Sygnatura
II GPP 14/26
Postanowienie NSA z 28 października 2026 r., II GPP 14/26 – radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Wynik
Oddalono skargę na przewlekłość postępowania
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 28 października 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędzia NSA Anna Apollo Sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 28 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi Z.J. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygnaturze akt VI SAB/Wa 44/26 ze skargi Z.J. na bezczynność Krajowej Izby Radców Prawnych w przedmiocie bezczynności organu w związku ze zgłoszeniem o nienależytym wykonywaniu zawodu radcy prawnego postanawia: oddalić skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Z.J. (dalej także: skarżący) 9 marca 2026 r. skierował do Krajowej Izby Radców Prawnych (dalej także: KIRP) skargę na bezczynność dotyczącą braku reakcji na ponaglenie wniesione 9 lutego 2026 r. do Okręgowej Izby Radców Prawnych w Toruniu w sprawie odpowiedzialności dyscyplinarnej radcy prawnego. Skarga wpłynęła do KIRP 20 marca 2026 r. (k. 3–4, 17). Następnie skarżący tożsamą skargę na bezczynność KIRP wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pismo nadane 30 marca 2026 r. wpłynęło do Sądu 2 kwietnia 2026 r. Przewodniczący Wydziału VI WSA w Warszawie zarządzeniem z 3 kwietnia 2026 r. przekazał skargę do KIRP, o czym skarżący został poinformowany (k. 23, 25–26, 39–41). Skarga Z.J. z 9 marca 2026 r., wniesiona do KIRP, wraz z odpowiedzią na skargę, wpłynęły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie 24 kwietnia 2026 r. W odpowiedzi na skargę KIRP wniosła o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026, poz. 143, dalej: p.p.s.a.), podnosząc, że sprawa odpowiedzialności dyscyplinarnej radcy prawnego pozostaje poza zakresem właściwości sądów administracyjnych (k. 18–19, 22). Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 29 kwietnia 2026 r. skargę zarejestrowano pod sygn. akt VI SAB/Wa 44/26. Jednocześnie skarżący został wezwany do uzupełnienia braków skargi przez podanie numeru PESEL oraz do uiszczenia wpisu sądowego (k. 1, 27). Wezwania doręczono skarżącemu 1 czerwca 2026 r. Tego samego dnia skarżący uiścił wpis oraz odpowiedział na wezwanie o usunięcie braków skargi podając swój numer PESEL. Pismo wpłynęło do Sądu 8 czerwca 2026 r. (k. 33, 42–44, 60). Krajowej Izby Radców Prawnych w piśmie z 19 maja 2026 r. udzieliła odpowiedzi na skargę na bezczynność wniesioną przez skarżącego bezpośrednio do WSA w Warszawie. Skarżący w kolejnym piśmie zatytułowanym "Skarga", sporządzonym i nadanym 8 czerwca 2026 r., przedstawił dalsze zarzuty dotyczące odpowiedzialności dyscyplinarnej radcy prawnego oraz odniósł się do procedury wniesienia ponaglenia i skargi na bezczynność. Pismo wpłynęło do WSA 11 czerwca 2026 r. (k. 45–58v). Sędzia sprawozdawca zarządzeniem z 12 sierpnia 2026 r. uznała pismo skarżącego z 8 czerwca 2026 r. oraz odpowiedź KIRP na skargę z 19 maja 2026 r. za pisma uzupełniające stanowiska stron. Ponadto zarządziła sprawdzenie uiszczenia wpisu sądowego (k. 59). Potwierdzenie wniesienia wpisu od skargi dołączono do akt 1 września 2026 r. (k. 60). Następnie, zarządzeniem z 9 września 2026 r. skierowano sprawę na posiedzenie niejawne w celu oceny dopuszczalności skargi (k.61). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 10 września 2026 r. odrzucił skargę na bezczynność KIRP. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że postępowanie dyscyplinarne radców prawnych stanowi odrębny, szczególny tryb postępowania, uregulowany przepisami ustawy o radcach prawnych, i pozostaje poza zakresem kontroli sądów administracyjnych. Dopuszczalność skargi na bezczynność uzależnił od istnienia po stronie organu obowiązku wydania aktu lub dokonania czynności w sprawie objętej właściwością sądów administracyjnych. Uznał, że zarzucana bezczynność nie dotyczy żadnej z prawnych form działania administracji publicznej, w odniesieniu do których dopuszczalne jest wniesienie takiej skargi (k. 62–64). Skarżący pismem nadanym 14 września 2026 r., które wpłynęło do WSA 17 września 2026 r., wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Zarzucił Sądowi pierwszej instancji niepodejmowanie jakichkolwiek czynności oraz niewzywanie do uzupełnienia braków. Powołał się na wynikający z art. 7 p.p.s.a., obowiązek podejmowania czynności zmierzających do szybkiego załatwienia sprawy i dążenia do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. Podniósł również, że postępowanie w sprawie skarg jest odformalizowane i nie wymaga spełnienia rygorystycznych wymogów właściwych dla odwołania od decyzji, a sprawa powinna zostać rozpatrzona bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca (k. 72–73, 76). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. z 2023 r. poz. 1725, zwana dalej: ustawą o skardze) w art. 2 ust. 1 przyznaje stronie prawo do wniesienia skargi o stwierdzenie przewlekłości, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych. Sąd, stosując art. 2 ust. 2 ustawy o skardze, ocenia w szczególności terminowość i prawidłowość czynności podjętych w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie. Ocena ta uwzględnia łączny dotychczasowy czas postępowania, charakter sprawy, stopień jej faktycznej i prawnej zawiłości, znaczenie rozstrzyganych zagadnień dla skarżącego oraz zachowanie stron. Uwzględnienie skargi jest następstwem ustalenia, że w postępowaniu sądowym nastąpiła zwłoka oraz że zwłoka ta jest nieuzasadniona. Nie każda zwłoka może zatem stanowić podstawę stwierdzenia przewlekłości. Wymóg rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie oznacza, że ma być ona rozstrzygnięta niezwłocznie (por. postanowienia NSA z: 25 marca 2021 r., sygn. akt II GPP 1/21; 15 kwietnia 2025 r., sygn. akt II GPP 1/25 oraz 17 czerwca 2025 r., sygn. akt I OPP 3/25; wszystkie powołane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawa o skardze nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika z art. 14 tej ustawy, który przewiduje możliwość wystąpienia z nową skargą w tej samej sprawie po upływie 12 miesięcy. Sam fakt trwania postępowania dłużej niż 12 miesięcy nie przesądza jednak o jego przewlekłości (por. postanowienia NSA z: 25 marca 2021 r., sygn. akt II GPP 1/21; 1 sierpnia 2023 r., sygn. akt II GPP 11/23; 13 marca 2025 r., sygn. akt II OPP 4/25). Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, wymaga analizy charakteru podejmowanych czynności oraz okoliczności faktycznych i prawnych konkretnej sprawy. Sam czas trwania postępowania ani subiektywne odczucia skarżącego nie stanowią wystarczającej podstawy stwierdzenia przewlekłości. Ocena ta musi uwzględniać również czas niezbędny do podejmowania działań zgodnych z przepisami regulującymi właściwą procedurę. Postępowanie w sprawie o sygn. akt VI SAB/Wa 44/26 toczące się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie od dnia wpływu skargi Z.J., wniesionej za pośrednictwem Krajowej Izby Radców Prawnych (24 kwietnia 2026 r.), do daty wpływu jego skargi na przewlekłość postępowania (14 września 2026 r.) trwało niespełna 5 miesięcy. Od dnia wpływu skargi wstępne czynności sądowe związane z usunięciem braków formalnych skargi i opłaceniem wpisu od skargi wykonywane były prawidłowo i terminowo. Wszelkie czynności podjęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w toku tego postępowania były dokonywane bez zbędnej zwłoki. Z całą pewnością sama długość okresu oczekiwania od wpływu skargi do WSA (24 kwietnia 2026 r.) do skierowania sprawy na posiedzenie niejawne (9 września 2026 r.), nie stanowi okoliczności przesądzającej o wystąpieniu stanu przewlekłego rozpoznania sprawy. Podkreślenia wymaga bowiem, że ocena, czy na gruncie konkretnej sprawy wystąpiła przewlekłość postępowania, nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu obowiązujących zasad rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach (por. m.in. postanowienia NSA: z 21.08.2020 r., I GPP 9/20; z 20.12.2019 r., II FPP 18/19; z 5.09.2019 r., II GPP 4/19; z 28.08.2019 r., I OPP 53/19; z 31.01.2019 r., II GPP 1/19; CBOSA). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy okres niespełna 5 miesięcy oczekiwania na załatwienie sprawy nie może zostać uznany za nadmierny. Nie było to wynikiem błędów ani opieszałości Sądu. Nie można także pominąć, że skarga na przewlekłość postępowania została wniesiona przez skarżącego już po wydaniu przez Sąd pierwszej instancji postanowienia z 10 września 2026 r. kończącego postępowanie w sprawie. Przedstawiona wyżej chronologia czynności procesowych przeczy twierdzeniom skarżącego o całkowitym braku aktywności Sądu pierwszej instancji. W szczególności nie znajduje uzasadnienia zarzut braku wezwania o uzupełnienie braków skargi, skoro już 29 kwietnia 2026 r. zarządzono wezwanie skarżącego o podanie numeru PESEL. Podjęto także czynności związane z wykonaniem przez skarżącego obowiązku opłacenia wpisu sądowego. Nie jest także zasadne stanowisko skarżącego, zgodnie z którym sprawa powinna zostać rozpoznana nie później niż w terminie miesiąca. Powołany przez niego art. 7 p.p.s.a. wyraża zasadę szybkości postępowania sądowoadministracyjnego, nakładając na sąd obowiązek podejmowania czynności zmierzających do sprawnego załatwienia sprawy oraz dążenia do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. Przepis ten nie określa jednak miesięcznego terminu zakończenia postępowania sądowego. W konsekwencji nierozpoznanie skargi w terminie wskazanym przez skarżącego nie stanowi podstawy do stwierdzenia przewlekłości postępowania. Odnosząc się natomiast do twierdzeń skarżącego dotyczących odformalizowanego charakteru postępowania w sprawie skarg, należy zauważyć, że postępowanie przed sądem administracyjnym podlega wymogom formalnym określonym w przepisach ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, których spełnienie jest obowiązkowe niezależnie od charakteru sprawy. Podejmowanie przez Sąd czynności zmierzających do usunięcia braków skargi oraz pobrania należnego wpisu stanowiło zatem niezbędny element postępowania poprzedzającego jej załatwienie. Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego czynności podjęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w toku postępowania były prawidłowe oraz dokonano ich bez zbędnej zwłoki. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, oddalił skargę na przewlekłość postępowania
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 22 września 2026
- Symbol z opisem
- 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy 658
- Skarżony organ
- Krajowa Izba Radców Prawnych
- Sędziowie
- Anna Apollo Dariusz Dudra Joanna Kabat-Rembelska /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 7, art. 58 par. 1 pkt. 1, · Dz.U. 2026 poz. 143
- Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t. j.)
art. 2 ust. 1, art. 2 ust. 2, art. 12 ust. 1, art. 14 · Dz.U. 2023 poz. 1725
Powiązane dokumenty
Sygnatura: VI SAB/Wa 44/26 · 10 września 2026
Postanowienie WSA w Warszawie z 10 września 2026 r., VI SAB/Wa 44/26 – radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Sygnatura: II GSK 2132/26 · 25 sierpnia 2026
Postanowienie NSA z 25 sierpnia 2026 r., II GSK 2132/26 – radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Sygnatura: VI SAB/Wa 105/25 · 14 kwietnia 2026
Wyrok WSA w Warszawie z 14 kwietnia 2026 r., VI SAB/Wa 105/25 – radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny