II GSK 1048/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar Protokolant asystent sędziego Marta Górniak po rozpoznaniu w dniu 24 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 471/20 w sprawie ze skargi M. Ł. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 10 stycznia 2020 r. nr EA-b-35/20/1776/19 w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną bojową do celów ochrony osobistej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. Ł. na rzecz Komendanta Głównego Policji 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 471/20, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), oddalił skargę M. Ł. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 10 stycznia 2020 r., w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną bojową do celów ochrony osobistej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M. Ł., zaskarżając orzeczenie w całości oraz domagając się jego uchylenia w całości i rozpoznania skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie organowi sprawy do ponownego rozpoznania. Ewentualnie w razie przyjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny, że istota sprawy nie jest dostatecznie wyjaśniona, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. Ponadto skarżący kasacyjnie wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1. prawa materialnego, tj. art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2020 r. poz. 995; dalej jako: u.b.a.) poprzez jego błędną wykładnię polegającą na niezasadnym przyjęciu, że zawarty w nim zwrot "funkcjonariusze Policji", określający grupę osób zwolnionych od egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania broni oraz z umiejętności posługiwania się bronią nie obejmuje swoim zakresem funkcjonariuszy Policji korzystających z zaopatrzenia emerytalnego w trybie przepisów ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723 ze zm.; dalej jako: u.z.e.f.); 2. przepisów postępowania, tj. art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niezasadne zastosowanie i oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi skarżącego na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 10.01.2020 r., pomimo że w skardze tej skarżący zasadnie zarzucił organowi m.in. niewłaściwą wykładnię przepisów u.b.a. polegającą na niesłusznym przyjęciu, że podlegał on obowiązkowi zdania egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania broni oraz z umiejętności posługiwania się bronią, tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powielił błędną interpretację art. 16 ust. 2 u.b.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, jako że skutkowało oddaleniem skargi skarżącego, podczas gdy powinna ona była zostać uwzględniona. Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego stosownie do obowiązujących w tym zakresie norm. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. W sprawie niniejszej zarzut naruszenia prawa procesowego został tak skonstruowany, że powiązano go ściśle z naruszeniem prawa materialnego, a zatem celowym jest ich łączne rozpoznanie. Argumentacja towarzysząca zarzutowi prawnomaterialnemu praktycznie była tożsama z argumentacją towarzyszącą zarzutowi procesowemu. Jak słusznie stwierdził Sąd I instancji i co wynikało z treści decyzji, podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć stanowiły art. 17 ust. 3 w związku z art. 16 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Pierwszy z powołanych przepisów, stanowi, że organ Policji odmawia wydania pozwolenia na broń osobie, która nie zdała egzaminu, o którym mowa w art. 16 ust. 1 powołanej ustawy. Przepis art. 16 ust. 1 tej ustawy określa natomiast, że osoba, która występuje z podaniem o wydanie pozwolenia na broń, jest obowiązana zdać egzamin przed komisją powołaną przez właściwy organ Policji ze znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania danej broni oraz z umiejętności posługiwania się tą bronią. Zestawienie obu regulacji w sposób jednoznaczny wskazuje, że osoba fizyczna może uzyskać uprawnienie do posługiwania się bronią wyłącznie po uzyskaniu dopuszczenia do posiadania broni z zachowaniem zasad określonych w art. 15 ust. 1-5 i art. 16 ust. 1 ustawy, a więc w przypadku jak w niniejszej sprawie po spełnieniu wymogu określonego w art. 16 ust. 1 ustawy - zdania egzaminu przed komisją powołaną przez właściwy organ Policji ze znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania danej broni oraz z umiejętności posługiwania się tą bronią. Wyjątek od powyższego obowiązku (zdawania egzaminu) przewidziano w art. 16 ust. 2 ustawy o broni. Z dyspozycji tej normy wynika, że od egzaminu, o którym mowa w ust. 1, zwolnieni są funkcjonariusze Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Celno-Skarbowej, Biura Ochrony Rządu, Służby Więziennej, funkcjonariusze lub pracownicy innych państwowych formacji uzbrojonych i żołnierze zawodowi Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, członkowie Polskiego Związku Łowieckiego - w zakresie broni myśliwskiej, oraz członkowie Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego posiadający licencję zezwalającą na uprawianie strzelectwa sportowego - w zakresie broni sportowej, jeżeli zdali taki egzamin na podstawie odrębnych przepisów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w niniejszej sprawie skarżący nie należy do żadnej z kategorii podmiotów określonych w art. 16 ust. 2 ustawy o broni. Przepis ten odnosi się bowiem do funkcjonariuszy pozostających w czynnej służbie. Natomiast skarżący jest byłym (obecnie emerytowanym) funkcjonariuszem Policji, wobec czego w ocenie NSA, przywołane wyłączenie nie ma w stosunku do niego zastosowania. Podkreślenia wymaga, że katalog podmiotów wyłączonych z konieczności zdania egzaminu, o którym mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o broni, wobec jego treść i zakresu określającego podmioty objęte zwolnieniem uznać należy za katalog zamknięty. Niewątpliwie bowiem odnosi się on do podmiotów aktywnie używających broni (szkolenia, ćwiczenia, doszkalanie, zawody, polowania) oraz będących na bieżąco z regulacjami prawnymi w zakresie szeroko rozumianego posiadania i używania broni. Brak jest zatem podstaw, co stara się wywodzić skarżący w motywach skargi kasacyjnej, że wyłączenie to powinno mieć zastosowanie również do osób, które w ramach wykonywanej uprzednio pracy lub pełnionej służy egzamin taki zdały. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie podnosi się, że nie jest logicznym, szczególnie w świetle art. 10 ust. 1 ustawy o broni, który stanowi, że warunkiem wydania pozwolenia na broń jest aby wnioskodawca nie stanowił zagrożenia dla siebie oraz porządku lub bezpieczeństwa publicznego, przyjęcie bezterminowej, czy wręcz dożywotniej ważności egzaminu dla podmiotu, który mając zaliczony pozytywnie rzeczony egzamin w ramach pełnionej służby, służby tej już nie pełni. Nie można bowiem tracić z pola widzenia okoliczność takich, jak degradacja lub spadek nabytych niegdyś przez podmiot zdolności psychoruchowych, czy brak aktualnej wiedzy w zakresie regulacji warunkujących dopuszczalność posiadania i posługiwania się bronią (zob. wyrok NSA z dnia 28 września 2021 r., sygn. akt II GSK 890/21 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stwierdzić przy tym również należy, że Sąd I instancji nie dokonał ani zawężającej ani rozszerzającej wykładni art. 16 ust. 2 ustawy o broni, a jedynie dokonał oceny skarżącego jako ubiegającego się o wydanie pozwolenia posługiwania się bronią pod kątem enumeratywnego i zamkniętego katalogu podmiotów wyłączonych spod obowiązku zdawania rzeczonego egzaminu. W świetle przedstawionych wywodów, wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej okazały się zatem niezasadne. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na mocy art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.). Zasądzona kwota stanowi zwrot kosztów pełnomocnika organu z tytułu udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną w terminie przewidzianym art. 179 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji wyroku).