu 499/21, jak i w kontrolowanym wyroku z 5 stycznia 2023 r. WSA w Lublinie odniósł się do wszystkich zarzutów procesowych podnoszonych przez spółkę, dotyczących naruszeń określonych w lp. 5.1., lp. 6.3.8, lp. 6.3.17 załącznika nr 3 do u.t.d., zasadnie uznając je za bezpodstawne. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. O kosztach postępowania kasacyjnego NSA orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 118).

Informacje o sprawie

Data wpływu
7 czerwca 2023
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Sędziowie
Anna Ostrowska /sprawozdawca/ Grzegorz Dudar Małgorzata Korycińska /przewodniczący/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny