Sygnatura
II GSK 1042/22
II GSK 1042/22 - Wyrok NSA z 2026-04-23
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 23 kwietnia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Zalewski (spr.) Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Protokolant starszy asystent sędziego Aleksandra Tokarczyk po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 2166/20 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 lipca 2020 r. nr DT-I.Z.395614.1431-2016.16.tma w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na słowny znak towarowy oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
I. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 stycznia 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2166/20 oddalił skargę [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej Spółka, Zgłaszająca, Skarżąca) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z 29 lipca 2020 r., nr DT-I.Z.395614.1431-2016.16.tma w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy. II. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: 1. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej wskazaną wyżej decyzją, na podstawie art. 245 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 129 ust. 1 pkt 2 oraz art. 129 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1410, ze zm., dalej p.w.p.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję z 16 listopada 2016 r. o odmowie udzielenia Spółce prawa ochronnego na znak towarowy słowny 300 Panoramicznych, objęty zgłoszeniem z 24 stycznia 2012 r., nr [...]. Powodem nieuwzględnienia wniosku było przyjęcie przez Urząd Patentowy, że oznaczenie to nie posiada dostatecznych znamion odróżniających w rozumieniu art. 129 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 p.w.p., bowiem składa się w całości z elementów niewyróżniających, mogących służyć w obrocie do wskazania właściwości i przeznaczenia usług, do oznaczania których zostało przeznaczone. Pozbawione jest więc pierwotnej zdolności odróżniającej ze względu na swój opisowy charakter. Jest to wyrażenie na tyle oczywiste, że przypisanie go do konkretnych towarów jako pochodzącego od konkretnego przedsiębiorcy nie jest możliwe. Wskazuje na towary jakie Zgłaszająca wprowadza do obrotu tj. krzyżówki, czasopisma szaradziarskie i krzyżówkowe. Tak sformułowane oznaczenie nie posiada cech fantazyjnych. Wskazuje jedynie na rodzaj wydawnictwa określając przy tym konkretną ilość umieszczonych w nich krzyżówek. Jak wskazał, przeciętny konsument, właściwie poinformowany oraz dostatecznie uważny i rozsądny, będzie liczbę "300" postrzegał jako opis jednej z cech towarów objętych zgłoszeniem. Liczba "300" odnosi się bowiem do określonej ilości i będzie postrzegana jako informacja o cechach towaru określonego przez drugi człon czyli "panoramiczne". Zdaniem Urzędu, w przypadku towarów takich jak krzyżówki, czasopisma szaradziarskie i krzyżówkowe liczba "300" odnosi się do ilości towarów wskazanych rodzajowo przez drugi człon znaku i będzie natychmiast i bez głębszego zastanowienia postrzegana przez przeciętnego konsumenta jako opis cech towarów. Z kolei słowo "panoramiczny" ma charakter wieloznaczny. W odniesieniu do krzyżówek przymiotnik ten informuje np. o ich rodzaju. Krzyżówka panoramiczna jest to odmiana krzyżówki, w której definicje haseł umieszczone są na obrzeżach i w polach martwych diagramu, natomiast pozycję i kierunek wpisywania wskazują strzałki. Tego rodzaju krzyżówki często zamieszczane są w wielu wydawnictwach prasowych i od lat cieszą się wielką popularnością. Tym samym, zdaniem organu, uprawniony wydaje się wniosek, że termin "panoramiczny" w odniesieniu do wydawnictw szaradziarskich jest obecny w języku potocznym i zrozumiały dla przeciętnego odbiorcy. Rozważając następnie, czy przedmiotowe oznaczenie na skutek używania mogło nabyć przed datą zgłoszenia wtórną zdolność odróżniającą w myśl art. 130 p.w.p. Urząd Patentowy stwierdził, że przedstawione materiały o tym nie świadczą. Brak jest bowiem podstaw by oznaczeniu słownemu 300 panoramicznych jednoznacznie przypisać długotrwałe używanie na rynku w oderwaniu od innych elementów znaku słowno-graficznego odpowiadającego etykiecie tj. karcie tytułowej używanej na wydawanych przez Zgłaszającą czasopismach czy broszurach. Wyjaśnił, że okładki wydawnictwa 300 panoramicznych z lat 1997-1998, 2000- 2006, przedstawiają znak słowno-graficzny w charakterystycznej, niemal niezmienionej przez lata grafice. Wszystkie zaprezentowane okładki - strony tytułowe, posiadają charakterystyczną grafikę, która nie ogranicza się jedynie do fantazyjnego zapisu tytułu czasopisma tj. wyrażenia 300 panoramicznych. Równie ważny element strony tytułowej stanowi jej kompozycja, z występującą na każdej okładce głową modelki. Organ wyjaśnił dalej, że używanie znaku słowno-graficznego nie oznacza samoistnie, że w świadomości konsumenta powstają asocjacje pomiędzy elementem słownym a konkretnym przedsiębiorcą. 2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę zgodził się z organem, że przedmiotowy znak towarowy - "300 Panoramicznych" - nie posiada pierwotnej zdolności odróżniającej ze względu na swój opisowy charakter. Oznaczenie to, składa się w opinii Sądu w całości z elementów niewyróżniających, mogących służyć w obrocie do wskazania właściwości i przeznaczenia towarów, do oznaczania których został przeznaczony przedmiotowy znak towarowy tj. krzyżówek, czasopism szaradziarskich, i krzyżówkowych z kl. 16. Słowa składające się na przedmiotowy znak towarowy mają swoje ścisłe i określone znaczenie, których treść jest rozumiana natychmiastowo i bezpośrednio, dla przeciętnego odbiorcy towarów sygnowanych tym oznaczeniem, a więc przeciętnego mieszkańca Polski. Oznaczenie to pozbawione jest cech charakterystycznych, które mogłyby utkwić w świadomości przeciętnego odbiorcy i w konsekwencji nie nadaje się do identyfikacji towaru jako pochodzącego od Zgłaszającej. Tak sformułowane oznaczenie nie posiada cech fantazyjnych. Wskazuje jedynie na rodzaj wydawnictwa określając przy tym konkretną ilość umieszczonych w nich krzyżówek. Dokonując zaś oceny używania spornego oznaczenia w kontekście nabycia przezeń wtórnej zdolności odróżniającej stwierdził, że Spółka nie wykazała nabycia przez badane oznaczenie wtórnej zdolności odróżniającej. Zdaniem Sądu, przekonujące jest twierdzenie Urzędu, że dowody nie wystarczyły do jednoznacznego stwierdzenia, że przedmiotowy znak towarowy rzeczywiście utrwalił się w świadomości odbiorców, w taki sposób, że oznaczone nim towary (krzyżówki, czasopisma szaradziarskie i krzyżówkowe) kojarzone były jako pochodzące od Spółki. Za słuszne uznał przyjęcie, że nie było podstaw, aby badanemu oznaczeniu jednoznacznie przypisać długotrwałe używanie na rynku w oderwaniu od innych elementów należącego do Spółki znaku słowno-graficznego "300 Panoramicznych", odpowiadającego etykiecie tj. karcie tytułowej używanej na wydawanych przez Spółkę czasopismach. W tym zakresie Sąd podzielił stanowisko Urzędu, że kompozycja okładki czasopisma - strony tytułowej, obejmuje nie tylko związek słów "300" i "panoramicznych", ale także - w przeważającej mierze, grafikę, która oprócz tytułu czasopisma posiada, występującą na każdej okładce głowę modelki. Wizerunek kobiety istotnie jest "górujący" na okładce tytułowej, jest elementem szczególnie wyeksponowanym i tym samym przykuwającym uwagę przeciętnego odbiorcy. Same zaś oznaczenia w postaci cyfr 300 itd. występują wraz ze słowem "panoramiczne". Zarazem, jak uznał Sąd, organ słusznie zakwestionował materiały dotyczące badań. Zasadnie zwrócił uwagę, że żaden z wyników nie mówi o tym, jaki odsetek konsumentów rozpoznaje badane oznaczenie słowne "300 panoramicznych" za znak towarowy używany wyłącznie przez Spółkę. Niewątpliwie jej czasopismo przez lata uzyskało znaczącą pozycję na rynku wydawnictw szaradziarskich, na co wskazują złożone dowody, w tym także materiały świadczące o prowadzonej reklamie. Jednakże dowody te są niewystarczające dla uznania wtórnej zdolności odróżniającej badanego oznaczenia słownego, jako że nie potwierdzają, że oznaczenie to przez konsumenta postrzegane jest jako pochodzące od Spółki. 4. Zgłaszająca złożyła skargę kasacyjną od opisanego wyżej wyroku, zaskarżając to orzeczenie w całości. Sądowi pierwszej instancji zarzuciła: - w oparciu o art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji poprzedzającej, która została wydana z naruszeniem prawa poprzez niewłaściwe zastosowanie przez Urząd Patentowy art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.; dalej k.p.a.), polegającego na braku wyczerpującego rozpatrzenia i nieocenienia całego materiału dowodowego w kwestii dotyczącej wtórnej zdolności odróżniającej spornego znaku "300 Panoramicznych" - przez co organ uchybił przepisom postępowania w taki sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności poprzez: a. wadliwe przyjęcie, że sporny znak towarowy używany jest przez wiele podmiotów, pomimo że Spółka wykazała w świetle stanu faktycznego oraz materiału dowodowego, iż jest jedynym podmiotem na rynku czasopism krzyżówkowych posługującym się słownym znakiem towarowym "300 Panoramicznych", a więc nie było żadnych podstaw do przyjęcia ustalenia faktycznego o występowaniu na rynku wydawniczym wielu wydawców (innych uczestników obrotu), oferujących czasopisma krzyżówkowe opatrzone spornym znakiem towarowym "300 Panoramicznych", a w konsekwencji istnienia zagrożenia, że inni producenci pozbawieni zostaliby możliwości informowania o swoim towarze; b. wadliwe pominięcie przez Sąd pierwszej instancji okoliczności, że organ nie rozpatrzył wszystkich złożonych dowodów na okoliczność używania spornego znaku w zwykłych warunkach obrotu. Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do całości materiału dowodowego, nie wskazał na jego kompletność czy też nie zajął się szczegółową kontrolą błędnej oceny tego materiału dokonanej przez organ. Wydane, zaskarżone rozstrzygnięcie sprowadza się bowiem do stwierdzeń o nieuznaniu dowodów przedstawionych przez Spółkę za przekonujące do uznania, że długotrwałe i intensywne używanie spornego znaku 300 Panoramicznych zarówno przed jak i po dacie zgłoszenia znaku, doprowadziło do nabycia wtórnej zdolności odróżniającej przez sporny znak w dacie jego zgłoszenia z uwagi na zawarcie na okładce tytułowej kompozycji graficznej (wizerunku głowy kobiety), podczas gdy krzyżówki, czasopisma krzyżówkowe i szaradziarskie na rynku prasowym identyfikowane są przez tytuł prasowy, którym jest znak towarowy 300 Panoramicznych (wyłącznie słowny element), co doprowadziło do wadliwego przyjęcia, że przeciętny nabywca nie rozpoznaje czasopism szaradziarskich Spółki bez okazania mu całej strony tytułowej; c. pominięcie faktu, iż odróżnienie czasopisma w zwykłych warunkach obrotu następuje na podstawie, słownych elementów, (tytułu prasowego) to jest znaku słownego 300 Panoramicznych, a nie grafice stanowiącej element dekoracyjny karty tytułowej. Warstwa graficzna karty tytułowej (głowa modelki) ulega cyklicznym zmianom, dlatego też nie ma wpływu na charakter odróżniający znaku słownego czego błędnie nie uwzględnił w tym kontekście zarówno organ, jak i oceniający to postępowanie administracyjne Sąd pierwszej instancji; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 130 p.w.p. poprzez brak stwierdzenia naruszenia przez Urząd Patentowy art. 130 p.w.p. - co miało wpływ na końcowy wynik sprawy - i brak uchylenia zaskarżonej decyzji organu na tej podstawie - podczas gdy Urząd Patentowy uchybił temu przepisowi prawa materialnego w taki sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, gdyż wadliwie uznał, że nie przedstawiono dowodów świadczących o nabyciu wtórnej zdolności odróżniającej, podczas gdy prawidłowa ocena zgromadzonego materiału dowodowego ocenianego we wzajemnym powiązaniu potwierdza nabycie wtórnej zdolności odróżniającej przez sporny znak; - w oparciu o art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie: 1. art. 130 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię a to przez uznanie, że używanie spornego znaku 300 Panoramicznych prowadzące do nabycia zdolności odróżniającej wymaga wykazania używania znaku słownego w oderwaniu od innych elementów towaru dla którego jest przeznaczony, co jest sprzeczne z zasadą oceny używania znaków towarowych w zwykłych warunkach obrotu; 2. art. 130 p.w.p. poprzez brak jego zastosowania a to poprzez niedopuszczenie możliwości nabycia przez sporny znak 300 Panoramicznych wtórnej zdolności odróżniającej w wyniku używania na karcie tytułowej (okładce), podczas gdy prawidłowa metodyka oceny wtórnej zdolności odróżniającej słownego znaku towarowego prowadzi do wniosku, że sporny znak nabył wtórną zdolność odróżniającą. W oparciu o tak sformułowane zarzuty Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, przeprowadzenie rozprawy w celu rozpoznania skargi kasacyjnej oraz zasądzenie na rzecz Spółki zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. III. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 1. Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione, dlatego skarga kasacyjna nie może zostać uwzględniona. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego, stosownie do art. 174 pkt 2 p.p.s.a., strona wnosząca skargę kasacyjną obowiązana jest wykazać, że zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej. Stosownie bowiem do art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że postępowanie wywołane skargą kasacyjną nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz na kontroli zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego w granicach podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest zatem weryfikacja, czy Sąd pierwszej instancji prawidłowo skontrolował legalność decyzji Urzędu Patentowego RP. Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył swoje rozważania do oceny zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, należy stwierdzić, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw. Sposób sformułowania zarzutów oraz argumentacja przedstawiona w ich uzasadnieniu wskazują, że zarzuty procesowe i materialnoprawne pozostają ze sobą ściśle powiązane, gdyż wszystkie zmierzają do zakwestionowania oceny, że oznaczenie słowne "300 panoramicznych" nie posiada pierwotnej ani wtórnej zdolności odróżniającej. 2. Spór prawny w rozpoznawanej sprawie dotyczy prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując decyzję Urzędu Patentowego RP z 29 lipca 2020 r., utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą udzielenia prawa ochronnego na słowny znak towarowy "300 panoramicznych", uznał, że decyzja ta odpowiada prawu. Urząd Patentowy odmówił udzielenia prawa ochronnego przyjmując, że zgłoszone oznaczenie, przeznaczone dla towarów z klasy 16, tj. krzyżówek, czasopism szaradziarskich i krzyżówkowych, jest opisowe i nie posiada dostatecznych znamion odróżniających w rozumieniu art. 129 ust. 1 pkt 2 oraz art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Skarżąca w skardze kasacyjnej podniosła zarzuty naruszenia zarówno przepisów postępowania, jak i prawa materialnego. W istocie jednak zasadnicza argumentacja skargi kasacyjnej koncentruje się na twierdzeniu, że organ i Sąd pierwszej instancji wadliwie oceniły materiał dowodowy dotyczący używania oznaczenia "300 panoramicznych" oraz błędnie odmówiły zastosowania art. 130 p.w.p. Skarżąca wywodzi, że oznaczenie to nabyło wtórną zdolność odróżniającą wskutek wieloletniego używania na rynku wydawnictw krzyżówkowych. Zarzuty te wymagają więc wspólnego odniesienia się do dwóch zasadniczych kwestii: opisowego charakteru oznaczenia oraz niewykazania nabycia przez nie wtórnej zdolności odróżniającej. 3. Przystępując do oceny podniesionych zarzutów należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny, działając w granicach podstaw kasacyjnych, po dokonaniu kontroli zaskarżonego wyroku doszedł do przekonania, iż zarzuty skargi kasacyjnej nie są usprawiedliwione. Stanowisko to pozostaje zgodne z utrwaloną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącą analogicznych oznaczeń słownych składających się z liczby i określenia "panoramicznych". W wyroku z 16 maja 2025 r., sygn. akt II GSK 2511/21, dotyczącym oznaczenia "200 panoramicznych", NSA wskazał, że oznaczenie takie ma charakter opisowy, a samo czytelnictwo czasopisma oraz rejestracja tytułu prasowego nie świadczą jeszcze o nabyciu wtórnej zdolności odróżniającej. Podobnie w wyroku z 1 kwietnia 2025 r., sygn. akt II GSK 1219/21, dotyczącym oznaczenia "400 panoramicznych", NSA podkreślił, że dla przypisania wtórnej zdolności odróżniającej nie jest wystarczające wykazanie używania oznaczenia jako elementu znaku słowno-graficznego, lecz konieczne jest ustalenie, że odbiorcy postrzegają sam element słowny jako oznaczenie pochodzenia towaru od konkretnego przedsiębiorcy. Analogiczne stanowisko zostało wyrażone również w wyroku NSA z 16 maja 2025 r., sygn. akt II GSK 2488/21, odnoszącym się do oznaczenia "1000 panoramicznych", gdzie wskazano, że połączenie liczby z określeniem rodzaju krzyżówek pełni przede wszystkim funkcję informacyjną i opisową. W orzecznictwie tym konsekwentnie podkreślano również, że rejestracja tytułu prasowego na podstawie przepisów ustawy – Prawo prasowe nie jest równoznaczna z uzyskaniem zdolności odróżniającej w rozumieniu prawa znaków towarowych. NSA wskazywał ponadto, że dla nabycia wtórnej zdolności odróżniającej konieczne jest wykazanie utrwalenia w świadomości odbiorców samego oznaczenia słownego jako identyfikatora pochodzenia handlowego towaru, czego w niniejszej sprawie nie wykazano. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela przedstawione wyżej poglądy prawne oraz przyjmuje je za własne. Argumentacja zaprezentowana w powołanych orzeczeniach zachowuje pełną aktualność również w realiach niniejszej sprawy, gdyż dotyczy analogicznego rodzaju oznaczeń, tego samego rynku wydawnictw krzyżówkowych oraz tożsamego problemu prawnego odnoszącego się do oceny opisowego charakteru oznaczenia i przesłanek nabycia wtórnej zdolności odróżniającej. W ocenie sądu brak jest podstaw do odstąpienia od utrwalonej linii orzeczniczej prezentowanej w przywołanych wyrokach. 4. Uwzględniając istotę sporu prawnego w rozpoznawanej sprawie, komplementarny charakter zarzutów kasacyjnych uzasadnia ich łączne rozpoznanie. Zarzuty procesowe, dotyczące art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., są bowiem ściśle powiązane z zarzutami materialnoprawnymi dotyczącymi art. 130 p.w.p. Skarżąca twierdzi, że gdyby materiał dowodowy został oceniony prawidłowo, organ i Sąd pierwszej instancji powinny były przyjąć nabycie wtórnej zdolności odróżniającej przez sporne oznaczenie. Odnosząc się do zarzutów procesowych sformułowanych w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie podważają one skutecznie prawidłowości oceny dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny ani trafności zaakceptowanego przez ten Sąd stanowiska organu. Zarzuty te, mimo ich rozbudowanej konstrukcji, sprowadzają się w istocie do zakwestionowania dokonanej przez Urząd Patentowy oraz zaakceptowanej przez Sąd pierwszej instancji oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a przede wszystkim do twierdzenia, że materiał ten potwierdzał nabycie przez oznaczenie "300 panoramicznych" wtórnej zdolności odróżniającej. Skarżąca podnosi, że organ naruszył art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., gdyż nie rozpatrzył wyczerpująco wszystkich przedstawionych dowodów oraz wadliwie przyjął, iż oznaczenie to nie jest identyfikowane przez odbiorców jako oznaczenie pochodzenia handlowego towarów skarżącej. Argumentacja ta nie może zostać podzielona. Przede wszystkim wskazać należy, że z uzasadnienia decyzji Urzędu Patentowego wynika jednoznacznie, iż organ szczegółowo przeanalizował zgromadzony materiał dowodowy, odnosząc się zarówno do poszczególnych grup dowodów, jak i ich łącznego znaczenia dla oceny wtórnej zdolności odróżniającej oznaczenia. Organ wymienił i omówił poszczególne materiały dowodowe przedłożone przez Skarżącą, w tym okładki czasopism z różnych lat, wydruki stron internetowych, informacje dotyczące domen internetowych, korespondencję od czytelników, materiały reklamowe oraz nagranie programu telewizyjnego "Śmiechu warte" . Nie można zatem skutecznie twierdzić, że organ dowody te pominął lub nie odniósł się do nich w uzasadnieniu decyzji. Okoliczność, że organ nie podzielił wywodzonych przez Skarżącą wniosków co do znaczenia tych dowodów, nie oznacza jeszcze naruszenia art. 77 § 1 ani art. 80 k.p.a. Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął również, że uzasadnienie decyzji spełniało wymagania określone w art. 107 § 3 k.p.a., gdyż w sposób dostateczny wyjaśniało zarówno tok rozumowania organu, jak i przyczyny odmowy uznania przedstawionych dowodów za wystarczające do wykazania wtórnej zdolności odróżniającej spornego oznaczenia. Nie jest również trafny zarzut wadliwego przyjęcia przez organ i Sąd pierwszej instancji, że oznaczenia tego rodzaju funkcjonują na rynku wydawnictw krzyżówkowych jako oznaczenia opisowe, używane również przez innych uczestników obrotu. Zaskarżona decyzja nie zawiera ustalenia, że inni przedsiębiorcy posługiwali się dokładnie identycznym oznaczeniem "300 panoramicznych", lecz wskazuje, że sama konstrukcja oznaczenia – składająca się z liczby oraz określenia rodzaju krzyżówki – ma charakter informacyjny i opisowy. Organ zasadnie zwrócił uwagę, że w obrocie funkcjonują liczne oznaczenia zbudowane według analogicznego schematu, odnoszące się do liczby krzyżówek lub rodzaju publikacji. W konsekwencji uznał, że przyznanie wyłączności na oznaczenie o takiej konstrukcji mogłoby prowadzić do nieuzasadnionego ograniczenia możliwości informowania przez innych przedsiębiorców o cechach ich produktów. Stanowisko to pozostaje zgodne z utrwaloną linią orzeczniczą NSA dotyczącą oznaczeń "200 panoramicznych", "400 panoramicznych" czy "1000 panoramicznych" w przywołanych powyżej uzasadnieniach NSA. 5. Odnosząc się do zarzutów dotyczących błędnej oceny materiału dowodowego w zakresie funkcjonowania oznaczenia w zwykłych warunkach obrotu, należy wskazać, że zarówno organ, jak i Sąd pierwszej instancji prawidłowo zwróciły uwagę na sposób prezentowania spornego oznaczenia w obrocie gospodarczym. Z akt sprawy wynika, że oznaczenie "300 panoramicznych" występowało przede wszystkim jako element rozbudowanych okładek czasopism, posiadających charakterystyczną i utrwaloną kompozycję graficzną. Organ szczegółowo wskazał, że na okładkach publikacji stale występowały istotne elementy wizualne, w szczególności charakterystyczny wizerunek kobiety, układ kolorystyczny oraz określona kompozycja strony tytułowej. Trafnie przyjęto zatem, że odbiorca postrzegał całość oznaczenia jako znak słowno-graficzny, a nie wyłącznie element słowny oderwany od pozostałych składników wizualnych. Nie można podzielić stanowiska Skarżącej, że warstwa graficzna miała wyłącznie charakter dekoracyjny i pozostawała bez znaczenia dla identyfikacji czasopisma przez odbiorców. Organ zasadnie wskazał, że sposób prezentacji oznaczenia w obrocie ma istotne znaczenie dla oceny, czy sam element słowny utrwalił się w świadomości odbiorców jako oznaczenie pochodzenia handlowego. Sam fakt, że odbiorcy identyfikują czasopismo po jego tytule prasowym, nie oznacza jeszcze, że tytuł ten uzyskał wtórną zdolność odróżniającą w rozumieniu prawa znaków towarowych. Jak trafnie podkreślono w orzecznictwie NSA, rejestracja tytułu prasowego następuje w odmiennym reżimie prawnym i nie wiąże się z oceną zdolności odróżniającej oznaczenia. W wyroku z 16 maja 2025 r., sygn. akt II GSK 2511/21, NSA wskazał wyraźnie, że "samo czytelnictwo, czy też zarejestrowanie tytułu periodyku nie świadczy o wtórnej zdolności odróżniającej dotyczącej czystej warstwy słownej". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo zaakceptował ustalenia organu, że zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalał na przyjęcie, iż przeciętny odbiorca identyfikował samo oznaczenie słowne "300 panoramicznych" jako oznaczenie pochodzenia towarów od konkretnego przedsiębiorcy. Skarżąca nie przedstawiła badań rynkowych, opinii konsumenckich ani innych dowodów pozwalających na ustalenie rzeczywistego sposobu postrzegania spornego oznaczenia przez odbiorców. Przedłożone materiały dowodziły co najwyżej obecności oznaczenia na rynku oraz popularności samych publikacji, co jednak – jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie – nie jest wystarczające do stwierdzenia nabycia wtórnej zdolności odróżniającej. 6. Nie są również usprawiedliwione zarzuty naruszenia art. 130 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię oraz niezastosowanie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że Skarżąca wadliwie odczytuje zarówno treść tego przepisu, jak i wynikające z niego przesłanki nabycia wtórnej zdolności odróżniającej. Zgodnie z art. 130 p.w.p. oznaczenie pozbawione pierwotnej zdolności odróżniającej może uzyskać ochronę wyłącznie wówczas, gdy "w następstwie jego używania nabrało dostatecznych znamion odróżniających". Treść tego przepisu jednoznacznie wskazuje zatem, że decydujące znaczenie ma nie sam fakt używania oznaczenia, lecz skutek tego używania, polegający na utrwaleniu w świadomości odbiorców funkcji oznaczenia jako identyfikatora pochodzenia handlowego towarów od konkretnego przedsiębiorcy. Nie można podzielić stanowiska Skarżącej, że organ oraz Sąd pierwszej instancji przyjęły konieczność wykazania używania oznaczenia "w oderwaniu od towaru". Taka teza nie wynika ani z uzasadnienia decyzji Urzędu Patentowego, ani z uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Organ trafnie wskazał jedynie, że w sytuacji, gdy zgłoszone oznaczenie słowne występuje w obrocie przede wszystkim jako element znaku słowno-graficznego, konieczne jest wykazanie, że odbiorcy postrzegają sam element słowny jako oznaczenie pochodzenia handlowego. Nie chodzi zatem o "oderwanie" znaku od towaru, lecz o ustalenie, czy oznaczenie słowne pełni samodzielną funkcję odróżniającą niezależnie od towarzyszących mu elementów graficznych. Odmienna interpretacja prezentowana przez Skarżącą prowadziłaby w istocie do utożsamienia każdego długotrwałego używania oznaczenia z nabyciem wtórnej zdolności odróżniającej, czego art. 130 p.w.p. nie przewiduje. Błędna jest również wykładnia prezentowana przez Skarżącą w zakresie drugiego z omawianych zarzutów. Skarżąca zdaje się przyjmować, że samo używanie oznaczenia na okładce czasopisma automatycznie prowadzi do nabycia wtórnej zdolności odróżniającej przez element słowny. Tymczasem przepis art. 130 p.w.p. wymaga wykazania określonego skutku rynkowego, tj. tego, że właściwy krąg odbiorców identyfikuje oznaczenie jako wskazujące na pochodzenie towarów od konkretnego przedsiębiorcy. W realiach niniejszej sprawy organ trafnie uznał, że przedstawione dowody nie pozwalały na poczynienie takich ustaleń, gdyż odnosiły się głównie do używania oznaczenia w ramach określonej kompozycji słowno-graficznej okładki czasopisma. Skarżąca nie przedstawiła przy tym takich badań rynkowych, badań konsumenckich, ankiet rozpoznawalności oznaczenia czy też innych dowodów pozwalających na ustalenie, że przeciętny odbiorca postrzegał samo oznaczenie słowne "300 panoramicznych" jako identyfikator pochodzenia handlowego towarów pochodzących od konkretnego przedsiębiorcy. Przedstawione materiały dotyczące badań nie pozwalały na ustalenie, że przeciętny odbiorca identyfikuje samo oznaczenie słowne jako oznaczenie pochodzenia handlowego. Trafnie zatem zarówno organ, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdzał nabycia wtórnej zdolności odróżniającej przez sporne oznaczenie. Skarżąca błędnie interpretuje stanowisko organu oraz Sądu pierwszej instancji, twierdząc, że wymagały one wykazania używania oznaczenia słownego "w oderwaniu od towaru". Organ ani WSA nie przyjęły takiego stanowiska. Istotą dokonanej oceny było natomiast ustalenie, czy w rzeczywistych warunkach obrotu gospodarczego odbiorcy postrzegali samo oznaczenie słowne jako identyfikator pochodzenia handlowego towaru. W tym kontekście trafnie wskazano, że długotrwałe używanie oznaczenia jako elementu znaku słowno-graficznego nie przesądza jeszcze o nabyciu wtórnej zdolności odróżniającej przez sam element słowny. Stanowisko to znajduje pełne potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z 1 kwietnia 2025 r., sygn. akt II GSK 1219/21, dotyczącym oznaczenia "400 panoramicznych", NSA podkreślił, że dla przypisania wtórnej zdolności odróżniającej nie jest wystarczające wykazanie używania oznaczenia jako części znaku słowno-graficznego, lecz konieczne jest ustalenie, że odbiorcy postrzegają sam element słowny jako oznaczenie pochodzenia handlowego. Podobne stanowisko zostało wyrażone w wyroku z 16 maja 2025 r., sygn. akt II GSK 2488/21, dotyczącym oznaczenia "1000 panoramicznych", gdzie NSA wskazał, że połączenie liczby z określeniem rodzaju krzyżówek pełni przede wszystkim funkcję informacyjną i opisową. 7. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela powyższe poglądy. W realiach niniejszej sprawy Skarżąca nie wykazała, że oznaczenie "300 panoramicznych" utrwaliło się w świadomości odbiorców jako samodzielny znak towarowy identyfikujący towary pochodzące wyłącznie od niej. Materiał dowodowy przedstawiony w sprawie potwierdzał używanie oznaczenia na rynku, jednak nie prowadził do wykazania przesłanek wymaganych przez art. 130 p.w.p. W konsekwencji brak było podstaw do uznania, że organ naruszył ten przepis przez odmowę przyjęcia wtórnej zdolności odróżniającej spornego oznaczenia. 8. Z tych względów wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej należało uznać za nieusprawiedliwione, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.p.s.a. 9. Skarga kasacyjna została oddalona, jednak organ nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika oraz nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną, wobec czego po stronie organu nie powstały koszty podlegające zwrotowi. W konsekwencji brak było podstaw do zasądzenia od skarżącej na rzecz Urzędu Patentowego RP kosztów postępowania kasacyjnego.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 21 czerwca 2022
- Symbol z opisem
- 6460 Znaki towarowe
- Skarżony organ
- Urząd Patentowy RP
- Sędziowie
- Andrzej Skoczylas Dariusz Zalewski /przewodniczący sprawozdawca/ Dorota Dziedzic-Chojnacka
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny